Definitions containing the research գան : 3048 Results

Թափանցական, ի, աց

See full entry →

adj.

penetrative, subtile, piercing, pervious.


Թափանցային

See full entry →

cf. Թափանցական.


Թափանցիկ

See full entry →

adj.

that penetrates, piercing;
transparent, diaphanous;
— լինել, cf. Թափ անցանել.

NBHL (1)

Որ յամենեսին է, եւ ընդ ամենայն թափանցիկ։ Թափանցիկ է ընդ ամենայն հրաշափառաբար։ Թափանցիկ մինչեւ ցորոշումն շնչոյ եւ ոգւոյ. (Կիւրղ. գանձ.։)


Թափիչ, չի, չաց

See full entry →

s.

bleacher;
washerwoman, laundress;
fuller;
a washerwomans heetle;
stick for gathering fruit;
— վարոց, the penis of animals;
— համոզակեր, a judge, arbiter, he who confers rewards;
he who separates combatants.

NBHL (1)

(Ի Կիպրոս) զանգանուն ի ցօղոյ անկեալ զխոտով, կռուի ի թափիչ վարոցս, եւ ի մօրուս քօշից. իմա՛ զցուպ հովուաց իբր զլախտ, կամ զխարազան ծոպաւոր։


Թափրութիւն, ութեան

See full entry →

s.

emptiness, vacuity.

NBHL (1)

Զթափրութիւն լնուլ ջանասցուք. (Կիւրղ. գանձ.։)


Թաքուն

See full entry →

adj. phys. adv.

occult, hidden, secret;
latent;
ի —, in secret, privately, cf. Թաքնաբար.

NBHL (1)

Պա՛րտ է քննել զթաքուն զօրութիւն բանին (Աստուծոյ)։ Զիա՞րդ անգիտացաւ իմաստութիւնն հօր զոր ի նմայն թաքունսն. (Կիւրղ. գանձ. եւ Կիւրղ. պրպմ.։)


Թաքստոց, աց

See full entry →

s.

hidding-place;
ի թաքստոց լինել, to hide or conceal one's self.

NBHL (1)

Իբրեւ ի թագստոցէ ի գերեզմանէ զգանձ սրբոց իւր առցէ. (Եփր. աւետար.։)


Թեզանաւոր, աց

See full entry →

s.

sleeved cloak.

NBHL (1)

Այսպիսի սքեմաւ թեզանաւորք երեւին լինել այնոքիկ, զորոց ասի ի գանձս անտոնի եւ համօրէն ճգնաւորաց.


Երիւրեմ, եցի

See full entry →

va.

cf. Յերիւրեմ.

NBHL (1)

Ձայն է բացակատարումն գանչեցելոյ ի մեզ հագագի, եւ երիւրեցելոյ ընդ խոշոր շնչափողն». յն. անցելոյ կամ ուղեւորելոյ. (Սահմ. ՟Ժ՟Ա։)


Երկակ, ի

See full entry →

s.

binary, two;
— եռակ or կի, six, (three times two are six).

NBHL (1)

Պարզ գոլով ... ոչ երբէք հատաւ մտածութեամբք յերկակ։ Ի յատկականս անձնաւորութիւնս երկակ ցուցանէ (զհայր եւ զորդի). (Կիւրղ. գանձ.։)


Երկայնաձիգ

See full entry →

adj.

very long, elongated;
that lasts long;
far.

NBHL (1)

Ի սա գանս ահաւորս եհար միայն երկայնաձիգ աղօթելն առ տէր. (Կլիմաք.։)


Երկար

See full entry →

adj. s. adv.

long, extended, ample;
prolix;
slow, tardy;
length;
—, ընդ —, long, a long while;
at length.

NBHL (1)

Երկար վանգ։ Երկար փաղառութիւն։ Երկար տառիւք։ Առոգանութիւնք են տասն, շեշտ, բութ, պարոյկ, երկար, սուղ, եւ այլն։ Ամանակք երկու. երկար, սուղ. (Թր. քեր.։)


Երկարումն, ման

See full entry →

s.

cf. Երկարութիւն.

NBHL (1)

Զմին յերկամանակաց ըստ երկարման (առոգանութեան) առեալ. (Թր. քեր.։)


Երկեակ

See full entry →

adj.

binary.


Երկին, կնի

See full entry →

s.

heaven;
heavens, the sky, the firmament;
paradise, dwelling of the blessed;
air, ether;
ելանել յերկինս, to ascend up into heaven;
յերկինս ամբառնալ, to raise to the skies;
կապուտակ —, the blue sky;
կամար երկնից, the arch or vault of heaven;
հուր, շանթ երկնից, the bolts of heaven;
ցասումն երկնից, the wrath of heaven;
—ք եւ երկիր, heaven and earth;
—ք! արդար —ք, heavens! good heavens! ջինջ՝ պարզ՝ անամպ ամպամած —, clear, serene, cloudless, cloudy sky;
հրեզէն —, the Empyrean.

