Definitions containing the research իմ : 10000 Results

Մտակոյր

See full entry →

adj.

mentally blind.

NBHL (1)

Վա՛յ քեզ անձն իմ մտակոյր. (Մաշկ.։)


Մտակորոյս

See full entry →

adj.

out of one's mind, extravagant, mad.

NBHL (1)

σκαιός stupidus, perversus. Ոյր կորուսեալ է զմիտս. մտաթափ. խելացնոր. խելագար. խորհրդակորոյս. եւ Յիմարական կամ կորուսիչ մտաց.


Մտահաճ

See full entry →

adj.

presumptuous;
to one's mind or liking, pleasing.

NBHL (2)

Ոչ մտահաճ հպարտութեամբ ըստ իմում ինչ կամի. (Յհ. կթ.։)

(Մելիքշահ որդի ալփասլանայ) մտահաճ եղեալ՝ զնորայսն (զհօրն) բասրէր իմացմունս իբր եղեալ հակառակ խաղաղութեան եւ կենաց մարդկան. (Սարկ. պտմ. առ սամ.։)


Մտահաճութիւն, ութեան

See full entry →

s.

presumption;
prepossession, prejudice.

NBHL (2)

Զայդ պահեսցես առանց մտահաճութեան, մի՛ ինչ առնել աչառանօք. (՟Ա. Տիմ. ՟Ե. 21։)

Տե՛ս զմտահաճութիւնն, զի մեծատունն ըստ հարստութեանն իմն գնայ. (Ոսկ. ես.։)


Մտահարուստ

See full entry →

adj.

witty, very intelligent, ingenious, lively.

NBHL (1)

Հարուստ՝ այսինքն զօրաւոր կամ ճոխ մտօք. կորովամիտ. մտացի. հանճարեղ. իմաստուն. գիտնաւոր.


Մտամոլորեմ, եցի

See full entry →

va.

to seduce, to pervert;
— զինքն, to deceive oneself.

NBHL (1)

Մտամոլոր յիմարութեամբ խորագոյն թաղեցայ ի վիհս մեղաց. (Մարաթ.։)


Մտանեմ, մտի, մուտ

See full entry →

vn.

to enter, to go or come in, to introduce, insinuate or intrude oneself;
to penetrate into, to slip in;
— առ ոք, առաջին ուրուք, to present oneself, to call on, to visit;
— աղօթից առաջի ուրուք, to be heard, hearkened to;
— առ ումեմն, to be a guest, to receive hospitality, to be lodged;
— առ կին, to know a woman;
— ի վերայ օտարի ամուսնոյ, to commit adultery;
— ի or ընդ գիրկս, ընդ աղեղն, to bend a bow;
ի դատաստան, ի դատ —, to sue, to bring an action against, to summon before a magistrate or court of justice;
ընդ դատաւորաւ —, to act the judge;
ընդ երկիր —, to plunge into an abyss, to be engulfed, swallowed up;
ընդ գետին —, to be overwhelmed with shame, to hide one's confusion under the earth;
— ի ծառայութիւն, to enter a person's service, to serve;
— յորդեգրութիւն, to be adopted;
երաշխաւոր —, to guarantee, to become security;
— ի պայքար, to dispute, to contest;
ի փորձ —, to prove, to try, to make an experiment;
— ընդ մերով մարդկութեամբս, to be clothed with our humanity;
ի քուն —, to be overcome with sleep, to sleep, to lay to sleep;
— արեգական, to go down, to set;
ընդ քիրտն —, to sweat, to work hard, to give oneself much trouble;
— ի նաւ, to embark, to go on board a vessel;
— ընդ անձին, to be at enmity with oneself;
— ընդ լծով or — ընդ ձեռամբ ուրուք, to submit, to become subject to;
— դիւի ի մարդ, to possess;
— ի ճաշ, to sit or be at table.

