Definitions containing the research տի : 10000 Results

Յարմարադրութիւն, ութեան

See full entry →

s.

symmetry, proportion.

NBHL (1)

Մի՛ յոյժ ստուգաբանել զբանիցն յարմարագրութիւնն, այլ ի պատշաճութիւն իմաստիցն հայել։ Ատամանց գովութիւն՝ կարծրութիւն, եւ յարմարագրութիւն. (Նիւս. երգ.։)


Յարմարական, ի, աց

See full entry →

adj.

cf. Յարմար.

NBHL (2)

Ճշգրտիւ դրոշմեցին յարմարական ոճով. (Շիր. զատիկ.։)

Յարմարականն բաղազանս ունելով բերմունս՝ այսոցիկ, որ ի մեզ են հոգւոյ շրջագայութիւնք. (Պղատ. տիմ.։)


Յարմարանք

See full entry →

s.

cf. Յարմարութիւն.

NBHL (1)

Երաժշտականն ձայն պիտանացու է առ մեր լսելիսս, եւ ի սակս յարմարանաց է տուեալ. (Պղատ. տիմ.։)


Յարմարուած

See full entry →

cf. Յարմարումն.

NBHL (1)

Ձայնին իսկ սրագունին եւ ծանրագունին համանգամայն խառնել՝ յարմարութիւն առասասցի անուն։ Օցտիցեն քերթողքն զյարմարութիւն իսկ եւ զձեւս՝ առանց դաշանց սոսկ բանս առ չափս դնելով։ Զերգ եւ զյարմարութիւն առանց բանից՝ սոսկ փանդեռնահարութեամբ եւ փողհարութեամբ վարելով. (Պղատ. օրին. ՟Բ։)


Յարմարութիւն, ութեան

See full entry →

s.

cf. Յարմարումն.

NBHL (1)

Ձայնին իսկ սրագունին եւ ծանրագունին համանգամայն խառնել՝ յարմարութիւն առասասցի անուն։ Օցտիցեն քերթողքն զյարմարութիւն իսկ եւ զձեւս՝ առանց դաշանց սոսկ բանս առ չափս դնելով։ Զերգ եւ զյարմարութիւն առանց բանից՝ սոսկ փանդեռնահարութեամբ եւ փողհարութեամբ վարելով. (Պղատ. օրին. ՟Բ։)


Յարմարումն, ման

See full entry →

s. mus.

fitness, suitableness, adaptability, conformity, analogy, congruity, concordance;
proportion, symmetry;
attitude, adaptation, application;
aptitude, disposition, capacity, ability, sufficiency;
accord, harmony, concord.

NBHL (1)

Ձայնին իսկ սրագունին եւ ծանրագունին համանգամայն խառնել՝ յարմարութիւն առասասցի անուն։ Օցտիցեն քերթողքն զյարմարութիւն իսկ եւ զձեւս՝ առանց դաշանց սոսկ բանս առ չափս դնելով։ Զերգ եւ զյարմարութիւն առանց բանից՝ սոսկ փանդեռնահարութեամբ եւ փողհարութեամբ վարելով. (Պղատ. օրին. ՟Բ։)


Յաւականիմ, եցայ

See full entry →

vn.

to last, to endure, to be prolonged or protracted.

NBHL (1)

ՅԱՒԱԿԱՆԻՄ կամ ՅԱՒԱԳՆ ԳԱԼ. Բաւել հասանել. տեւել. աւարտիլ. բովանդակիլ. կատարիլ. դիմանալ. պիթմէք. իբր լմննալ.


Յաւելեմ, եցի

See full entry →

va.

cf. Յաւելում.

NBHL (2)

Ներհիւսին կուտին յաւելին ի յոքնատարն յաճախութիւն. (Նար. մծբ.։)

Ի բազմաց գոհութենէ անտի յաւելեսցին ի փառս Աստուծոյ. (Եփր. ՟բ. կոր.։)


Յաւելուած, ոց

See full entry →

s.

addition, increase, overplus, surplus, accession, augmentation;
rest, residue;
— գրոց, մատենից, addition, supplement, appendix;
— չարեաց, redundant malice;
—ք որովայնի, excrement;
թափել զ—ս որովայնի, to ease oneself, to go to stool.

