Definitions containing the research իմ : 10000 Results

Շիրմաւոր

See full entry →

adj.

entombed, buried.

NBHL (1)

Ունօղ զշիրիմ. թաղեալ ի շիրմի. կամ Բնակեալ յառանձնութեան իբրեւ ի գերեզմանի.


Շլանամ, ացայ

See full entry →

vn.

to become shortsighted;
squint-eyed;
blind;
to feel quite dazed, to be dazzled;
to grow dim, obscure;
to become blunt.

NBHL (1)

Շլացան ի բարկութենէ աչք իմ. (Յոբ. ՟Ժ՟Է. 7։)


Շլացութիւն, ութեան

See full entry →

s.

dim-sightedness, squinting, blindness;
dazzling, hallucination;
հարկանել շլացութեամբ, to strike blind;
հարկանել շլացութեամբ զմիտս, to beguile, dazzle, seduce or fascinate the imagination.

NBHL (1)

Հարցէ զքեզ տէր յիմարութեամբ, եւ շլացութեամբ, եւ ապշութեամբ մտաց։ Հա՛ր զազգդ զայդ շլացութեամբ. եւ եհար զնոսա շլացութեամբ ըստ բանին եղիսէի։ Հարին շլացութեամբ իբրեւ զայնոսիկ՝ որ առ դուրս արդարոյն. (Օր. ՟Ի՟Ը. 28։ ՟Դ. Թագ. ՟Զ. 18։ Իմ. ՟Ժ՟Թ. 16։)


Շլացուցանեմ, ուցի

See full entry →

va. fig.

to blind;
to blunt;
to dim, to dull, to deaden;
— զաչս, to dazzle the eyes;
բարեբաղդութիւն —նէ զմեծատունս, prosperity spoils the rich.

NBHL (1)

Զլոյս մտացն շլացուցանեն. (Կլիմաք.։)


Շլմորեցուցանեմ, ուցի

See full entry →

va.

to leave in doubt, to create suspicion, to make suspicious, to embarrass, to perplex.

NBHL (1)

Առանձին իմն բարբառդ այդ (յատկութիւն լեզուի) հեբրայեցւոց կարի իսկ յոյժ շլմորեցուցանէ զընթերցօղսն։ Բայց ոչ շլմորեցոյց զմիտսն յայլեւայլ բանիցն. (Կիւրղ. ծն.։)


Շկահեմ, եցի

See full entry →

vn.

to whizz, to hiss, to whistle;
to sound loud and shrill, to rush, whiz or whir through the air;
սուսերք չկահէին ընդ իրեարս շեշտակի, the swords crossed.

NBHL (1)

եւ ն. Շառաչել, կամ ձգել շաչմամբ. ձգել իլ նշաւակ. ձեռամբ նշանակել կամ վարել զիմն.


Շկահիւն

See full entry →

s.

shrill or loud humming noise, hissing, whizzling;
clack;
— զինուց, clashing, clash;
cf. Թնդիւն.

NBHL (1)

Անդ էր լսել թնդիւն վահանաց, շկահիւն զաղեղանց, շողիւն սուսերաց, շառաչիւն նետից. (՟Բ. Մակ. ՟Ե. 3. (յն. ըստ իմաստից)։)


Շղաբեր

See full entry →

adj.

bearing or carrying a blade of straw or a small branch.

NBHL (2)

Փոխանակ աղաւնոյ շղաբեր հրեշտակի. (Անյաղթ բարձր.։ Յհ. իմ. եկեղ.։)

Ի ձեռն շղաբեր ձիթենւոյ սաղարթին. (Զքր. կթ. մկրտ. (իմա՛ ըստ Փիլոնի, ճիւղ՝ որ ունէր զսաղարթ եւ զպտուղ ձիթենւոյ։))


Շղաշ, ից

See full entry →

cf. Շղարշ.

