Definitions containing the research օրինակ : 1537 Results

Պնչատ, աց

See full entry →

adj.

flat-nosed or snub-nosed;
noseless.

NBHL (1)

Զոր օրինակ նահատակս ոք ընտրիցէ՝ կողմնակէս, կամ պնչատս. (Ոսկ. գաղ. ՟Է։)


Համբերութիւն, ութեան

See full entry →

s.

patience, suffering;
hope, expectation, confidence;
time, delay;
տանել համբերութեամբ, to be patient, to bear with patience;
կորուսանել զ—, to lose one's patience, to grow impatient;
տալ կորուսանել զ—, to put quite out of patience;
cf. Թոյլ.

NBHL (1)

Զոր օրինակ գլուխ կենդանւոյ, այնպէս եւ համբերութիւն՝ բարեգործութեանց։ Ամենայն առաքինութեանց համբերութիւնն է միջոց.. (Սարգ. յկ. ՟Բ։)


Համեմատեմ, եցի

See full entry →

va.

to compare, to confront, to confer;
to put in comparison with, to equal, to parallel;
to be in symmetry;
— զգիրս, to collate.

NBHL (1)

Ընդ օրինակաց իւիք ոչ համեմատի. (Նար. ՟Ղ՟Գ։)


Համրիմ, եցայ

See full entry →

vn.

to become or to remain dumb, to be speechless, to lose the use of speech;
— ի զարմանաց, to be struck dumb with surprise, to be tongue-tied.

NBHL (1)

Համրեալ. (Մծբ. ՟Ժ՟Թ։ եւ յօրինակս ինչ՝ Իմ. ՟Ժ՟Բ. 24։)


Հայելի, լւոյ, լեաց

See full entry →

s. fig. adj.

looking-glass, mirror, speculum;
—ք, eyes;
visible, observable;
— կիզիչ, burning glass.

NBHL (1)

Այժմ տեսանեմք իբրեւ ընդ հայելի՝ օրինակաւ. (՟Ա. Կոր. ՟Ժ՟Գ. 12։)


Հայցական, ի, աց

See full entry →

s. gr.

accusative.

NBHL (1)

αἱτιατική (ի αἱτέω հայցել. կամ αἱτιάομαι պատճառել) accusativus. Խնդրական. որ ինչ է նշանակ հայցելոյ կամ խնդրելոյ զիմն. ըստ քերականաց անուն հոլովոյ, որ յայտ առնէ զներքոյ անկեալն զներգործութեան այլոյ, ունելով ի սկզբան տառդ՝ զ ՝ ներգործութեամբ կամ զսրութեամբ. զոր օրինակ, կե՛ր զհաց կամ հա՛ց կեր։


Հանգէտ

See full entry →

adj.

similar, like, equal, same, conformable.

NBHL (1)

Չգտանեմ օրինակ հանգէտ եւ նման պարգեւացս. (Սարգ. յկ. ՟Դ։)


Հանդէս, դիսի, սաց

See full entry →

s. adv.

feast, public rejoicing;
procession, solemnity, religious ceremony;
pomp, show, display, gala, exhibition, parade, state;
scene, spectacle, show;
arena;
proof, argument, demonstration;
declaration, witness, testimony, evidence;
trial, experience, essay;
exercise, practice;
audit, examination, inspection, investigation;
deed, fact, act;
effects;
fight, assault, combat;
care, diligence;
bravery, great deeds;
account;
review (journal);
—դիսիւ, pompously, solemnly;
համաշխարհական —, exhibition;
— թաղման, burial, funeral obsequies;
— զօրաց, review, muster;
— յաղթանակի, triumphal rejoicings;
— թատրոնական, theatre, spectacle, play;
— առաքինութեան, brilliant action;
— լաւութեանց, shining qualities;
ի — մարտից, among combats;
— առնել, to pass in review, to make a diligent investigation, to examine;
to make a show or display of, to show off, to display, to expose to view, to put or set forth;
to turn to account, to improve;
to exercise, to practise;
— առնել զօրաց, ի —դիսի անցուցանել զզօրս, to review, to muster, to pass in review;
— համարոյ առնել, to examine, to register, to make a numbering or enumeration of;
— առնել քաջութեան, to prove, to signalize one's valour, to signalize oneself by prowess, gallantry, bravery;
— առնել զօրութեան, to use or exert one's power;
— առնել պերճութեան, գիտութեան, to make a show of one's science;
— առնել ի մաստութեան իւրոյ, to display one's wisdom;
— առնել հանճարոյ, to heighten, to set off, to enhance, to give zest to one's parts or talent, to show one's wit, to play the sprightly, ingenious or witty;
ի — ածել, to exhibit, to expose to view, to display, to show off;
to represent, to play, to act;
ի — անցանել, to compete, to rival, to vie with;
to appear;
ի — մտանել, to enter the lists;
to be ranked among;
ի — մատուցանել, to put to the trial, to the test, to prove;
զ— առնուլ, to examine, to prove, to know by experience.