NBHL (6)

Մտցեն ի ներքոյ անդնդոց երկրի։ Եմուտ գլուխ իմ ընդ փապարս լերանց։ Սուրք նոցա մտցեն ի սիրտս նոցա։ Եմուտ քարն ընդ սաղաւարտն ի ճակատն։ Խոնարհեսցին յերկիր բանք քո, եւ պատգամք քո ընդ գետին մտցեն, եւ այլն։

ՄՏԱՆԵԼ. որպէս Յանդիման լինել. տեսաւորիլ. իջեվանիլ. մատչել, եւ այլն.

Մտի առ փարաւոն։ Եմուտ պօղոս ընդ մեզ առ յակոբոս։ Նա մտեալ է առ սիմոնի ումեմն խաղախորդի։ Մտէ՛ք առաջի նորա։ Ելանել ի մարմնոյ աստի, եւ մտանել առ աստուած.եւ այլն։

Աղաղակ իմ առաջի նորա մտցէ յականջս նորա։ Մտցեն աղօթք իմ առաջի քո տէր.եւ այլն։

Որք խօսին, չգիտիցեն՝ թէ ո՛ւմ մտանեն (այսինքն ազդեն) բանքս։ Երաշխաւոր մտանէ (այսինքն լինի) ընդ իմ. (Սեբեր. ՟Գ. ՟Զ։)

Եմուտ ադամ առ եւայ կին իւր, եւ յղացաւ առ նա։ Մո՛ւտ առ աղջիկդ իմ, զի արարից ինձ որդի ի դմանէ։ Մտանէին արդիքն աստուծոյ (սեթեանք) առ դստերսն մարդկան (կայինեանս). եւ ծնան իւրեանց որդիս. նոքա էին սկայքն, եւ այլն։


Մտառեմ, եցի

See full entry →

vn.

to comprehend, to conceive, to understand.

NBHL (1)

Ոչ մտառեցի զծածկեցելոցն յայտնութեան հանդէս։ Մաշիմք, եւ ոչ մտառեմք։ Ոչ իմացայ, եւ ոչ մտառեցի։ Արագապէս մտառեալ լսէ. (Նար.։)


Մտառու, աց

See full entry →

adj.

of good comprehension, intelligent.

NBHL (2)

Ի միտ առօղ. ուշիմ. մտավարժ. մտացի. եւ Մտառական.

Համբերութիւն մեծ ստացեալ ունիք յանձինս, ոչ ընդունայնութեամբ, այլ մտառու իմաստութեամբ. (Ածազգ. ՟Ե։)


Մտավարժ, ից

See full entry →

adj.

intelligent, clever, learned, erudite.

NBHL (1)

διανόουν, εὑφυής studiosus, ingeniosus, bona indole praeditus. Վարժ մտօք. աջողամիտ. մտառու. ուշեղ. ուշիմ. ուսումնասէր. մտացի.


Մտավարժութիւն, ութեան

See full entry →

s.

cultivated mind, ability.

NBHL (2)

Ուշեղութիւն, եւ ուշիմութիւն. խելամտութիւն. մտառութիւն. ուսումնասիրութիւն.

Տացէ տէր ընթերցողացդ իմաստութիւն, սաղմոսողացդ մտավարժութիւն. (Ոսկիփոր.։)


Մտատես

See full entry →

adj.

sharp, perspicacious, shrewd.

NBHL (1)

Զկտակն ետ գրել իւր իսկ կորովամիտ եւ մտատես իմաստութեամբն. (Պտմ. աղեքս.։)


Մտացածին

See full entry →

adj.

imaginary, chimerical, fictitious, fabulous, pretended, false, visionary, extravagant, fantastical.

NBHL (2)

Ոչ հետաքնին լինիմ մտացածին բանիւ. (Ոսկ. նոր կիր.։)

Ոչ վայրապար բանք, կամ մտացածին (ա՛յլ ձ. մտածին) իմաստք։ Ոչ մարդկեղէն մտացածին բանիւք աւանդեցան. (Սարգ. ՟բ. պ. ՟Ա. 3։)


Մտացի, ցւոյ, ցեաց

See full entry →

adj.

reasonable, rational, sensible, intelligent, wise, judicious.