NBHL (3)

Հողաթափն սրբոյն հռիփսիմեայ, եւ շղաշն՝ որ է դաստառակ. (Պտմ. առ Լեհ.։)

Հողաթափ մի սրբոյն հռիփսիմեայ՝ ներկեալ արեամբ. եւ շղարշն (կամ զշարշն), որ է դաստառակ. (Վրդն. պտմ.։)

Նաեւ շղարշն, որ է դաստառակ սրբոյնլ հռիփսիմեայ։ Առեալ նշխարս ինչ, զհողաթափս, եւ զշղարշսն զարենացայտս. (Ուռպ.։ Ճ. ՟Բ.։)


Շղաշատեռ

See full entry →

cf. Շղարշ.

NBHL (3)

Հողաթափն սրբոյն հռիփսիմեայ, եւ շղաշն՝ որ է դաստառակ. (Պտմ. առ Լեհ.։)

Հողաթափ մի սրբոյն հռիփսիմեայ՝ ներկեալ արեամբ. եւ շղարշն (կամ զշարշն), որ է դաստառակ. (Վրդն. պտմ.։)

Նաեւ շղարշն, որ է դաստառակ սրբոյնլ հռիփսիմեայ։ Առեալ նշխարս ինչ, զհողաթափս, եւ զշղարշսն զարենացայտս. (Ուռպ.։ Ճ. ՟Բ.։)


Շղարշ, ից

See full entry →

s.

very transparent veil, gauze;
crape.

NBHL (3)

Հողաթափն սրբոյն հռիփսիմեայ, եւ շղաշն՝ որ է դաստառակ. (Պտմ. առ Լեհ.։)

Հողաթափ մի սրբոյն հռիփսիմեայ՝ ներկեալ արեամբ. եւ շղարշն (կամ զշարշն), որ է դաստառակ. (Վրդն. պտմ.։)

Նաեւ շղարշն, որ է դաստառակ սրբոյնլ հռիփսիմեայ։ Առեալ նշխարս ինչ, զհողաթափս, եւ զշղարշսն զարենացայտս. (Ուռպ.։ Ճ. ՟Բ.։)


Շղթայագործ, աց

See full entry →

adj. s.

of chain mail, made of rings run one into another;
chain-shaped, chained;
chain-maker.

NBHL (1)

Զիա՛րդ ամբողջ պահի կարգաւորութեամբն իբրեւ ի շղթայագործի իմիք իմաստիցս յարմարումն. (Նիւս. երգ.։)


Շղթայաձեւ

See full entry →

cf. Շղթայատող.

NBHL (2)

Վակաս չորեքկարգեան ակամբքն՝ խառնեալ ոսկւով՝ շղթայաձեւիւք ընդ միմեանս. (Յհ. իմ. եկեղ.։)

Տախտակ դատաստանաց շղթայաձեւ օղակօք յեռեալ ի վակասն. (Լմբ. իմ.։)


Շղթայատող

See full entry →

adj.

cf. Շղթայագործ.

NBHL (2)

Վակաս չորեքկարգեան ակամբքն՝ խառնեալ ոսկւով՝ շղթայաձեւիւք ընդ միմեանս. (Յհ. իմ. եկեղ.։)

Տախտակ դատաստանաց շղթայաձեւ օղակօք յեռեալ ի վակասն. (Լմբ. իմ.։)


Շնական, ի, աց

See full entry →

adj.

canine;
doggish, cynical;
— քաղց, cf. Շնքաղց.

NBHL (3)

κυνικός cynicus, caninus κυνοί canes. Սեպհական շանց. եւ Նմանեալն շանց ըստ իմիք. շնակերպ. մակդիր դասու եւ աղանդոյ փիլիսոփայից աշակերտելոց անտիսթենեայ՝ վասն պէսպէս պատճառաց. որ եւ յն. բառիւ ԿԻՒՆԻԿԵԱՆ.

Սիմոն մոգն՝ աստուածայինս ոչ ունելով հրեշտակս, այլ շնական դեւս. (Ճ. ՟Բ.։)

Զշնական իմաստասէրն՝ եռապատուեան յորջորջմամբ սահմանեն. (Մագ. ՟Ծ՟Է. (որպէս թէ՝ իբրու զշուն արթուն, տիրասէր, եւ դիմակալ օտարի)։)


Շնակերպ

See full entry →

adj. adv.

dog-shaped;
like a dog.

