Definitions containing the research օրինակ : 1537 Results

Գաղթականութիւն, ութեան

See full entry →

s.

cf. Գաղթ.

NBHL (1)

Յօրինակ եօթնօրեայ աշխարհիս տաղաւարաց եւ գաղթականութեանց. (Կամրջ.։)


Գաղտնի, նւոյ, նեաց

See full entry →

adj.

secret, oecult, latent, hidden;
stolen, furtive;
clandestine

NBHL (1)

ԳԱՂՏՆԻ, ԳԱՂՏՆԵԱՒ. ԳԱՂՏՆԵՕՔ, Ի ԳԱՂՏՆԻՍ. κρυφίως clam Գաղտ. գաղտաբար. ի ծածակ. գաղտնի օրինակաւ. կիզլիճէ, սըրրէն.


Գայթագղութիւն, ութեան

See full entry →

s.

scandal;
stumble;
obstacle.

NBHL (1)

ԳԱՅԹԱԳՂՈՒԹԻՒՆ կամ ԳԱՅԹԱԿՂՈՒԹԻՒՆ σκάνδαλον Scandalum, offendiculum, laqueus, offensio որ եւ ԳԱՅԹԱԳՂԱՆՔ. Գայթումն. գթումն. եւ Որոգայթ. խոչ եւ խութ. եւ Չար օրինակ. մեղք. պակասութիւն. արգելք, վնաս, չար օրինակ. ալ, տուզագ, էնկէլ, Քէնա իպրէթ.


Գանձարան, աց

See full entry →

cf. Գանձատուն.

NBHL (1)

Զօրինակ տաճարին, եւ սենեկաց նորա, եւ գանձարանաց նորա. (՟Ա. Մնաց. ՟Ի՟Ը. 11։)


Գառագեղ, գղի, գղաց

See full entry →

s.

cage, park;
menagery;
den, haunt;
prison;
դնել ի —, to shut up in a cage.

NBHL (1)

Զոր օրինակ ոք զգազան քար ի գառագեւղ արկանիցէ. (Անան. ի յհ. մկ.։)


Գարնանաբեր

See full entry →

adj.

that brings spring;
that is produced in spring.

NBHL (1)

Բերօղ զգարուն, կամ յառաջ բերեալ ի գարնան. զոր օրինակ,


Գեհ, ից

See full entry →

s.

valley;
ditch, trench;
grave;
flock, herd.

NBHL (1)

ԳԵՀ 2 որպէս Հօտ ոչխարաց։ (Վստկ. յիէ։ եւ Ոսկիփոր.։) Որպէս եւ ի Հին քեր. օրինակ դնի բակձաձական անուան.


Գեղ, ոց

See full entry →

s.

beauty, charm, attraction, allurement good grace.

NBHL (1)

ԳԵՂ ՆՄԱՆ. Նման գեղովք իւիք. նմանութիւն ուրուական նկարեալ. օրինակ. պատկեր. ստուեր.


Գեղ, ից

See full entry →

s.

village, fields.

NBHL (1)

ԳԵՂ ՆՄԱՆ. Նման գեղովք իւիք. նմանութիւն ուրուական նկարեալ. օրինակ. պատկեր. ստուեր.


Գեղմն, ղման

See full entry →

s.

fleece, wool.

NBHL (1)

Գեղմն իմանալի, զոր ետես գեդէովն։ Գառինքն օրինականք ... ետուն մեզ զգեղմն ընդունիչ զցօղն երկնային. (Շար.։)


Գետնագնաց

See full entry →

adj.

reptile, that creeps, crawls on the ground;
tortuous;
— ճանապարհորդեմ;
to travel or to go on foot.

NBHL (1)

Ըստ երկուց օրինակաց գետնագնացացն (անասնոց) յանդգնաբար յարձակմանց. (Պիտ.։)


Գեր

See full entry →

s. prep. adv.

weeping, wailing, noise;
— գործել, to weep;
on, up, above;
more, very, much.

NBHL (1)

Գեր ի վերոյ քան զբան սպասաւորութիւն տնօրինական գործոց. (Սկեւռ. աղ.։)


Գերագգուեմ, եցի

See full entry →

va.

to caress with tenderness.