NBHL (2)

νοῦν ἕχων, νοήμων mentis compos, intelligens, prudens, sollers, acutus. Միտս ունօղ. տիրապէս մտաւոր. մտավարժ. հանճարեղ. բանիբուն. ուշեղ. ուշիմ. խելք ունեցօղ, խելացի.

Մտացեացն անգամ, թո՛ղ թէ իմաստնագունիցն. (Պիտ.։)


Մտաւոր, աց

See full entry →

adj.

intellectual, intellective, spiritual;
intelligent, clever.

NBHL (5)

νοερός, νοητός intelligens, intelligendi vi praeditus ἕμφρων prudens, sapiens. Ունակ մտաց. մտօք ճոխացեալ. բանաւոր, իմացական. մտացի. խոհեմ. հանճարեղ.

Զմտաւոր եւ զբանաւոր հոգին (քրիստոսի զմարդկային)։ Տէրն մեր յիսուս զմարդկեղէն մտաւոր ոգին արձակեաց առ հայրն. (Յհ. իմ. երեւ.։ Շ. բարձր.։)

Մտաւոր եւ քաջ այրն վահան։ Ականաւորք ի խորհրդի, մտաւորք եւ իմաստնագիւտք։ Ո՛վ անմիտդ ի մտաւորաց. (Փարպ.։ Նար.։)

ՄՏԱՒՈՐ՝ ասի եւ զգործոց եւ զբանից, իբր Մտաւորական. իմանալի. ներքին. հոգեւոր. խոհական.

Մտաւոր խորհրդիւ, մտաւորն պատարագօք։ Որ մտաւոր իմաստութեամբ իմանան։ Մտաւոր փառաբանութեամբ, կամ հառաչմամբ, կամ յիշոցօք։ Ի մտաւոր եկաք բան. (Պիտ.։ Նար.։ Շ. բարձր.։ Վրք. հց. ՟Բ։ Լմբ. առ լեւոն.։ Մաշկ.։ Շիր.։)


Մտաւորաբար

See full entry →

adv.

mentally;
spiritually;
wisely;
mystically.

NBHL (1)

νοερῶς եւ այլն. Իբրեւ մտաւոր. մտօք. մտադրութեամբ. իմանալով. իմանալի եւ հոգեւոր օրինակաւ. եւ Առ ի միտս. խորհրդաբար.


Մտաւորական, ի, աց

See full entry →

adj.

intellectual, spiritual;
mental, ideal.

NBHL (2)

νοητικός intellectualis, mentalis. Մտաւոր՝ ըստ ՟Բ նշ. տեսական. իմանալի.

Առ քեզ համբառնամք աչս իբր ծառայ առ տէր։ Ի մռայլ մտաւորական կուրութեան գնացի։ Մտաւորական զօրութիւն իմաստից։ Մտաւորական շարժմունք. (Յհ. իմ. եկեղ.։ Նար. ՟Կ՟Գ։ Շ. հրեշտ.։ Գր. հր.։)


Մտաւորութիւն, ութեան

See full entry →

s.

intelligence, good sense, judgment.

NBHL (2)

Մտաւոր, եւ մտացի գոլն. ուշիմութիւն. իմաստութիւն. խոհականութիւն, եւ մտադրութիւն. մտավարժութիւն. խելք, խելացութիւն.

Կենդանական շունչ իմաստակիր մտաւորութեան. (Ագաթ.։)


Մտերմաբար

See full entry →

adv.

faithfully, sincerely, candidly;
intimately, cordially, confidently, familiarly.

NBHL (1)

γνήσιως genuine, sincere, legitime. Իբրեւ մտերիմ. մտերմութեամբ. հաւատարմութեամբ. հարազատաբար. անկեղծութեամբ. սիրով. սերտիւ. մտադիւր. եւ Մտերմական. սրտանց.


Մտերմական, ի, աց

See full entry →

adj.

familiar.

NBHL (1)

Մտերիմ, եւ որ ինչ լինի մտերմութեամբ. հաւատարիմ.