NBHL (1)

Զոր օրինակ ըմբշամարտ ոք իջանելով ի հանդէս՝ ըստ օրինի մարտուցեալ յաղթիցէ դէմ յանդիման. (Սարգ. յկ. ՟Ը։ Ի հանդէս ճգանց եւ մահու մտանել վասն քրիստոսի. Սարգ. ՟բ. պետ. ՟Ա։)


Հանդիսանամ, ացայ

See full entry →

vn.

to enter the lists, to fight, to wrestle, to vie with;
to labour hard, to strive, to endeavour, to try, to attempt;
to signalize or distinguish oneself, to render oneself illustrious, to be celebrated, renowned, to be made public with praise;
to show one's courage or mettle, to figure, to shine;
to assemble at a public festival or ceremony, to celebrate;
քաջայաղթ —, to make stupendous conquests, to do or work wonders;
յաղթող —, to remain victorious;
յաղթող — իրիք, to be victorious over, to be conqueror.

NBHL (1)

Հանդիսանալ ի բարի վարս, կամ ի բարեպաշտութեան վարս, ի պահել զպատուիրանս, կամ ի կեանս կենցաղօգուտս. ի բոլոր բարեկարգութիւնս կամ յոչ ախորժելիսն աստուծոյ, կամ ի տեսութիւն բանիս։ Հանդիսացայց ըստ կարուղութեան իմում։ Հանդիսացայց օրինակաւ իւիք յայտնի կացուցանել. (Յճխ.։ Յհ. կթ.։ Նար.։ Նչ. եզեկ.։ Առ որս.։ Սարգ.։)


Հանդիսապէս

See full entry →

adv.

in a procession, with pomp, gloriously.

NBHL (1)

Հրապարակաւ. յայտնի եւ երեւելի օրինակաւ կամ բազմութեամբ ժողովոյ. պարակցութեամբ. միաբան։


Հանրական, ի, աց

See full entry →

adj.

general, universal.

NBHL (1)

Հաւաքեցին զհանրական տիեզերս։ Յօրինակ հանրական եկեղեցւոյ։ Հանրական յարութիւն։ Զթուղթսն հանրականս. (Յհ. իմ. եկեղ.։ Նար. կուս.։ Պրպմ.։ Սարգ. յկ. ՟Ժ՟Ա։)


Հասարակ, աց, ուց

See full entry →

adj. adv. gr. rhet.

common, ordinary, usual, trivial, vulgar, low;
common, public;
equal, alike;
half, semi, demi;
in common, together, equally, generally;
appellative;
— անուն, common gender;
— բայ, deponent verb;
—, —օր, noon, noon-tide, midday;
ի — աւուրն, զ— աւուրբ, at noon;
ց— օր, till noon;
— գիշեր, midnight;
— տարի, one year with another;
— տեղիք, the common places, general topics;
—աց կեանք, common life;
թշնամի —աց, the common enemy;
միտք, կարծիք, —աց, common sense;
—աց հաւանութեամբ, with one accord;
օգուտ —աց, the public interests;
իրք —աց, public affairs;
ծախիւք —աց, at the public expense;
—աց վարել կեանս, to live in common;
—աց ունէին զինչս, they had every thing in common.

