Your research : 1 result for մատոյց

Մատոյց, տուցի exact entry

s.

access, approach;
ascent, acclivity.

· Calfa


Entries' title containing մատոյց : 25 results

Բազմամատոյց

adj.

given much or abundantly.

· Calfa

NBHL (1)

Սակաւիկ մի ի բազմամատոյցն պակասեսցի պարենիցն (ձի). (Պիտ.։)


Աղօթամատոյց

adj. s.

that prays to God, that addresses his prayers to God;
prayer-book.

· Calfa

NBHL (3)

Տայ եւ առնու զխաղաղութիւն աղօթամատոյցն, եւ ոչ եւս եպիսկոպոսն. (Խոսր.։)

Սաղմոսարան, կամ աղօթամատոյց ընթեռնուն. (ի գիրս Խոսր.։)

Աղօթամատոյց գիրս. (Յիշատ.։)


Անմատոյց

adj.

inaccessible, unapproachable.

· Calfa

NBHL (8)

Բնակեալ ի լոյս անմատոյց. (՟Ա. Տիմ. ՟Զ. 15։)

Անմատոյց ամուրք, կամ աշտարակ, բարձրութիւն. (Եղիշ. ՟Գ։ Լաստ.։)

Պատուարր անմատոյց ընդդիմողացն հինից։ Ի մուտս անմատոյցս։ Անմատոյց գեղեցկութիւն։ Զանմատոյց հուրն կիզանող. (Նար.։)

Անսկզբնական զօրութիւնն անմատոյց յումեքէ. (Ագաթ.։)

Ի կեանս յանպատումս եւ յանմատոյցս. (Անյաղթ բարձր.։)

(Սաւուղ) համարձակեցաւ յանմատոյց խորհուրդն մտաբերել, որ չէր օրէն նմա մատուցանել. (Սեբեր. ՟Զ։)

Զանմատոյցն (գինի) չխառնել. (Կանոն.։)

Պղինձն անզգայ եւ անմատոյց է ի պղծութիւն. (Եղիշ. յես.։)


Դժուարամատոյց

adj.

inaccessible, steep, cragged.

· Calfa

NBHL (3)

Վասն դժուարամատոյց նեղութեան ամրութեան վայրացն. (՟Բ. Մակ. ՟Ժ՟Բ. 21։)

Չկարէ ոք ասել, թէ դժուարամատոյց ինչ ոք էր. (Ոսկ. մ. ՟Բ. 12։)

ԴԺՈՒԱՐԱՄԱՏՈՅՑ ԴԺՈՒԱՐԱՄԱՏՉԵԼԻ. δυσπρόσιτος accessu difficilis Յոր կամ առ որ դժուարին է մատչել, մերձենալ. անմատոյց.


Դիւրամատոյց

adj.

accostable, accessible.

· Calfa

NBHL (3)

Հաւատացելոց դիւրամատոյց եւ ընդել. (Բրս. գորդ.։)

Դիւրամատոյցս զիս մատուցից կարօտելոցն. (Փիլ. ՟ժ. բան.։)

Ի ձեռն նաւավարութեան զամենայն պիտոյս՝ դիւրամատոյցս մերձեցոյց. (Շիր.։)


Ինքնամատոյց

adj. s.

self-devoted;
that produces naturally, natural;
favorable;
accident, fate, destiny;
— դիմագրաւել, to expose one's self, to devote one's self;
— տալ զօրինակն, to give an exemple easily imitated.

· Calfa

NBHL (3)

Ի խորոց սրտի ... ինքնամատոյց դատախազութիւն. (Նար. ՟Ծ՟Է։)

Ինքնամատոյց համարելով գոլ ամենայնի առանց նախախնամութեան մմմսկզբանն ինքնամոյց եղեալքն. (Նիւս. բն.։)

Եղելոց ամենեցուն կամ զաստուած ասեն գոլ պատճառ. կամ զհարկ կամ ճակատագիր, կամզբնութիւն կամ զբախտ, կամ զինքնամատոյցն, անձնչնցն եւ կամ անբանիցն դիպմունք առանց բնութեան եւ արուեստի՜ Ոչ ինքնամատուցին, քանզի անշնչիցն եւ անբանիցն են դիպմունք. (Նիւս. բն.։)


Զոհամատոյց

adj.

sacrificing.

· Calfa

NBHL (1)

Ի բաց թողուլ դիցն զոհամատոյց կրօն. (Կաղանկտ.։)


Նպաստամատոյց

cf. Նպաստաւոր.

· Calfa

NBHL (5)

Ձեռնտու եւս եղեալ նպաստամատոյց վարդապետութեան մուշեղ. (Կորիւն.։)

(Յաղօթս եկեղեցւոյ) միմեամբք միմեանց օգնական լինել. (եւ նպաստամատոյց՝ առ աստուած. Խոսր.)