NBHL (3)

Ի յաւելուածոյ սրտի խօսի բերան։ Յաւելուած վիճակաց։ Յաւելուած ձեզ լինիցին բերք նորա։ Ի բաց թօթափել զամենայն աղտեղութիւն եւ զյաւելուածս չարեաց.եւ այլն։

Վերստին յաւելուած. (Նար. ստէպ։)

Ի նոսա թողլով զշէնս ամենայն՝ հանդերձ յաւելուածով մտից առանձինն, եւ ռոճկաց կարգելոց յարքունուստ. (Խոր. ՟Բ. 7։)


Յաւելում, լի

See full entry →

va.

to add, to increase, to augment;
to join, to adjoin, to insert, to interpolate, to apply, to supply;
to reckon, to add up;
— խօսել, to repeat, to say again, to reply, to rejoin;
— ի զօրութիւն, to redouble one's strength;
— ոյժ ումեք, to sustain another's efforts;
— զինչս իւր, to increase one's wealth;
աւուրս յաւուրս —, to lengthen life;
— զվարձս ծառայի, to raise the wages of a domestic;
յաւել յիս զօրութիւն, it gave me new strength;
եւ յաւել ծնանել, and then brought forth;
ոչ եւս յաւելից անիծանել, will never curse again;
մի եւս յաւելուցուք տեսանել զերեսս իմ, see my face no more.

NBHL (1)

Որպէս ոք՝ զի ի հուր բորբոքեալ յաւելուցու բազում նիւթս փայտի։ Յաւելին ցաւս ի ցաւոց վերայ. (Եղիշ. ՟Ա. ՟Գ։)


Յաւելում, լայ

See full entry →

vn.

to augment, to be multiplied, to grow, to increase, to be enlarged;
to adhere to, to go over to, to add, to join, to incorporate;
մեռաւ եւ յաւելաւ յազգ իւր, he died and was gathered to his fathers;
cf. Հայր.

NBHL (1)

Որպէս ոք՝ զի ի հուր բորբոքեալ յաւելուցու բազում նիւթս փայտի։ Յաւելին ցաւս ի ցաւոց վերայ. (Եղիշ. ՟Ա. ՟Գ։)


Յաւէտանամ, ացայ

See full entry →

vn.

cf. Յաւէժանամ.

NBHL (1)

Աստուած՝ ոչ յաւէտանալով ասել՝ չէ՛ արժան։ Իւրաքանչիւր ոք իմաստնոյն տի՝ գովելի՛ է, եւ զանազանեալ յաւէտանայ։ Նշանակաւ զուգութեանն, որով իրքն յաւէտանան. քանզի առաւելութեամբ եւ անզուգութեամբ յարձակմունք պատերազմին՝ լուծանք են էիցն. (Փիլ. ՟ժ. բան. եւ Փիլ. լին. եւ Փիլ. ել.։)


Յաւիտենադիր

See full entry →

adj.

established from the beginning of the world, from time immemorial, perpetual, eternal.

NBHL (1)

Զայրն արդար՝ հայր աշխարհի երկրակալ՝ յաւիտենադիր ուխտիւն կացուցեալ։ Յաւիտենադիր սահմանացն Աստուծոյ հնազանդեալ գնասցեն. (Ագաթ.։)


Յաւիտենական, ի, աց

See full entry →

adj.

eternal, perpetual, uncreate, immortal, without end;
— կեանք, immortal life;
— թշնամութիւն, bitter, irreconcilable, implacable or eternal enmity;
—ն, the Eternal, the Everlasting One.

NBHL (3)

αἱώνιος aeternus. Որ կայ յաւիտեան (ըստ ամենայն առման յաւիտենի) մշտնջենաւոր. յարակայ. էպէտի.

Կեանք եւ մահ յաւիտենից։ Ազգ կամ յիշատակ կամ նախատինք յաւիտենից, եւ այլն։

(Իսկ զոր յետինք ըստ այլ լեզուաց Յաւիտենականութիւն ասեն, առ նախնիս մեր՝ Անանց յաւիտեանք կոչի, կամ Անանց մշտնջենաւորութիւն. եւ այլն)։


Յափշտակութիւն, ութեան

See full entry →

s.

ravishing, carrying off or away, ravage, usurpation, depredation;
rapacity, rapine;
— կնոջ, աղջկան, rape, abduction;
— մտաց, enthusiasm, transport;
extasy, rapture, ravishment;
revery;
— իրաւանց եւ արդարութեան, corrupt justice;
լինել ի —, to be plundered, pillaged, sacked;
մատնել ի —, to give up pillage.