NBHL (3)

ՀԱՍԱՐԱԿ. որ եւ ՀԱՍԱՐԱԿԱՑ. κοινός communis. Հաղորդ. կցորդ. միաբան. միախորհ. բոլորական. ընդ հանուր. եւ Համանման. միօրինակ. հաւասար. ամմէնը մէկսիրտ, միակերպ.

ՀԱՍԱՐԱԿ, ըստ քերականաց. զի ասի Սեռ հասարակ, երբ նովին կոչմամբ անխտիր նշանակի արու կամ էգ. զոր օրինակ՝ աղաւնի, առիւծ, եւ այլն։ Հասարակ անուն՝ որ բազում իրաց պատշաճի, կամ տեսակի եւ սեռի. զոր օրինակ, մարդ, քար, կենդանի եւ այլն։ Եւ հասարակ բայ, որ անխտիր զներգործութիւն եւ զկիրս նշանակէ. զոր օրինակ՝ շահիմ, խօսիմ, ծնանիմ եւ այլն։ Տե՛ս Քեր. քերթ. եւ այլն։ Եւ ըստ հռետորաց՝ Հասարակ տեղի. (Պիտ. ՟Դ։)

Կամ ἵσως aequaliter. Հաւասարապէս. միօրինակ.


Հասարակաց

See full entry →

adj.

common, public;
cf. Հասարակ.

NBHL (1)

ՀԱՍԱՐԱԿԱՑ. մ. κοινῆ, κοινῶς communiter, promiscue. Հասարակաբար. ընդհարնապէս, առհասարակ, կամ հաւասարապէս. միօրինակ. անխտիր.


Հասարակաբար

See full entry →

adv.

cf. Հասարակօրէն.

NBHL (1)

ՀԱՍԱՐԱԿԱԲԱՐ κοινῶς, κοινή communiter. որ եւ ՀԱՍԱՐԱԿ. Առ հասարակ. անխտիր՝ եւ հասարակապէս, եւ Ընդհանրապէս. վասն ամենեցուն, եւ միօրինակ.


Հասումն, ման

See full entry →

s.

the arriving, arrival;
cf. Հասողութիւն.

NBHL (1)

Հասանելն ո՛ր եւ է օրինակաւ.


Հաստարմատ

See full entry →

adj.

well or deep-rooted, well established, firm, solid;
— առնել, կանգնել, to strengthen, to root, to establish.

NBHL (1)

Ի լեառն սուրբ նորա, հաստարմատ, ցնծասցէ ցնծութեամբ ամենայն երկիր. (Սղ. ՟Խ՟Է. 2։ (որ ո՛չ է մակբայ, այլ ածական՝ լերին կամ ցնծութեան ըստ պէսպէս օրինակաց յն)։)


Հաստեմ, եցի

See full entry →

va.

to create, to produce, to make;
to strengthen, to confirm, to consolidate;
— զոք ի բարիս, to confirm in the right way.

NBHL (1)

Միով օրինակաւ ասէ ո՛չ հաստի կանոն եկեղեցւոյ. (Լծ. ածաբ.։)


Հատակոտոր

See full entry →

s.

bit, piece, morsel;
remnant, shred, fragment;
— առնել, կոտորել, to cut up, to cut in pieces;
to break, dash or smash to pieces;
to mutilate, to curtail, to change, to alter.

NBHL (1)

Յօրինակէ եւ ի գրողէ յոյժ ապականեալ եւ հատակոտոր լեալ է ի բազում տեղիս. (Մխ. երեմ.։)


Հարազատութիւն, ութեան

See full entry →

s.

legitimacy, authenticity, genuineness;
fraternity, brotherhood;
kindred, consanguinity.

