Your research : 1 Results for եռանդն

Եռանդն, անդեան exact entry

See full entry →

s.

ardour, heat;
warmth, bubbling, ebullition, overheating, effervescence;
fervour, fire, fury, rapture, zeal, devotion;
activity, vivacity, vigour;
abundance;
— մտաց, enthusiasm;
— ածել ումեք, to inspire one with ardour;
— մարտի, ardour for battle.

NBHL (12)

Արգելուն զեռանդն ցանկութեան. (Յճխ. ՟Դ։)

Ածից քեզ եռանդն». յն. հրացուցից զքեզ. (Ես. ՟Ա. 25։)

Մի՛ օտարոտի համարել զեռանդն ինչ՝ որ ի փորձութիւն ձեզ լինիցի. (՟Ա. Պետ. ՟Դ. 19. յն. հրացումն։)

Եւ այնպէս իմն եռանդն ածէին՝ սկիզբն արարեալ այլազգութեանն». յն. խթան. (՟Բ. Մակ. ՟Դ. 13։)

Կաթսայն որ յերեմիայի յեռանդն ցուցաւ, որ ի հիւսիսոյ ի հարաւ ձգէր յայնժամ զցնցուղս եռանդեան, այժմ ի հարաւոյ ի հիւսիսի ահագին եռանդեամբ. (Լաստ. ՟Ժ՟Ը։)

Բորբոքեալ եռանդն ջերմանն՝ ճեպէր զնա. (Մագ. ՟Կ՟Զ։)

Տեսի զեռանդն ալեացն, զկայտիռ զծովայնոցն. (Փիլ. յովն.։)

Զհոգեւոր սիրոյն եռանդն ածէր առ ամենեսին. (Բուզ. ՟Դ. 4։)

Ի յեռանդն որտին ըղձից. (Նար. ՟Խ՟Ը։)

Բարկանալն է եռանդն շուրջ զսրտիւքն ի վերծխութենէ մաղձոյն. (Վահր. երրորդ.։)

Մինչեւ յաչաց անտի անօրինին եռանդն որդանց բղխեալ սորսորել. (՟Բ. Մակ. ՟Թ. 9։)

Տեսանե՞ս, զիա՛րդ եռանդն է գութն. (Ոսկ. յհ. ՟Բ. 15։ (տպ. զեռանդնոտ գութն))


Entries' title containing եռանդն : 15 Results

Եռանդնալից

See full entry →

adj.

fervid, ardent, zeal-ous, eager

NBHL (1)

Եւ զայս գործէին նոքա յեռանդնալից սիրոյ անտի հաւատոց. (Եւս. պտմ. ՟Բ. 17։)


Եռանդնակայծակ

See full entry →

adj.

sparkling;
fiery.


Եռանդնաշարժ

See full entry →

cf. Եռանդնոտ.

NBHL (1)

Եռանդեամբ շարժեալ. եռանդնոտ.


Եռանդնասէր

See full entry →

adj.

devout, spiritual.

NBHL (1)

Սիրօղ զեռանդն. փոյթեռանդն. ջերմեռանդն.


Եռանդնոտ, աց

See full entry →

adj.

boiling, hot;
fervent, ardent;
fiery, spiritual;
devout.

NBHL (1)

ζεστός, διάπυρος fervidus, ignescens Ջերմագին. ջերմեռանդն. վառեալ. բորբոքեալ. տաք, վառուած, եփ ելածի պէս.


Հոգեռանդն

See full entry →

adj.

ardent, spiritual, fervent, devout.

NBHL (1)

Լուսաբորբոք հոգեռանդն բոցով հրավառէ. (Խոր. վրդվռ.։)


Սրտեռանդն

See full entry →

adj.

ardent, eager, fervent, tender.

NBHL (2)

Եռանդնոտ սրտիւ՝ ջերմեռանդն.

Նայեցեալ ի սրտեռանդն կամսն հայցողին. (Նար. երգ.։)


Յորդեռանդն

See full entry →

adj.

very ardent, boiling, burning, fervent.

NBHL (2)

ՅՈՐԴԵՌԱՆԴ ՅՈՐԴԵՌԱՆԴՆ. Ուր իցէ եռանդն յորդ. հրալից բորբոքմամբ. ջերմեռանդն. ջերմագութ. գորովալից. ջեռեալ եւ վառեալ սիրով.

