Definitions containing the research իլ : 9981 Results

Քահանայանամ, ացայ

See full entry →

vn.

to take orders, to become or to be ordained priest;
to perform the duties of priest.

NBHL (2)

ἰερατεύω, -ομαι ordinor in sacerdotium, consecror եւ sacerdotio fungor. եբր. քէհէն. Քահանայ լինել՝ օծանիլ՝ ձեռնադրիլ.

Եղեւ ինչ պատճառք աղքատութեան քահանայացելոցն. (Փիլ. քհ. ՟Ժ՟Բ։)


Քահանայապետեմ, եցի

See full entry →

vn.

to be or become high priest or pontiff;
to perform the duties of pontiff.

NBHL (2)

չ. ἁρχιερατεύων pontifex constituor, summo sacerdotio fungor. Քահանայապետութիւն առնել, եւ քահանայապետ լինել, կարգիլ. առաջնորդել ի սրբազան կարգի.

Իբրու ի նոյն իսկ յաստուածութենէ քահանայապետիլ նոցունց։ Երիցագոյնն եւ մերձ առ Աստուած իմացութեանց բարեզարդութիւն ի կատարողապետականէն լուսափայլութենէ քահանայապետեալ. (Շ. հրեշտ.։ Դիոն. երկն.։)


Քահանայեմ, եցի

See full entry →

vn.

to hold priest's office.

NBHL (1)

Մին յամենեցունց ընտրեցաւ քահանայել. (Փիլ. քհ.։)


Բարբաջումն, ջման

See full entry →
NBHL (1)

Զամենայն զայսպիսի ինչ բարբանջմունս ի բաց հանէ յօրէնսդրութենէ. (Փիլ. բագն.։)


Բարբարոսական, ի, աց

See full entry →
NBHL (1)

Ի բարբարոսական ազինս։ Բարբարոսական անձինք, կամ աշխարհակալք, վիճակ, կողմ. (Փիլ.։ Պիտ.։ Նար.։ Կորիւն.։)


Բարեատեաց

See full entry →
NBHL (1)

Բարեատեաց եւ չարասէր է վատթարն բնութեամբ. (Փիլ. իմաստն.։)


Բաւական

See full entry →
NBHL (4)

Գերազանցութեան եւ պակասութեան միջակ է բաւականն. (Փիլ. ել. ՟Ա. 6։)

Միթէ ձեռն տեառն չիցէ՞ բաւական։ Եթէ ի փոքուն չէք բաւական, վանս այլոցն զի՞ հոգայցէք։ Եւ առ այս ո՞ բաւական իցէ։ Ո՛չ եթէ անձամբ բաւական եմք խորհիլ ինչ։ Որ եւ բաւականս արար զմեզ պաշտօնեայս։ Որք բաւական իցեն եւ զայլս ուսուցանել։ Մինչեւ բաւական լինել (յն. կարել) ընդ հովանեաւ նորա թռչնոց երկնից բնակել։ Բաւական լինել ոչխարին, կամ ոչխարու, կամ գառամբ. եւ այլն։

Կաթիլ մի միայն քո կուսութեան՝ ինձ փրկութեան է բաւական. (Ներս. մոկ.։)

Արդ այս բաւական ասացաւ։ Այսչափ՝ բաւական ասացեալ է. (Փիլ. ՟ժ. բան.։)


Բորոտեցուցանեմ, ուցի

See full entry →
NBHL (1)

ԲՈՐՈՏԵՄ որ եւ ԲՈՐՈՏԵՑՈՒՑԱՆԵՄ, ցուցի. Բորոտ առնել, տալ բորոտիլ.


Բռնաւորիմ, եցայ

See full entry →
NBHL (1)

τυραννεύομαι tyrannide opprimor Բռնութիւն կրել. անկանիլ ընդ բռնութեամբ. բռնաբարիլ.


Գազանապէս

See full entry →
NBHL (1)

Գազանապէս վարիլ, մռնչել, ուտել. (՟Բ. Մակ. ՟Դ. 25։ Ճ. ՟Դ.։ Նոննոս.։)


Գետասոյզ

See full entry →
NBHL (1)

ԳԵՏԱՍՈՅԶ ԱՌՆԵԼ, ԼԻՆԵԼ. Ընկղմել, եւ ընկղմիլ սուզմամբ ի գետ.