NBHL (1)

Շիջո՛ զամենայն հուր ցանկութեան շնակերպ դիւացն ի բոլոր անձնէ իմմէ։ Ժողովեցան ի վերայ իմ տեսակք ամենայն չարեաց՝ շնակերպ դիւացն խորհրդածութեամբ եւ ձեռնարկութեամբ. (Մարաթ.։)


Շնորհք, աց

See full entry →

s.

"grace, Divine grace;
favour, good offices, auspices, service, benefit;
grace, gracefulness, charm, beauty;
agreeableness, pleasing or graceful manners;
thanks givings, thanks;
forgiveness, pardon, mercy, grace;
gift, concession;
merit, worth;
the Graces;
ի —ս, առ —ս, for, in favour of;
by favour;
ի նորա —ս, —ս նմա առնելով, to please him, to do him the favour, to oblige him;
ի —ս երեսաց քոց, thanks to you;
in your behalf, for you;
—իւ տեառն, թագաւոր..., by the grace of God, king...;
— արա, pray, do me the pleasure;
լի —օք, most graceful;
— or —ս ունել, —ս մատուցանել, to thank, to return thanks, to be thankful to, cf. Շնորհակալ լինել, cf. Գոհանամ;
—ս արկանել, to be grateful, to acknowledge;
—ս գտանել, to be in favour or in the good graces of, to please;
—ս գտանել առաջի or առաջի աչաց ուրուք, to find favour in the sight of any one, to find grace or favour with, to win the good graces of, to please, to be liked;
—ս առնել ումեք, to favour, to gratify, to befriend, to forgive, to excuse, to remit, cf. Շնորհեմ, cf. Ներեմ;
—աց տալ, to give gratuitously;
— ընդ —ս ինչ տալ, to discharge an obligation as if doing a favour;
զրկել ի —աց, to disfavour, to disgrace;
մեռանել ի —ս, to die in a state of grace, in odour of sanctity;
— ունիմ քեզ, thanks, I thank you, much obliged to you;
cf. Զեղումն."


Շնորհազեղծ

See full entry →

adj.

unthankful.

NBHL (1)

Թէլ ոչ շնորհազեղծ լինիցիմք յետ ընդունելութեան հաւաստի գիտութեան. (Լմբ. հանգ.։)


Շնորհալից

See full entry →

adj.

full of grace, most graceful;
gracious, handsome, fine, beautiful, charming, genteel, fair.

NBHL (1)

Վարդապետականզ շնորհալից իմն կանխագիտութեամբ։ Ըստ շնորհալից կրիցն հանել բարեբանութիւն (աստուածոյ) եւ ձայն ցնծութեան. (Պիտ.։)


Շնորհակալ

See full entry →

adj.

grateful, obliged, beholden.

NBHL (1)

Ոք ոչ եղեւ շնորհակալ իմոյ աշխատութեանս. (Շիր.։)


Շնորհակալիք

See full entry →

s.

cf. Շնորհակալութիւն.

NBHL (1)

Հրամայեաց, զի աներկիւղ կացցէ մնասցէ, մեծաւ շնորհակալիւք (իմա՛. շնորհակալեւք, այսինքն՝ շնորհակալեօք). (Արծր. ՟Գ. 12։)


Շնորհակալու

See full entry →

adj. s.

cf. Շնորհակալ;
pleasure;
— մտօք, thankfully, gratefully.

NBHL (2)

Քանի՞ եւս հարց մերոց հոգեւորաց պարտիմք շնորհակալուք լինել տօնասիրութեամբ գթածաբար. (Երզն. լս.։)

Զանքնութիւնս իմ ի շնորհակալուս քեզ ընկալցիս։ Իբր ի շնորհակալուս զայն նմա առնէր. (Յհ. կթ.։)


Շնորհակալութիւն, ութեան

See full entry →

s.

thanks, thanksgiving, gratitude, thankfulness.

NBHL (2)

Զորոց ունիմք (այսինքն առնեմք) նախ շնորհակալութիւն պատարագէր. (Իսիւք.։)

Զգալն իսկ առ նա մեծ շնորհակալութիւն համարէր. (Եղիշ. ՟Բ.) իմա՛ շնորհ արժանի շնորհակալութեան։


Շնորհաշուք

See full entry →

adj.

graceful, handsome, charming, genteel, pretty, nice.