Յորդեռանդն առ միմեանս սեռն սիրոյն առաւելութիւնք։ Զյորդեռանդն գութ սիրոյն, զողորմութիւնն առ աղքատս. (Անան. եկեղ.։ Ճ. ՟Գ.։)


Յորձնեռանդն

See full entry →

adj.

boiling, foaming;
agitated, furious, turbulent.

NBHL (3)

Եռացեալ յորձանօք. ուր իցէ եռանդն իբրու յորձանաց.

Զօրէն յորձնեռանդն հեղեղի. (Լաստ. ՟Ժ՟Ը։)

Հուրն՝ արտաքոյ բնութեան յորձնեռանդն զջուրն կացուցանէ։ Եւ ծովն յորձնեռանդն եղեալ ցամաքի. (Սարգ. ՟ա. պ. ՟Ժ։ եւ Սարգ. ՟բ. պետ. ՟Զ։)


Մոլեռանդն

See full entry →

adj. s.

fanatic.


Փոյթեռանդն

See full entry →

adj.

fervent, ardent, zealous.

NBHL (2)

Փո՛յթ յեռանդն, ջերմեռանդն.

Փոյթեռանդն յօժարութեամբ անդրդուելի պահեսցեն. (Կանոն.։)


Տապեռանդն

See full entry →

cf. Տապեան.

NBHL (1)

Իբրեւ ծագել արեգական տապեռանդն զօրութեամբ իւրով. (Եփր. յես.։)


Եռանդնացուցանեմ, ուցի

See full entry →
NBHL (1)

ԵՌԱՆԴՆԱՑՈՒՑԱՆԵՄ ԵՌԱՆԴՆԵՄ. Յեռանդն ածել. վառել. բորբոքել.


Ջերմեռանդն

See full entry →
NBHL (6)

Ջերմեռանդ ի հաւատս։ Ջերմեռանդ կամ ջերմեռանդն սիրով. (Ագաթ.։ Յճխ. ՟Ժ։ Փարպ.։)

Ջերմեռանդն յոժարութեամբ բեւեռեսցէ զնոսա ի յանարատ սրբութեանն մաքրութիւն։ Զարդացուցանէի զջերմեռանդ սէրն ընդ անբաւ բարեացն պարգեւողին իմոյ քրիստոսի. (Պիտ.։)

Ջերմեռանդն եւ արտաշիկացեալ կամօք օրինաց։ Զայս ասէ եսայի ջերմեռանդն մտօք։ Ջեռուցանել զցուրտ մարմինն դաւթի ի ձեռն ջերմեռանդն եւ արիւնաշատ կուսին. (Քիլ. իմաստն։ Սեբեր. ՟Ղ։ Եփր. թագ.։)

Ջերմեռանդ սրտիւ եւ հաւատով։ Ջերմեռանդն զղջմամբ. (Ճշ.։)

Պետրոս՝ ջերմեռանդն փափաքմամբ խանդակաթ էր ի սէրն քրիստոսի։ Առ ջերմեռանդն սրտին սիրոյ խանդաղատէին. (Խոսր.։)

Տեսանէ զջերմեռանդն հայցուածս խնդրողին. (Շ. ընդհանր.։)


Definitions containing the research եռանդն : 70 Results

Եռանդումն, ման

See full entry →

s.

cf. Եռանդն.


Եռացումն, ման

See full entry →

s. chem.

boiling, ebullition;
cf. Եռանդն.


Յորդեռանդ

See full entry →

cf. Յորդեռանդն.

NBHL (2)

ՅՈՐԴԵՌԱՆԴ ՅՈՐԴԵՌԱՆԴՆ. Ուր իցէ եռանդն յորդ. հրալից բորբոքմամբ. ջերմեռանդն. ջերմագութ. գորովալից. ջեռեալ եւ վառեալ սիրով.

Յորդեռանդն առ միմեանս սեռն սիրոյն առաւելութիւնք։ Զյորդեռանդն գութ սիրոյն, զողորմութիւնն առ աղքատս. (Անան. եկեղ.։ Ճ. ՟Գ.։)


Կաթսայ, ից

See full entry →

s. mech.

copper, caldron, kettle, pot;
boiler.