NBHL (1)

Գերօրինակ զգուել.


Գերադրական, ի, աց

See full entry →

adj. s.

superlative.

NBHL (1)

ԳԵՐԱԴՐԱԿԱՆ ՁԱՅՆ ասի Կրկնութիւն բառի ի սեռականն. ցոր օրինակ, սուրբն սրբոց, սրբութիւն սրբոց, երգ երգոց։ (Նիւս. երգ.։)


Գերազանցեմ, եցի

See full entry →

vn.

to surpass, to surmount, to excel, to exceed.

NBHL (2)

Գերազանցէ զմերովս գիտութեամբ։ Քան զօրինակս զօրութիւն գերազանցելով. (Կիւրղ. գանձ.։)

Գերազանցէ քան զհեղեղին յորդութիւն։ Անդր քան զօրինակն գերազանցեաց ճշմարտութիւն ի նշանս, եւ այլն։ Հօրն կրիցն գերազանցեաց։ Անճառ ես բանից, եւ գերազանցեալ քննութեանց. (Նար.։)


Գերազանցօրէն

See full entry →

adv.

excellently too much.

NBHL (1)

Գերազանց օրինակաւ. եւ Ինքնիշխանաբար՝ զանցանելով ըստ օրէնս.


Դառնապէս

See full entry →

adv.

bitterly, harshly, sourly, painfully.

NBHL (1)

Դառնաբար. դառնութեամբ. դառն եւ դժնդակ օրինակաւ. եւ Ցաւագին.


Դաստապան, աց

See full entry →

s.

hit of a sword;
guard (of a gun).

NBHL (1)

Զոր օրինակ սուսերի դաստապանն՝ ողորկ եւ դիւրաւ ունելի ... նոյնպիսի է ամուսնութիւն իբրեւ դաստապան իմն դիւրահնար. (Նիւս. կուս.։)


Դարագլուխ, գլխոյ

See full entry →

s.

completion of a century.

NBHL (1)

Գլուխ դարու իւիք օրինակաւ հաշուելոյ.


Դեղ, ոց

See full entry →

s.

remedy, medicine, medicament, purgative, potion, draught;
spice, drug;
cure, dressing;
poison, venom;
ink;
die, colour;
amulet, talisman;
— դալար, grass, herbage, green;
nacea;
dress;
verdure;
ամենաբոյժ —, panacea;
— մատուցանել, to physic, to dress;
— առնուլ, to take a remedy;
to take poison;
անոյշ՝ դառն՝ սաստիկ՝ գօրաւոր՝ ազդու —, sweet, bitter, violent, powerful, efficacious remedy.

NBHL (1)

Ըստ նմին օրինակի եւ ոմն ամենիմաստուն արտաբերեաց բանիւ զհաւատարիմ բարեկամս դեղ ասելով կենաց։


Դէմ, դիմի

See full entry →

prep. adv.

cf. Դէմք;
— դնել, to propose, to purpose, to design;
զ— ունել, to oppose, to resist, to face, to endure, to thwart, to cross;
ի դիմի հարկանել, to encounter, to assail, to attack;
to strike, to oppose;
— ընդդէմ, opposite;
directly, diametrically;
— յանդիման, before, opposite, in presence;
publicly, openly, in face;
— ի —, — առ —, face to face, man to man;
ի դիմի, before, opposite to.

NBHL (2)

Նմանութեամբ՝ Առաջակողմն ամենայն իրաց. կողմն երեւելի. եւ Հայեցուած իրաց եւ բանից. ցոյց. երեւոյթ. դիտաւորութիւն. հանգամանք. օրինակ. կողմ, դի, դէմը, դիմացը, տեսք, կերպ.

Ի դէմս ածելով զիրին կերպարան։ Զփայլականն առակ տիրական ի դէմս բերեալ մեզ վարդապետէ։ Զօրինակին նմանութիւն ի դէմս բերելով։ Զանիմանալին ի դէմս բերեալ կերպաւորեցեր. (Նար.։)


Դժնդակ, աց

See full entry →

adj.

painful, troublesome, uneasy, tiresome, bitter, odious, cruel;
haughty, austere, grievous, vexatious, mortal, terrible.

