Definitions containing the research տի : 10000 Results

Սաստարար

See full entry →

s.

scolder.

NBHL (1)

Սաստիչ. յանդիմանիչ.


Սաստեմ, եցի

See full entry →

va.

to reprimand angrily, to rebuke, to scold, to speak authoritatively, in a threatening tone, to threaten, to apostrophize, to bid or order imperiously;
to hush, to still, to quiet.

NBHL (1)

ἑπιτιμάω increpo, corripio, objurgo ἑκβρεμάομαι indignor κατάρχω impero եւ այլն. Սաստ ի վերայ ածել. սաստիկ խօսել. յանդիմանել. կշտամբել. սպառնալ. մռնչել. ցասնուլ. պատուհասել (բանիւ). վրայ քալել.


Սաստկագոյնս

See full entry →

adv.

cf. Սաստիկ.


Սաստկաբուրումն, ման

See full entry →

s.

great fragrance.

NBHL (1)

Սաստիկ բուրումն.


Սաստկական, ի, աց

See full entry →

adj. gr.

great, terrible, violent;
— մակբայ, intense adverb;
— մասնիկ, increasing particle.

NBHL (1)

Սաստիկ. մեծ. ահագին.


Սաստկակոծ

See full entry →

adj.

severely reprimanded, sharply reproached or harshly punished;
— առնել, to load with reproaches, to reprimand severely, to rebuke sharply, to huff, to lecture, to taunt, to chide, to burst or launch out bitter invectives, to break out in scolding or upbraiding;
— լինել, to be sharply reprimanded, harshly scolded.

NBHL (1)

Ուր իցէ կոծ մեծ. ուժգին եւ սաստիկ կոծմամբ, այսինքն ծեծմամբ կամ սաստիւ.


Սաստկահարուած

See full entry →

adj.

struck brutally.

NBHL (1)

Սաստիկ հարուածեալ. կոշկոճեալ.


Սաստկապահանջ

See full entry →

adj.

required rigorously or severely exigible;
severe, rigid, inexorable.

NBHL (1)

Սաստիկ ճշդութեամբ պահանջելի. անաչառ. անվրէպ.


Սաստկավէր

See full entry →

adj.

severely wounded.

NBHL (1)

Սաստիկ վիրօք.


Սաստկատեսակ

See full entry →

adj.

atrocious, horrible, cruel.

NBHL (1)

Սաստիկ տեսլեամբ. ահագին.


Սաստկացուցանեմ, ուցի

See full entry →

va.

to render intense, violent or strong, to strengthen, to augment, to increase;
— զպատերազմն, to foment, to exasperate warfare;
to turn the enemy's flank;
— զհրամանն արքունի, to enforce the king's command.

NBHL (1)

Սաստկացո զպատերազմն ընդ քաղաքիդ։ Սաստկացուցին զպատերազմ առաւել ի վերայ նոցա։ Սաստկացուցանէր զճակատ մարտին ի վերայ նոցա. (՟Բ. Թագ. ՟Ժ՟Ա. 25։ ՟Ա. Մակ. 35։ ՟Ժ. 50։)


Սաստկութիւն, ութեան

See full entry →

s.

intensity, vehemence, impetuosity, rage, violence;
rigour, rigidity, severity, rudeness;
grievousness, enormity, extremity.

NBHL (1)

κράτος, βίαιον, ἁποτομή fortitudo, robur, violentia, abscissio եւ այլն. Սաստիկն գոլ եւ հատու. ուժգնութիւն. ոյժ. բռնութիւն. խստութիւն. սաստ. եւ Առաւելութիւն.


Սատակեմ, եցի

See full entry →

va.

to kill, to slay, to massacre, to put to death, to take away life, to butcher, to slaughter, to exterminate, to extirpate;
to destroy, to overthrow, to make havoc of, to get rid of.