Նպաստամատոյց հանճարոյ եւ քաղցրութիւն արմաւենոյս գոլ պտղոյ. (Պիտ.։)

Անօրէնութիւնս՝ հրոյն յաւիտենից նպաստամատոյց լինի. (Կոչ. ՟Բ։)

Նպաստամատոյց մեծարանս գտեալ ի քաղաքացւոցն. (Կաղանկտ.։)


Մրգամատոյց

cf. Պտղաբեր.

· Calfa

NBHL (1)

Տունկս պտղածինս մրգամատոյցս. (Նար. խչ.։)


Նախամատոյց առնեմ

sv.

to promote, to prefer to any post or dignity.

· Calfa

NBHL (1)

Ապա ամենեցունցն նախամատոյց արարեալ զաթանասիոս՝ ի գլխաւորութիւն հաւատոցն կոչէին. (Ճ. ՟Բ.։)


Նամակամատոյց

adj.

letter-presenting.

· Calfa

NBHL (1)

Հետեւեցուցաք զսուրհանդակ բանիս ընթացից՝ աւետապատճէն նամակամատոյց՝ առ մեծի հովուիս պատուասիրութիւն. (Նար. մծբ.։)


Նաւամատոյց, ուցի

s.

ladder;
landing-place.

· Calfa


Յառաջամատոյց

adj. s.

standing forward, presenting or offering oneself, eager, forward, earnest, assiduous;
competitor;
— լինել, to advance, to present or offer oneself, to be forward, eager, warm.

· Calfa

NBHL (2)

Ճշմարիտ որդի բնաւոր, ո՛չ ի ծառայութենէ յառաջամատոյց որդեգրութեամբ, այլ ի բնութենէ անհաս ծննդեանն. (Կոչ. ՟Ժ՟Ա։)

Հնազանդելով յառաջամատոյց լինել նմա. (Ոսկ. յհ. ՟Ա. 30։)


Մշտամատոյց

adj.

often offered or offering.

· Calfa

NBHL (2)

Սակս որ ի սմա մշտամատոյց եւ հանապազաբուղխ ծորման իջիցն կողահոսն կաթուածոց. (Անան. եկեղ։)

Մշտամատոյց աղօթիցս սահման։ Ի մշտամատոյց աղօթանուէր հիւսիցն. (Ոսկիփոր.։ Գանձ.։)


Թղթամատոյց լինիմ

sv.

to present a letter or petition.

· Calfa

NBHL (1)

Իսկ զՆեստորի կողմանն (նամակս) ինքեանք իսկ թղթամատոյցք լինէին առ թագաւորն. (Աբր. մամիկ.։ եւ Ճ. ՟Բ. ժող. եփես.։)


Պատարագամատոյց, տուցի

adj. s.

offering, making a present;
sacrificer;
officiating priest;
missal, massbook;
liturgy.

· Calfa

NBHL (8)

Նոքա եղիցին պատարագամատոյցք փոխանակ ժողովրդեանն։ Պատարագամատոյցքն եւ քաւիչքն Իսրայէլի. (Մծբ. ՟Ժ՟Ե. ՟Ժ՟Թ։)

Նա էր նուէր, նա՜ ինքն եւ քահանայ. եւ պատարագ, եւ պատարագամատոյց. (Ոսկ. եբր.։)

Զայս աղօթս մատուցանէր երէցն յառաջ քան զմատուցանելն պատարագին. եւ յետ այսորիկ մատոյց կատարեաց զպատարագամատոյցն զամենայն. (Բուզ. ՟Ե. 28.) (կամ ըստ այլ ձ. պատարագամատոյցն զամենայն. որ հայի ի ՟Ա. նշան)։

Յամենայն պատարագամատոյցսն առաջին աղօթքն՝ վասն մատուցանողին արժանաւոր լինելոյ ասի։ Զանազանութիւնք քարոզաց եւ աղօթից եւ պատարագամատուցաց. (Խոսր. պտրգ.։)

Պատարագամատոյց աստուծով, զոր արարեալ է սրբոյ հօրն մերոյ Յովհաննու Ոսկեբերանի. (որպէս եւ Բարսղի, եւ Աթանասի) (Պտրգ. ոսկ. եւ այլն։)

Պատարագամատոյցն Յակոբու (Տեառնեղբօր)։ Ոչ ոք յաստուածային պատգամացն յիշէ զպատարագամատոյցն, թէ պատարագամատոյց ունէին առաքեալք. (Ճ. ՟Է.։)

Եւ առեալ քարտէս՝ գրեաց պատարագամատոյց. (Հ=Յ. մայ. ՟Ի՟Զ.։)

Քննեցի վասն սորին զպատարագամատոյց աղօթս։ Պատարագամատոյց սեղանովն։ Ի պատարագամատոյց զգեստ քահանային. (Լմբ. պտրգ.։ Վրդն. լս.։ Հ=Յ. յուլ. ՟Ժ՟Դ.։)


Պատուամատոյց

adj.

rendering honour and respect.

