Your research : 1 result for երանի

Երանի՜ exact entry

s.

adj int. happy! cf. Երանութիւն;
— թէ, if it please God! would to Heaven! — նմա որ, happy he who;
— քեզ ! how happy you are! lucky fellow! fortunate man ! — տալ, —ս կարդալ ումեք, to deem or consider some one happy.

· Calfa

NBHL (9)

Երանի՛ ամենեցուն՝ ոյք յուսացեալ են ի տէր։ Երանի, ում (կամ որում) թողութիւն եղեւ մեղաց։ Երանի առն, կամ երանի իցէ առն, որ, եւ այլն. (Սղ.։ եւ Առակ.։)

Արդարեւ երանի՛ զազատեալսն ի տրտմութեան տեղւոյ։ Երանի՛ զամենեսին։ Երանի՛ է զարժանացեալս այսմ պարարման եւ ցնծութեան։ Արդարեւ երանի է զայնպիսին. (նոր ձեռ. երանելի՛ է զայնպիսին) (Լմբ. սղ.։)

Բայց երանի՛ զանձն իմ էին, թէ բանք իմ աստ դադարէին. (Շ. եդես.։)

Բիւր երանի են, որ տան զպտուղն լիապէս». այսինքն երանելի են, կամ երանութեան արժանաւոր. (Նար. երգ.։)

Որով առաք զերանին». այսինքն զվճիռն՝ երանի՛ որ, եւ այլն. (Շար.։)

Ունկն որ լսէր, երանի տայր ինձ. (Յոբ. ՟Ի՟Թ. 11։)

Յառաջ քան զվախճան մի՛ տար երանի մարդոյ. (Սիր. ՟Ժ՟Ա. 30. (հին թրգ)։)

Երանի՛ տամ նմա, եւ երկրին ընդ որ անցանիցէ։ Յոյնք երանի ետուն վասն նորա աշխարհիս հայոց. (Եղիշ. ՟Ը։)

Յիրաւի տացուք քեզ երանի՝ մա՛յրդ յիսուսի. (Նար. կուս.։)


Entries' title containing երանի : 10 results

Երկբերանի, նւոյ

adj.

cf. Երկբերան.

· Calfa

NBHL (1)

Աման լուսնին երկբերանի է (իբր ընդունօղ եւ տուօղ զլոյս). (Վրդն. ծն.։)


Երանիկ

cf. Երանեակ.

· Calfa

NBHL (2)

Բարեշէն երջանիկ, երանիկ, պերճացեալ՝ փափկացեալ. (Ոսկիփոր.։) Բարեբաստիկ համարեալ։

Փափկակեաց, բարեկեցիկ, դիւրասնունդ, երանիկ, երջանիկ, չարայօժար եւ մեղասէր. (Վեցօր. ՟Ե։)


Ներանիւթեմ

va.

to infer, to deduce.

· Calfa

NBHL (1)

Չորք են՝ որ ներանիւթեն. երեք անբաղկացեալք, եւ մի բաղկացելի։ Ոչ մարթ գոյ ներանիւթել զխոստովանեալն ի խոստովանելոյ, եւ ոչ զերկբայն յերկբայէ։ Ոմանք ներանիւթեն ոչ գոլ զտարբերութիւն. արդ ներանիւթեն ի ձեռն երկուց այսոցիկ առածից. (Անյաղթ պորփ.։)


Ձմերանի, նւոյ

s. fig.

winter, the winter season;
storm, tempest, hurricane;
in winter, during the winter.

· Calfa


Մերանիւթ

adj.

of our nature, human.

· Calfa

NBHL (1)

Մերանիւթ բնութեամբ. (Թէոդոր. մայրագ.։)


Ջերանիմ, ջերայ

vn.

to warm oneself, to get warm;
to catch a fever, to fall sick;
to burn, to be excited, inflamed, infuriate;
— յախտս, to plunge into vice;
առ պատկերս կռոց —, to give oneself up to idolatry.

