Definitions containing the research արութիւն : 1540 Results

Անհաստատութիւն, ութեան

See full entry →

s.

inconstancy, instability, mutability, frailty;
fragility.

NBHL (1)

ἁστασία, τὸ ἁσύστατον. inconstantia. Անհաստատն գոլ. յողդողդութիւն. տկարութիւն. անստուգութիւն. ընդունայնութիւն.


Անհարթ

See full entry →

adj.

crooked, uneven, rough, rugged;
awkward, rude, unpolished, coarse.

NBHL (1)

Անհարթ կենցաղավարութիւն. (Սկեւռ. ի լմբ.։)


Անհարթութիւն, ութեան

See full entry →

s.

unevenness, inequality of surface;
want of politeness, rudeness, awkwardness, harshness, roughness, coarseness;
— օդոյ, intemperance

NBHL (1)

ἁνωμαλία, τὸ ἁνώμαλον. inaequalitas, τὸ ἅστατον, inconstantia. Անհարթ գտանիլն. անհաւասարութիւն. անկարգութիւն. խառնակութիւն. յողդողդութիւն. այլափոխութիւն. կոշտութիւն, միակերպ չըլլալը. տիւզկիւնսիւզլիւք. սարփլըգ. պիգարարլըգ.


Անհետազօտ

See full entry →

adj.

that cannot be traced or investigated;
impenetrable, inscrutable.

NBHL (1)

Անհետազօտ բարերարութիւն. Անհետազօտ արար զծննդեանն զօրութիւն. (ՃՃ.։)


Անհմտութիւն, ութեան

See full entry →

s.

inexperience, unskilfnlness, ignorance.

NBHL (1)

ἁπειρία. imperitia. Անհմուտն գոլ. տգիտութիւն. տխմարութիւն. աճէմիլիք.


Այլանդակ, աց

See full entry →

adj.

whimsical, odd, capricious, fanciful, fantastical, extravagant, mad, ridiculous, extraordinary, singular, strange, enormous, uncouth;
grotesque, distorted.

NBHL (1)

Յանդիմանել զայլանդակ նորուն ամուսնին (յեզաբելայ) չարաբարոյ կամակարութիւն. (Պիտ.։)


Այլափառութիւն, ութեան

See full entry →

s.

heterodoxy.

NBHL (1)

ἁλλοδοξία, ἐτεροδοξία. heterodoxia, error Մոլորութիւն ընդդէմ ուղղափառ հաւատոյ. օտարութիւն ի ճշմարտութենէ. մոլար կարծիք. րաֆըզըլըգ, րաֆզ.


Այսչափ, ի, ից, աց

See full entry →

adj. adv.

to this degree, in this quantity, so great;
so much, so.

NBHL (1)

Առ այսչափաց մատակարարութիւն՝ բազում ժամանակ լինի ի վերայ։ Արդ այսքանից եւ այսչափաց արկածից չարեաց ի վերայ արկելոց եւ այլն. (Փիլ. լին. ՟Բ. 7 եւ Իմաստն։)


Այսպիսի, պիսւոյ, պիսեաց

See full entry →

adj.

such, like, in this manner, of this sort;
such, so great.

NBHL (1)

Ո՞ւր եղեւ այսպիսի չարութիւն (այս ինքն այսչափ մեծ)։ Այսպիսի իսկ եւ վայել էր մեզ քահանայապետ, սուրբ, անմեղ. եւ այլն։


Այց

See full entry →

s.

visit;
search;
inspection;
— առնել, յայց ելանել, to visit, to go to see, to make a visit;
— եւ խնդիր առնել, յայց եւ ի խնդիր ելանել, to search, to examine, to observe.

NBHL (1)

Այցելութեամբ այց արասցէ ձեզ Աստուած, եւ հանցէ զձեզ յերկրէս յայսմանէ։ Յայցելութեան՝ յորում այց արասցէ ձեզ Աստուած, հանջիք եւ զիմ ոսկերս։ Ուրախ եղեւ, զի արար Աստուած այց որդւոցն Իսրայէլի։ Եւ այց արար Տէր Աննայի, եւ յղացաւ։ Ո՞վ է որդի մարդոյ, թէ այց ինչ արասցես դու նմա։ Ա՛յց արա այգւոյս այսմիկ, եւ դարմա՛ն տար սմա։ Ա՛յց արա մեզ ի փրկութեան քում։ Այց արար Աստուած ժողովրդեան իւրում ի բարութիւն. եւ այլն։


Այցելու, ուի, աց

See full entry →

s.

visitor;
inspector, bishop.