NBHL (2)

դժնդակ. իբր մ. Դժնդակապէս. դժուարին օրինակաւ.

Դժնդակ օրինակէ զբժշկութիւն. (Մաշկ.։)


Դժնեայ, էի, ից

See full entry →

cf. Դժնեակ.

NBHL (1)

ԴԺՆԵԱՅ. մ. Դժնդակապէս. չարաչար. դժնեայ օրինակաւ. դժնէաբար.


Դժոխական, ի, աց

See full entry →

adj.

infernal.

NBHL (1)

Ինքն մեռեալ տնօրինական, կայր ի բանդին դըժոխական. (Յիսուս որդի.։)


Գինարբու, աց

See full entry →

adj.

wine-bibber, drunk, intemperate, drunkard.

NBHL (1)

Հանգանակաւ կոչունս առնել կամ գինարբունս. (Կանոն.։ Իսկ Շ. եդես.։ Վրք. հց. ։ ՃՃ. գրի անխտիր՝ գինարբունս, եւ ըստ ընտիր օրինակաց՝ գինարբուս։ Եւ Խոր. ՟Գ. 19. եւ Առ որս. ՟Է. գիներբուս, կամ գինարբուս։)


Գիշերամարտ

See full entry →

adj. s.

that makes war during the night;
cf. Գիշերամարտութիւն.

NBHL (1)

Անգիտանայ զմերձաւորսն զո՛ր օրինակ ի գիշերամարտի. (Բրս. պհ. ՟Ա։)


Գիշերամարտութիւն, ութեան

See full entry →

s.

nocturnal combat.

NBHL (1)

Անգիտանայ զմերձաւորսն զո՛ր օրինակ ի գիշերամարտի. (Բրս. պհ. ՟Ա։)


Գծագիր, գրաց

See full entry →

adj. s.

traced, sketched;
designer;
draught;
drawing;
sketch;
writing, letter.

NBHL (1)

χαρακτήρ (լծ. հյ. խարան) τύπος, γραμμή character, nota impressa, lineamentum, exemplum, figura որ է ԳԾԱԳՐՈՒԹԻՒՆ, ԾՐԱԳԻՐ. Գծով եւ գրով յօրինեալ պատկեր, կնիք, տառ, դրոշմ. նշանակ. օրինակ, տիպ, նմանութիւն.


Գծագրութիւն, ութեան

See full entry →

s.

dash, trace;
drawing, design;
sketch, draught;
form, delineation;
writing.

NBHL (2)

ὐπογραμμός, χαρακτηρισμός, χαρακτήρ delineatio, denotatio, lineamentum, exemplar Գծագրելն, եւ գծագիր, ստուերագրութիւն. տպաւորութիւն. նկարումւն, օրինակումն. եւ Նկար. օրինակ. պատկեր.

Ըստ գծագրութեան այսր օրինակի։ Ի գծագրութիւն անօրինակիդ գունակութեան։ Գծագրութեան ձերումդ տեսութեան կանխաւ դրոշմեցան։ Զկնի գծագրութեան պատմաբանութեանս. (Նար.։)


Գծած

See full entry →

s.

ruled.

NBHL (1)

χαρακτήρ character Գծագիր. նշան. կնիք. տիպ. օրինակ.


Գմբեթ, աց

See full entry →

s.

dome, cupola, vault, arched roof.

NBHL (1)

Զպղպջակսն, որ փչին բոլորին օդով ըստ օրինակի գմբեթացն. (Վեցօր. ՟Գ։)


Գնդանամ, ացայ

See full entry →

vn. bot.

to be spherical or round;
to bud.

NBHL (1)

Որ ինչ միանգամ յերկնի է, ամենայն ինչ գնդացեալ է, կատարեալ ձեւոյն հասեալ, զոր օրինակ եւ աշխարհ. (Փիլ. ել.։)


Գոլոշի, շւոյ, շոյ, շեաց

See full entry →

va.

pour, exhalation, smoke, expiration.