NBHL (1)

Ո՛վ շնորհաշուք դեղով՝ պաճոյճ փաղփաղեալ։ Շնորհաշուք մօրն սիովնի. (Նար. կուս. եւ Նար. մծբ. (յորս լինի իմանալ եւ արկօղ զգլխով իւրով զշուք շնորհալի)։)


Շնորհապատում

See full entry →

adj.

narrated gracefully.

NBHL (1)

Ունիմք եւ զկանոնական յաջորդեալ յառաքելոցն անտի զշնորհապատում գրեալսն։ Ականատես եղեալ կերպարանացն եւ լսող շնորհապատում վարդապետութեան. (Կորիւն.։)


Շնորհապարտ, ից

See full entry →

adj.

much obliged, very grateful, mindful of benefits received;
— գոհութիւն, gratefulness, gratitude, thankfulness;
— գտանիլ ումեք, -զանձն դաւանել առ ոք, to be indebted for, to owe, to be under obligations, to be beholden to;
— կացուցանել զոք, to oblige a person, to obtain a right to his gratitude;
— եմ բիւրուց խնամոցդ, ով եղբայր, I am grateful to you for all your care, my brother.

NBHL (1)

Շնորպապարտս համարիմ զձեզ, զի յաղագս փոքր այսոցիկ ցաւոց եւ չարչարանաց՝ մնամ ես մեծի ողորմութեան աստուծոյ. (Վրք. հց. ՟Ը։)


Շնորհավաճառ

See full entry →

adj. s.

simoniac.

NBHL (1)

Վաճառօղ զշնորհս. սիմոնական. եւ Մարդահաճոյ.


Շնորհավաճառութիւն, ութեան

See full entry →

s.

simony.

NBHL (2)

Սիմոնականութիւն.

Վասն սիմոնականութեան, այսինքն շնորհավաճառութեան. (Մարթին.։)


Շնորհատրութիւն, ութեան

See full entry →

s.

gift of grace;
donation, favour, liberality.

NBHL (1)

Բարեգործել միմեանց շնորհատրութիւն. (Նար. ՟Ի՟Թ։)


Շնորհաւոր, ի, աց

See full entry →

adj.

graceful.

NBHL (2)

Ըստ իմաստնոցն՝ եօթնամսեայ ծնեալ մանկոնք ապրին, եւ շնորհաւոր լինին։ Բարեսէր եւ շնորհաւոր կինն. (Տօնակ.։ Մաղաք. աբեղ.։)

Յորժամ զպտուղն ատոք եւ հասուն ի ծայրսն ունիցի (ծառն), առաւել իմն շնորհաւոր տեսողացն երեւի. (Սարգ. ՟ա. յհ. ՟Ը։)


Շնորհաւորեմ, եցի

See full entry →

va.

to grant favours, to endue or adorn with favours;
to congratulate, to felicitate, to wish joy, to pay compliments.

NBHL (4)

Խոստովանի շնորհաւորեալ (այսինքն շնորհեալ գոլ) իմաստագունիւ բանիւ զհաւաքումն յերբեմն ժամանակի ի սա. (Պիտ.։)

ՇՆՈՐՀԱՒՈՐԻԼ. Աւետիս իմն ընդունել.

Զգօն (սիմէոն ծերունին) շնորհաւորի. անճառս շնորհի մնայ. (Տաղ.։)

Ենօք՝ շնորհաւորեալ։ Զօրութեամբ մարմնոյն շնորհաւորեալ (սամփսոն). (Փիլ. իմաստն. եւ Փիլ. սամփս.։)


Շնորհութիւն, ութեան

See full entry →

s.

thanks.

NBHL (1)

իմա՛ կամ ընթերցի՛ր Շնորհակալութիւն.


Շնութիւն, ութեան

See full entry →

s. fig.

canine nature;
adultery, fornication;
idolatry;
cf. Ըմբռնիմ.


Շնչաբեր

See full entry →

adj.

respiratory;
— երակ, artery.