Etymologies (1)

, ի հլ. «խալ-կին, պղինձ, մէջը բան եփելու կամ եռազ-նելու մեծ աման» ՍԳր. Եփր. փես. 420-421, Վեցօր. 79, 80. գրուած է կատսանք Վկ. գէ. էջ 30. ստացել է «Հոնաց իշխան թագաւոր» նշանակութիւնը Կղնկտ. «Դար-ձոյց զերեսս իւր կատսայն հիւսիսոյ ւետս ընդդէմ որդւոցն իւրոց» (Շահն. Ա. 284. է-մին, էջ 133 կաթսայն.-Շահն. համարում է յատուկ անուն). այս նշանակութիւնը յառա-ջացած է Երեմիա մարգարէի մի այլաբա-նական պատկերից ազդուելով (Երեմ. Ա. 13). հմմտ. Լաստ. էջ 82՝ «Կաթսայն որ Երե-միայի յեռանդն ցուցաւ, որ ի հիւսիսոյ ի հարաւ ձգէր յայնժամ զցնցուղս եռանդեանն, այժմ ի հարաւոյ ի հիւսիսի ահագին եռան. դեամբ...» (տես Աճառ. Հյ. նոր բառեր հեն մատ. Ա. 19, Բ. էջ 286)։

NBHL (1)

Քան զեռանդն կաթսայից. (Սարգ. ՟ա. պ. ՟Ժ։)


Արտաշիկանամ, ացայ

See full entry →

vn.

to become ardent or red, to catch fire, to inflame.

NBHL (1)

Ջերմեռանդն եւ արտաշիկացեալ կամօք օրինացն։ Արիւն ոգւոյ կոչէ զջերմն սորա եւ զարտաշիկացեալն առաքինութիւն՝ կանգնութիւն։ Ջեռեալք եւ արտաշիկացեալք ոմանք աստուածային բանք։ ջերմ բանիւք եւ արտաշիկացելովք պատրաստեալք. (Փիլ.։)


Աղօթասէր

See full entry →

adj.

that loves prayers.

NBHL (1)

Աղօթասէր. ջերմեռանդն աղօթական. ջերմեռանդ. իպատէթքեար.


Արիւնաշատ

See full entry →

adj.

who has much blood, sanguine.

NBHL (1)

Ի ձեռն ջերմեռանդն եւ արիւնաշատ կուսին. (Եփր. թագ.։)


Բղխեմ, եցի

See full entry →

va.

to produce, to cause;
to spread;
to pour.

NBHL (1)

Մինչեւ յաչաց անտի անօրինին եռանդն որդանց բղխեալ սորսորիլ. (՟Բ. Մակ. ՟Թ. 9։)


Բողոքեմ, եցի

See full entry →

vn.

to appeal, to complain, to claim;
to lodge an appeal;
to complain.

NBHL (1)

Ապա թէ ցուլն հարկանօղ իցէ յերեկն եւ յեռանդն, եւ բողոքեալ իցէ տեառն նորա (այսինքն այլոց առ տէրն նորա), եւ նորա չիցէ ի միջոյ բարձեալ. (Ել. ՟Ի՟Ա. 29. 36։)


Բոց, ոյ

See full entry →

s.

flame;
fury;
— արձակել, to flame.


Լուսաբորբոք

See full entry →

adj.

fiery, on fire, in flames, bright with heat, red hot.

NBHL (1)

Լուսաբորբոք հոգեռանդն բոցով հրաւառէ. (Խոր. վրդվռ.։)


Խանդ, ից

See full entry →

s.

desire, inclination, wish;
fury, transport;
poetic fire, genius, enthusiasm;
tenderness, affection, love;
— առնել, to despise, to reproach, to contemn.


Խանդակաթ

See full entry →

adj. adv.

tender, compassionate, full of tenderness, affectionate, loving, warmly attached, dotingly fond;
affecting, moving, touching, piteous;
tenderly, affectionately, lovingly;
— սիրել, to love dearly, to be passionately fond of;
— սէր, tender love, fondness.