NBHL (1)

Նոյն օրինակ եւ ի ջրոյ եւ յերկրէ ի վեր գոլոշի, որպէս ի բաղանիսդ սովորեալ է լինել. (Փիլ. նխ. ՟բ.) կա՛մ կայ այլ բայ զօրութեամբ, եւ կամ Գոլոշի է բայ. իբր գոլորշանալ, ի վեր ցնդիլ։


Գոյակից, կցի, կցաց

See full entry →

adj.

of the same nature;
consubstantial, coexistent.

NBHL (1)

Իսկ յարարածս՝ իբր Նոյնօրինակ եղանակ. հաղորդակից ի միում տեսակի կամ սեռի, եւ միանգամայն ըստ ժամանակի՝ ուր իցէ բանն զյատկութենէ իրաց. συνύπαρχων, συνῶν, συνοῦσα, συνόν cum alio existens


Գոյակցութիւն, ութեան

See full entry →

s.

consubstantiality, coexistence.

NBHL (1)

συνύπαρξις coexistentia Գոյակիցն գոլ որո՛վ եւ է օրինակաւ. (շփոթի ի գրչաց եւ ընդ Գոյացութիւն)


Գոյն, գունոյ, ոց, գունի, ից

See full entry →

s.

colour;
complexion, ornament;
tint, dye;
jaundice;
թափել, հատանել or բառնալ զ—, to discolour.

NBHL (2)

ԳՈՅՆ 2 նխ. կամ մ. որ եւ ՀԱՆԳՈՅՆ, ԳՈՒՆԱԿ. Պէս. իբր. ըստ. նմա. ըստ օրինակի, որգոն. որկէն. (սանս. կունա, որպիսութիւն, լաւութիւն).

Գրէ կամ վիպագրէ կամ ասէ զայս գոյն օրինակ, զայս գոյն օրինակի. (Եւս. քր. Ա.) յն. τὸν τρόπον τοῦτον hoc modo, οὔτω ita, sic


Գոյն

See full entry →

prep. adv.

as, like;
so, thus, in this manner.

NBHL (2)

ԳՈՅՆ 2 նխ. կամ մ. որ եւ ՀԱՆԳՈՅՆ, ԳՈՒՆԱԿ. Պէս. իբր. ըստ. նմա. ըստ օրինակի, որգոն. որկէն. (սանս. կունա, որպիսութիւն, լաւութիւն).

Գրէ կամ վիպագրէ կամ ասէ զայս գոյն օրինակ, զայս գոյն օրինակի. (Եւս. քր. Ա.) յն. τὸν τρόπον τοῦτον hoc modo, οὔτω ita, sic


Գոչեմ, եցի

See full entry →

vn.

to cry, to exclaim, to cry out;
to call;
to bellow, to roar.

NBHL (1)

Գոչեա՛. եւ ասեմ, զի՞նչ գոչեցից։ Զի՞ գոչես առ իս։ Գոչել առ աստուած։ Ի մէջ արձագանգաց գոչեսցեն։ Գոչել ուրախութեամբ։ Դիմեսցեն իբրեւ զառիւծունս։ Գոչեսցեն եւ յարձակեսցին։ Զոր օրինակ գոչեսցէ առիւծ։ Գոչեցին եւ խռովեցան ջուրք նոցա։ Գոչեսցեն ալիք նորա։ Ձայն նոցա իբրեւ զծով գոչեսցէ։ Մկանունք ազդաց բազմաց իբրեւ զջուր գոչեսցեն, եւ այլն։


Դժուարատես

See full entry →

adj.

that sees, comprehends with difficulty;
obscure.

NBHL (1)

Աղօտիւք պատկերօք ճշմարտութեանն, եւ դժուարատեսիւք օրինակօք. (Դիոն. եկեղ.։)


Դժուարաքակ

See full entry →

cf. Դժուարարձակ.

NBHL (1)

δυσκαθαίρετος qui aegre destrui vel vinci potest, δυσδιάλυτος vix dissolubilis Զոր դժուարին է քակել. որում դժուար է քակտիլ, տապալիլ. եւ Դժուարալոյծ օրինակաւ. անխզելի.