NBHL (1)

Եւ այս ստացուած ընչից նորա յայցելութենէն։ Տաց զայցելուս քո յարդարութիւն։ Այցելու եւ վերակացու ի վերայ նոցա. (Յոբ. Ի. 29։ Ես. Կ. 17։ Նեեմ. ՟Ժ՟Ա. 9։)


Անազգակցութիւն, ութեան

See full entry →

s.

want of affinity;
dissimilarity.

NBHL (1)

Օտարութիւն յազգակցութենէ. անհարազատութիւն.


Անակնառութիւն, ութեան

See full entry →

s.

cf. Անաչառութիւն.

NBHL (1)

Ո՞ւր արդարութիւն իցէ, ո՞ւր անակնառութիւն. (Ոսկ. ՟ա. թես.։)


Անայլայլութիւն, ութեան

See full entry →

s.

invariability, immutability.

NBHL (2)

Եւ զուգահաւասարութիւն. τὸ ἁπαράλλακτον. paritas, aequitas.

Զհաւասարութիւնն եւ զանփոփոխ զանայլայլութիւնն (ընդ Հօր)։ Տեսանե՞ս զանփոփոխելի անայլայլութիւնն. (Ոսկ. յհ. ՟Ա. 37. 38։)


Անապակ, աւ

See full entry →

adj.

pure, unmixed, neat, unadulterated.

NBHL (1)

Անապակ բարիք, կամ չարիք։ Անապակ չարութիւն կամ վայրագութիւն։ Անապակ ահիւք. (Պիտ.։)


Անառաջնորդ

See full entry →

adj.

without a guide or chief, indirected.

NBHL (1)

ԱՆԱՌԱՋՆՈՐԴ. ըստ յն. ոճոյ, իբր անղեկավարութիւն. τὸ ἁκυβέρνητον.


Անառիկ

See full entry →

adj.

impregnable, inexpugnable

NBHL (1)

Իբրեւ աշտարակ հզօր, կամ ամրոց անառիկ է արդարութիւն. (Լծ. կոչ.։)


Անասնագէտ

See full entry →

adj.

guilty of an unnatural crime with a beast, bestial.

NBHL (1)

Ապաշխարութիւն անասնագիտին ի վերայ եղիցի. (Կանոն.։)


Անաստուածութիւն, ութեան

See full entry →

s.

atheism;
ungodliness, irreligion.

NBHL (1)

ἁθεότης, ἁθεία, atheismus, impietas in deum. Ուրանալն զԱստուած՝ գոնէ գործովք հեթանոսութեան. օտարութիւն յԱստուծոյ. ամպարշտութիւն. տինսիզլիք, իլհատ, քեաֆիրլիք.


Անարգահատելի, լւոյ, լեաց

See full entry →

adj.

disconsolate;
inconsolable.

NBHL (1)

Այսպիսի անագորոյն ապականչի պատահել նմանապէս անարգահատելի ձեւով՝ արութիւն է. (Պիտ.։)


Անարգել

See full entry →

adj. adv.

free, unembarrassed;
without obstacle, freely.

NBHL (1)

Անարգել հրաման, կամ յօժարութիւն, կամ սիրտ. (Անան.։ Պիտ.։ Նար.։)


Անարժանաւոր

See full entry →

adj.

unworthy.

NBHL (1)

Սովոր եի միշտ բարութիւնքն ծուլացուցանել զմեզ, եւ անարժանաւորս առնել ի պարգեւացն. (Ոսկ. ես.։)


Անարիութիւն, ութեան

See full entry →

s.

timidity, pusillanimity, tearfulness, cowardice;
gigantic size.


Անաւագ, աց

See full entry →

adj.

feeble, poor, low, humble, petty;
minor.

NBHL (1)

Որ բռնաբար յանաւագէն հանիցէ, չարութիւն գործէ. (Եզնիկ.։)


Անաւագութիւն, ութեան

See full entry →

s.

weakness, debility, lowness, inconsiderableness.

NBHL (2)

Յետնութիւն. տկարութիւն. խեղճութիւն. հագարէթ, ֆագըրլըգ.

Զօրացուցանէ զտկարութիւն մեր, եւ մոռանամք մեք զանաւագութիւն մեր. (Եփր. աւետար.։)


Անբան, ից

See full entry →

adj. s.

irrational;
dumb;
animal;
blockhead.

NBHL (1)

Ճարակել անբանիւքն զանգւոցն բարութիւն։ Զայս եւ յանբան կենդանիսդ գոյ իմանալ. (Պիտ.։)


Անբարի, րւոյ, րեաց

See full entry →

adj.

bad, wicked.