· Calfa

NBHL (8)

Ջերանիլ հիւծմամբ։ Փիլ. (նխ. ՟բ.։ Խոր. ՟Գ. 46։)

Բժիշկքն զջերանեալն կանգնեսցեն։ Ի բազում խորհրդոց միտքն ջերանին. (Ոսկ. ՟ա. տիմ.։)

Զվաղենտիանոսեաց ցաւս ջերանիցի. (Ոսկ. ես.։)

Զանգիւտ կորուստն ջերանիս անյուսալի քան զառաջինն. (Սանահն.։)

Զմահու ցաւ ջերանի։ Հիւանդացեալ՝ զքուն մահու ջերանի. (Լաստ. ՟Դ. ՟Թ։)

Զծօվակոքն եւեթ զբօսնուին, եւ ի մաքսաւորութեան ջերանէին։ Ընդ է՞ր թողեալ զպահսն՝ եւ առ սեղանս ջերանիցին. (Ոսկ. մտթ.։)

Առ սեղանովն ջերանիցին (որկրամոլութեամբ). (Երզն. մտթ.։)

Մախանօքն եւ նախանձու ջերանի. (Լմբ. առակ.։)


Ստուերանիստ, նստաց

cf. Ստուերանստեալ.

· Calfa


Դերանիկ

s.

first-born granted through a vow.

· Calfa

NBHL (1)

Գրիգոր՝ անուանեալն դերանիկ, որ թարգմանի, ուխտիւք խնդրեալ ի տեառնէ. (Արծր. ՟Ե. 3։)


Ընկերանի

s. pl. companions.

· Calfa


Ըմբերանիմ

vn.

to keep silence, to hold one's tongue, to remain silent, to be struck dumb, to be tongue-tied.

· Calfa


Definitions containing the research երանի : 161 results

Ձմերային, այնոյ, ոց

adj. s.

wintry, hibernal, winterly;
—յին ձգի գիշերք, the long winter evenings;
cf. Ձմերանի.

· Calfa

NBHL (5)

Աղքատանայ զվերջին աղքատութիւնն, եւ մերկ ի մեծի ձմերանին լինի, ուր փախուստ ոչ գոյ. (Համամ առակ.։)

Աւուրք ձմերանի էին։ Զգաստանալ նախ քան զօր մահու եւ հասարակաց ձմերանին. (Արծր. ՟Ե. 2։ Նախ. ժող.։)

Զի մի՛ լինիցի փախուստն ձեր ձմերանի։ Զի մի՛ ձմերանի լինիցի այն. (Մտթ. ՟Ի՟Դ. 20։ Մրկ. ՟Ժ՟Գ. 18։)

Ցրտանայ ձմերայնի, տօթանայ յամարայնի։ Կողոբս ամարանի, եւ թեզանաւորս ձմերանի. (Եղիշ. ՟Ը. եւ Եղիշ. միանձն.։)

Ի ձմերանի եւ յամառայնի։ Կարեւոր պէտք օդոյ (ոտից) ի ձմերայնի են. (Սարգ. ՟ա. պետ. ՟Զ։ Յուդ. ՟Բ։)


Ջեռանիմ, ռայ

vn.

cf. Ջեռնում, cf. Ջերանիմ;
— ախտիւ, to be afflicted with disease, to fall sick, ill.

· Calfa

NBHL (1)

cf. Ջեռնում, եւ ջերանիմ։


Ջերիմ

vn.

cf. Ջերանիմ.

· Calfa

NBHL (1)

cf. Ջերանիմ.


Ջերմանամ, ացայ

vn.

cf. Ջերանիմ.

· Calfa

NBHL (1)

ՋԵՐՄԱՆԱՄ. πυρέσσω, -ττω febricito, febri laboro. Տապանալ ջերմամբ. կրել զտենդ. ջերանիլ յախտս. ջերմատիլ. տենդիլ.