Դիմակերպութիւն, ութեան

See full entry →

s.

resemblance.

NBHL (1)

Նմանութիւն. համեմատութիւն. օրինակ.


Եռամեծ

See full entry →

adj.

supreme, very great;
trismegistus.

NBHL (1)

Եռամեծին դաւթի. (Երզն. քեր.։) Յետինք եւ յետնոց ընծայեցին. զոր օրինակ.


Երաժիշտ, ժշտաց

See full entry →

s.

musician, composer;
music;
—քն, the Muses.

NBHL (1)

Զոր օրինակ քերթողքն ասեն զերաժշտացն պար, զի օրհնեսցեն զարարիչն եւ զգործն. (Փիլ. լին. ՟Ա. 6։)


Երախայրիք, րեաց

See full entry →

s.

earlyfruits, first-fruits.

NBHL (1)

Ոչ միայն ի ստացուածոց երախայրիս մատուցանել, այլեւ յիւրեանց իսկ ոգւոցն եւ մարմնոցն։ Զանդրանիկս զարուսն օրինակ երախայրեաց նուիրէ. (Փիլ. քհ.։)


Երաշխիք, եաց

See full entry →

cf. Երաշխ.

NBHL (1)

Առ յապա խոստմանն երաշխիք. (Շ. ա. յհ. ՀԴ.) (ի նոր օրինակս՝ աւետիք)։


Բռնաւորութիւն, ութեան

See full entry →

s.

tyranny.

NBHL (1)

Որ զսատանայի բռնաւորութիւնն եւ զդիւաց օրինակեն. (Արշ.։)


Գ (kim)

See full entry →

s.

the third letter of the alphabet and the second of the consonants. It is sometimes confounded with or used for the letters կ and ք;
three;
third.

NBHL (3)

Գ. Ուրեք ուրեք լինի լծորդ եւ ընդ ք. զոր օրինակ թագչել, թաքչել. չոքայ, չոգայ. փափագ, փափաք։

Գ. Ի տառադարձութեան դնի փոխանակ յն. ղամմա. արաբ. ճիմ. եբր. կիմէլ. ասոր. կօմալ. լա. ճէ, կամ կա. զոր օրինակ, գաբրիէլ, գեհովն, գողգոթա, եւն։

Առ փափկութեան տառիս գ, երբեմն յայլ լեզուս նոյն բառ գտանի առանց այսր տառի. զոր օրինակ, գառն, գարուն, գիտեմ, գինի. ըստ յն. ասի, առին կամ առնիօն, էար կամ ար, իտէօ, իտա, ինօս, եւն։


Գազանակեաց կեանք

See full entry →

adj.

brutal, beastly, that lives like a beast.

NBHL (2)

ԳԱԶԱՆԱԿԵԱՑ ԿԵԱՆՔ. Կեալն ըստ օրինակի գազանաց՝ հեռի ի բնակութենէ մարդկան.

Յանապատ ելանէր, գազանակեաց կեանս ի լերինս անցուցանէր. (՟Բ. Մակ. ՟Ե. 27. յն. ըստ օրինակի գազանաց։)


Գերակատար

See full entry →

adj. s. gr.

supreme, highest, greatest;
preterpluperfect.

NBHL (1)

ԳԵՐԱԿԱՏԱՐ Ժամանակ բայից ըստ քերականաց՝ է Անցեալ կատարեալն արդէն իբրեւ ի վաղուց. զոր օրինակ, գործեալ էր իմ. որ ըստ յն. ὐπερσυντελικός praeteritum plusquam perfectum բայց մեկնիչք հյ. ոճով վերածին ի պարզ կատարեալ, գործեցի, կոփեցի, կամ ի նորահնար ձեւ անպէտ, է գործեցի, էկոփեցի։ (Թր. քեր.) եւ մեկնիչք նորա։


Ազատամիտ

See full entry →

adj.

noble-minded, freehearted;
generous, liberal.

NBHL (1)

Մեծահոգողութեան եւ ազատամիտ առաքինութեան կա՛լ օրինակ զառաքեալսն սուրբս. (Ոսկ. գծ.։)