NBHL (1)

Անբարի բարերարութիւն, կամ արուեստ. (Խոր.։)


Անբաւ, ից

See full entry →

adj.

infinite, unbounded, unlimited, innumerable, immense.

NBHL (2)

Անբաւ յարմարութիւն (առ արուեստս). (Առ որս. ՟Է։)

Հեռի՛ (է) յիշաչարութիւն անբա՛ւ ի հաստատութենէ սիրոյն. (Կլիմաք.։)


Անբաւազօր

See full entry →

adj.

whose power is infinite.

NBHL (1)

Ամենայնի պատճառ գոլով, եւ որպէս անբաւազօր՝ ոչ միայն զամենայն զօրութիւն յառաջ ածելոյ, եւ այլն։ Օրհնաբանել զանբաւազօր բարերարութիւն։ Անբաւազօրս Աստուծոյ բաշխումն յամենայն էսս տարեալ լինի. (Դիոն.։)


Անբաւականութիւն, ութեան

See full entry →

s.

insufficiency, incapacity.

NBHL (2)

Անձեռնհասն գոլ. տկարութիւն. յետնութիւն. նուաստութիւն. անկարութիւն.

Առձեռն էր պատճառն՝ տկարութիւն մարմնոյ, եւ անբաւականութիւն բանի. (Երզն. քեր.։)


Անբժշկելի, լւոյ, լեաց

See full entry →

adj.

incurable.

NBHL (1)

Անբժշկելի հիւանդութիւն, կամ չարութիւն. (Ոսկ. յհ.։ Փիլ.։)


Անբոյժ

See full entry →

adj.

incurable.

NBHL (1)

Գիտելով զանբոյժ չարութիւնն. (Նար. ԾԸ։)


Անբովանդակելի, լւոյ

See full entry →

adj.

cf. Անբովանդակ.

NBHL (1)

Քո են այս ամենայն բարութիւնք անբովանդակելիք. (Նար. ԼԷ։)


Անգէտ

See full entry →

adj.

ignorant, unlearned, stupid, awkward;
յանգէտս, ignorantly, inadvertently;
at all events, at all hazards;
յանգէտս լինել, to connive, to dissemble.

NBHL (1)

Թաքուցանել զամենայն չարութիւնն իւր առաջի ձերոյ անգէտ տէրութեանդ. (Եղիշ. ՟Ե.)


Անգործ

See full entry →

adj.

idle, inactive, indolent, lazy;
ineffectual, inefficacious, ineffective;
unexecuted, incomplete;
uncultivated;
երկիր —, waste land.

NBHL (1)

Անգործ միայնակեաց լուծանէ զյօժարութիւն եղբարցն։ Անգործ մեղու լաւ է քան զժիր պիծակ. (Նեղոս.։)


Անդամալուծութիւն, ութեան

See full entry →

s.

palsy, paralysis.

NBHL (1)

πάρεσις, παράλυσις. remissio, nervorum resolutio, pralysis. Լուծումն անդամոց, թուլութիւն ջղաց, եւ անկարութիւն շարժման. քէօթրիւմլիւք, ֆելճ.


Անդամախեղութիւն, ութեան

See full entry →

s.

lameness.

NBHL (1)

Անդամախեղութիւնք, սեւամաղձք, պղերգութիւնք, տկարութիւնք. (Ոսկ. յհ. ՟Ա. 21։)


Անդարձ, ից

See full entry →

adj. adv.

irrevocable, irreclaimable;
impenitent;
held in mortmain;
Անդարձաբար.

NBHL (2)

Անդարձ օտարութիւն, կամ ուղեւորութիւն, որոշումն. (Եղիշ. Բ։ Լաստ. Ժ։ Նար. Զ։)

Օտարութիւն է՝ թողուլն անդարձ զորս ի հայրենիսն. (Կլիմաք.։)


Անդեայ, էոց, էից, եայց

See full entry →

s.

flock, herd, cattle;
fields, country.

NBHL (1)

Ի փշագետին անդւոց (այս ինքն անդոց) սահման դալարոյ։ Ժողովեցից ի պարարտութենէ անդիոց։ Անդւոց պտղաբերութիւն։ Զանդւոցն բարութիւն. եւ այլն։


Անդորր

See full entry →

adj.

quiet, still, tranquil, calm, mild, peaceable;
easy, convenient, comfortable;
— or յանդորրու, peaceably, in tranquillity;
comfortably, at ease;
— առնել, յ— հանել, to calm, to quiet, to soften, to appease, to comfort.