Մտերմութիւն, ութեան

See full entry →

s.

intimacy, cordiality, confidence, familiarity, strict, close or fraternal friendship;
faithfulness, sincerity;
մտերմութեամբ, cf. Մտերմաբար.

NBHL (1)

Զթուղթ մտերմութեանդ քո ընթերցան առաջի իմ. (Խոր. ՟Բ. 30։)


Մտրակավար

See full entry →

adj.

whipped;
spurred;
— երիվար, post-horse.

NBHL (1)

Նստուցեալ զնա ի վերայ մտրակավար երիվարի դիմոսականին. (Վրք. ոսկ. (որպէս ռմկ. թաթար, կամ չափղըն, կամ մէնզիլ թագաւորական։))


Մտրակեմ, եցի

See full entry →

va.

to horse whip, to lash, to whip;
to prick, to spur;
to stimulate.

NBHL (1)

Յորդորական հրաման տէրութեանդ քո միշտ մտրակեաց զիրաւացի հեղգ երկչոտութիւն մտաց իմոց. (Արշ.։)


Մրգաբեր, աց

See full entry →

adj.

fruit-bearing, fructiferous;
loaded with fruits;
— ծառ, fruit-tree.


Մրճոտեմ, եցի

See full entry →

va.

to smoke, to blacken with soot, to soil, to dirty.

NBHL (1)

Մրճոտեալ աղտեղեալ գունով զազրութեան իբր զպաշտօնատար մեհենի։ Մաքրիմ, եւ այլ մրճոտիմ. (Նար. ՟Ի՟Ա. ՟Հ՟Ա։)


Մրջիւն, ջեան

See full entry →

s.

ant, emmet, pismire.

NBHL (1)

Մրջիմն, եւ աղաւնին։ Աղաւնին տերեւ ետ մրջմանն, որ ոչ խեղդէր ի ջուրն։ Եւ մրջիմն եհար զերանս որսորդին, յորմէ զերծաւ աղաւնին. (Ոսկիփոր.։)


Մրրկախառն

See full entry →

adj.

tempestuous, boisterous, stormy, blustering, windy.

NBHL (1)

Դիմեալ եմուտ յամպն մրրկախառն. (Մծբ. ՟Ժ՟Է։)


Մրրկեմ, եցի

See full entry →

va.

to tempest, to produce a tempest, to trouble, to ruffle, to agitate violently.

NBHL (1)

Սրտաթափս անդէն եւ անդէն մրրկեալ ընդ միմեանս պողէր պղտորէր. (՟Բ. Մակ. ՟Ժ՟Բ. 22։)


Մրցակից, կցի, կցաց

See full entry →

cf. Մարտակից.

NBHL (2)

Կամ Դիմամարտ. հակառակորդ. ախոյեան.

Ի կրկի՛ն միտս բերի ասելն Յիւր ուղղութեանն փոյթ զհպարտութիւնն ունիցի մրցակից. (Կլիմաք.։)


Մրցարան, աց

See full entry →

s.

lists, arena;
agonism.

NBHL (2)

Պա՛րտ էր իմանալ քեզ ո՛վ դատաւոր զհաստատութիւն հաւատոյն մեր յառաջին մրցարանէ անտի. (Ճ. ՟Բ.։)

Ի հոգեւորակա մրցարանի զամենեսեան մարզեն (օծմամբ) անըմբռնելի լինել ընդդիմամարտին. (Կամրջ.։)


Մրցութիւն, ութեան

See full entry →

s.

cf. Մրցումն.

NBHL (2)

Եկեսցեն առաջի ձեր ընդ մեզ ի մրցումն։ Ի մրցումն գան ի վերայ պարսպեալ աշտարակի սրբութեան. (Լմբ. առ լեւոն. եւ Լմբ. իմաստ.։)

Յորժամ ճշդիւ մրցութիւնք լինիցին (բանից), դիւրաւ զյայտնութիւն ճառիցն յանդիման կացուցանեն. (Եզնիկ.։)


Մրցումն, ման

See full entry →

s.

combat, fight, wrestling;
competition, concurrence, rivalry.