NBHL (1)

Ջերմեռանդն փափագմամբ խանդակաթ եմ ի սէր նորա. (Խոսր.։)


Խանդաղատիմ, եցայ

See full entry →

vn.

to melt to tenderness, to be moved with compassion, to have pity;
to entreat, to beseech, to supplicate, to implore;
խանդաղատէր սիրտ նորա, he was deeply moved;
խանդաղատեցաւ զնովաւ, he took compassion on him;
— ընդ, to be moved to pity by.

NBHL (1)

Առ ջերմեռանդն սրտին սիրոյ կոչելով որպէս առանձնական. (Խոսր.։)


Առու, իւ, ից, ոց, ովք

See full entry →

s.

trench, channel;
brook, small stream of water;
հեղուլ՝ հոսել —ս արտասուաց, to shed tears profusely.

NBHL (1)

Իբրեւ յեռանդնուտ յիմանալի քրայէ արտաշիկագոյն առու. (Այնաղթ. բարձր։)


Երեկ

See full entry →

s.

eve, even, evening, afternoon;
the evening star;
west;
ընդ —ս, առ —ս, about or towards evening, at the close of day;
յ—ս կոյս, towards evening;
to the west;
զօրն ց—, from morning till night;
դարձաւ օրն յերեկս, the daylight fades, the day wanes, the day is going down;
որպէս or իբրեւ յ—ն եւ յեռանդն, as heretofore;
ընդ —ս է, it grows late;
cf. Երէկ.


Երէկ, րեկի, յերեկէ, յերիկէ

See full entry →

s. adv.

yesterday.

NBHL (1)

Ընդէ՞ր ոչ այսօր քան զերեկն եւ զեռանդն ցուցանի գործ յանձինս մեր լաւութեան. (Փարպ.։)


Զեռամ, ացայ, ացի

See full entry →

vn.

to creep;
to swarm;
to crawl;
— եռալ, to burn, to be fervid;
— ցանկութեամբ, to burn with concupiscence;
յամենայն զեռնոց որ զեռայցեն ի վերայ երկրի, from all creeping things that creep upon the earth.

NBHL (1)

Ջերմեռանդն եռալ զեռալ պաշտամանն. (Ագաթ.։)


Գաղջ, ից

See full entry →

adj.

tepid, lukewarm.

NBHL (1)

χλιαρός, ἁλεεινός tepidus Եղկ. թոյլ ջերմութեամբ. անեռանդն. գաղճ. ըլոգ, իլհ, ըլոճագ.


Եռ, ից

See full entry →

s. adj.

ebullition, hubbling;
three;
boiling;
third.

NBHL (1)

Իբրեւ արմատ Եռալոյ՝ է Եռացումն, եռանդն.


Եռամ, ացայ, ացի

See full entry →

vn.

to boil;
to bubble;
to shudder;
to swarm;
to crawl.

NBHL (1)

ζέω, ἑκζέω ferveo, efferveo, ebullio, aestuo Յեռ՝ այսինքն յեռանդն հարկանիլ. ի ջերմութենէ յուզիլ. պղպջել. պճպճեալ, էփիլ, եփ ելլալ.


Եռանդ

See full entry →

s. adv.

two days ago, day before yesterday.

NBHL (2)

Ո՛չ է այսօր իբրեւ զերեկն եւ զեռանդն. (՟Ա. Մակ. ՟Թ. 44։)

Ոչ էին ընդ նմա, որպէս յերէկն եւ յեռանդ։ Ցուլն հարկանօղ իցէ յերէկն եւ յեռանդն։ Ոչ եղեւ մեզ այսպիսի յերէկ եւ յեռանդ։ Չեմ բաւական, որպէս թէ յերիկէ եւ յեռանդէ.եւ այլն։


Եռանդուն

See full entry →

cf. Եռանդնոտ.


Այսօր, զայս օր, ցայսօր

See full entry →

adv.

today, this day;
մինչեւ ցայսօր, to this day, up to this time.

NBHL (1)

Ո՛չ է այսօր իբրեւ զերէկն եւ զեռանդն։ Այսօր է, եւ ի վաղիւ այլ ոչ գտանի։ Այսօր եղեւ փրկութիւն տանս այսմիկ։ Յիսուս Քրիստոս՝ երէկ եւ այսօր, նոյն եւ յաւիտեանս. եւ այլն։


Հետեւանք, նաց

See full entry →

s. geom.

consequence, result;
corollary;
—նս հանել, to deduce, to infer;
ծանր լիցին — գործոյս, this affair will have unpleasant or serious consequences.