NBHL (1)

Բազում հարազատութիւն է օրինակին առ ճշմարտութիւն. յն. ազգակցութիւն. (Ոսկ. յհ. ՟Բ. 35։)


Հարթ, ից

See full entry →

adj. adv.

plain, flat, even, level;
polished, smooth;
uniform, alike, equal;
unitedly;
evenly, plainly;
— հաւասար, on a level with, even with;
— եւ ուղիղ հասակ, fine-shaped, of a fine stature or figure;
— առնել, to level, to smooth;
to facilitate;
եղիցին առապարքն ի — ճանապարհս, the rough places shall be made smooth.

NBHL (2)

Որդին միածին, որդի հարթ, որդի անօրինակ. (Թէոփիլ. ծն.։)

ՀԱՐԹ. մ. Հաւասարապէս. միօրինակ. ուղղապէս. ուղի՛ղ.


Հարկանեմ, հարի

See full entry →

va. mus.

to beat, to strike, to give or deal a blow;
to strike or sweep the chords of the lyre, to vibrate, to touch, to play or perform on;
to ring;
to knock, to thump;
to prick, to bite;
to wound, to hurt, to harm;
to knock down, to beat to death, to kill;
to spoil, to taint, to gnaw, to eat away;
to ill-treat, to punish, to abuse;
to strike against, to shock;
to feel remorse;
to pay tribute;
to write down, to put into writing, to set down;
— զքաղց եւ զծառաւ, to stay hunger;
to quench, slake or allay thirst;
— այսոյն պղծոյ, to possess with a devil;
ի շամփուր —, to spit, to put on the spit;
— զոք ի ցից, to empale;
— ի մահ, — զոք յոգի, to give the death-blow, to despatch, to slay, to kill;
— ի գլուխն, to cause a headache;
— գինւոյ ի գլուխն, to mount to the head;
to intoxicate;
տաւիղ կամ ջութակ —, to harp, to play on the harp or violin;
խորան —, to set up a pavilion;
— զմիմեանս, to strike one another, to knock against each other;
to come in collision, to collide, to come into contact with;
— ընդ միմեանս, ընդ միմեանս — համեմատութեամբ, to compare, to confront with;
— զճանապարհս, to go, to be on a journey, to travel;
մարտ ընդ միմեանս —, to fight, to combat, to make war;
— զպատերազմ, to gain the battle, to conquer;
— զթշնամին, to beat the enemy, to discomfit, to defeat, to rout;
— հուր զտամբ, to set a house on fire;
— գաւազանաւ, to cudgel, to cane, to whip, to thrash, to belabour;
խրախոյս խընդութեան —, to shout with joy;
— զպէտս ուրուք, to supply the needs of, to provide or furnish the needful;
— զմիտս, to strike, to impress;
— զամանակ, to beat the measure;
զծայրս —, to dawn, to rise;
— զանձն, to be afflicted, grieved, mournful, desperate;
ընդ միտ —, to think, to reflect;
—նէ զդաւիթ սիրտն իւր, հարեալ գտանի ի խղճէ մտաց, David is struck by or eaten up by remorse;
ընդէ՞ր —նէ զքեզ սիրտ քո, why is your conscience afflicted and why is your heart heavy within you ?
արեւն ընդ ծայրս —նէր, the sun gilded the mountain tops;
ժանգն —նէ զերկաթ, rust consumes iron;
կօշիկ իմ —նէ զոտս, my shoe pinches.

NBHL (1)

ՀԱՐԿԱՆԵԼ, պէսպէս ոճով. զոր օրինակ,


Հարկաւորեմ, եցի

See full entry →

va.

to necessitate, to oblige, to force.

NBHL (1)

Միւս եւս այլ օրինակ հարկաւորիմ մերձ դնել բանիս. (Սարգ. յկ. ՟Դ։)


Հարցանեմ, հարցի

See full entry →

va.

to ask, to inquire, to interrogate, to question;
— ի տեառնէ, to consult the Lord;
— զողջունէ ուրուք, to ask news of, or about some one;
— զումեքէ ի խաղաղութիւն, to salute with gentle words;
— զոք բանիւք բազմօք, to overload with questions.