· Calfa

NBHL (1)

Շրթամբքս պատուամատոյց՝ ըստ մարգարէին, այլ ո՛չ եթէ սրտիւս. (Նար. ՟Ի՟Ը։)


Պաշտօնամատոյց լինիմ

vn.

to worship, to adore.

· Calfa

NBHL (1)

Մկնորսակացն (կատուաց) լինելով պաշտօնամատոյց. (Յհ. իմ. պաւլ.։)


Ջրամատոյցք

s.

hydroparasts, aquarians ( sectaries ).

· Calfa


Սերմանամատոյց

adj.

producing seeds.

· Calfa

NBHL (1)

Բոյսք սերմանամատոյցք (կամ սերմնամատոյցք), եւ կամ պտղածին ծառք վարսաւորք. (Նար. առաք.։)


Պղծամատոյց

adj.

unclean, impure, sacrilegious.

· Calfa

NBHL (1)

Գնաց ի տաճար կռոցն յաւուր տօնի պղծամատոյց զոհիցն. (Տէր Իսրայէլ. փետր. ՟Ը.։)


Սրբամատոյց

adj.

offered piously, with reverence.

· Calfa

NBHL (4)

Սրբամատոյց աղօթք։ Աղօթս սրբամատոյցս. (Դիոն.։ Սարգ.։ Գագիկ առ ռոմանոս.։ Ճ. ՟Ժ.։ Նչ. եզեկ.։)

Աստուածային սրբամատոյցն ողջակիզի. (Պիտ.։)

Բազմեալ ի գահոյս սրբամատոյցն աթոռոյ (դիտապետութեան). (Նար. խչ.։)

Սրբամատոյց կանայք քրիստոսական հաւատոց. (Ագաթ.։)


Կաթնամատոյց

cf. Կաթնատու.

· Calfa

NBHL (1)

Նմին կաթնաձիր մայր ցուցեալ ծանուցար։ Մայր կաթնամատոյց բնաւից ստեղծողին. (Նար. կուս.։)


Ընծայամատոյց

adj.

that offers;
that is offered.

· Calfa

NBHL (2)

Զհաշտութեան ձերոյ ընծայամատոյց. (Երզն. լս.։)

Ձօնարան ընծայամատոյց գառինն անմահի խա՛չ ամենազօր. (Նար. խչ.։)


Օգտամատոյց

cf. Օգտակար.

· Calfa

NBHL (1)

Ոչ նմանապէս միմեանց՝ օգտամատոյց մեզ լինելով. (Յհ. իմ. ատ.։)


Definitions containing the research մատոյց : 108 results

Անմատչելի, լւոյ, լեաց

cf. Անմատոյց.

· Calfa


Մշտանուէր

cf. Մշտամատոյց.

· Calfa

NBHL (1)

Միշտ եւ անպակաս՝ անդադար նուիրեալ. մշտամատոյց.


Սրբանուէր

cf. Սրբամատոյց.

· Calfa

NBHL (1)

Նուիրեալ սրբութեան կամ սրբութեամբ. սրբամատոյց. նուիրական, սրբազան, եւ սրբազնակատար.


Խուց, խցի

s.

chamber;
cell.

· Calfa

Etymologies (1) · Adjarian

(սեռ. -ի) «փոքր սենեակ» Վրք. հց. Սարգ. որից խցարգել Կանոն. խցաւոր Վրք. հց. խառնախուց Ոսկ. մ. բ. 3. խցիկ Բուզ. Ոսկ. Եղիշ. միանձ. էջ 159։-ՆՀԲ խուց բառին տալիս է նաև «սենեակ արքունի, տուն գանձուց, շտեմարան» նշանակութիւնը, որի համար իբր վկայութիւն է դնում Եղիշ. խաչել. «Շնորհեաց ո՛չ միայն զմասն պար-գևին, այլ զամենայն զբուն հայրենի խցիւն յանմատոյց զօրութենէն». (Վենետ. 1859 տպագրութեան մէջ այս վկայութիւնը չկայ)։ Ոսկ. մտթ. Ա. էջ 112 «Ոչինչ պատուաևան տեսանէին անդ, այլ զմսուրն և զխուց» հա-տուածի մէջ խուց ուղղելի է խուղ (ըստ Վար-դանեան ՀԱ 1913, 300)։

NBHL (1)

Շնորհեաց ոչ միայն զմասն պարգեւին, այլ զամենայն զբուն զհայրենի խցիւն յանմատոյց զօրութենէն. (Եղիշ. խաչել.։)


Ամրանամ, ացայ

vn.

to establish one's self, to fortify one's self, to be intrenched, strongly posted.