NBHL (2)

Յորժամ ճշդիւ մրցութիւնք լինիցին (բանից), դիւրաւ զյայտնութիւն ճառիցն յանդիման կացուցանեն. (Եզնիկ.։)

Եկեսցեն առաջի ձեր ընդ մեզ ի մրցումն։ Ի մրցումն գան ի վերայ պարսպեալ աշտարակի սրբութեան. (Լմբ. առ լեւոն. եւ Լմբ. իմաստ.։)


Մցռեմ, եցի

See full entry →

vn.

to gorge, glut or cram oneself, to stuff and swill.

NBHL (1)

Մինչ մեք ուռուցանիցեմք զորովայնս որկորստութեամբ, շուայտանայցեմք, մցռիցեմք, (յն. լոկ, պայթիցիմք յորկորստութենէ). նոքա օրհնութեամբքն զմայլիցին. (Ոսկ. ՟ա. տիմ. ՟Ժ՟Դ։)


Մօտ

See full entry →

prep. adv. adj. adv.

near, nigh, next, close by, by;
near, next;
cf. Մերձ;
— այսր, near to this place;
— առ —, — ի —, — ի —ոյ, quite near or close, contiguously, thickly;
— ընդ —, — ընդ հուպ, soon, directly, instantly;
ի or ընդ մօտոյ, ի —է, մօտուստ ի —ուստ, near, nearly, close by or to, next;
soon, shortly, soon after;
lately;
ընդ — աւուրս, shortly, soon;
— լինել, to be near or close to, to approach, to draw near;
ի — կալ, to stand near, to be present at, to attend;
— կտրել, to cut quite short;
— անցանել, to pass close to, or hard by;
— է առ քեզ յորժամ կամի ցիս՝ կարող լինել, where there is a will there is a way;
ի մօտոյ, ի նանիր, cf. Մօտ, cf. Նանիր.

NBHL (6)

Որք ի ծովէքն՝ մօտ ելոյ, որ ելանեն ստէպ ստէպ սղոխք օդոյ. (Փիլ. իմաստն.։ եւ Խոր. ՟Գ. 62։)

Պատեցին զքաղաքն ի մօտոյ։ Այժմ ի մօտոյ հեղից զբարկութիւն իմ. (Յես. ՟Զ. 14։ Եզեկ. ՟Է. 8։)

Ընդ մօտոյ ունիմք տեսանել զճշմարիտ վկայսն քրիստոսի. (Եղիշ. ՟Ը։)

Ոչ ի հեռուստ, այլ ի մօտուստ ուսանելով՝ յինքենէ, եւ որ շուրջ զինքեամբ ինչ իցէ. (Փիլ. իմաստն.։)

Ոչ մօտ ի մօտ են իբրեւ ի քաղաքս։ Բազում որայս մօտ ի մօտ առ միմեանս կուտեալ թողուցուն. (Փիլ. տեսական.։ Փարպ.։)

Յառաջ հեռագոյն, բայց այժմ մօտ ի մօտոյ յօրինի պատերազմ, եւ մերձ առ միմեանս. (Իսիւք.։)


Մօտալուտ

See full entry →

adj.

imminent, impending, near, at hand, threatening;
— վտանգ, imminent danger;
— լինել, to be imminent, to threaten.

NBHL (1)

Եւ էր՝ որ անդէն իսկ մօտալուտ առաջոյ ի նոյն ի նմին ժամնաակի դէմ յանդիման ցուցանէ. (Ագաթ.։)


Մօտակայ, ից

See full entry →

cf. Մօտակաց.

NBHL (1)

Զի լինիցիք սիրելիք եւ մօտակացք անձին իմոյ. (Ճ. ՟Ա.։)


Մօտակաց, աց

See full entry →

adj.

assisting, present, neighbouring, near, close to.

NBHL (1)

Զի լինիցիք սիրելիք եւ մօտակացք անձին իմոյ. (Ճ. ՟Ա.։)


Մօտաւոր, աց

See full entry →

adj.

near, next, neighbouring, assistant;
present;
cf. Մօտասեր.