Ցաւ, ոց

s. fig. adv.

pain, ill, suffering;
sorrow, grief, affliction, displeasure, bitterness;
regret;
disease, illness;
ցաւովք, painfully, sorrowfully, sadly;
դառնակակիծ —, sharp, smarting, poignant or bitter pain;
— սրբազան, epilepsy, falling sickness;
—ք ցանկութեան, concupiscence;
ի —ս լինել, —ս լինել, —ս կրել, տանել or բերել —ոց, to suffer or endure pain, to feel unwell, to be in pain, full of pain;
զմահու — ջերանիլ, to be ill of a fatal disease;
մեղմել զ—ս, to calm, to allay, assuage or lull pain;
դժոխըմբեր կալաւ զիս —, a cruel pain seized me;
փարատեցան յինէն —ք իմ, I have no more illness, I am free from pain;
— է or —է ինձ, it displeases me, I am vexed, I am very sorry;
cf. Ըմբռնիմ.

· Calfa

NBHL (1)

Բժիշկք՝ որ երակօքն իմանան զցաւս։ Գալ եւ բժշկել զնա ի ցաւոցն։ Եւ ինքն զմահու ցաւ ջերանի. (Յճխ. ՟Ե։ Խոր. ՟Բ. 29։ Լաստ. ՟Դ։)


Խազ, ից

adj.

s. mus. note;
line, letter;
notch of an arrow;
նուագել զխազս, to solfa;
նուագումն խազից, solfeggio;
immoderately addicted to;
immature, unripe.

· Calfa

Etymologies (1) · Adjarian

ՆՀԲ լծ. թրք. qezmaq «ջերանիլ», ա-րաբ. խուսլէր, խրասլ, խույ «մոլութիւն, ունակութիւն»։ Ուղիղ մեկնութիւնը տու-աւ Pedersen, Հայ. դր. լեզ. 128։ Սագը-զեան ՀԱ 1909, 335 և Karst, Յուշարձան 405 սումեր. kazda, թրք. kəzgən «ջեր-ել»։

NBHL (1)

Ձիք մատակախազք եղեն, ոչ մի ոք, այլ ամենեքին ի կին ընկերի իւրոյ խազք, կամ վազք, կամ խանծք, որ է սովորք. (Մխ. երեմ.) (լծ. եւ թ. գըզմագ, ջերանիլ. ար. խուսլէր, խըսալ, իբր խո՛ւյ. անբարի սովորութիւն)։


Ձմեռն, մերան, րունք, րանց

s. fig.

winter;
storm, tempest, hurricane;
affliction, trouble, grief;
խիստ, դժընդակ, տխուր, ցուրտ, չոր, անձրեւային, խոնաւ, մեղմ —, very severe or hard, bitter, gloomy, cold, dry, rainy, damp, very mild winter;
պտուղք ձմերան, winter-fruits;
պաշար ձմերան, provisions for winter;
հանդերձ ձմերան, winter-clothing;
ի ձմերան, in winter;
during the snowy or winter season;
ի մէջ ձմերան, ի խոր ձմերան, in midwinter, in the depth of, or in the inclemency rigour of winter;
անցեալ կամ այս —, last or this winter;
անցուցանել զ—ի քաղաքի, ի գեղջ, to spend the winter in town, in the country;
— առնուլ տնկոց, to winter, to suffer from the winter;
շնչեցին ձմերունք, the wintry winds blew;
զբազում ձմերանց հալեցին զսառնամանիս, they have passed many hard winters.