NBHL (1)

Հրամայեաց հարցօղ օրինականին։ Վասն զհարցողսն գայթագղեցուցանելոյ. (Սարգ.։)


Հարցնափառ

See full entry →

s.

certain short Armenian canticles or hymns so called.

NBHL (1)

ՀԱՐՑՆԱՓԱՌ որ եւ ՓՈՔՐ ՀԱՐՑ կոչի. Փառ, եւ փառեր հարցիցն. որ են ի հին ժամագիրս կամ յերգարանս որպէս համառօտ շարականք ի տեղի այժմու ընդարձակ հարցներոյն. զոր օրինակ.


Հաց, ից

See full entry →

s.

bread;
food, victuals, livelihood;
meal, repast, table;
— առաջաւորութեան, առաջադրութեան or երեսաց, show-bread;
— կենաց, երկնաւոր —, the bread of life;
the Eucharist;
— սգոյ, նեղութեան, the bread of pain, of affliction;
թարմ, կակուղ, քաջեփ or կսկուծ, ջերմ —, new, soft, well baked, hot bread;
օթեկ՝ գահ or քարտու, կարծր, անեփ —, stale, hard, half-baked bread;
սպիտակ, սեաւ or թուխ —, white, brown bread;
տան, հացագործի —, household, baker's bread;
— համեմաւոր, gingerbread;
անխմոր —, unleavened bread;
գետնոյ —, hog's-wort, sow-bread;
կեղեւ —ի (կողինձ), bread-crust;
ներքին կամ վերին կեղեւ, under-crust or upper-crust;
միջուկ —ի, crumb;
շերտ —ի կոգեզանդ, slice of bread and butter;
կոտոր —ի, a morsel of bread;
փշրանք —ի, crumbs;
— յարգանակի, sopped bread, panado;
— խորովեալ, toast, slice of toast;
քրտամբք երեսաց իւրոց գտանել զ— իւր, to get one's bread by the sweat of one's brow;
— թրել, գործել, to make, to bake bread;
— ունել, to have bread;
առանց —ի լինել, not to have bread to eat;
չոր — ուտել, to eat dry bread;
թանալ զ— իւր արտասուօք, to eat the bread of affliction;
—ի բերան վարձու գործել, to serve for his bread;
ի — կոչել զոք, to invite to dinner;
— մեծ գործել, to give a grand dinner;
հաղորդլ ընդ ումեք —իւ, to eat with one;
արկանել —, to serve up;
to give to eat;
— կտրել, բեկանել, բրդել, to cut or break bread;
to crumble, to crum;
կեղեւել զ—, to cut off the crust, to chip it off;
հատանել զ— քաղցելոց, to keep the bread from the hungry;
անարժան է —ին զոր ուտէ, he is not worth his salt.

NBHL (1)

ՀԱՑ ԱՌԱՋԱՒՈՐՈՒԹԵԱՆ, կամ ԱՌԱՋԱԴՐՈՒԹԵԱՆ, կամ ԵՐԵՍԱՑ. որ էր ի հնումն օրինակ սուրբ հաղորդութեան. cf. ԱՌԱՋԱՒՈՐՈՒԹԻՒՆ, եւ այլն։


Հացաբաշխ

See full entry →

adj.

bread-distributing.

NBHL (1)

Որ բաշխէ զհաց՝ որ եւ է օրինակաւ.


Հացարարութիւն, ութեան

See full entry →

s.

bread-making;
baker's trade.

NBHL (1)

Ոչ պատրաստելով հաց ըստ յարմարագոյն հացարարութեան օրինակին. (Նիւս. երգ.։)


Հաւան

See full entry →

s. adj.

consent, persuasion;
*cf. Սանդ;
consenting, persuaded, convinced;
— գտանիլ ընդ, to consent, to assent;
ի — ածել, cf. Հաւանեցուցանեմ;
ի — գալ, cf. Հաւանիմ;
— հաճութեամբ, willingly, with pleasure;
—ք եւ հաւասարք, agreeing together, unanimous.