NBHL (2)

Ի սատակէ տեառն զամենայն քաղաքսն զայնոսիկ շուրջ զբնակութեամբն։ Սատակել զամենայն տիեզերս։ Զայլ թագաւորութիւսն եւ զկղզիսն՝ որ խլրտէին, սատակեցին, եւ ի ծառայութեան կացուցին. (Ծն. ՟Ժ՟Թ. 29։ Ես. ՟Ժ՟Գ. 5։ ՟Ա. Մակ. ՟Ը. 11։)

Ողորմութեամբ քով սատակեսցես զթշնամիս իմ։ Սատակեցին զիսրայէլէ իբր հազար արանց, եւ տապաստ արկին։ Հարուածովք կամակոր օձիցն սատակէին։ Եղեալ որդնալից՝ սատակեցաւ։ Ոչ եւս եղիցի ջրհեղեղ՝ սատակել զամենայն մարմին։ Զնտիր ընտիրս յիսրայէլէ սատակեաց։ Առհասարակ սատակել զազգն յոպպէացւոց։ Որ յապարանս ամրասցին, անդէն ի ներքս սատակեսցին. եւ այլն։


Սատակիչ, չի, չաց

See full entry →

s.

that kills, that puts to death cruelly, exterminator, extirpator, destroyer.

NBHL (2)

Ոչ տայցէ թոյլ սատակչին մտանել ի տունս ձեր, եւ հարկանել։ Յայնց խորշեցաւ սատակիչն։ Հանից ի վերայ քո սատակիչս՝ զայր եւ զտապար իւր, եւ կոտորեսցեն զընտիր ընտիր մայրից քոց։ Հողմ խորշակի սատակիչ։ Կորեան ի սատակչէ անտի։ Զի մի սատակիչն անդրանկաց մերձենայցէ ի նոսա.եւ այլն։

Ի միոջէ անտի գործք երկու երեւի, ոմանց սատակիչ, եւ ոմանց պարգեւատու։ Աւերիչ աշխարհի է, եւ սատակիչ անմեղ մարդկան. (Եղիշ. ՟Բ. ՟Ը։)


Սատակումն, ման

See full entry →

s.

extermination, extirpation, death, havoc, destruction;
ի — մատնիլ, to perish;
սատակմունս առնել, to make carnage;
կոտորել ի —, to destroy utterly, to exterminate.

NBHL (1)

Կանանց եւ մանկանց առ հասարակ սատակումն։ Հօտս եւ անգեայս զընտիրս սատակման։ Եւ զկանայս կոտորեսջիք ի սատակումն.եւ այլն։


Սատակչական, ի, աց

See full entry →

adj.

mortal, deadly, fatal, mortiferous, lethal, murderous, destructive.

NBHL (1)

Դոյզն դեղ ինչ սատակչական։ Անձնավաճառ գիր, սատակչական ելք։ եկամուտ սատակչականաց ախտիցն գիւտք. (Նար. ՟Է. ՟Խ՟Ը. ՟Կ՟Թ։)


Սատանայոտ

See full entry →

adj.

furious, raging, demoniacal.

NBHL (1)

Սոյնպէս եւ կանայք նոցա մի սատանայտք, այլ հեզք. (Եփր. ՟ա. տիմ.։)


Սատար, աց

See full entry →

s.

workman, artisan, operative;
labourer, husbandman;
weaver, help, succour, aid;
helper, assistant, auxiliary;
fellow;
cause, author;
— պատմութեան, additional professor of history;
— լինել, cf. Սատարեմ.

NBHL (2)

Ամենայն սատարք՝ որք վաստակեսցեն ի շինուածի անդ, զվարձս ի տեառնէ անտի տանն ընդունին։ Սատարքն վարձաւորք վաստակեսցեն յայդւոջ անդր. (Մծբ. ՟Ժ. ՟Ժ՟Թ։)

Խաւարին մասին սատարք ծիծաղեցան ի սնոտի գոյս. (Համամ առակ.։)


Սատարեմ, եցի

See full entry →

va.

to help, to assist, to aid, to cooperate, to contribute, to serve;
to do, to labour.