· Calfa

Etymologies (1) · Adjarian

= Բնիկ հայ բառ. ցեղակիցներն են՝ սանս. [other alphabet] hēman «ի ձմերան, ձմերայնի», [other alphabet] hēmantá-«ձմեռ», [other alphabet] hi-má-«ցուրա. 2. ձմեռ. 3. ձիւն», հինդուստ. ❇ hewant «ձմեռ», դնչ. hiv «ձիւն», vent, vend «ձմեռ», զնդ. zуā (հյց. ❇ zуam, սեռ. [other alphabet] zimo) «ձմեռ», [other alphabet] zima-«սառնամանիք, ձմեռ», ❇ zayana-«ձմեռ», պհլ. [other alphabet] xam «ձմեռ», [other alphabet] zamistān «ձմեռ», պրս. ❇ zam «ցուրտ», [arabic word] zamistān «ձմեռ», օսս. zumāg, zlmāg «ձը-մեռ», աֆղան. žimai, zamistān, քրդ. za-mistān, zəwistān «ձմեռ», հաթ. gi-im-ma -an-za «ձմեռ» (Sommer, Hethitisches, էջ 18), յուն. χιών «ձիւն», γειμών «ձմեռ, սառնամանիք, անձրև, բուք, փոթորիկ», γεῖμα «ցուրտ, սառնամանիք», γειμερία «ձմերանի», χειμερίζω «ձմեռել», γίμαρος «միամեայ ուլ», լտ. hiems «փոթորիկ, անձ-րև, ձիւն», hibernus «ձմեռնային», bīmus, trimus (bi-, tri-himos) «2-3 ամեայ». հսլ. žima, ռուս. зима, լիթ. žêmá. լեթթ. zêma, հպրուս. semo, հիռլ. gam, հկիմր. gaem, նկիմր. gauaf, ալբան. dimen, dimier «ձը-մեռ». հհիւս. gvmbr «միամեայ գառն» ևն։ Այս բոլորի պարզ արմատը դրւում է հնխ. g'hei-, g'hi-«ձմեռ, սառնամանիք». em-մասնիկով հնխ. g'helem, որ մի օանև ւեռու-ների մէջ աճած է r/n մասնիկով. այսպէս՝ սանս. hēmanta-, լն. γειμερίζω, լտ. hīber-nus, ալբան. dimen ևն (Walde 90, 365, Horn § 666, Boisacq 1053, 1061. Pokorny 1, 547, Trautmann 367, Ernout-Meillet 431, տե՛ս նաև Meillet BSL ❇ 8, 125-12Բ). Հայերէնը նոյն արմատից կազմել է ձիւն և ձմեռն բառերը. առաջինը համապատասխա-նում է ճիշտ. յն. χιών ձևին և երկուսը մի-ասին գալիս են հնխ. g'hiyōm նախաձևից (վերջավանկի ու ձայնը ի-ից յետոյ մնում է, իսկ բառավերջի m դառնում է ն՝ նման յու-նարենի). երկրորդը՝ ձմեռն<*ձիմ-եռ-ն հա-յերէնի մէջ աճել է ն մասնիկով՝ նախաւոր *ձմեր պարզականից (պահուած է ածանց-ներում. ր դարձել է ռ՝ յաջորդ ն-ի պատ-ճառաւ), որ համապատասխանում է յն. χειμερινός բառին և նրա նման կազմուած է r/n մասնիկով։-Հիւբշ. 470։


Մարտան

int.

would to Heaven that! if it might be !.

· Calfa

Etymologies (1) · Adjarian

«իզէ՛ թէ, երանի՜ թէ». մէկ ան-գամ ունի Թր. քեր. 32 հոմանիշների մի շար-քի մէջ. «Ըղձիցն նշանականք են. իբրու թէ, իցի ւ, օշ, գուցէ, մարտան»։

NBHL (1)

ἁβάλε utinam, heu!. Իցէ՞ թէ. երանի՛ թէ.


Օ՜շ

int.

would to God ! Please God ! God grant it !

· Calfa

Etymologies (1) · Adjarian

կամ օշ թէ «երանի՛ թէ, իցէ թէ» Սղ. ճժը. 5. Ոսկ. բ. կոր.. Պիոն. 384. Քեր. թր. Երզն. քեր. Պրպմ.։

NBHL (1)

ՕՇ ԹԷ, կամ Օ՛Շ. εἵδε, ὅφελον utinam! կամ ա. μακάριος beatus. (ռմկ. ըստ ոմանց, մաքար) Իցէ՞ թէ. իցի՞ւ. երանի թէ. վա՛շ թէ. լա՛ւ էր՝ թէ. երնե՛կ, ա՛խ թէ, հա՛յ թէ.


Ամրոց, աց

s.

castle;
citadel;
fort, fortress;
redoubt, outwork.

· Calfa


Անարժան, ի, ից, աց

adj.

unworthy, unfit, improper;
condemnable, blamable, illegal, dishonest;
— համարել, to disdain.

· Calfa


Աստուածածին, ծնի, իւ

adj.

Mother of God.

· Calfa

NBHL (1)

Աստուածածին դաւանեալ՝ երանի ի բոլոր ազգաց. (Կիւրդ. ղկ։)


Ատամնացի

adv.

with the teeth.