NBHL (1)

Ոչ երկրորդել միւսանգամ զհետեւանս զրուցաց շապհոյ։ Ոչ յաջողեցան հետեւանք արշաւանց աշոտի որպէս յերէկն եւ յեռանդն. (Յհ. կթ.։)


Պղպջակաձեւ

See full entry →

adj.

bubble-shaped.

NBHL (1)

Պղպջակաձեւ զջուրն ի վեր մղելով՝ յեռանդն հրոյ բարկութեան հողմոյ սաստիկ հնչմամբ. (Ճ. ՟Բ. որ ի Հ. դեկտ. ՟Ը.)


Հարկանող

See full entry →

cf. Հարող.

NBHL (1)

Ապա թէ ցուլն հարկանօղ իցէ յերէկն եւ յեռանդն. (Ել. ՟Ի՟Ա. 29։)


Հարող

See full entry →

s.

striker;
knocker;
— ցուլ, a butting or mad bull.

NBHL (1)

Ապա թէ ցուլն հարկանօղ իցէ յերէկն եւ յեռանդն. (Ել. ՟Ի՟Ա. 29։)


Սորսորեմ, եցի

See full entry →

vn.

to flow out often, abundantly;
to leave the ranks, to be dispersed, to disband.

NBHL (1)

Մինչեւ յաչաց անտի անօրենին եռանդն որդանց բղխեալ սորսորել. (՟Բ. Մակ. ՟Թ. 9։)


Ստէպ, սպիպոյ, ով, աւ

See full entry →

s. adj. adv.

speed, haste, alacrity, diligence;
frequent, instant;
frequently, often, instantly;
— —, quickly, hastily;
very often, continually, incessantly;
ստիպաւ or —պով, in haste, in a hurry, quick, fast, with great speed or alacrity;
eagerly, hotly;
— կալ, to persevere in, to be assiduous, steadfast in, constant in, to apply or addict oneself to, cf. Հանապազորդեմ

NBHL (1)

σπουδή studium, festinatio, properatio. Ճեպ. ճեպումն. շտապ, շտապումն. փոյթ. արտորանք. (լծ. լտ. ա՛րտօռ, որ է եռանդն)


Սրտմտութիւն, ութեան

See full entry →

s.

indignation, passion, vexation, anger, ire, spite, wrath, rage;
շիջուցանել զբոց սրտմտութեան, to stifle, smother or suppress the fire of one's indignation;
cf. Հրաբորբոք.

NBHL (1)

Սրտմտութիւն է եռանդն շուրջ զսրտիւն՝ արեանն, ի վերածխութենէ մաղձոյ կամ ի պղտորմանէ եղեալ. վասն որոյ եւ դառնութիւն ասի, եւ ցասումն. (Նիւս. բն.։)


Ջեռուցիչ, չի, չաց

See full entry →

adj. s.

calorific;
heating, too exciting;
copper, kettle, boiler, pipkin;
chaffing-dish;
— անկողնոյ, warming-pan.

NBHL (1)

Կիզիչս կամ ջեռուցիչս. ջեռուցիչք անուանին (սերովբէք)։ Ջեռուցիչ եւ սուրբ եւ գերագոյն եռանդն. (Դիոն. երկն.։)


Ջերմագոյն

See full entry →

adj. adv.

very hot;
impassioned, ardent, fervent;
warmly, eagerly, fervently, passionately.

NBHL (1)

θερμότερος, θερμότατος calidior διάπυρος fervidissimus, fervidior, fervens, ardens. Առաւել կամ կարի ջերմ. եւ ջերմեռանդն.


Ջերմագութ

See full entry →

cf. Գորովագութ.

NBHL (2)

διεθερμένος ταῖς σπλάγχνοις valde incalescens visceribus. Ջերմն գթով. գորովագութ. աղէխորով. եւ գորովական. ջերմեռանդն. կաթոգին.

Շրջէր ի յերկիր եռանդնասէր եւ ջերմագութ սիրով. (Տաղ.։)


Ջերմական, ի, աց

See full entry →

adj.

warm, ardent.