NBHL (1)

(Իսկ Ել. ՟Լ՟Զ. 2. յօրինակս ինչ՝ սատարեալ, ըստ ընտիր ձձ. եւ յն. պիտի՝ կատարեալ։ Որպէս եւ (Արծր. ՟Բ. 6.)


Սատերանամ

See full entry →

vn.

to raise to dignities.

NBHL (1)

ՍԱՏԵՐԱՆԱԼ. Բառ անստոյգ. որ կամ է որսացեալ լինիլ որպէս զձուկն՝ յորմէ ել սատերն. եւ կամ ելանել յառաջին բարձ եւ պատիռ, որ է ըստ արաբ. սատր.


Սարանամ, ացայ

See full entry →

vn. fig.

to become elevated, to appear high;
to take ill, to be or get angry;
not to deign to.

NBHL (1)

Բարձրանալ որպէս սար. բարձրամտիլ. դժուարիլ. զայրանալ, զչարիլ.


Սարաւանդակ, աց

See full entry →

s.

cape, headland, promontory, foreland.

NBHL (1)

ՍԱՐԱՒԱՆԴ ՍԱՐԱՒԱՆԴԱԿ. ἅκρα promontorium եւ λόφος cervix եւ այլն. Սար ի դուրս ցուցեալ, կամ կառկառեալ աստի եւ անդր. դարաւանդ. գահաւանդ, բարձրաւանդակ. եւ պարանոց երկայնեալ.


Սարաւանդիմ

See full entry →

vn.

to sit in high;
to tower;
to be of very ancient lineage.

NBHL (1)

Բարձրանալ իբրեւ սարաւանդ, կամ բազմիլ իբրեւ ի վերայ սարաւանդակի. եւ Գերամբարձեալ. վերանստեալ. բարձրածայրեալ. եւ Ծագեալ ի բարձանց կամ ի բնոյ անտի ազգին.


Սարիք, րեաց

See full entry →

s. mar.

cord, band, rope, chain;
— նաւու, rigging.

NBHL (1)

Զաւետարանն սուրբ կապէր պատէր երկաթի սարեօք, եւ իւրով մատանեաւ կնքեալ։ Արձակեաց յոտիցն երկաթոց, եւ անրոց պարանոցէն շղթայիցն սարեացն. (Բուզ. ՟Դ. 16։ ՟Ե. 7։)


Սարկաւագութիւն, ութեան

See full entry →

s.

deaconship, deaconry;
service, ministry.

NBHL (3)

διακονία diaconatus, ministerium. Աստիճան՝ գործ եւ դաս սարկաւագաց. պաշտօն. սպասաւորութիւն.

Ի ծնողացն իմոց աբիբաս կոչեցայ, արժանաւորեալ սարկաւագութեան աշտիճանի։ Սրբէ զղեւտացիսն սրսկմամբ ի գործ սարկաւագութեան։ Նայեցեալ ի սարկաւագութիւն ժողովոյն՝ հրեշտակք պատասխանէին նմա ի քարոզութեանն զտէր ողորմեա։ Յիշեա տէր զքահանայութիւնս մեր, եւ որ ի քրիստոսի զստրկաւագութիւնս. (Ճ. ՟Բ.։ Նախ. թուոց. Լմբ. պտրգ.։ Պտրգ. բրս.։)

Ընտրեսցես դու այր ի սպասաւորութիւն սարկաւագութենէ։ Կանայք որ ունին իշխանութիւն սպասու սարկաւագութեան. (Եփր. ՟ա. տիմ.։)


Սարկաւագուհի, հւոյ, հեաց

See full entry →

s.

deaconess;
abbess.

NBHL (1)

Զայս զսարկաւագուհեաց կանանց ասէ, որք սպասաւորք (էին) եկեղեցւոյն (Ոսկ.՟ա. տիմ.։)


Սարսատեցուցանեմ, ուցի

See full entry →

va.

cf. Սարսատիմ.