Մօտեցուցանեմ, ուցի

See full entry →

va.

to approach, to place next or near to, to approximate, to draw, bring or put near.

NBHL (1)

Ունել ի մօտ զիմաստունս, եւ զանմիտն ոչ մօտեցուցանել. (Փարպ.։)


*Մօտենամ, եցայ

See full entry →

vn.

cf. Մօտիմ.


Մօրանամ, ացայ

See full entry →

vn.

to stagnate, to be stagnant, to form a swamp or bog, to stand.

NBHL (1)

Գինւով կիզեցելոցն բերանք՝ մօրացելոյ գինւոյն՝ լի իմն է եւ խոնաւագոյն. (Բրս. արբեց.։)


Մօրասէր

See full entry →

adj.

moorish;
— հաւք, moor-fowl.

NBHL (1)

Ի ձեւ տզրկին իմանամք զկերիչ չար բոլոր կենդանեաց զսատանայ զմօրասէրն. (Համամ. առկ։)


Յ (hi)

See full entry →

s.

the twenty first letter of the alphabet, and the sixteenth of the consonants;
three hundred, three hundredth.

NBHL (6)

Ըստ առաջնոյն ի սկիզբն բառից հնչէ կիսաձայն հ, կամ ը...հ. զոր օրինակ՝ յագ. յածիմ. յամեմ. յանկարծ. յետ. յիսուս. յուզիմ, եւ այլն. այլ ի վերջն մնայ անձայն. զոր օրինակ՝ գայ. տայ. արքայ. գոյ. երեկոյ, եւ այլն։ Բաց ի քանի մի բառից՝ յորոց ի վերջն հնչէ որպէս ե, թերատ. զոր օրինակ, վայ՝, հայ՝. ըստ ոմանց նաեւ բայ՝, մակբայ՝, խոյ՝։

Յ. Երբեմն եւ ի մէջ յատուկ անուանց, իմա՛ ընդ երկուց ձայնաւորաց՝ մտանէ զօրութեամբ առ քաղցրութեան հնչմանց. զոր եւ ոմանք ներգործութեամբ գրեն, այն է ասելն Արիստակեայ գրչի.

Յ. Յերկբարբառդ ոյ, լծորդ է ընդ ո՛ւյ. կամ ի յոլովիլն փոխի ստէպ ի ու. զոր օրինակ գրի յոմանց Թողոյի, Թողոյիր, Թողոյր. իմա՛ հնչելով՝ Թողույի, Թողույիր, Թողույր. այլ նովին հնչմամբ առաւել սովորական է գրել, Թողուի, Թողուիր, Թողոյր. որպէս եւ գոյն, կոյս, լոյս եւ այլն, հնչեն՝ գո՛ւյն, կո՛ւյս, լո՛ւյս, վասն որոյ եւ հոլովին՝ գունոյ, կուսի, լուսոյ. եւ այլն։

Յին, Յինէն ասէ մանուկ ընկա՛լ, զայս բան խըրատ՝ յաշխարհի սըգալ. ունայնութեանց ըզքեզ մի՛ տալ, սնոտի խաղօք անըմտանալ. այլ իմաստնոց դրունս գընալ, եւ յուսմանէ ոչ ձանձրանալ. զի մի անձին տաս զղջանալ, յորժամ հընար չէ յետ դառնալ. (Շ. այբուբ.։)

Յիմարութենէ հրաժարեա՛։ Յառաջագոյն յայտ իսկ էր, եթէ յուդայ ծագելոց իսկ էր տէր մեր յիսուս Քրիստոս. (Եփր. եբր.։)

Յ. Որպէս թարմատար՝ կամ ի վայելչութեան եւ կամ ի սաստկութեան սակս դնի ի սկիզբն բառից սկսելոց ձայնաւորաւ, պահելով զնոյն նշանակութիւն. զոր օրինակ նոյն են Աջող, Յաջող. Անկանել, Յանկանել. Ապահով, Յապահով. Եղանակ, Յեղանակ։ Թո՛ղ զզանազանեալս նշանակութեամբ. Ածիմ, Յածիմ. Առնեմ, Յառնեմ. Եղանակեմ, Յեղանակեմ. Հեղում, զեղում, Յեղում. եւ այլն։


Յագեցուցանեմ, ուցի

See full entry →

va.

to satisfy, to satiate, to sate;
կշտապինդ —, to surfeit, to cloy, to glut, to stuff, to gorge;
— զցասումն իւր, to vent one's wrath.