NBHL (1)

Չի՛ք անդորր ի բերիլն ընդ երկիր։ Անդորր եւ մխիթարութիւն եղեւ։ Անդորր եւ հանգիստ են մեզ ամենայն նեղութիւնքն։ Չէ՛ յանդորր, այլ ի մահուն երկիւղէ խռովեալ. (Լմբ. սղ.։)


Աներաժշտութիւն, ութեան

See full entry →

s.

ignorance of music.

NBHL (1)

ԱՆԵՐԱԺՇՏԱԿԱՆՈՒԹԻՒՆ ԱՆԵՐԱԺՇՏՈՒԹԻՒՆ. Պակասութիւն երաժշտական արուեստի. անյարմարութիւն. տգիտութիւն.


Ամրութիւն, ութեան

See full entry →

s.

solidity, durability, strength;
re-enforcement, establishment, confirmation, settlement, corroboration;
fort, fortification;
redoubt, outwork.

NBHL (1)

ὁχύρωμα, ἑρυμνότης, κρημνότης munitio, munimentum, firmitas Ամո՛ւր եւ անքոյթ գոլն. յապահովութիւն. պատսպարութիւն. հաստատութիւն, սերտութիւն. պնդութիւն. տոկունութիւն. անսասանութիւն. գավիլիք. խթիհքեամ. իշթիտատ. թէմքին. գարար. եմնիյէթ.


Ամփոփութիւն, ութեան

See full entry →

s.

cf. Ամփոփումն.

NBHL (1)

Վասն լսելեացն ամփոփութեան զյօժարութիւնն կարճեցաք. (Կոչ. ԺԵ։)


Այդ, այդր, այդորիկ

See full entry →

pron.

that, this, the.

NBHL (1)

Ոչ ոք կարէ զայդ նշանս առնել։ Մինչեւ ցե՞րբ խօսիցիս զայդ։ Զի՞նչ է չարութիւնդ այդ։ Զբարիսդ զայդոսիկ. եւ այլն։


Այլաբանութիւն, ութեան

See full entry →

s.

allegory;
symbol, type;
emblem;
figure, metaphor;
enigma, riddle, rebus.

NBHL (1)

ԱՅԼԱԲԱՆՈՒԹԻՒՆ. διαφωνία. dissonantia. Այլայլութիւն եւ օտարութիւն բանի, կամ այլ եւ այլութիւն խօսից եւ մտաց. երկբանութիւն. անմիաբանութիւն. տարաձայնութիւն. իթթիֆագսըզլըգ.


Այլայլիմ, եցայ

See full entry →

vn.

to vary, to be altered, to change;
to degenerate, to become corrupt;
to be disaffected, to be alienated;
to be indisposed.

NBHL (1)

Ոչ այլայլեալ ինչ ի ցասմանէ։ Իբր յարեգակնէ այլայլեալ աչաց տկարութիւն. (Նար. ԽԳ. ԼԸ։)


Անզգամութիւն, ութեան

See full entry →

s.

roguery, knavery;
malignity, ill turn, wicked action.

NBHL (2)

ἁφροσύνη. insipientia, πονηρία, φαυλότης. malitia, pravitas. Անմտութիւն. անխոհեմութիւն. եւ չարութիւն. ագըլսըզլըգ. շէրր.

Անզգամութիւն է չարութիւն բանականին՝ պատճառ կելոյ չարաչար. (Արիստ. առաք.։)


Անզղջանալի, լւոյ, լեաց

See full entry →

adj.

not to be repented of, not to be regretted.

NBHL (1)

Անզղջանալի չարութիւնն (Յուլիանոսի). (ՃՃ.։)


Անզոյգ

See full entry →

adj.

odd, not a pair;
different, dissimilar;
— գործել, to spoil the pair, to render dissimilar.

NBHL (2)

Ես՝ ասէ, եւ հայր իմ մի՛ եմք. եւ արդ ո՞ւր իցէ անզոյգն (անհաւասարութիւն). (Սեբեր. ՟Է։)

Որ բախտիւք (մեծութեան) անզոյգ են, եւ զոյգ եւ նման ազգակցութեամբ վայրին։ Զոյգս տալով անզուգից, ո՛չ ի պատիւ նուաստիցն, այլ ի քակտումն լաւին։ Որ զպատիւսն աննմանիցն տայ, անզոյգ եւ անկշիռ է. իսկ անզոյգն (այս ինքն անզուգութիւնն) աղբիւր է չարեաց։ Անզոյգ եւ անիրաւ եւ անհամբոյր չարութիւն. (Փիլ.։)


Անզուգականութիւն, ութեան

See full entry →

s.

matchlessness, incomparableness, excellence.

NBHL (1)

Անհաւասարութիւն. եւ անհամեմատ մեծութիւն. գերազանցութիւն.