Սարսատումն, ման

See full entry →

s.

drying, dryness.

NBHL (2)

ξηρότης ariditas, siccitas. Սարսատիլն. չորանալն. ցամաքումն.

Ունելով տերեւ ձեթենւոյ շիւղ ի բերան իւր, զաւետիս ունելով սարսատման երկրի. (Վրդն. ծն.։)


Սարսելի

See full entry →

cf. Սարսափելի.

NBHL (1)

Յորժամ մատիցես ի բաժակն սարսելի, իբր անտի ի կողոյն իսկ ըմպելոյ այնպէս մատիցես յառաջ։ Բաժակ մահուն՝ ամենեցուն սարսելի, Եղեւ աշխատելոցն կարօտելի. (Ոսկ. յհ. ՟Բ. 39. եւ Ոսկ. ննջ.։)


Սարսեմ, եցի

See full entry →

vn.

to quake, to totter, to start, to feel a thrill of fear, to shudder, to tremble, to quiver.

NBHL (1)

Սարսէ ի գոչելսյն սաստիւ։ Եւ ես սարսեցի։ Պիղատոս սարսեաց յարդարութենէ փրկչին։ Սարսեցէք (ի մահուանէ), եւ սմին ակն կալարուք. (Եզնիկ.։ Դիոն. թղթ.։ իսուք։ Ոսկ. ննջ.։)


Սարսռալի

See full entry →

cf. Սարսռալից.

NBHL (1)

Եթէ սարսռալիքն ոչ զարհուրէցուցանեն, եւ հրճուելիքն ոչ յորդորեն, քարեղէն սրտի խօսիմք. (Բրս. ընչեղ.։)


Սարսռամ, ացայ, ացի

See full entry →

vn.

to quake, shake, shiver or tremble;
— ի ցրտոյ, to shiver with cold, to quake all over.

NBHL (2)

Խռովի եւ սարսռայ։ Զարհուրիս եւ սարսռիս։ Սարսռալով (կամ սարսռելով) իմն, երկչոտութեամբն ընդոստուցեալ։ Ո՞չ երկիցէս յօրինակէն (անկելոցն յանապատի)։ Ո՞չ սարսռեսցի ի շատակերութենէ որովայնդ քո. (Ոսկ. գղ. եւ յհ. ՟Բ. 42։ Պիտ.։ Բրս. պհ. ՟Ա։)

Զոգիսդ անտես առնես, եւ վասն օդոյ ոտից այդչափ սարսռես եւ դողաս. (Ոսկ. մ. ՟Բ. 24։)


Սարսռիմ, եցայ

See full entry →

vn.

cf. Սարսռամ.

NBHL (2)

Խռովի եւ սարսռայ։ Զարհուրիս եւ սարսռիս։ Սարսռալով (կամ սարսռելով) իմն, երկչոտութեամբն ընդոստուցեալ։ Ո՞չ երկիցէս յօրինակէն (անկելոցն յանապատի)։ Ո՞չ սարսռեսցի ի շատակերութենէ որովայնդ քո. (Ոսկ. գղ. եւ յհ. ՟Բ. 42։ Պիտ.։ Բրս. պհ. ՟Ա։)

Զոգիսդ անտես առնես, եւ վասն օդոյ ոտից այդչափ սարսռես եւ դողաս. (Ոսկ. մ. ՟Բ. 24։)


Սարտնում, եայ

See full entry →

vn.

cf. Սարտչիմ.

NBHL (2)

Սարտուցեալ ի տեսլեան սրտի իւրոյ։ Սարտեաւ ի նմանէ հարճն իւր, խ. (7։ Դտ. ՟Ժ՟Թ. 2։)

Բարկացեալք սարտիցեն ի շաւղաց անտի իւրեանց. (Մծբ. ՟Ժ՟Ը։)


Սարտչիմ, եայ, տուցեալ

See full entry →

vn.

to be shocked at, estranged, alienated, to have an aversion to, to withdraw, to abandon;
to be horrified, scared, to take umbrage;
— ի ստենէ, to be weaned, disaccustomed.