· Calfa


Արդեօք

adv.

perhaps, never, if, not, still, even;
certainly, undoubtedly, indeed;
կամիք —, will you ? ոչ կարեմ —, I Cannot;
այնչափ իմաստուն է, որպիսի ոչ ոք —, he is as learned as any one;
չգիտեմ արարից — թէ ոչ, I know not whether I shall do it or not ? հարցանէք թէ — սիրեցեմ զձեզ, you ask if I love you? մի —, God forbid !

· Calfa

NBHL (1)

Թերեւս սովիմբ առ այսու արդեօք եւ ինձ շնորհեսցես. (Նար. ՟Ծ՟Ե։ (Իբր ռմկ. յուսամ որ, ըլլայ մէյեր, կամ մագար. այսինքն երանի՛ թէ)։)


Առնէտ, նիտաց

s.

dormouse.

· Calfa

NBHL (1)

Ազգք ազգք առնիտաց ի ձմերանի բայեցեալ անշարժ կան. (Կոչ. ՟Ժ՟Զ։)


Բայանամ, ացայ

vn.

to be clayed, to hide one's self in a den.

· Calfa

NBHL (1)

Ազգք ազգք առնիտաց ի ձմերանի բայեցեալ անշարժ կայ. (Կոչ. ՟Ժ՟Ղ։)


Ամուլ, մլոյ, ոց

adj.

steril, barren.

· Calfa


Անծաղիկ

adj.

that does not flower or blossom.

· Calfa

NBHL (1)

Ձմերանի՝ անծաղիկն եւ թառամեալն գոլ. (Նիւս. երգ.։)


Անձրեւաբեր

adj.

that brings rain, rainy.

· Calfa

NBHL (1)

Ի ձմերանի վաստակեցէք, յանձրեւաբեր՝ սերմանեցէք. (Շ. եդես.։)


Ալուց, ալցի

s. adj. hollow, cavity, inside;
hollow, interior, deep.

· Calfa

NBHL (1)

Եզինն ձմերանի ընդ ալուց կողմն նստելոյ, եւ մօտ ի գարունն ընդ դրաց կողմնն դառնալոյ. (Եզնիկ.։)


Ախտ, ից

s.

illness, disease, indisposition;
affection, passion;
vice, bad habit;
menses;
seed of man;
— ցաւոց՝ դառնութեան, calamity, plague, disaster, any thing troublesome;
— արտասուաց, tears;
— քնոյ, sleep;
— մահու՝ մահացու, mortal malady;
զ—ս մահու ջերանիլ, to be seriously, mortally ill;
— մարդահաճութեան, adulation, flattery;
ապաս ունել ախտի, մեծարել զախտ, to give one's self up to vice, pleasure.

· Calfa


Բարեկեաց

cf. Բարեկեցիկ.

· Calfa

NBHL (1)

Զբակեկեցին զտրտմութիւնն նախ ասասցուք։ Զբարեկեցացն ակնարէ աստ։ Մի՛ բարեկեցացն երանի տացուք, այլ՝ վշտահանացն. զի սոքա յերկինս փութան, եւ նոքա ի գեհեն. (Ոսկ. մտթ. եւ Ոսկ. ՟ա. թես.։)


Բերան, ոց

s.

mouth;
entrance, opening;
narrow entrance of a harbour;
orifice;
defile;
anus;
— ի —, face to face;
ի —, ի —ոյ, by heart, by rote, cf. Անգիր;
ի — գիտել, ուսանել, առնուլ, ունել, to learn by heart;
— սրոյ, edge;
— գետոյ, mouth;
արկանել, կոտորել ի — սրոյ, հարկանել —ով սուսերի, to kill with the sword, to put to the sword;
ի — սովուն, at the beginning of the famine;
ըստ —, each, so much a head, apiece;
աղաղակէր ամենայն —, every one or body cried out, all the people cried out;
— ժողովոյն, orator of the assembly or council;
նա եղիցի քեզ —, he will speak for you;
գրել ինչ ի —ոյ ուրուք, to write under dictation;
ի —ս լինել, հարկանել, տապալիլ, — ի վայր անկանիլ, to fall upon one's face;
գոյժ ի — առնուլ, to bring bad news;
երդս ի — առնուլ, to sing, to warble;
ի —ոյ ուրուք, on account of or in the name of some one;
ի մի՝ ընդ մի —, ի միոջէ —ոյ, with one voice, unanimous, cf. Միաձայն, cf. Միաբերան;
— ի վայր, ի վերայ —ոյ, lying upon one's face;
ընը — ածել, to repeat incessantly;
բանս ի — դնել, to suggest, to hint;
—ք ճրադաց, cf. Բազմակալ.