NBHL (1)

Ի սկզբանէ արար աստուած զերկին եւ զերկիր։ Գիր արարածոց երկնի եւ երկրի։ Ի հաստատութեան երկնից։ Ի ներքոյ երկնից։ Թռչնոց երկնից։ Եկաց արեգակն ի մէջ երկնից։ Երկինք երկնից տեառն են։ Արքայութիւն երկնից։ Գանձեցէ՛ք ձեզ գանձս յերկինս։ Որպէս փայլակն փայլատակեալ ի ներքոյ երկնից՝ ընդ երկնիւք ծագիցէ։ Անդ առ երկնիւք քերէր, եւ այսր յերկիր հասանէր.եւ այլն։


Երկմիտ, մտաց

See full entry →

adj.

irresolute, perplexed, wavering, distrustful, suspicions, doubtful;
— յերկմիտս լինել cf. Երկմտեմ.


Երկն, երկան, երկունք, կանց

See full entry →

s.

pang, work, labour in child-birth;
pains, labour, trouble, fatigue;
երկունք ծննդականի, throes;
յերկունս լինել, ունել երկանց, պատիլ զումամբ երկանց, to be in labour, in the pangs of child-birth, to labour.


Երկնակառոյց

See full entry →

adj.

founded in heaven, celestial.


Երկնահար

See full entry →

adj.

struck by heaven.

NBHL (1)

Երկնահարացն երկիր պագանեն։ Զերկնահարսն՝ որ յաստուծոյ ատեցեալ են, զնոսա պաշտել եւ երկիր պագանել ոչ ամաչեն. (Կոչ. ՟Ժ՟Գ։)


Երկնահոյլ, հուլից

See full entry →

s.

celestial assembly;
cf. Երկնագումար.


Երկնային

See full entry →

adj.

celestial;
ethereal;
— մարմինք, celestial bodies, planets, etc.;
— բարկութիւն, the wrath of heaven.


Երկրաբուղխ

See full entry →

adj.

that is produced, that springs from the earth.

NBHL (1)

Զոր եւ ոռոգանել ասէ երկրաբուղխ աղբերն չորիւք բաժանմամբք գետահետեւեալ. (Տօնակ.։)


Երկրական, ի, աց

See full entry →

adj.

terrestrial.


Երկրաչափական, ի, աց

See full entry →

adj.

geometrical;
—ն, geometry.

NBHL (1)

Երկրաչափական արուեստ, կամ իմացուած. (Վրդն. ել.։ Կիւրղ. գանձ.։)


Երկրորդ, աց

See full entry →

adj. adv.

second;
secondary, accessory;
secondly, in the second place;
— օրէնք, Deuteronomy;
—ք, bigamists;
— անգամ, once again, once more, a second time.

NBHL (1)

Պակասութիւնք՝ ունակութեանց երկրորդք են. (Կիւրղ. գանձ.։)


Երկրորդութիւն, ութեան

See full entry →

s.

repetition, resumption, reiteration;
— օրինաց, Deuteronomy.

NBHL (1)

Ես ի հայր, եւ հայր յիս, նոյնութեանն յերկրորդութեան երեւեցելոյ անվրէպ նմանութեամբ. (Կիւրղ. գանձ.։)


Երկրպագու, աց

See full entry →

adj. s.

worshipper.

NBHL (1)

προσκυνητής adorator Որ երկիր պագանէ, երկրպագօղ. պաշտօղ. երկրպագութիւն ընօղ.


Երկրպագութիւն, ութեան

See full entry →

s.

adoration, worship;
prostration;
— կռոց, idolatry;
— մատուցանել, to worship.

NBHL (1)

προσκύνησις, προσκύνημα adoratio, veneratio Պագանելն զերկիր. ծնրադրութիւն. պաշտօն. մեծարանք աստուծոյ, եւ աստուածայնոց.


Երրակի

See full entry →

adj.

ad. triple;
trebly.


Երրորդական, ի, աց

See full entry →

adj.

ternary.


Երփն, ի, փունք, փնից

See full entry →

s.

colour, hue, dye;
fashion, form.


Եօթնաճրագ

See full entry →

adj.

of seven candles or lights (chandelier).


Եօթնաստեղեան

See full entry →

adj.

having soven branchs or columns;
of seven stars.

NBHL (1)

Իսկ (Նար. գանձ եկեղ.)


Եօթնարփեան

See full entry →

adj.

cf. Եօթնալոյս.


