Your research : 1 Results for քաղցրահամ

Քաղցրահամ exact entry

See full entry →

adj.

sweet tasted, savory, delicate, delicious.

NBHL (8)

Ոչ ծառ պտղաբեր՝ քաղցրահամ բերովք. (Ոսկ. հերոդ.։)

Զարմատն քաղցրահամ։ Քաղցրահամ վատկաց։ Ջուրյապառաժուտ վայրէ քաղցրահամ. (ՃՃ.։)

Զպտղոցն քաղցրահամ ճաշակաւորութիւն. (Պիտ.։)

Զքաղցրահամ կերակուր. (Լաստ. ՟Զ։)

Հաւատն տունկ է, եւ պտուղ քաղցրահամ՝ ամենայն գործք բարութեան. (Եփր. խրատ.։)

Պտուղ բնութեանս քաղցրահամ (սուրբ կոյս). (Շ. տաղ.։)

Ելի ի ծառ մարմնոյ ժանդին, քաղցրահամ սէր երկրային. (Յիսուս որդի.։)

Կցորդս քաղցրահամս յարմարեաց. (Ուռպ.։)


Entries' title containing քաղցրահամ : 2 Results

Քաղցրահամբոյր

See full entry →

adj.

sweet, demure, affable, obliging, complaisant, kind.

NBHL (2)

Ուստի բղխեն զքաղցրահամբոյ սէրն. (Ճ. ՟Բ.։)

Ի ձեռն իմաստակիր եւ քաղցրահամբոյր խօսից նուաճէր եւ յանգուցանէր յինքն զամենեցուն սիրտ. (Կաղանկտ.։)


Քաղցրահամութիւն, ութեան

See full entry →

s.

savouriness, relish.

NBHL (1)

Քաղցրահամութիւն երկնային հացին։ Այգի տեառն պտղազարդեալ քաղցրահամութեամբ։ Յիւրեանց ջրոյ քաղցրահամութենէ զովացուցանել. (Շ. ՟ա. պ. ՟Ի՟Ա։ Ոսկիփոր.։ Գր. տղ. թղթ.։)


Definitions containing the research քաղցրահամ : 31 Results

Քաղցրաճաշակ

See full entry →

cf. Քաղցրահամ.

NBHL (1)

Քաղցր ճաշակաւ. քաղցրահամ. համեղաճաշակ. քաղցր՝ իրօք կամ նմանութեամբ.


Համադամ, աց

See full entry →

adj.

agreeable to the taste, delicate, delicious, dainty, exquisite, savoury, succulent;
—ք, dainties, delicacies, tit-bits.

Etymologies (1)

, ի-ա հլ. «քաղցրահամ, համեղ, անուշ» Պիտ. փիլ. Միսայէլ խչ. Վահր. յար. «համեղ ըմպելիք և կերակուր» Սսկ. մտթ. Գ. 69, Վեցօր. 24 (տպ. համ ազդումն), Վրք. հց. Լմբ. Գր. հր. «հեշտութիւն, փափկութիւն» Եւագր։ Այս նոյն բառից է կազմուած և այլ-այլուած համադաուղնակ «խորտկաց համե-ղութիւն» Բառ. երեմ. 172։

NBHL (1)

εὕχυμος, γεῦστος sapidus եւ այլն. Իբր կրկնութիւն ձայնիս Համ. (որպէս եւ եբր. դաամ է համ, կամ ճաշակ). Համահամ. պէսպիսահամ. համեղաճաշակ. քաղցրահամ. անոյշ. համեղ, համով.


Արմաւ, ոյ, ու, ոց, ուց

See full entry →

s.

date;
date-tree;
phenix.

NBHL (1)

Զարմաւն քաղցրահամ եւ գեղացկատեսիլ. (Ագաթ.։)


Բարեհամ, աց

See full entry →

adj.

tasteful, savoury.

NBHL (1)

εὕχυμος sapidus Համեղ. քաղցրահամ, ախորժաճաշակ. անուշ, համով.


Աշխարհասէր

See full entry →

adj.

worldly, attached to the wordly vanities.

NBHL (1)

Զքաղցրահամ կերակուրս՝ աշխարհասիրաց թողին. (Լաստ. ՟Զ։)


Իմաստակիր

See full entry →

adj.

intellectual, intellective;
sensible.

NBHL (1)

Ի ձեռն իմաստակիր եւ քաղցրահամ բոյր խօսից նուաճէր յինքն զամենեցուն սիրտ. (Կաղանկտ.։)


Զուարթադէմ

See full entry →

cf. Զուարթերես.