· Calfa

NBHL (1)

Աղաւնին ունէր տերեւ ձիթենւոյ շիղ ի բերանի (կամ ի բերան) իւրում։ Եբաց Աստուծ զբերան իշոյն։ Կերակուրք ի բերանս իւրեանց էին։ Սիրեցին զնա բերանօք իւրեանց։ Ո՞վ ետ բերան մարդոյ։ Ես բացից զբերան քո։ Տացես զպատգամս իմ ի բերան նորա։ Որ ինչ մտանէ ընդ բարան ... Որ ինչ ելանէ ի բերանոյ։ Բերան ունին, եւ ոչ խօսին։ Բացեալ զբերան իւր՝ ուսուցանէր զնոսա։ Ամենայն բանիւ որ ելանէ ի բերանոյ Աստուծոյ.եւ այլն։


Բոզանոց, աց

s.

brothel, bawdy house.

· Calfa

NBHL (1)

Որ ի բոզանոցին իցէ։ Ի բոզանոցս էր։ Ի բոզանոցսն էր։ Ի բոզանոց ածել։ Ի բոզանոցաց յափշտակել։ Որ ի բոզանոցսն ջերանին, որ ի վարձականսն ելանիցէ. (Ոսկ. մտթ.։ Ոսկ. կող.։ Ոսկ. ՟ա. տիմ.։ Ոսկ. եբր.։)


Բոյն, բունոց

s.

nest;
niche;
dwelling, lodging;
—ս դնել՝ կառուցանել, to nestle, to make one's nest;
հանել ի բունոյ, to take out of the nest.

· Calfa

NBHL (1)

Ի ձմերանի որջիլ, կամ ի բոյն մտանել. (Մխ. երեմ.։)


Դիեցուցանեմ, ուցի

va.

to suckle, to nourish with milk, to give suck.

· Calfa


Գարնայնի, այնւոյ

adv.

cf. Գարնային. of or belonging to spring.

· Calfa

NBHL (2)

Ի ձմերանի ցրտանամ, գարնանի ծաղկիմ. (Շիր.։)

Ի ձմերանի բայեցեալ անշարժ կան, եւ գարնանեաց յառնեն. (Կոչ. ՟Ժ՟Զ։)


Երկիւղածութիւն, ութեան

s.

fear of God, piety, religion, conscience;
երկիւղածութեամբ, religiously, conscientiously.

· Calfa


Երմեակ

cf. Երանի.

· Calfa


Երկբայ

adj.

doubtful, uncertain, undetermined, perplexed;
յերկբայս լինել, to doubt, to have doubts;
to scruple, to demur;
յերկբայս արկանել, to call into question;
յերկբայս առնել, to bring into suspicion, to make suspicions.

· Calfa

NBHL (1)

Ոչ մարթ գոյ ներանիւթել զերկբայն յերկբայէ։ Ոչ կամէր զերկբայսն յերկբայիցն սահմանել. (Անյաղթ պորփ.։)


Երկբերան, ոյ, ովք

adj.

that has two apertures;
two edged, double-biting, two-bladed.

· Calfa

NBHL (1)

Աման լուսնին երկբերանի է (իբր ընդունօղ եւ տուօղ զլոյս). (Վրդն. ծն.։)


Երկբերանեան

adj.

cf. Երկբերան.

· Calfa

NBHL (1)

Աման լուսնին երկբերանի է (իբր ընդունօղ եւ տուօղ զլոյս). (Վրդն. ծն.։)


Ժառանգ, աց

s.

heir, successor;
owner, possessor;
beneficed clergyman;
cf. Ժառանգութիւն;
արժանաւոր — հայրենականացն առաքինութեանց, worthy inheritor of his fathers virtues.