Գետավէժ

See full entry →
NBHL (1)

ԳԵՏԱՎԷԺ կամ ԳԵՏԱՎԷԺՍ ԱՌՆԵԼ, ԼԻՆԵԼ. Ի գետ հոսել, իլ. ընկղմել, իլ.


Գործավարութիւն, ութեան

See full entry →
NBHL (1)

Վարելն եւ վարիլն ի գործ. բանի գերելը՝ գալը, գործածութիւն.


Գործիչ

See full entry →
NBHL (1)

Գիջութեան եւ պղծութեան գոծիչք. (Փիլ. լին.։)


Դժուարագիւտութիւն, ութեան

See full entry →
NBHL (1)

Դժուարաւ եւ դուն ուրեք գտանիլն.


Դողանի

See full entry →
NBHL (1)

Երիկամունք իւր զդողանի հարան. (՟Ա. Մակ. ՟Բ. 24։ որ եւ ասի՝ Զդողմանի կամ Զդողմնի հարկանիլ։)


Երազական, ի, աց

See full entry →
NBHL (1)

Տեսիլ, կամ երեւոյթ երազական. (Մագ.։ Լմբ.։)


Երասանակեմ, եցի

See full entry →
NBHL (1)

Թստ իւրաքանչիւր զգայութեան ի կրօնաւորութենէ եւ յառողջամտրութենէ երասանակեալք. (Փիլ. լին. ՟Դ. 215։)


Երկճեղքիմ, եցայ

See full entry →
NBHL (1)

Յերկուս ճեղքիլ, բաժանիլ. երկու ճըղքըւիլ, բաժանըւիլ.


Երփնեմ, եցի

See full entry →
NBHL (1)

Յորոց կարմրագոյն փայլմամբ երփնէր գոյնն. (Ճ. ՟Բ. տեսիլ սահակայ.)


Եւեթ

See full entry →
NBHL (1)

Ոչ արժան էր ըստ մարմնոյն եւեթէ վերակացութիւնս օրինաւորիլ սմա՝ առանց խնամոյ անձնականի (այսինքն հոգեկանի). (Սարկ. քհ.։)


Եօթնեան

See full entry →
NBHL (1)

Եօթնեան բանին մասունք. (Փիլ. լին. ՟Դ. 110։)


Զգլխեմ, եցի

See full entry →
NBHL (1)

ԶԳԼԽԵԼ ԳԻՆՒՈՎ. Գինեհարիլ. գինին գլուխը զարնել.


Զուգօրեայ, էի

See full entry →
NBHL (1)

Ի ձեռն այսոցիկ երից շրջանակացս արեգակն բերեալ լինի, ամառնայնոյ եղանակին, ձմեռնայնոյն, եւ զուգօրէին. (Փիլ. լին. ՟Գ. 3։)


Զրախօսութիւն, ութեան

See full entry →
NBHL (1)

Այսպիսիքս տան պատճառ վայրապարաց զրպարտողաց մարդկան ի զլացութիւն եւ ի զրախօսութիւն (ընդդէմ) տէրունական գրոց. (Փիլ. լին. ՟Գ. 3։)


Է, ից

See full entry →
NBHL (4)

Աստուած մեծ, է էութեամբ եւ հզօր։ Զէին խնդիր ոչ թողցուք։ Որ շուրջ զէիւն են՝ առաջինք եւ մեծամեծք զօրութեանցն։ Էին Աստուծոյ։ Զմիոյն եւ զարդարեւ էին։ Զէն էապէս. (Փիլ. բագն. եւ այլն։ )

Էն ի հոմանուանց է. իսկ իմաստասիրութիւն՝ գիտութիւն էիցն է. Սահմ. Ա։ (Ամենայն ինչ) բաղձայ է՛ գոլ եւ կոչիլ. (Անյաղթ պորփ.։ )

Սկիզբն լաւ եւ քաջ ամենայն էիցն՝ Աստուած է. եւ առաքինութեանց՝ բարեպաշտութիւն. (Փիլ. ժ. բան.։ )

Զանտոհմս աշխարհի եւ զարհամարհեալս ընտրեաց Աստուած եւ զոչինչսն, զի զէսն իմն խափանեսցէ. իմա՛ զայնոսիկ, որք յաչս անձանց ինչ մի կարծին։ Այլ յասելն (Փիլ. իմաստն. )


Է՜

See full entry →
NBHL (4)