NBHL (1)

Յափշտակութիւն է՝ յափշտարկութիւն. որպէս թէ շատին եւ յոլովին ձեռնարկելով՝ ոչ խտրէ զանիրաւութիւն. (Երզն. քեր.։)


Յափսիթերս երթամ

See full entry →

sv.

to crawl along;
to go on all fours, on hands and feet;
— խաղալ, to tumble, to fall head over heels, to turn a somersault.

NBHL (1)

Կամ որպէս Թռթռել. թռչտիլ.


Յիզդիմ

See full entry →

vn.

cf. Յեզդիմ.

NBHL (1)

Զի լիցի յիզդիլ գետին՝ ջրհեղեղին զգուշացեալ. (Փիլ. լին. ՟Բ. 64։)


Յեզդիմ

See full entry →

vn.

dry the waters off the earth.

NBHL (1)

Զի լիցի յիզդիլ գետին՝ ջրհեղեղին զգուշացեալ. (Փիլ. լին. ՟Բ. 64։)


Յելուզակ, աց

See full entry →

s. adj.

highwayman, brigand, bandit, assassin;
thievish.

NBHL (1)

ՅԵԼՈՒԶԱԿ կամ ՅԵՂՈՒԶԱԿ. գրի եւ ԵԼՈՒԶԱԿ. Յուզակ ուղւոյ կամ ելից ճանապարհաց ի կողոպտել զանցաւորս. աւազակ. հուղկահար կամ յուղկահար. հրոսակ. ասպատակաւոր. մեկնակազէն. թիւրիւտիւ. ճէլալի.


Յեղակարծ

See full entry →

adj. adv.

unexpected, unforeseen;
—, —ում or —ում ժամու, unexpectedly, unawares;
suddenly, all at once;
—ում պահու ի վերայ հասանել, to surprise, to take by surprise.

NBHL (1)

Յանկարծակի յեղակարծում ժամու։ Յանկարծ յեղակարծումն ժամանակի։ Յանկարծօրէն յանպատրաստից յեղակարծումն ժամու։ Յանկարծօրէն յեղակարծումն հասանէր անկանէր ի վերայ բանակին։ Յեղակարծումն անկեալք ի վերայ միոյ թեւի. (՟Ա. Մակ. ՟Ե. 28։ Ագաթ.։ Բուզ.։ Փարպ.։)


Յեղանակեմ, եցի

See full entry →

va.

to change, to alter, to vary, to diversify;
to remodel;
to convert;
to repeat, to reiterate, to say again;
to trill, to warble, to sing harmoniously.

NBHL (1)

Զգոյնս հերաց նո՛ր յեղանակեաց։ Յեղանակեսցես զփառս հերաց քումդ բարձրութեան։ Նոր յեղանակեցեր։ Յեղանակեալ ինձ զաւուրն չար առ մեծ աւետիս ակնկալութեան. (Նար. մծբ. եւ ՟Բ. ՟Ժ՟Ե. ՟Ի՟Թ։)


Յեղաշրջեմ, եցի

See full entry →

va.

to turn upside down, to turn topsy turvy, to upset, to overset, to turn over, to change, to convert, to transmute.

NBHL (1)

Յայլ էութեան տարազ յեղաշրջել։ Ի ծերութիւն յեղաշրջելոցն։ Յեղաշրջեաց զտունս իմ ի պատիւ կռոցն. (Լմբ. համբ. Լմբ. պտրգ. Լմբ. ովս.։)


Յեղյեղեմ, եցի

See full entry →

va.

to change, to convert, to transmute;
to repeat, to re-iterate, to rehearse, to inculcate;
to translate;
— ի մտի, to turn over, to revolve in one's mind, to think over again, to reconsider;
to ruminate, to ponder, to muse on;
ստէպ —, վեր ի վայր —, to repeat eternally the same thing, to return often on the same subject, to twaddle, to harp always on the same string, to be ever talking about.