· Calfa

NBHL (1)

երանի քեզ սիմոն ժառանգ յոնանու. (Նար. առաք.։)


Գերան, աց

s.

beam, rafter, joist.

· Calfa

NBHL (1)

Դու գերանիւդ կուրացեալ ես. (Երզն. մտթ.։)


Գերանաձեւ

adj.

in the shape of a beam.

· Calfa

NBHL (1)

ԳԵՐԱՆԱՁԵՒ ԳԵՐԱՆԱՑԵԱԼ. Ունօղ զձեւ կամ զչափ գերանի. մեծացեալ իբրեւ զգերան.


Գերանանամ, ացայ

vn.

to become a beam, to make one's self a beam.

· Calfa

NBHL (1)

ԳԵՐԱՆԱՁԵՒ ԳԵՐԱՆԱՑԵԱԼ. Ունօղ զձեւ կամ զչափ գերանի. մեծացեալ իբրեւ զգերան.


Գոմամուտ լինիմ

sv.

to retire into a stable.

· Calfa

NBHL (1)

Արջառք յորժամ բազում ժամանակս գոմամուտ լիցին ի ձմերանի. (Վեցօր. ՟Թ։)


Գօտէկռիւ

s.

wrestler;
— լինել, to wrestle.

· Calfa

NBHL (1)

Յակոբ վասն գօտէկռիւ լինելոյ ընդ աստուծոյ երանի. (Ոսկ. ի կոյսն.։)


Եմ, ես, է, էի, էիր, էր, եր, իցեմ, եղէ

v. auxil. to be;
է զի, էր զի, է ուրեք, է երբէք զի ..., sometimes;
it happens, it turns out;
ես եմ Աստուած՝ որ Էն, I am that I am;
ես եմ՝ ես եմ նոյն որ ջնջեմ, I am, it is I, it is I who blot out and pardon;
առն միոջ էին երկու որդիք, a certain man had two sons;
էր ամաց երկոտասանից, he was twelve years old;
յունել եմ, I am eating.

· Calfa

NBHL (1)

Կամ որպէս նշանակ յուսոյ, եւ ըղձից. Ե՞րբ իցէ. երանի թէ. իցի՞ւ.


Երանատուր

adj.

that gives, announces felicity.

· Calfa

NBHL (1)

Տուօղ կամ առիթ երանութեան. եւ եւս՝ Որ երանի՛ տայ լաւաց.


Երանեմ, եցի

va.

to declare happy, to felicitate.

· Calfa

NBHL (3)

Ամենայն ազինք երանիցեն նմա. (Սղ. ՟Ճ՟Խ՟Գ. 15։)

Եթէ ընդ առիւծս արգելցին, ի մէնջ պարտ է երանիլ. (Բրս. գոհ.։)

Ոմն ի նախասկիզբն, որով երանիլ կարողանայ, (Կլիմաք.։)


Երանութիւն, ութեան

s.

felicity, happiness, beatitude;
—ք աշխարհի, fortune, wealth;
—ք Տեառն, the beatitudes of J.-C.;
— քո, ձեր, իւր, thy, your, his blessedness, your holiness;
Your Grace.

· Calfa


Երբ

s. adv.

time, moment, hour;
when, in what time;
— եւ է, no matter when;
-? առ -? when? ց-? մինչեւ յ— ? or ց-? how long ? — իցէ՝ զի, please God! o! when shall I be! when will it be that!

· Calfa

NBHL (1)

Ե՞ՐԲ ԻՑԷ, ԶԻ. մջ. πότε;
quando? Իցէ՞ թէ. երանի՞ թէ. ա՛խ ե՞րբ կըլլայ որ.


Թեզանաւոր, աց

s.

sleeved cloak.

· Calfa

NBHL (1)

Առնեն կողոբս ամարանի, եւ թազանաւորս ձմերանի. (Եղիշ. միանձն.։)


Իցի՛ւ, իցի՛ւ թէ

adv.

cf. Իցէ՜ թէ;
why? for what reason ?