Հաւասար, աց, ից

See full entry →

adj. s. adv.

equal, like, same, conformable;
straight, plain, even, level;
equal, companion;
pendant, fellow;
—, առ —, equally, alike, likewise, conformably, in the like manner;
— թղթոյն, copy, duplicate;
— գտանիլ, լինել, to equal, to match, to be on a par or level with;
to rank, to be at par;
— հրամանին առնուլ զկատարումն, to be executed according to orders or command;
զանձն — առնէր աստուծոյ, he made himself equal with God;
զօրութիւն եւ դաւ — են առաջն նորա, force or stratagem are the same to him.

NBHL (3)

ἵσος aequalis, par κοινωνός particeps, consors κοινός communis παραπλήσιος proximus եւ այլն. (իբր համ հասարակ, կամ համասարաս. լծ. եւ արաբ. հազիր. թ. էզ. յն. ի՛սօս ) Զուգաչափ, դուգակշիռ. զոյգ. հասարակորդ. հաղորդ. ընկեր. յարմար. համանման. միօրինակ. հասարակաց. հաւսար.

ՀԱՒԱՍԱՐ. ՀԱՒԱՍԱՐՆ. գ. ἵσον aequale, exemplar, pagina. իտ. copia. Յարեւնման օրինակ. պատճէն գաղափարեալ.

ՀԱՒԱՍԱՐ, կամ ԱՌ ՀԱՒԱՍԱՐ. մ. ἵσως, ὀμοῦ aequaliter, aeque, simul. Հաւասարապէս. միօրինակ. անխտիր. առ հասարակ. միանգամայն. ի միասին. զուգապէս.


Հաւասարապատիւ

See full entry →

adj.

cf. Համապատիւ.

NBHL (1)

ἱσότιμος aequalis honore, dignitate. Հաւասար պատուով. ունակ նոյն պատուոյ. զուգապատիւ. Այլազգ յաստուածայինս. զոր օրինակ,


Սողուն, ղնոց

See full entry →

s. adj. med.

reptile;
creeping;
— ցաւ, gangrene.

NBHL (1)

ՍՈՂՈՒՆ. ա. ἐρπιστικός reptilis, humi serpens, repens χόλος claudus. Որ սողի, կամ զեռայ, կամ սպրդի իւիք օրինակաւ, եւ Կաղ.


Սոյնպէս

See full entry →

adv.

thus, in this way, in like manner, equally, so.

NBHL (1)

Այսպէս. ըստ սմին օրինակի. սոյնօրինակ. նմանապէս. ասանկ.


Սոսկամ, ացայ

See full entry →

vn.

to be greatly afraid, to tremble, to shudder with horror, to dread, to fear;
սոսկացեալ դողալ, to be horror-struck, terrified, to quake with terror.

NBHL (1)

Երթաս ի ճանապարհ հեռի, եւ ի խորշակի սոսկաս, իմա տոկոս, կամ համբերես սոսկալի օրինակաւ։


Սոսկապէս

See full entry →

adv.

simply, solely, only;
horribly.

NBHL (1)

Սոսկապէս համբերելով. իմա սոսկալի եւ քստմնելի օրինակաւ


Սովորութիւն, ութեան

See full entry →

s.

custom, habits, manners, usage, practice, use, bent;
արդի, նոր —, mode, new fashion;
հնացեալ —ք, ancient customs;
տարադէպ, դժպատեհ —, abuse, corrupt practice;
չար, յոռի, գարշ —, bad habit, ugly way, sad or nasty trick;
ընդ սովորութեան, according to custom, as usual;
ընդ ոչ սովորութեան, out of use or custom, unusual;
ընդ սովորութեան իւրում, as is his wont, according to his custom;
մեք չունիմք —, it is not our custom to, we are not in the habit of;
երկրորդ բնութիւն է —, use is second nature;
cf. Ունակութիւն.