Յեղյեղում, ղի

See full entry →

va.

cf. Յեղյեղեմ.

NBHL (1)

Միտք միշտ յեղյեղուն, ամենապատիկ ընդունելով փոփոխմունս։ Կայ մնայ ի նմանութեան՝ ոչ յեղյեղեալ։ Որք զկնի երկնի են, յեղյեղլիք եւ փոփոխելիք են. (Փիլ.։)


Յեղում, ղի

See full entry →

va.

to change, to transmute;
to translate;
— ի հայ բան or լեզու, to translate into Armenian, or Haiganian;
cf. Յեղանիմ.

NBHL (1)

Զգիր դիւանաց յեղուլ ի յոյն բան։ Փոխեաց զամենայն ի լեզու ասորի, որ եւ ապա անտի յեղու ի յոյն բան։ Զքսան եւ զերկու յայտնիսս, եւ զնոր կտակս յեղուլ ի հայ բան. (Խոր. ՟Ա. 1։ ՟Բ. 63։ ՟Գ. 53։)


Յեղումն, ման

See full entry →

s.

cf. Յեղյեղումն;
— սրոյ, rotation of a sword;
յեղմունք լուսնոյ, the phases of the moon.

NBHL (2)

Որպէս անկատար ինչ յարմարի տիոց, յիւր ինքեան բերեալ դիւրապատիր յեղմունս. (Պիտ.։)

Ի բարիս ունին զյեղումն՝ օրինօք դաստիարակեալ. (Իգն.։)


Յենում, ցայ

See full entry →

vn. fig. va.

to lean upon, on or against;
to confide in, to rely on, to trust, to put one's trust or confidence in, to be based or grounded on;
cf. Յեցուցանեմ;
— յորմն, to lean against the wall;
—ի ծառ, to lean or set one's back against a tree;
— արմկամբ, to lean on one's elbow;
to rest one's elbows on;
— ի ցուպ, to lean upon a stick;
կալ դատարկ յեցեալ յինչ, to loll;
— ի ցուպ եղեգնեայ, to trust to a broken reed, to hope in, to rely or depend upon one who has no power, no interest;
— յոք, to rely, to depend upon a man's power, credit or protection;
— ի ծերութիւն, to advance or grow in years, to age, to become or get old;
— ի հպարտութիւն ամբարտաւանութեան, to grow proud, to be puffed up;
— ի վաղակաւորն, to unsheathe, to draw a sword;
ամեն ինչ ի նա յեցեալ կայ, all depends upon him, all hope is in him;
յեցի՛ր յիս, lean upon me.

NBHL (2)

(լծ. թ. էան կէլմէք, տայանմաք ). ἑπαναπαύομαι , ἑπερείδομαι, ἑπιστηρίζομαι, πρόσκειμαι requiesco super, fulcior, innitor, adjaceo եւ այլն. Տալ զթիկունս կամ զձեռս ի նեցուկ ինչ. յողն գալ. յարիլ կամ հաստատիլ յամրութիւն ինչ կամ ի գաւազան. որպէս տնկոյ ի խեչակ, եւ այլոց իրաց ի մոյթս. նմանութեամբ՝ Յարիլ ի խումբ ինչ. եւ Ապաւինիլ ի նպաստ այլոց, կամ ապաստան լինել յանձն եւ ի զօրութիւն իւր. Կռթընիլ.

Եթէ այս երկուք գեղեցկագոյն հաւատոյ ոտիւք առ ճշմարտութիւնն ի վեր կանգնեալ ոչ հաստատիս, առ ո՛ր եւ յենուցուս առ մինն ի նոցանէ՝ կաղ գտանիս. (Յհ. իմ. երեւ.։)


Յեռում, ռի

See full entry →

va.

to set, to mount, to enchase, to stud;
to fit in, to mortise;
to connect, to join, to link, to concatenate, to tie, to attach;
to insert, to interpolate, to intercalate;
to compose, to weave, to entwine;
— մարգարիտս, to string pearls;
— ընդ պատուհանն, to loll out of window;
— առ եղբայր իւր, to visit one's brother, to pay him a visit.