· Calfa

NBHL (1)

մջ. ԻՑԻ՞Ւ. ԻՑԻ՞Ւ ԹԷ. αἵθε, οἵθε utinam! Իցէ իւիք թէ. ի՞ւ. եւ ո՞ւր իցէ. Երբ իցէ. երանի՜ թէ. օշ թէ, ա՛խ թէ, հա՛յ թէ, ո՞ւր էր թէ.


Լեզու, զուաց

s.

tongue;
language, speech, idiom;
nation, people;
— լեզու ապխտեալ, smoke-dried tongue;
լեզու աղտեղի, foul tongue;
լեզու կօշկի, toe of a boot or shoe;
լեզու զանգակի, clapper, tongue of a bell;
լեզու երկրի, neck of land;
հայ լեզու, the Armenian language;
գաւառական լեզու, dialect, idiom;
մայրենի լեզու, mother-tongue, vernacular idiom, native language;
կենդանի լեզու, living, dead language;
ուսուցիչ լեզուաց, language-master;
վարժապետ գաղղիական լեզուի, teacher, professor of french;
լեզու չար, սուտ, նենգաւոր, a malicious, slanderous tongue;
լեզու անուշակ, մեղրակաթ, honey-tongued;
լեզու քաջ, վսեմ, eloquent;
խօսել այլ եւ այլ լեզուս, to speak many languages;
to have the gift of tongues;
լեզուի տալ, to speake inconsiderately, cf. Շաղակրատեմ;
to be full of talk;
ի լեզու գալ, արձակել լեզու, to be able to talk, to receive the faculty of speech;
արձակել, ձգել առ ոք զլեզու, to speak openly against, to contradict;
լեզուոյ դրունս դնել, ունել զլեզուն, կարճել՝ սանձել զլեզուն, to hold one's tongue;
to bridle one's tongue;
մերձ ի ծայր լեզուին ունել, to have at one's tongues end;
լեզուն ի քիմս կցիլ, to lose the use of speech, to be tongue-tied, speechless or dumb, to be struck dumb;
անոսկր է լեզու, այլ զոսկերս լեսու, the tongue has no bones and yet it breaks bones;
որպիսի՜ լեզու շաղակրատ, what a chatter-box ! կարի քաջ փոխեաց զլեզու իւր, he has much changed his language, he now sings quite an other tune.

· Calfa

NBHL (1)

γλῶσσα lingua. (լծորդ գտանին ընդ հյ. եւ եբր. լազօն. քաղդ. լիզան. ար. լիսան, լուղէթ. յն. ղլօ՛սսա. լտ. լինկուա). Անդամ փափուկ ի բերանի գործի ճաշակման եւ խոսելոյ.


Մերձաւորութիւն, ութեան

s.

proximity, neighbourhood, contiguity;
approximation;
familiarity;
affinity, alliance by marriage;
relationship, kindred;
copulation.

· Calfa


Մի՛

adv.

no, not, none;
մի՛ ասեր ինչ, say nothing about it;
մի՛ արդեօք, is it not ?
մի՛ արդեօք դու իցես եգիպտացին, art not thou that Egyptian ? is it not you ?
մի՛ գուցէ, lest, for fear that;
that it may not;
մի՛ երբեք, մի՛ բնա, never, not at all;
մի՛ եւ մի՛ or մի՛ եւ մի՛ իւիք, beware ! not at all, by no means, never;
մի՛ եւս, never, not again, no more;
մի՛ եւս առներ, take care not to do so again;
մի՛ իւիք, by no means;
մի՛ եղիցի, մի՛ լիցի, may it never be ! God forbid ! never;
մի՛ ոք, nobody;
մի՛ perhaps ?
կերիցէ մի՛, neither should he eat;
մի՛, մի՛ վշտացուցանէք զիս, no, no, do not afflict me.

· Calfa


Միթէ

adv.

is it ? can it be ? is it possible ? perhaps ? is it that ?.

· Calfa


Կողոբ, ից

s.

a sleeveless tunic;
an under waistcoat.

· Calfa

NBHL (1)

Կողոբս ամարանի, եւ թեզանաւորս ձմերանի. (Եղիշ. միանձն.։)