Աստուած մեծ, է էութեամբ եւ հզօր։ Զէին խնդիր ոչ թողցուք։ Որ շուրջ զէիւն են՝ առաջինք եւ մեծամեծք զօրութեանցն։ Էին Աստուծոյ։ Զմիոյն եւ զարդարեւ էին։ Զէն էապէս. (Փիլ. բագն. եւ այլն։ )

Էն ի հոմանուանց է. իսկ իմաստասիրութիւն՝ գիտութիւն էիցն է. Սահմ. Ա։ (Ամենայն ինչ) բաղձայ է՛ գոլ եւ կոչիլ. (Անյաղթ պորփ.։ )

Սկիզբն լաւ եւ քաջ ամենայն էիցն՝ Աստուած է. եւ առաքինութեանց՝ բարեպաշտութիւն. (Փիլ. ժ. բան.։ )

Զանտոհմս աշխարհի եւ զարհամարհեալս ընտրեաց Աստուած եւ զոչինչսն, զի զէսն իմն խափանեսցէ. իմա՛ զայնոսիկ, որք յաչս անձանց ինչ մի կարծին։ Այլ յասելն (Փիլ. իմաստն. )


Ընդդէմ, դիմաց

See full entry →
NBHL (4)

Ընդդէմ է բարւոյն՝ չար։ Հարկեցայց զընդդէմսն ասել։ Զի մի՛ բարիքն փոխեսցին առ ընդդէմս։ Յընդդիմացն յորժամ մի ինչ ի դուրս ելցէ, զհետ մտանէ միւսն. (Փիլ.։)

Կալ ընդդէմ։ Ընդդէմ կալ։ Ընդդէմ դառնալ, դնել, գտանիլ.եւ այլն։

Ի միոջէ ի մասնէ դատին եւ ընտրեն զբոլորն, այլ ո՛չ յընդդիմէն՝ ի բոլորէն զմասն. (Փիլ. լին. ՟Գ. 3։)

Ո՛չ ամենայն իրօք՝ միասնաբար ասացեալքն՝ եւ առանձնաբար ասին. որպէս եւ յընդդիմէն, եւ ո՛չ ամենեւին առանձնաբար ասացեալքն եւ միասնաբար ասիլ կարօղ գոն. (Սահմ. ՟Ժ՟Բ։)


Ընդելուզումն, ման

See full entry →
NBHL (2)

ὔφασμα, εἰρμός (որ եւ Եռմոս). nexus, texus, series Ընդելուզանելն, եւ իլն. յեռումն. շարք. կարգ.

Զհետ երթեալ ի կարգի ընդելուզման՝ զվայելուչսն պատուիրեաց։ Ընդելուզումն եւ կարգ յարմարման։ Կազմութիւնն ըստ ընդելուզման դրապանակին ամենաբարիոք ասացեալ է. քանզի բանն առանց գործելոյ անկատար եւ կաղ է. (Փիլ.։)


Ընչաթափ

See full entry →
NBHL (1)

ԸՆՉԱԹԱՓ ԱՌՆԵԼ, ԼԻՆԵԼ. Յընչից թափել, իլ. զրկել, իլ.


Թախծալից

See full entry →
NBHL (1)

Թախծալի եւ տրտմականն (կիրք) ի նինուէացւոցն ի մարգարէն շրջեցաւ. (Փիլ. յովն.։)


Թէատրոն, աց

See full entry →
NBHL (1)

ԹԷԱՏՐՈՆ θέατρον theatrum, spectaculum գրի եւ ԹԵԱՏՐՈՆ. Բառ յն. թէ՛ադրօն. այսինքն Տեսարան. տեսլարան. տեղի հանդիսի խաղուց, կամ աշխարհաժողով բազմութեան. հրապարակ շրջափակ. cf. ԹԱՏՐ, որ է տեսիլ, եւ տեսարան.


Թմրեցուցիչ

See full entry →
NBHL (1)

cf. ԹՄԲՐԵՑՈՒՑԻՉ. Որ ինչ թմրեցուցանէ, տայ թմբրիլ.


Թողում, ղայ

See full entry →
NBHL (2)

Վտանգեալ յուսահատութեամբ՝ իսպառ կարծէ զթողանիլն. (Լմբ. սղ.։)

Զթողանիլն զոր կրեացն ի սկզբանէ մարդոյս բնութիւն։ Որ էր յայտնապէս լուծողի զպատահեալն մեզ թողանիլն. յն. թողումն, կամ լքումն. (Պրպմ. չ։)


Իրազեկ

See full entry →
NBHL (1)

ԻՐԱԶԵԿ ԼԻՆԻԼ κατηχέω, -ομαι edoceor. cf. ԻՐԱԶԳԱԾ, ԻՐԱԶԳԱՑ. ըստ որում տեղեկանալ կամ լսել ի զեկուցողաց. անկաճը հասնիլ, հասկընալ.