NBHL (1)

Որպէս ոսկի շղթայք ի միմեանս յեռեալ են առաքինութիւնքն, եւ ոչ անջատին ի միմեանց. (Կիր. ՟ը. խհ.։)


Մխեմ, եցի

See full entry →

va.

to drive in, to force into or penetrate, to fasten in, to fix, to force down, to plunge;
to pierce, to prick, to run through;
to temper iron or steel, to caseharden;
— զձեռն, to stretch, to extend or hold out the hand;
— զձեռն յարիւն ուրուք, to imbrue the hands in the blood of;
մխեաց զդաշոյնն ի լանջս նորա, he has plunged the dagger in his heart;
cf. Ձեռն.

NBHL (2)

ՄԽԵԼ. βάπτω, ἁκονάω tingo, acuo. որպէս Կարծրացուցանել զերկաթ իբրեւ զպողովատիկ. իմա՛ մխելով ի ջուր ջերմ, կամ նախ ի հուր, եւ ապա ի ջուր. (իրօք կամ նմանութեամբ)

Ի հուր դնէր զսա, եւ յետ այնորիկ մխէր ի ջուր. (Պղատ. տիմ.։)


Մխիթար, աց

See full entry →

adj. s.

consoling, consolatory;
consoler, comforter;
cf. Մխիթարութիւն;
— լինել՝ տալ՝ մատուցանել, to comfort, to console, to solace;
— ինչ առնել մտաց, to flatter, to adulate, to wheedle, to coax, to allure.

NBHL (1)

Տալ մխիթար վշտաց նոցա։ Մխիթար տայր ակնունելոյ տեսանել զնա։ Մխիթար յիւրոց փորձութեանցն տալ աշակերտին. (Ոսկ. մ. ՟Բ. 5. եւ Ոսկ. ՟բ. տիմ. ՟Ա։)


Մխիթարական, ի, աց

See full entry →

adj.

consoling, comforting, consolatory, alleviating, soothing.

NBHL (1)

Ո՛չ է բանս մխիթարական, այլ խոցոտիչ եւ յուսահատելի. (Բրսղ. մրկ.։)


Մխիթարեմ, եցի

See full entry →

va.

to console, to soften, to soothe, to comfort, to relieve sorrow or vexation, to alleviate.

NBHL (2)

παρακαλέω (որ թարգմանի եւ Աղաչել) consolor. adhortor, recreo, suadeo եւ advoco, oro, obsecro, intercedo եւ այլն. παραμυθέω mulceo verbis, sedo, medeor. Մխիթար տալ կամ մատուցանել. սփոփել. քաջալերել. արգահատել. կարեկից լինելով յորդորել. պաղատելով եւ խաղապատելով համոզել, կամ մաղթելով իմն հանգուցանել զսիրտ. (քանզի եւ ի յն. բառագալէ՛օ, է անխտիր աղաչել՝ եւ մխիթարել).

Մխիթարէին զմիմեանս։ Ոչ ի սպառնալեաց զանգիտեաց, եւ ոչ յաւետիսն մխիթարեցաւ. (Եղիշ. ՟Է. եւ ՟Դ։)


Մխիթարութիւն, ութեան

See full entry →

s. fig.

comfort, consolation, solace;
balm, balsam.

NBHL (2)

παράκλησις, παραμυθία, -ιον consolatio. որ եւ ՄԽԻԹԱՐ. Մխիթարանք. բան եւ գործ մխիթարիչ. սփոփութիւն. հանդարտութիւն սրտի. յորդոր. յուսադրութիւն. քաջալերութիւն խառն ընդ աղերս. արգահատանք.

Ըստ բազում ցաւոց սրտի իմոյ մխիթարութիւն քո ուրախ առնէր զանձն իմ։ Լալով ելին, եւ մխիթարութեամբ ածից զնոսա։ Դիիցէք եւ յագիցիք ի ստեանց մխիթարութեան դորա։ Գրեսցուք առ նոսա բանս մխիթարութեան՝ մեծարանաց եւ պարգեւաց։ Բառնաբաս՝ որ թարգմանի որդի մխիթարութիւն։ Եւ ոչ յաւուրն յանդիմանութեան՝ մխիթարութեան։ Ի մխիթարութիւն ել նոցա լորամարգ ի ծովէ։ Մարդկան խօսի շինութիւն եւ մխիթարութիւն եւ սփոփութիւն։ Եթէ մխիթարութիւն ինչ իցէ ի քրիստոս, եթէ սփոփութիւն սիրոյ.եւ այլն։


Մխիրճ հարկանեմ

See full entry →

sv.

cf. Մխրճիմ.