NBHL (1)

Ի վիմէ մեղր յագեցոյց զնոսա։ Յագեցոյց զանձինս քաղցեալս։ Յագեցուցանել զդոսա հացիւ։ Ի պտղոյ բերանոյ այր յագեցուցանէ զորովայն իւր։ Արդարն յուտել իւրում յագեցուցանէ զանձն իւր, եւ անձինք ամբարշտաց կարօտեալք։ Յագեցուցանել զանկոխն եւ զանշէն (անձրեւօք) եւ այլն։ Զքաղցեալս յագեցո՛. (Տէր Իսրայէլ.։)


Յագուրդ

See full entry →

s.

satisfying;
repletion;
satiety, disgust;
ի յագուրդ, for satiating;
յագուրդ ասել ագահութեան, to say I have had enough;
ուտել զյագուրդ, to eat one's fill;
— առնել ագահութեան, to glut one's avarice;
ի — փառամոլութեան իւրոյ, for satisfying his ambition.

NBHL (1)

Զամպարշտութեանդ ոչ գիտացեր զյագուրդ. (Յհ. իմ. երեւ.։)


Յախնթոր

See full entry →

cf. Յախնթորագոյն.

NBHL (2)

Կենդանագոյնք եւ յաղխնթորագոյնք հնգիցն երեք զգայութիւնք են. ճաշակելիք, հոտոտելիք, եւ շօշափելիք։ Թմբրեալք (ի գինւոյ) եւ թրջեալք եւ զըմբրեալք, ոչինչ ոչ դիտելով, եւ ոչ լսելով, իբրեւ մի միայն ունելով զգայութիւն զաղնթորակագոյնն ճաշակաւորութիւն. (Փիլ. իմաստն. եւ Փիլ. տեսական.։)

Յորոց երկուքն իմաստասիրականք են, եւ երկուքն յախընթորագոյնք. (Երզն. մտթ.։)


Յախնթորագոյն

See full entry →

adj.

rude, rough, common, vile, low, vulgar, trivial;
servile.

NBHL (2)

Կենդանագոյնք եւ յաղխնթորագոյնք հնգիցն երեք զգայութիւնք են. ճաշակելիք, հոտոտելիք, եւ շօշափելիք։ Թմբրեալք (ի գինւոյ) եւ թրջեալք եւ զըմբրեալք, ոչինչ ոչ դիտելով, եւ ոչ լսելով, իբրեւ մի միայն ունելով զգայութիւն զաղնթորակագոյնն ճաշակաւորութիւն. (Փիլ. իմաստն. եւ Փիլ. տեսական.։)

Յորոց երկուքն իմաստասիրականք են, եւ երկուքն յախընթորագոյնք. (Երզն. մտթ.։)


Յախորտ

See full entry →

adj. s.

bold, audacious;
audacity, boldness;
cf. Խուժդն.

NBHL (1)

Յանդգունք, յախուրդք, ամբարհաւաճք. (Ոսկ. ՟բ. տիմ.։)


Յախուրն

See full entry →

adv.

cf. Յախուռն.

NBHL (1)

Ո՛չ յախուրն ինչ անձկամ տեսանել զձեզ։ Այնպէս յախուր տանէ ի տուն որսալով. (Ոսկ. հռ. եւ Ոսկ. ՟բ. տիմ.։)


Յախրապէս

See full entry →

adv.

cf. Յախուռն.

NBHL (1)

Ո՛չ յախուրն ինչ անձկամ տեսանել զձեզ։ Այնպէս յախուր տանէ ի տուն որսալով. (Ոսկ. հռ. եւ Ոսկ. ՟բ. տիմ.։)