NBHL (1)

ἕθος, ἑθισμός, συνήθεια consuetudo, mos եւ այլն. Սովորոյթ. սովորիլն, եւ սովորեալ իրն. բնաւորութիւն. կարգ. օրէն անդիր. աւանդութիւն. քաղաքաւարութիւն. ընթացք հանապազորդեան, տարազ եւ սարաս միօրինակ պահեալ.


Սորեցուցանեմ, ուցի

See full entry →

va.

to cause to flow or fall;
to weaken the sight.

NBHL (1)

Իսկ յայլ գիրս՝ որպէս Հոսեցուցանել, որ եւ է օրինակաւ. ջրի պէս վազցընել.


Սուրհանդակօրէն

See full entry →

adv.

like a courier, very swiftly.

NBHL (1)

Ըստ օրինակի սուրհանդակաց, զօրէն սուրհանդակի. արագ.


Սպաս, ուց

See full entry →

s.

service, office, function, employment;
want, requisite;
furniture, ornaments, trimmings, apparel, moveables, luggage, clothes, goods, service of plate, vessels, utensils;
dinner-service;
meats, victuals, repast, dinner, treat, feast;
pomp, train, equipage;
care, earnestness, solicitude;
—ք եկեղեցւոյ, church ornaments, decorations, plate, chalice;
ի — հայրենեաց, in the public service;
— ունել, տանել, հարկանել, ի —ու կալ, to serve, to take service, to minister;
— ունել կրակի, to worship fire;
— տանել կռոց, to worship idols;
լինել ի —ու պաշտաման ուրուք, to serve, to be in service;
հարկանել, տալ ումեք զյետին —, to pay the last honours;
— տանել ախտից, to obey the passions;
աստուածական մատուցանել անձին —, to be one's own idol;
— առնել, to attend well, to care, to keep, to guard, to watch, to spy, to lie in wait for;
to eat, to dine;
— ուտել or կերակրիլ, to regale, to entertain, to give an entertainment;
— ա րկանել, դնել, to prepare the requisites for the Mass;
զբաղեալ էր ի բազում —ու, he was oppressed by a multitude of things, he was very busy.

NBHL (1)

Օրինակ խորանի, եւ օրինակ ամենայն սպասուց նորա։ Յոսկւոյ սրբոյ արասցես զայն ամենայն սպաս։ Զամենայն սպաս խորանին։ Թիւ սպասու կահուն տեառն։ Զամենայն սպասն արասցես պղնձի։ Սպաս ոսկեղէն հազար, եւ սպաս արծաթեղէն հազար։ Զսպաս զոսկւոյ եւ զարծաթոյ։ Ետուն յուդթայ զխորանն հողոփեռնեայ, եւ զամենայն զսպասսն զոսկւոյ եւ զարծաթոյ նորա։ Ետ նմա տանել նուագս ոսկիս, եւ սպաս տաճարին.եւ այլն։


Սպասեմ, եցի

See full entry →

vn.

to hope for, to expect, to wait for, to look for, to look forward to;
to observe, to watch, to spy;
to serve;
to be reserved for.

NBHL (1)

Սպասէր եւ դէտակն ունէր, եթէ որո՛վ օրինակաւ հնարս գտցէ. (Եղիշ. ՟Ը։)


Սպտուր, տրոյ

See full entry →

s.

dung of ruminating animals.

NBHL (1)

Զո՛ր օրինակ ի բուրվառ ոք եդեալ խունկ անոյշ, եւ առ նմին գարշ եւ ընդունայն է սրբոց. (Եփր. ապաշխ.։)


Սռնակ, աց

See full entry →

s.

axle-tree, axle.

NBHL (1)

Զսռնակ լիգոնդ ոմանք զայն ասացին, թէ թեւօք լցեալ էր կառքն. բայց ոչ է այնպէս. այլ՝ սռնակ զայն ասէ, որ զերկու թաթս անուոցն բեւեռէ ընդ միմեանս. զոր մեք սովորաբար սռնակ ասեմք. զոր օրինակ սռնակն զերկուս թաթս անուոցն առ միմեանս պնդէ, սոյնպէս միտքն բարի զհոգի եւ զմարմին սեւեռէ առ միմեանս. (Լծ. եւագր. նոր։)


Ստահակեմ, եցի

See full entry →

vn.

to grow insolent, to become a rascal, to disobey, to revolt, to plague, to behave badly.