NBHL (1)

Դառնալով դարձցի զուարթադէմ՝ հնձեալ պտուղս քաղցրահամս, եւ որայս ամենալիս. (Սկեւռ. լմբ.։)


Գեղակ

See full entry →

s.

small village;
villa.

NBHL (1)

Այժմ գեղակ է տեղին. (Վրդն. լս.։ Պատահի ի գեղակն աղբիւր քաղցրահամ. Վստկ ՟Ե։)


Գինեհամ

See full entry →

adj.

that has the flavour of wine, winy, vinous.

NBHL (1)

Ազգի ազգի միրգք քաղցրահամք եւ գինեհամք. (Եղիշ. երէց.։)


Ախորժահամ

See full entry →

adj.

pleasing to the taste, savoury, sweet;
good to eat, savoury.

NBHL (1)

Ախորժ համով. համեղ. քաղցրահամ. աղէկ համով. տաթլը, լէզիզ, լէզէթլի.


Կայլակնացուցանեմ, ուցի

See full entry →

va.

to cause to trickle.

NBHL (1)

Գերագոյն եւս գեր զոր ի մեռային զդառնահոսան ջրոցն ծորումն կայլակնացուցեալ բղխես զանոյշ եւ զքաղցրահամ արբումն. (Անան. եկեղ։)


Հիւթ, ոց

See full entry →

s.

humour;
moisture;
succulency;
— պտղոց, juice;
syrup;
— բուսոց, sap;
— մսոյ, gravy;
— փորոտեաց, intestinal juices;
— ստամոքային, gastric juice;
ապակային —, vitreous humour.


Ճաշակաւորութիւն, ութեան

See full entry →

s.

"degustation;
cf. Ճաշակելիք."

NBHL (1)

Կոչելով ի խարախական ճաշակաւորութիւն։ Դարաստանքն ընձեռէին զպտղոցն քաղցրահամ ճաշակաւորութիւն. (Պիտ.։)


Ստեպղին, ղնի, ղնոյ

See full entry →

s.

carrot;
վայրենի —, parsnip;
վայրի —, madder, athamantha.

NBHL (1)

σίσαρον siser. իտ. sesaro, carota, pastinaca. Արմատ բանջարոյ՝ որպէս բողկ կամ ճակնդեղ, երկայնաձիգ՝ դեղին եւ կարմիր՝ քաղցրահամ. հավուճ, հէվճ, գազար, ապզար.


Սեխ, ի, ոյ

See full entry →

s.

melon;
շերտ —ի, slice of -;
— մշկահոտ, musk-melon.

NBHL (1)

ՍԵԽ կամ ՍԵՂԽ. յն. սիքիօս. σέκυος pepo. իտ. mellone. Պտուղ մեծ՝ երկրաբոյս, երկայնաբոլոր, դեղին եւ կանաչախառն, անուշահոտ եւ քաղցրահամ. գավուն. (իսկ գավուն գարբուղ ՝ ասի եւ σίκυς, σίκυες cucumis, cucumeres. որ է վարունգ եւ ձմերուկ.


Սրբահամ

See full entry →

adj.

calm and gentle, clear and sweet.

NBHL (1)

Յստակ եւ քաղցրահամ.


Պտղազարդիմ, եցայ

See full entry →

vn.

to be adorned with fruits.

NBHL (1)

Այգի տեառն պտղազարդեալ քաղցրահամութեամբ. (Ոսկիփոր.։)


Նարդէս, դիսի

See full entry →

s. bot.

giant-fennel, ferula.

NBHL (1)

Շիշ նարդնիսայ լի՝ քաղցրահամբոյր շրթանց. (Տաղ.։)


Նարդոս, ի

See full entry →

s. bot.

nard, spikenard, nardus Indica, (oil and perfume).

NBHL (1)

Շիշ նարդնիսայ լի՝ քաղցրահամբոյր շրթանց. (Տաղ.։)


Հոսանք, նաց

See full entry →

s. phys.

stream of water, watercourse;
overflowing, flowing out;
water-fall;
current, stream;
— հոգւոյն, the gifts of the Spirit;
— հրոյ, volcanic eruption;
torrent of flame;
— չարեաց, a torrent of ills;
—նս ջուրց իջուցին աչք իմ, my eyes have become water-brooks, my eyes run down with rivers of water.

NBHL (1)

Որք զքաղցրահամս աղբիւրացուցանեն զհոսանս (իբր վտակս). (Կիւրղ. ի կոյսն.։)


Շաքար, ի, աւ

See full entry →

s.

sugar;
մաքուր, սպիտակ, refined or lump -;
խակ —, moist, brown or raw -;
— վանի —, candy;
գործատուն —ի, sugar-mill;
զտարան —ի, rugar-refinery;
համեմել —աւ, to —, to sweeten, to strew or sprinkle with -.