NBHL (1)

Շնչաբեր երակն, այն՝ որ ի բերանն կոյս ձգի։ Մերձաւոր շնչաբեր երակօքն շնչէ։ Ընդ միմեանս հարութեամբք շնչաբերերակաց ի ներքս մուծանէ. (Նիւս. կազմ.։)


Շնչաբերութիւն, ութեան

See full entry →

s.

respiration;
animation.

NBHL (1)

Զի զշունչն եւ զըմպելին ընդունելով հովացուցանէ, եւ շնչաբերութիւն եւ դիւրութիւն իլ տապումն առտուիցէ. (Պղատ. տիմ.։)


Շչիւն

See full entry →

cf. Շչումն.


Շչումն, ման

See full entry →

s.

hiss, hissing, whistling.


Շռինդ

See full entry →

s.

noise, tumult, rumour, clamour, uproar, row;
public rumour, report;
ի — համբաւոյն, at the news or report of;
—ն աղաղակի նոցա, their cries, shouts;
ի — ահեղ պատերազմի, at the terrible news of war;
at the dreadful preparations for war.

NBHL (1)

Եթէ ոչ լուիցէք ձայնի իմում՝ եթէ ոչ շռինդդ մեծ եւ յոյժ դարձցի ի փոքրկութիւն ի մէջ ազգաց, ուր ցրուեցից զձեզ անդր։ Իբրեւ շռինդն իմն յանկարծուստ հարկանէր. (Բարուք. ՟Բ. 29։ ՟Բ. Մակ. ՟Ե. 5։)


Շռնչան, չանան, նունք

See full entry →

s.

humming-top, whipping-top, peg-top.

NBHL (2)

Զիա՞րդ ոք կարիցէ զչափ աչացն առնուլ, յորժամ այսր անդր ստէպ իբրեւ զշռնչանն (կամ զշունչանն) շրջիցին. յն. բիւր դարձուածս. (Ոսկ. ՟ա. տիմ. ՟Ը։)

Զի շռնչան խելապատակին վերտառեալ դեդեւեսցին այսր անդր ոտնառութեամբ (յըմպելեաց). (Մագ. չ.) իմա՛ զսաւառակ գլխոյ, կամ զխոյր ծոպաւոր։


Շտապ, ի, աւ, իւ

See full entry →

s. adj. adv.

diligence, haste, hurry, promptitude, urgency;
urgent, pressing;
— տագնապի, too great haste, hurry, great urgency, hasty eagerness, precipitation;
constraint, imperious or urgent obligation;
pain, anguish, affliction, trouble;
—, — —, առ —, —աւ, hastily, in haste, expeditiously, speedily, diligently;
— տագնապաւ, with all possible speed or despatch, in a hurry, precipitately, post-haste;
առանց —ոյ, without hurry;
— տագնապի հասուցանել, ի վերայ դնել or ի վերայ հասուցանել, to urge, to press, to force, to compel, to oblige, to constrain;
to grieve, to pain, to agonize, to harass;
— քան զասելն, no sooner said than done.

NBHL (1)

Ի շտապս լեալ վաստակին՝ երագ դիմեաց. (Ուռհ.։)


Շտեմարան, աց

See full entry →

s. fig.

magazine, storehouse;
butler's pantry;
larder, buttery, pantry, store-room, cellar;
secret chamber;
treasury;
bottom;
heart, the secrets of the heart, the affections;
— ցորենոյ, granary, loft;
— գինւոյ, wine-cellar, wine-vault;
— փայտից, wood-house.

NBHL (1)

Յիմումս շտեմարանի մտաց. (Յհ. կթ.։)


Շտեմարանապետ, աց

See full entry →

s. fig.

warehouse-keeper, store-keeper;
butler;
cellarman;
the Supreme Master.