NBHL (2)

Սարտուցեալ ի տեսլեան սրտի իւրոյ։ Սարտեաւ ի նմանէ հարճն իւր, խ. (7։ Դտ. ՟Ժ՟Թ. 2։)

Բարկացեալք սարտիցեն ի շաւղաց անտի իւրեանց. (Մծբ. ՟Ժ՟Ը։)


Սաւառնիմ, եցայ

See full entry →

vn.

to flap the wings, to flutter about, to hover, to soar, to fly high.

NBHL (1)

Ի պարտիզէն՝ ուր կապեցաւն նախատանօք, անտի սաւառնեալ շքեղացեալ ճանապարհ առնէր ընդ ամպս գարշապարօք. (Լմբ. համբ.։)


Սաքրեմ, եցի

See full entry →

vn.

cf. Սաքրիմ.

NBHL (2)

ՍԱՔՐԵՄ ՍԱՔՐԻՄ. ὐποπίπτω succumbo λανθάνω lateo. Ղօղիլ. թաքչել. սալարիլ. ծածկիլ. պատսպարիլ. ապաստան լինել. պահւըտիլ. (լծ. եւ լտ. սէչէռնօռ, սէքռէդթում. որոշիլ. գաղտնիք).

Գոչմամբ զարհուրեալ սանդարամետիցն հոյլք, սարսեալ սաքրէին յանդնդասոյզ խաւարն. (Շ. տաղ.։)


Սգամ, ացայ, ացի

See full entry →

vn.

to be in, or to wear mourning, to mourn;
to afflict oneself, to be sorrowful, to regret, to be moved, to bewail, to lament, to deplore.

NBHL (1)

Ուստի երկնայինքն սգացան. (Համամ առակ.։)


Սգապատ

See full entry →

adj.

covered with black or mourning.

NBHL (1)

Վերստին մխիթարութիւն սգապատ եւ լքեալ սրտիս շնորհէ. (Վրդն. պտմ.։)


Սգասէր

See full entry →

adj.

fond of mourning.

NBHL (1)

Հացիւ հաստատի սիրտ սգասիրին. (Բրս. յուդիտ.։)


Սեամք, սեմոց

See full entry →

s.

threshold;
doorpost, jamb.

NBHL (2)

φλία limen σταθμός potis πρόθυρον vestibulum. ռմկ. չիմ. Ստորին բարաւոր դրան ընդ ոտիւք անկեալ, լայնաբար՝ կողմնականքն.

Գրեսցես զնոսա ի վերայ սեմոց տանց քոց, եւ ի գրունս քո։ Նստէր աթոռով առ սեամս տաճարին տեառն։ Դրաց գաբիրայն սեամս հնգեկինս։ Սեամս ի փայտից դիոց չորեքկինս։ Ի վերայ երկուց սեմոցն, եւ բարաւորի տանցն։ Անկեալ զսեմովքն։ Արկցեն զիւրաքանչիւր աթոռ ի վերայ սեմոց դրանցն երուսաղէմի։ Կացցէ ի ի վերայ սեմոց դրանն, եւ երկիր պագցէ ի վերայ սեմոց դրանն եւ այլն։


Սեբաստէ

See full entry →

cf. Սեւաստէ.

NBHL (2)

Աւգոստոս՝ սեբաստոս անուանեցաւ։ Դոմետիանոսի կինն սեբաստէ անուանեցաւ։ Ինքնակալն հայր աշխարհի անուանեցաւ, եւ նորին կինն սեբաստէ. (Եւս. քր. ՟Բ։)

Թագաւորէ կայսր սեբոստոս սկտաւիոս, որ եւ աւգոստոս. յորմէ հետէ՝ աւգոստեանք, եւ սեբաստեանք անուանեցան թագաւորք հռովմայեցւոց. (Շիր. քրոն.։) Այլ ի յետին դարս ի մէջ յունաց Սեւաստոս եղեւ անուն ինչ պատուոյ իշխանաց։ Տես եւ բռ. յտկ. ան. Սեբաստիա, եւ Սեբաստիան գունդ։


Սեբաստոս

See full entry →

cf. Սեւաստոս.