NBHL (1)

Որպէս ոք ի լեղորդաց կամի վազել ի նաւէ անտի ի ծով, եւ մխիրճ հարեալ՝ ճախր առեալ՝ զմարգարիտն խնդրիցէ առ ի գտանել. (Ոսկ. խչ.։)


Մխուն

See full entry →

adj.

cf. Մուխ.

NBHL (1)

Զսլաքս նետիցն ի պէտս զքեզ կարեվէր խոցելոյ՝ այրմամբ եւ ջրով մխեալ. (զի այս է այրեցելովքն մխուն լինել. Լմբ. սղ.։)


Մկան, ի

See full entry →

s.

reins, loin, haunch, flank.

NBHL (1)

Զկէսն (տիեզերաց) ի վեր ի մկանունս իւր (բարձեալ բերէ), եւ զկէսն ի խոնարհ. (Կիւրղ. ծն.։)


Մկնանկ, աց

See full entry →

adj.

murepollutus, polluted or contaminated by the presence of dead mice.

NBHL (1)

Ուտել զգազանաբեկ, կամ զմեռելոտի, կամ զմկնանկ. (Մաշկ.։)


Մկնարջ

See full entry →

s.

mus-ursinus.

NBHL (1)

ἁρκτομύς mus ursinus. Գազան մկնակերպ, որ կարէ գնալ եւ ի վերայ երկուց ոտից որպէս զարջ.


Մկնաքիս

See full entry →

s.

mus-araneus, shrew-mouse.

NBHL (1)

ուստի ի բառս Գաղիանոսի գրի,


Մկնդաւոր, աց

See full entry →

s.

halberdier, pikeman.

NBHL (1)

Ունօղ կամ կրօղ զմկունդ. գեղարդնաւոր. տիգաւոր.


Մկրտութիւն, ութեան

See full entry →

s.

baptism;
washing, ablution, purification;
martyrdom.

NBHL (3)

Տեսեալ զբազումս եկեալս ի մկրտութիւն իւր։ Մկրտութիւնն յովհաննու ուստի՞ էր.եւ այլն։

Եւ որպէս Մարտիրոսութիւն կամ չարչարանք.

Զի եւ մարտիրոսութիւն ինքնին գիտէ մկրտութիւն անուանիլ. (Կոչ. ՟Գ։)


Մղձկիմ, եցայ

See full entry →

vn.

to choke, to be suffocating;
to be violently affected with spite, envy, grief or rage.

NBHL (4)

ἁποπνίγομαι suffocor, valde angor. Հեղձամղձուկ լինել. հեղձնուլ. խեղդիլ սրտի, կամ փղձկիլ մաղձիւ. նեղիլ եւ պղտորիլ սրտի դառնութեամբ. խեղդուիլ.

Առ մղձկել սրտին չգիտէր՝ թէ յո՛ թափեսցէ զթոյնս դառնութեան. (Եղիշ. ՟Ը.)

Առ մղձեալ սրտին։ Զմղձկեալ սրտին թոյնսն։

Մղձկեալ սրտիս։ Ի սիրտ մղձկեալ. (Նար. խ. ՟Կ՟Բ։)


Մղոն, ի, աց

See full entry →

s.

mile.

NBHL (1)

Մղոնն ֆարսանգն է, զոր ձիընթաց մի ոմանք անուանեն ... ասպարէզն է, (որ եւ) հազար քայլ ըստ երկրաչափական արհեստին. (Երզն. մտթ.։)


Մղտափարատ

See full entry →

adj.

dispelling darkness.

NBHL (1)

Փարատիչ մթութեան, եւ միգի եւ շամանդաղից.


Մնամ, ացի

See full entry →

vn.

to remain, to stay;
to stop, to wait, to expect;
to hope;
to rest, to be at rest;
to last, to consist, to hold out;
cf. Բարեաւ, cf. Խաղաղութիւն, cf. Կամ.