NBHL (3)

Որ շտեմարանապետն է հոգւոց, ստիպեաց զհոգի իմ առ ինքն։ Եթէ տայցէ ինձ կենաց ժամանակ, որ կենացն է շտեմարանապետ աստուած. (Ճ. ՟Ա.։ Նիւս. երգ.։ Ղեւոնդ.։ Կիր. պտմ.։)

Թոքն՝ մարմնոյն շնչիցն շտեմարանապետն. (Պղատ. տիմ.։)

Շտեմարանապետն շնորհաց հոգւոյն, որ իմաստութեամբ մատակարարէր յընդունօղս զբանն աստուածային. (Պրոկղ. յոսկ.։)


Շտեմարանեմ, եցի

See full entry →

va.

to warehouse, to store up, to house, to cellar;
to treasure up;
to lay or put by, to preserve.

NBHL (2)

Շտեմարանել յիմումս որդւոջ զբարին. (Յհ. իմ. ատ.։)

Զխոր իմաստս տեսութեանս՝ նոցա շտեմարանեցին. (Սարգ. ՟ա. յհ. ՟Ը։)


Շրջաբանակ

See full entry →

adj.

encamped all round.

NBHL (1)

Տէր օգնական եւ իմ եւ պարփակ՝ հանդերձ հրեշտակօքըն շրջաբանակ. (Գանձ.։)


Շրջաբերութիւն, ութեան

See full entry →

s. ast. adj.

turn, circumvolution, periphery;
revolution;
— աստեղական, զարտուղական, զուգընթացական, sidereal, anomalistical, synodical revolution;
— բեւեռային, circumpolar.

NBHL (4)

Աշխարհի շրջաբերութիւնս բոլորատեսակ գոլով. (Պղատ. տիմ.։)

Շրջաբերութիւն երկնի, կամ աստեղաց, մոլորակաց. ժամանակի կամ ժամանակաց կամ ամանակաց, կամ կենցաղոյս. (Փիլ.։ Արիստ. աշխ.։ Նիւս. բն.։ Դիոն. ածայ.։ Յհ. իմ. եկեղ.։ Գանձ.։)

զայնոսիկ՝ որ յերկինս են՝ տեսեալք շրջագայութիւնս մտաց (աստուծոյ), վայելեսցուք առ շրջաբերութիւնս այսոսիկ, որ առ մեզ են մտածութիւնք. (Պղատ. տիմ.։)

Խաւարեցուցի ընդ վայրահայեաց շրջաբերութեամբ (զտեսանելիս եւ) զլսելիս իմ. (Եփր. խոստ.։)


Շրջագայ, ից

See full entry →

adj. s.

wandering, strolling, itinerant, prowling, vagabond;
turn, circumvolution;
circumference, periphery;
հազար ամաց —ս անցուցանել զինքեամբ, to live for a thousand years.

NBHL (1)

Առ ճշմարիտ հանդարտեալսն առաքէին (դեւք) զշրջագայ եւ զծոյլ կրօնաւորսն. (Կլիմաք.։)


Շրջագայութիւն, ութեան

See full entry →

s.

turn, walk, circulation;
turn, rotation, revolution.

NBHL (2)

Որ յերկինս են շրջագայութիւնք մտաց (աստուծոյ)։ Որ ի մեզ են հոգւոյ շրջագայութիւնք. (Պղատ. տիմ.։)

Որ եւ արբեցողաց իմն թուի շրջագայութիւն լինել երկրի զինքեամբք. (Եղիշ. հոգ.։)


Շրջագնաց

See full entry →

adj.

roaming, wandering.

NBHL (1)

Շրջագնացք տանէ ի տուն, եւ գաւառ ի գաւառ շոգմոգութեամբ. (Ոսկ. ՟ա. տիմ.։)


Շրջախոյզ առնեմ

See full entry →

va.

to investigate.

NBHL (1)

ՇՐջախոյզ արասցէ հաւաստեաւ զստուգագոյնիմացումն ճառելոցս. (Կիւրղ. գանձ.։)


Շրջական, ի, աց

See full entry →

adj. s.

turning, changing, shifting;
change.

NBHL (2)

Զի չեմ կայուն՝ եւ միշտ ի նոյն, այլ՝ շրջական. (Շ. իմ. եղակ.։)

Յեկեղեցի բազում փոփոխմունք եւ շրջականք են. անօթ խեցեղէն էր պօղոս, այլ եղեւ ոսկեղէն. (Ոսկ. ՟բ. տիմ.։)