Խաղակատակ լինիմ

See full entry →
NBHL (1)

ԽԱՂԱԿԱՏԱԿ ԼԻՆԵԼ. Խաղ առնել կատակելով. կամ խաղկատակ ծաղրածու գտնիլ.


Ամենամօտ

See full entry →
NBHL (1)

Ամենամօտ գոլ, եւ զամենայն ինչ տեսանել անքուն աչօք. (Փիլ. բագն.։)


Ամենայարմար

See full entry →
NBHL (1)

Ամենայարմար, եւ արդարեւ երկնային՝ երաժշտականութիւն. (Փիլ. լին.։)


Ամենապարծ

See full entry →
NBHL (1)

Յոր օրէ՛ն է պարծիլ ամենեցուն. ամենապանծալի.


Ամենատեսակ

See full entry →
NBHL (1)

Եւ որպէս πανείδεος. omnis formae Փակօղ յինքեան զամենայն տեսիլ եւ զկերպարան գեղոյ գերազանցապէս.


Ամենատօն, ի

See full entry →
NBHL (1)

Զեօթներորդն (օր) ամենասուրբ իմն, եւ ամենատօն գոլ կարծեցեալք, առանձինն իմն պատուոյ արժանի առնեն. (Փիլ. տեսական.։)


Ամենուստ

See full entry →
NBHL (1)

Որոց խրատու ցանկութիւն հարցասէր եւ ուսումնասէր է, ամենայն ինչ ամենուստ եւ երիցագոյն է. (Փիլ. լին.։)


Ամէնիմաստ

See full entry →
NBHL (1)

Ամենիմաստի է զարուեստն (այս ինքն յարուեստի՝) յառաջ քան սկսանել զիմեքէ կազմածէ՝ զբաւականն գիտել նիւթ։ Ամենայն տունն Աբրահամու ամէնիմաստին։ Առ Մովսէսի ամէնիմաստին. (Փիլ.։)


Այգորեմ, եցի

See full entry →
NBHL (1)

ԱՅԳՈՐԵՄ որ եւ ԱՅԳԱՒՈՐԵԼ. գրի եւ ՅԱՅԳՈՐԵԼ. ԱԳԵՒՈՐԵԼ. Որպէս թէ այգօրել, բարիլուսի երթալ. (լծ. լտ. աւկու՛րօր բարեմաղթել) Կամ ընդ այգն աւուրն յանդիման լինել մեծի ումեք, եւ ողջունել. գալ յատեան հրաւիրանաւ. կոչիլ եւ մտանել ի հրապարակ արքունի. հրաման առնուլ կամ տալ. պուչուշմագ. հուզուրա կեշմէք. Ուստի եւ ԱՅԳՈՐԵԼԻ ՏԵՂԻ՝ է դահլիճ. դէհլիզ. տիվանխանէ. տիվանի փատիշանի.


Այգուց

See full entry →
NBHL (1)

Որ երէկ սերմանեցան, յայգուցն ապականեալ՝ պատրաստեցան (այս ինքն բուսան յերկինս). (Թէոփիլ. Խ. Մկ։)


Այրակերպիմ, եցայ

See full entry →
NBHL (2)

Զգեցուցանել եւ զգենուլ զկերպարանս առն. մարդակերպ երեւեցուցանել, եւ երեւիլ.

Զգեցուցանել եւ զգենուլ զկերպարանս առն. մարդակերպ երեւեցուցանել, եւ երեւիլ.


Այրելի, լւոյ, լեաց

See full entry →
NBHL (1)

Եւ որ ինչ ունի այրիլ, կամ այրի. եւ նիւթ հրոյ. եւ հուր գլխովին.


Անագանավար

See full entry →
NBHL (1)

ὁψίσπορος. qui sero seu tarde seritur Անագան սերմանեալ. ուշ ցանած. կէճ էքիլէն.


Անանցաւոր

See full entry →
NBHL (1)

Շահել գանձս հոգեւորս, եւ մեծութիւնս անանցաւորս. (Ոսկ. փիլիպ. ՟Ժ։)