NBHL (1)

ՇԱՔԱՐ կամ ՇԱԳԱՐ. σάκχαρ, σάκχαρον saccharum, saccarum. իտ. zuchero. (որ եւ յայլ լեզուս ասի շիքէ՛ր ... ծու՛քքէրօ ). Հոյզն հնդկային եղեգան՝ ազնիւ քան զամենայն քաղցրահամ նիւթս, անոյշ որպէս զխորիսխ մեղու (որպէս եւ լաւն սորին շաքարանայ ի յատակն բճճոյ).


Տերեւալի

See full entry →

cf. Տերեւալից.

NBHL (1)

Ոչ ծառս տերեւալից՝ պտղաբեր քաղցրահամ՝ բերովք. (Ոսկ. ի յհ. մկ.։)


Տերեւալից

See full entry →

adj.

full of leaves, leafy.

NBHL (1)

Ոչ ծառս տերեւալից՝ պտղաբեր քաղցրահամ՝ բերովք. (Ոսկ. ի յհ. մկ.։)


Վայելչազարդ

See full entry →

adj.

highly ornamented, elegantly adorned.

NBHL (1)

Զհրաշափառ եւ զվայելչազարդ տեսիլ փառացն աստուծոյ։ Պտուղք գեղեցիկք, քաղցրահամք եւ վայելչազարդք։ Վայելչազարդ տեղին՝ որ կապուտաքարն անուանի. (Զքր. կթ.։ Երզն. լս.։ Ասող. ՟Գ. 6։)


Աղբիւրացուցանեմ, ուցի

See full entry →
NBHL (1)

Որք զքաղցրահամս աղբիւրացուցանեն զհոսանս. (Կիւրղ. կուս.։)


Քաղցուենի, նւոյ, նեաց

See full entry →

adj.

sweet;
gentle.

NBHL (1)

ՔԱՂՑՈՒԵՆԻ գրի եւ ՔԱՂՑՈՒԱՅՆԻ. Քաղցենի. քաղցրաւենի. քաղցրահամ. քաղցրիկ. անոյշ.


Գաւարս, ից

See full entry →

s.

yellow millet.

Etymologies (1)

ԳՒՌ (dialectal) Մշ. գավարս, գվարս (գ և ո՛չ թէ գ՝) «մի տեսակ կորեկ է՝ խոշորահատ, դեղնա-գոյն և քաղցրահամ»։


Համ, ոց

See full entry →

s.

savour, taste;
check, moderation;
— դնել, to moderate, to check.

Etymologies (1)

, ո հլ. «համ, ճաշակ. 2. ախորժելի համ, անուշութիւն, քաղցրութիւն. 3. ախոր-ժելիութիւն (որևէ առարկայի, զբաղմունքի, խոսօի, գրքի ևն)» ՍԳր. Ոսկ. յհ. ա. 2, 8. «չափաւորութիւն, բարեկարգութիւն, կարգ-ևանոն» Ոսե. մ. ա. 21. եփես. 815, տիտ. եբր. որից ունինք՝ համեղ Պիտ. անհամ Վեց-օր. Եզն. Ոսկ. համեղահամ Նար. անհամիլ «համո կորցնել» ՍԳր. Ոսկ. անհամոքսել Վրռ հո. համահամ «անուշահամ բան» Մանռ. Յճխ. էջ 69, 108, 131. համտեսել «համր նա-յիլ» Վստկ. քաղցրահամ Ագաթ. բարեհամ Խոր. սրբահամ Ագաթ. բազմահամ Վրք. հց.


Մանանայ, ի, ից

See full entry →

s.

manna.

Etymologies (1)

, ի հլ. «ծառերի տերևների վը-րայ հաւաքուած բուսական քաղցրահամ մի նիւթ, գազպէն, Ս. Կարապետի հալվա» ՍԳր. Եփր. ա. կոր. 68. Շար. Վրդն. ծն. նմանու-թեամբ «սրբերի մարմնից կաթած աւիշկը» Մարթին։


Սինձ, սնձոյ

See full entry →

s.

gluten;
mordant;
preserved fruits, conserves, preserves, jam;
cf. Փշատ.