Եօթնարփենի

See full entry →

adj.

cf. Եօթնալոյս.


Եօթնարփի

See full entry →

adj.

cf. Եօթնալոյս.


Եօթնարփին

See full entry →

adj.

cf. Եօթնալոյս.


Զազրալի, լւոյ, լեաց

See full entry →

cf. Զազիր.

NBHL (1)

Զազրութեամբ լի, կամ զազրանալի. զզուելի. նողկալի. գարշելի, գանելի.


Զազրանամ, ացայ

See full entry →

vn.

to loathe, to nauseate;
cf. Աղտեղանամ.

NBHL (2)

ԶԱԶՐԱՆԱՄ μιαίνομαι foedor գրի եւ ԶԱԶՐԱՄ. որ եւ ԶԱԶՐԻԼ. Զազիր եւ գարշելի լինել. աղտեղանալ. գէշ ու գանելի ըլլալ.

ԶԱԶՐԱՆԱՄ. βδελύττομαι Զզուիլ. գարշիլ. խորշիլ. խրտչիլ. գանիլ, քաշուիլ.


Զազրատես

See full entry →

adj.

nasty-looking, ugly, deformed, unpleasant to the sight.


Զազրատեսակ

See full entry →

adj.

cf. Զազրատես.


Զազրատեսիլ

See full entry →

adj.

cf. Զազրատես.


Զազրիմ, եցայ

See full entry →

vn.

cf. Զազրանամ.

NBHL (1)

Զազրանալ, ըստ որում Զզուիլ. գանիլ.


Զանազան, ից

See full entry →

adj.

diverse, different, various, distinct.

NBHL (1)

Բազմօք եւ զանազանիւք մտածութեամբք գամք. (Կիւրղ. գանձ.։)


Զանգիտանամ, ացայ, ացի

See full entry →

vn.

cf. Զանգիտեմ.

NBHL (1)

Թէ ոչ էր զանգիտանալ (Քրիստոսի կամաւ ի մահուանէ), ոչ լինէր ազատ ի զանգիտելոյ բնութիւնս. (Կիւրղ. գանձ.։)


Զանգիտեմ, եցի

See full entry →

vn.

to fear, to be afraid of, to dread;
to doubt.

NBHL (1)

Զիա՞րդ ինքն զանգիտելոյ էր ընդունակ։ Զիա՞րդ զանգիտէ ի մահուանէ, որ զայլսն ուսուցանէ արհամարհեալ զմահ. (Կիւրղ. գանձ.։)


Զանգիտումն, ման

See full entry →

s.

cf. Զանգիտանք.

NBHL (2)

Երկիւղիւ ըմբռնիլ, եւ զանգիտման ախտիւ. (Կիւրղ. գանձ.։)

Պղերգանաց հետեւել, եւ զանգիտմամբ ամփոփել. (Պրպմ. Լ՟։)


Զանխլանամ, ացայ

See full entry →

vn.

to hide ones self, to steal away, to retire;
to be ignorant of.

NBHL (1)

Ոչ ի վեր ելանելով ի մարդկայնոցս, այլ որպէս զանխելացեալ, եթէ քեզ յաղագս Աստուածայնոյն է բանս. (Կիւրղ. գանձ.։)


Զանցանեմ, նցի

See full entry →

vn.

to pass;
to surpass, to surmount, to excel;
to go beyond, to exceed;
to escape, to leap;
to be wanting, to fail;
cf. Անցանեմ;
— զհասակաւ, ծերութեամբ, to grow old;
— զարամբ, զամուսնութեամբ, to be unfaithful to the husbands or marriage bed.

NBHL (1)

Զծառայականաւն չափով ոչ անցանել. (Կիւրղ. գանձ.։)


Զառածանեմ, ծի

See full entry →

va.

to avert, to scatter, to distract;
to render useless;
to mislead, to deceive;
to pervert;
ի տխուր խորհուրդս —, to have the spleen or blue-devils;
յախտս իւր —, to give a loose to one's passions;
զանձամբ —, to come to one's self again, to recover one's self.

NBHL (2)

Ի զանազան անկարգութիւնս զառածայք։ Ի հարուածս եւ ի տուգանս զառածանիմք։ Ընդէ՞ր զառածանիս հոգովք։ Զառածեայք տրտմութեամբ։ Եթէ զառածանիցին ի բանիցն, զամօթ երեսաց կրելոց են։ Ի մեղս զառածի։ Ի նոյն նմանութիւն սատանայի զառածեալ է։ Ի չար գործս զառածեալ. (Սարգ.։)

Եւ ինքն զառածեալ անդրէն դառնայր անմխիթար տրտմութեամբ՝ զօթեւանս ագանէր. (Եղիշ. ՟Բ։)