NBHL (2)

Աւգոստոս՝ սեբաստոս անուանեցաւ։ Դոմետիանոսի կինն սեբաստէ անուանեցաւ։ Ինքնակալն հայր աշխարհի անուանեցաւ, եւ նորին կինն սեբաստէ. (Եւս. քր. ՟Բ։)

Թագաւորէ կայսր սեբոստոս սկտաւիոս, որ եւ աւգոստոս. յորմէ հետէ՝ աւգոստեանք, եւ սեբաստեանք անուանեցան թագաւորք հռովմայեցւոց. (Շիր. քրոն.։) Այլ ի յետին դարս ի մէջ յունաց Սեւաստոս եղեւ անուն ինչ պատուոյ իշխանաց։ Տես եւ բռ. յտկ. ան. Սեբաստիա, եւ Սեբաստիան գունդ։


Սեբին

See full entry →

cf. Սեբինէ.

NBHL (1)

Գտի այր մի ծեր ոմն, սեբենի կողոբ զգեցեալ։ Ունէր զգեցեալ նա սեւի, որ է հիւսեալ տերեւ արմաւենոյ. (Վրք. հց. ՟Ժ՟Թ. եւ ՟Ը։)


Սեբինէ

See full entry →

s.

palm-leaf vest, garment made of palm-leaves.

NBHL (1)

Գտի այր մի ծեր ոմն, սեբենի կողոբ զգեցեալ։ Ունէր զգեցեալ նա սեւի, որ է հիւսեալ տերեւ արմաւենոյ. (Վրք. հց. ՟Ժ՟Թ. եւ ՟Ը։)


Սեղանազերծ

See full entry →

cf. Սեղանակապուտ.

NBHL (1)

Եւ դատ զսեղանազերծիցն եւ զտաճարակապտիցն տայ. (Երզն. մտթ.։)


Սեղանակապուտ, պտի, պտից

See full entry →

adj. s.

sacrilegious, impious;
profaner, spoiler.

NBHL (2)

ἰερόσυλος sacrilegus. Կապտիչ սեղանոյ սրբոյ. սեղանազերծ. սեղանակողոպուտ. տաճարակապուտ. գող եւ դաւաճան ի սրբազան իրս. սրբապիղծ գող.

Որպէս սեղանակապուտ դատեսցի։ Սեղանոյ եւ կենացն հաղորդ զսեղանակապուտն (զյոդա) էառ։ Տէրն զմատնչին ոստ լուաց զսեղանակապտին (կամ զսեղանակողոպտին)։ Որ սղանակապտին է բան. (Բրս. հց.։ Ածաբ. աղք.։ Ոսկ. յհ. ՟Բ. 25։ Պիտ.։)


Սեղանասպաս

See full entry →

adj.

fond of good eating.

NBHL (1)

Մեծատունն փափկասէր, արբեցօղ, եւ լիախորտիկ, եւ սեղանասպաս. (Ոսկ. ղկ.։)


Սեղանաւորեմ, եցի

See full entry →

va. fig.

to wait at table, to spread the table, to serve up;
to give to eat;
to make known the word of God, to feed with the bread of life.

NBHL (1)

Սեղանաւորեցից զանապական կերակուր՝ հոգւոց պարարիչ։ Զանձն իւր ոչ զօրեաց յագեցուցանել, այլ օտարաց սեղանաւորեաց. (Լմբ. ստիպ. եւ Լմբ. սղ.։)


Սենեկապետութիւն, ութեան

See full entry →

s.

office or charge of High Chamberlain.

NBHL (1)

պաշտօն եւ գործ սենեկապետի.