Etymologies (1)

, ո հլ. բոյս՝ որ մեկնւում է ռանա-զան ձևերով. այսպէս «մի տեսակ խիժաբեր ծառ» Ռոշք. «սին, փշատ կամ ալոճ» Տաթև. ձմ. ձդ. Բժշ. «անուշ խնձոր, melimoluni» Գաղիան. «ուտելի մի տեսակ խոտաբոյս. scorzonera hisnanica (ՀԲուս. § 2753)» Կամրկ. «քօշմօրուք, թրք. էմլիք» Հին բժշ. «շակակուլ» Նոր բժշ. «սին, sorbus domesti-ca L» և «քօշմօրուք, tragopogon coloratum CA. Mey» Տիրացուեան, Contributo § 204 և § 570.-արդի գաւառականներում սինձ կամ սէզնը անունով զանազանւում է երկու բոլորովին տարբեր բոյս. մէկը ծառ է՝ ծիրանի ծառի բարձրութեամբ, տալիս է կաղինի մե-ծութեամբ քաղցրահամ կարմրաւուն մի պր-տուղ, որ ալոճի մի տեսակն է (Վն. կոչւում է մկնալոճ, Թաւրիզի թուրքերէնով եմիշան). միւսը մի հասարակ խոտաբոյս է, որ հում ուտւում է։ Որից սնձենի «սինձի ծառը» Յայ-սըմ. սնձնի Յայսմ. դեկ. 17. Վստկ. 143. ննձի Վստկ. 155 (սեռ. սնձեաց՝ որ է ալու-ճըն)։ Թուի թէ սրանց հետ նոյն է նաև սինձ կամ սինծ «մածուցիկ նիւթ» Փիլ. լին. 21, Անյ. պերիարմ. Պիտ. 391. Երզն. մտթ. 390 (հմմտ. շրէշ խոտը և մածուցիկ նիւթը), եթէ սակայն այս բոլորը պէտք չէ փոխել սոսինձ, հակառակ այսքան յաճախ գործա-ծուած լինելուն։


Քաջ, աց

See full entry →

adj. s. adv.

brave, gallant, valiant, courageous, intrepid, valorous, manful, stout, bold, daring;
good, honest, worthy;
clever, excelling in, of good abilities, fit for;
noble, distinguished, eminent;
hero;
tutelar genius;
cf. Մղձաւանջ;
good, well, right, suitably, very, much, very much;
— արանց, emperor, Caesar, Augustus;
— ի բաց, very far;
very, much, much more;
կարի —, կարի իսկ —, very well, as well as can be;
— է, that will do, that is settled;
well, very well !
— լեր ! courage ! be of good cheer ! cf. Կարի;
cf. Վաղ.

Etymologies (1)

Klaproth, As. pol։ 101 պրս. [arabic word] xōš «լաւ, քաղցրահամ» բառի հետ։ ՆՀԲ աջ, աջող բառի՞ց։ Müller SWAW 38, 581 և 586 գործածում է մեկնելու համար զնդ. xvāšaya բառը, ուր ուրիշ-ները «ուտելիք» են հասկանում։ Այս-պէս xvašaya zi vispō afmus astvá ǰvainti Վենդ. Գ. 33 ըստ Müller «զօ-րութեա՛մբ. քանզի ամենայն էակք աշ-խարհի կեան»։ Ըստ այսմ Justi, Znd-sp. 90 զնդ. նոյն xvāša «ուտելիք» բա-ռի տակ դնում է հյ. քաջ «ոյժ»։ (Վեր-ջին անգամ Barthol. Altir. 1879 մեկ-նում է բառը «Essen. ուտելիք»)։ Տէրվ. Altarm. 25 մերժում է այս և էջ 22 կր-ցում է աանս. kavi «իմաստուն», պրս. kay «մեծ, կարող, հզօր» ևն բառերին։ Müller SWAW 88 (1877), էջ 12 զնդ. ϑwaxša բառի հետ (որ Barthol. Altir. z93 մեկնում է «աշխոյժ»)։ Մորթման ZDMG 26, 618 բևեռ. khaidiani։ Karo-lides, Iλ. ουγϰρ. 88 կապադովկ. ϰατσὄρα «մղձաւանջ, չար ոգի» և սանս. çat «հարուածել», çatru «թշնամի»։ Հիւնք. գաճ բառից, ինչպէս յն. *ἰπανος «գաճ» և τιτάν։ «հսկայ, բաջ»։ Jensen, Hitt, u. Arm.. 101 հաթ. psi=waǰi «քաջ, արի», ՀԱ 1904, 271 հաթ. h.-ši «մեծ»։ Patrubány SA 1, 194 յն. ηδυς. գերմ. šuss «քաղցր» <հնխ. svādhyos։ Pe-dersen, Հայ. դր. լեզ. 157 աջ բառից։ Karst, Յուշարձ. 423 ալթայ. koč, չա-ղաթ. koča, kočak «արի, քաջ»։ Պա-տահաևան նմանութիւն ունի սանտ. դև» աշանակութեան վրայ տե՛ս՝ Էմին,