NBHL (1)

Կրկին եղիջիք օրինակ խեռեալ ստահակելոց։ Ստահակեալ ապստամբութեամբ յիւր թշնամեացն թիւ յաւելաւ։ Դիոգինէս՝ համբակ տեսանելով ստահակեալ, զմանկածուն տանջեաց. (Խոր. ՟Գ. 26։ Նար. ՟Ժ՟Դ։ Պիտ.։)


Ստեղծական, ի, աց

See full entry →

adj.

created;
invented, factitious, forged;
plastic.

NBHL (1)

(Անեղն աստուած) ո՞րպէս ստեղծականին զինքն օրինակ դնիցէ. (Ագաթ.։)


Ստոյգ, ուգաց

See full entry →

adj. adv.

true, just, certain, sure, indubitable, assured, positive, infallible, veritable, real, authentic, genuine;
surely, certainly, assuredly, to be sured, by all means.

NBHL (1)

Ըստ ստոյգ մատենագրաց։ Բերցէ զստոյգն փութապէս։ Զօրինակս ստոյգ գրոց. (Եւս. քր. ՟Ա։ Խոր. ՟Ա. 8։ ՟Գ. 61։)


Ստորատ

See full entry →

s.

antarctic pole;
comma.

NBHL (1)

Ենթամնայն եւ ստորատդ հակառակ են միմեանց. ենթամնայդ՝ ի խառնել զբանն, իբր թէ օրէնս ուսոյց. իսկ ստորատն ի բաժանել զսոյն (զոր օրինակ օրէնս, սւսոյց)։ Ենթամնայդ ներքսադրական, ստորատդ ներքեւահատ. (Երզն. քեր.։)


Չորեքկերպ

See full entry →

adj.

cf. Չորեքկերպեան.

NBHL (2)

Սա (ղուկաս) ի չորեքկերպեան կառսն օրինակեցաւ եզամբն. (Հ. կիլիկ.։)

Նոյի նշանակեալ չորեքկերպեան տապանագործ օրինակաւ. (Կիւրղ. խչ.։)


Չորեքկերպեան

See full entry →

adj.

four-faced, four-figured or four-formed.

NBHL (2)

Սա (ղուկաս) ի չորեքկերպեան կառսն օրինակեցաւ եզամբն. (Հ. կիլիկ.։)

Նոյի նշանակեալ չորեքկերպեան տապանագործ օրինակաւ. (Կիւրղ. խչ.։)


Չքնաղ, ից

See full entry →

adj.

rare, curious, admirable, charming, superb, excellent.

NBHL (1)

ՉՔՆԱՂ. մ. Սքանչելի օրինակաւ.


Չքոտի, տւոյ, տեաց

See full entry →

adj.

vile, abject, worthless, despicable, mean.

NBHL (1)

Դեգերեալ մաշէին յանուղղայ կրթութիւն ըստ չքոտի մտացն։ Ըստ քեզ չքոտոյդ (մտօք)՝ եւ շնչին առակս օրինակացդ մատուցանեմք. (Բուզ. ՟Գ. 13։ Կոչ. ՟Ժ՟Զ։)


Պագանեմ, գի

See full entry →

va.

to kiss;
to adore;
cf. Երկիր;
cf. Համբուրեմ.

NBHL (1)

լծ. ռմկ. պաչիկ ընել. պ. պուսիտէն. եւ իտ. պաչիարէ. որպէս համբուրել. համբոյր տալ. եօփմէք, պուս էթմէք։ Այլ ի մեզ սեպհականեալ է համբուրելոյ զերկիր ի պատիւ ուրուք. վասն որոյ միշտ յարի յանունդ Երկիր՝ որ յառաջոյ կամ զկնի. զոր օրինակ.