NBHL (1)

θερμός calidus, fervens. Ջերմային. ջերմին. ջերմ. եւ ջերմեռանդն.


Ջերմաջերմ

See full entry →

adj. adv.

very hot, ardent, burning, boiling;
warm, foil of warmth, fervent, impassioned, affectionate, very tender;
all hot, piping hot;
quite fresh or new;
warmly, ardently, eagerly, fervently.

NBHL (1)

θερμός, θερμότερος, διάπυρος calidus, calidior, fervens, igneus. Կարի ջերմ. ջերմագոյն. եւ Ջերմեռանդն. եռանդագին. խիստ տաք.


Ջերմեռանդ

See full entry →

adj.

warm, ardent;
devout, fervent.

NBHL (6)

Ջերմեռանդ ի հաւատս։ Ջերմեռանդ կամ ջերմեռանդն սիրով. (Ագաթ.։ Յճխ. ՟Ժ։ Փարպ.։)

Ջերմեռանդն յոժարութեամբ բեւեռեսցէ զնոսա ի յանարատ սրբութեանն մաքրութիւն։ Զարդացուցանէի զջերմեռանդ սէրն ընդ անբաւ բարեացն պարգեւողին իմոյ քրիստոսի. (Պիտ.։)

Ջերմեռանդն եւ արտաշիկացեալ կամօք օրինաց։ Զայս ասէ եսայի ջերմեռանդն մտօք։ Ջեռուցանել զցուրտ մարմինն դաւթի ի ձեռն ջերմեռանդն եւ արիւնաշատ կուսին. (Քիլ. իմաստն։ Սեբեր. ՟Ղ։ Եփր. թագ.։)

Ջերմեռանդ սրտիւ եւ հաւատով։ Ջերմեռանդն զղջմամբ. (Ճշ.։)

Պետրոս՝ ջերմեռանդն փափաքմամբ խանդակաթ էր ի սէրն քրիստոսի։ Առ ջերմեռանդն սրտին սիրոյ խանդաղատէին. (Խոսր.։)

Տեսանէ զջերմեռանդն հայցուածս խնդրողին. (Շ. ընդհանր.։)


Ջնջեմ, եցի

See full entry →

va.

to clean, to dust, to purge, to wipe;
to efface, to scratch out, to erase, to cancel, to expunge;
to abolish, to annul;
to destroy, to undo, to suppress;
to extirpate, to exterminate;
— զգաչինս, to cancel, to annul, to make void a contract.

NBHL (1)

Ջնջել զարծաթ եւ զտել կարես դու եւ առանց հրոյ, այլ շողացուցանել եւ եռանդնացուցանելհրով միայն կարես. (Եփր. համաբ.։)


Յորդոր

See full entry →

adj. mus. s.

exhorted, encouraged;
prompt, ardent, diligent, eager, desirous;
copious, abundant;
andante;
exhortation;
— սրտիւ, կամաւորութեամբ, heartily, willingly, gladly;
— փութով, diligently, eagerly, promptly, readily;
— լինել, to exhort, to incite, to induce;
— երգել, to sing andante;
առ ի — վաստակոց, to inspire with the taste for labour, to incite to work.

NBHL (1)

σπουδαῖος, σπουδάζων studiosus, pronus εὕθυμος promptus. Յորդ եւ առատ սրտիւ եռացեալ. յորդեռանդն. կարի յօժար. յօժարամիտ. փոյթ. փափաքօղ. մտադիւր. կամակար. ինքնակամ. դիւրին. դիւրապատրաստ.


Յորդորումն, ման

See full entry →

s.

exhortation, persuasion, incitement, stimulus, spur, incentive, encouragement.

NBHL (1)

προτροπή adhortatio, exhortatio παροξυσμός exacutio, provocatio. Յորդորելն, իլն. յորդորակ. վառելն ի փոյթ. եռանդն. փոյթ.


Յորձան, աց

See full entry →

s. mar.

current, stream, torrent;
eddy, whirlpool, vortex;
bubble, bubbling;
foaming;
eddy-water;
—ս առնուլ, to boil hard, violently or furiously.