NBHL (4)

Ոչ առին նոքա յանձն մնալ ի պատերազմէ անտի. (Եփր. օրին.։)

ՄՆԱԼ. λείπομαι, καταλείπομαι եւ այլն. linguor, relinquor եւ այլն. Պահիլ, ապրիլ. տեւել, կամ թողեալ լինել որպէս մնացորդ. յաւելեալ լինել. ուստի ՄՆԱՑԵԱԼ ՝ է նոյն ընդ մնացորդ, յաւելուած որպէս նշխար.

Ջնջեցան յերկրէ, եւ մնաց միայն նոյ, եւ որ ընդ նմա էին ի տապանի անդ։ Ոչ մնաց ի նոցանէ եւ ոչ մի։ Ոչ մնաց կանաչ. որ ինչ իւրեանց մնացեալ էր՝ վաճառէին։ Ուստերքն ձեր եւ դստերք ձեր, որ ի ձէնջ մնացեալ են։ Զնեղեալ եւ զմնացեալն յիսրայէլէ։ Որդիք մնացելոց ժողովրդեան քոյ։ Զմնացելոց տանջանաց լցցեն զպատիժս, եւ այլն։

Մնացայ ես յառաջին ուղեցոյց անտի. այսինքն լքպալ թողայ. (Եփր. ՟բ. տիմ.։)


Մնացական, ի, աց

See full entry →

adj.

permanent, stable, lasting, durable, solid.

NBHL (2)

Զփոփոխականացն իբրեւ զմնացականաց հոգ յանձն առնումք, եւ զմնացականէն իբրեւ զազացաւորէ անփոյթ առնեմք։ Այնոքիկ ժամանակեայք, եւ այս՝ մնացականք. (Ոսկ. ՟ա. տիմ. ՟Ժ՟Ե։ Նանայ.։)

Սէր ոչ պարտի անցանել, զի մնացական է. (Արշ.։)


Մնացորդ, աց

See full entry →

cf. Մնացուած.

NBHL (1)

Սողոմոն առաւել արտասուս հեղոյր, որպէս եւ գրեալ է ի գիրս մնացորդացն. իմա՛ ի յաւելուածս գրոցն մնացորդաց, ըստ օրինակի իւիք. ուստի առնու եւ Նար. եւ այլն։


Մնացուած, ոց

See full entry →

s.

rest, remnant, remainder;
residue, relics;
remains, fragments;
—որդք or գիրք —որդաց, Paralipomena.

NBHL (1)

Մնացուածք բարի գործոց առաջնոյն՝ առնու լրումն ի վերջնոցս աստի։ Զմնացուածս մարգարէիցն լցին առաքեալք. (Յճխ. ՟Ժ՟Գ։)


Մնացուցանեմ, ուցի

See full entry →

va. s.

to cause to remain, to stop, to put a stop to;
կաց մնաց, կաց եւ մնաց, remnants of troops, wreck of an army;
cf. Ժողովեմ.

NBHL (2)

Տասնապատիկ զգինսն զշարժել իրին հատուսցէ մնացուցողին սորա. (անդ. ՟Ժ՟Ա։)

Բայց եւս մնացոյց անտի դահեկանս տասն. (Վրք. հց. ՟Է։)


Մնչեմ, եցի

See full entry →

vn. fig.

to coo;
to wail, to groan, to cray;
մնչէ աղաւնի, the dove coos;
to sigh after, to long or burn for, to covet eagerly.

NBHL (3)

Իբրեւ զաղաւնի այնպէս մնչեցից։ Իբրեւ զաղաւնիս անձանձրոյթ մնչել։ Իբրեւ զաղաւնիս ի սրտից իւրեանց մնչէին. (Ես. ՟Լ՟Ը. 14։ Եզեկ. ՟Է. 16։ Նաւ. ՟Բ. 7.)

Զհեղումն արեան անձինն ի վերայ շինութեան ուխտի եկեղեցւոյ մընչէր ըմբռնել. (Փարպ.։)

Մնչէին միայն, եւ ոչ խօսէին առ անձկութեան սրտիցն. (Պտմ. առ լեհ.։)