NBHL (1)

ῤύσις, ῤεῦσις, ῤύμη , ῤεῦμα, ῤείθρα, πλημμύρα, χύσις, ἕκχυσις, χείμαρρος fluxus, profluvium, inundatio, redundatio, effusio, irruptio, torrens. (որպէս թէ Յորդանք) Յորդումն կամ յորդութիւն ջուրց՝ եռացմամբ հանդերձ որպէս զեռանդն կաթսայի. գրգանք. հոսանք. շրջանք. պտոյտք. ալիք. ուղխք. հեղեղ. զեղումն. վազք. յարձակումն. սէլ, կիրտապ.


Յորձուտ

See full entry →

adj.

sultry, suffocating.

NBHL (1)

Յորձանուտ. յորձնեռանդն. տապագին ջերմութեամբ.


Նախաձեռն

See full entry →

adj.

spontaneous, ready, willing;
prompt;
the first to volunteer;
— լինել ի կռիւ, to commence the attack, to begin the fight;
— լինել, cf. Նախաձեռնել.

NBHL (1)

Իւրաքանչիւր ոք երեւէր առ յոյժ ջերմեռանդն կամաց եւ քաջապինդ տրտմութեան նախաձեռն ի խառնումն մարտին առնել. (Պիտ.։)


Նախանձ, ու

See full entry →

s. adv.

envy, jealousy;
rancour, hatred;
emulation, rivalry;
zeal, fervour, warmth;
տիրասէր —, attachment, affection;
zeal;
առ —ու, enviously, invidiously;
— կրել յումեքէ, to be envied;
—ու մաշիլ, to pine away with envy, to be eaten up with;
ի —բարկութեան բրդիլ, to burst with envy;
ի — բարկութեան բրդիլ, to burst with envy;
առնուլ, բերել, ի — բերիլ, մտանել, to envy, to be envious of, to grow jealous, to bear envy, cf. Նախանձեմ;
to rival, to vie with;
— արկանել յոք, ի — ածել զոք, to fill with jealousy or envy, cf. Նախանձեցուցանեմ;
to move, excite or provoke to emulation;
ի — գրգռել զոք, to arouse the jealousy of, to create envy;
խնդրել զ—, to revenge, to take vengeance;
վառիլ —ու ընդ, to become jealous;
ի — վառիլ ընդ ումեք, to be jealous of;
— դնել, to emulate, to rival;
ի — նմանութեան ուրուք կրթիլ, to emulate a person, to desire to imitate him;
— առաքինութեան դնել ընդ ումեք, to desire to emulate a person's virtues;
— առնել, to fascinate, to charm, to bewitch, to cast a spell on;
ո՜ անմիտ գաղատացիք, ո՞ — արար զձեզ, o foolish Galatians, who hath bewitched you?.

NBHL (1)

ՆԱԽԱՆՁ. Նախանձայուզութիւն. նախանձաւորութիւն. վրէժխնդրութիւն. եռանդն. փոյթ.


Մեծափափաք

See full entry →

adj.

very desirous, ardent, eager.

NBHL (1)

Ուր իցէ փափաքումն մեծ. մեծատենչ. ջերմեռանդն.


Հրագոյն

See full entry →

adj.

flame-coloured, red, red as fire.

NBHL (1)

Որ է ի գոյն հրոյ. նման հրոյ. հրացեալ. ջերմեռանդն.


Հրալից

See full entry →

adj.

full of fire, ardent, burning.


Հրանուտ

See full entry →

adj.

all fire, ardent, burning.

NBHL (1)

Յեռանդնուտ քրայէ հրանուտ հոսմամբ. (Անան. եկեղ։)


Հրավառեմ, եցի

See full entry →

va.

to light, to inflame.

NBHL (1)

Լուսաբորբոք հոգեռանդն բոցով հրավառէ զտարփողս. (Խոր. վրդվռ.։)


Ձմերային, այնոյ, ոց

See full entry →

adj. s.

wintry, hibernal, winterly;
—յին ձգի գիշերք, the long winter evenings;
cf. Ձմերանի.

NBHL (1)

Ի մէջ ձմերայնի մրրկօք պատեալ։ Տապ ձմերայնոյն (այսինքն եռանդն ալէկոծութեան) ի ներք էր ի նաւին։ Դու ես պատճառ ձմերայնոյս. (Փիլ. բագն. եւ Փիլ. յովն.։)