· Calfa

NBHL (1)

Ամրանալի դղեակ. (Ոսկ. լս. (տպ. անմատոյց)։)


Ամրոց, աց

s.

castle;
citadel;
fort, fortress;
redoubt, outwork.

· Calfa

NBHL (2)

Քանդեսցին ամրոցք ապստամբողացն։ Կոչէ ձեռամբ յամրոցն անմատոյց՝ փախուցելոցն պատսպարան. (Նար.։)

Որպէս ամուր, (կամ սեռ. յոքն. գ. ) Ամրական. անմարտնչելի. անմատոյց. կամ ամրութեանց.


Անաչեայ

adj.

blind;
without eyes;
blinded.

· Calfa

NBHL (1)

Անձն աստուածատեսակ եղեալ՝ յանմատոյց լուսոյն ճառագայթս ձեռնարկէ անաչեայ ձեռնարկութեամբ. (Դիոն. ածայ.։)


Անվարձ

adj.

without salary, unpaid;
without merit or recompense.

· Calfa

NBHL (1)

Բժշկութիւն անվարձ եւ ինքնամատոյց. (Առ որս. ՟Է։)


Արարողութիւն, ութեան

s.

rite, ceremony;
— պատարագի or պատարագամատոյց, liturgy.

· Calfa


Արեգակն, ական, կունք, կանց

s.

sun;
cf. Արեւ.

· Calfa

NBHL (1)

Լուցանին որպէս զարեգակունս յանմատոյց լուսոյն. (Յճխ. ՟Ժ՟Դ։ տե՛ս եւ Նար. չ. եւ Նար. առաք.։)


Առձեռն

adj. s.

ready to the hand, handy, manual, portatif;
in part payment, on account;
— տալ, to give in part payment;
— բառարան, pocket dictionary.

· Calfa

NBHL (1)

Առձեռն եւ ինքնամատոյց տալ. (Սարգ. ՟բ. պետ. ՟Ա։)


Աղաւաղութիւն, ութեան

s.

deterioration, destruction.

· Calfa

NBHL (1)

Աղաւաղութիւն մարմնոյս մերոյ եւ դժուարաշարժութիւն զձին ի պէտս ածեալ մատոյց. (Նիւս. կազմ. ՟Ը։)


Աղօթարար

adj. s. that prays to God;
that addresses God in prayer.

· Calfa

NBHL (1)

Որ առնէ աղօթս. աղօթական. աղօթամատոյց. աղօթաւոր, եւ ուխտաւոր. աղօթք ընօղ. տուաճը.


Անգարշ

adj.

that does not disgust;
— լինել, not to disgust.

· Calfa

NBHL (1)

Ի հրեշտակաց փառամատոյց պատմուճանաւ զարդարեալ անգարշ որդեա՛կ իմ վաչէ աղուանից արքայ. (Գիւտ թղթ. առ վաչէ։)


Անգեղ

s.

handle;
cf. Անգեղազէշ.

· Calfa

NBHL (1)

Սփիւրիդս ունէր, եւ դնէր զանգեղս նորա։ Չունիմ անգեղս սփիւրիդիցն իմոց։ Գնաց եհան յիւրոց սփիւրիդիցն զանգեղսն, եւ մատոյց եղբօր իւրոյ. (Վրք. հց. ձ։ (Ի գիրս վաստակոց գրի ԱՆԿՂ)։)


Անգղ, գեղ, գեղց, եղաց

s.

vulture.

· Calfa

NBHL (1)

Սփիւրիդս ունէր, եւ դնէր զանգեղս նորա։ Չունիմ անգեղս սփիւրիդիցն իմոց։ Գնաց եհան յիւրոց սփիւրիդիցն զանգեղսն, եւ մատոյց եղբօր իւրոյ. (Վրք. հց. ձ։)


Անել

adj.

much embarrassed, much perplexed, inextricable, without escape;
— եւ անմուտ առնել, to hem in en all sides, to cut off all means of escape from;
— փողոց, blind alley;
street or court with only one entrance.

· Calfa

NBHL (1)

Անունդ Սինա՝ ասի անմատոյց. արդ անել եւ անմերձենալի արդարեւ է աստուածային վայրն։ Յանել եւ յանմատոյց եւ սուրբ անդ սերմնն անկցի. (Փիլ. ել. եւ քհ։)


Անելանելի

cf. Անել.

· Calfa

NBHL (1)

Զլեառնն անելանելի եւ անմատոյց եցոյց ժողովրդեանն. Փիլ. ել.։


Անշօշափելի, լւոյ, լեաց

adj.

impalpable.

· Calfa

NBHL (1)

Ձեռք ոմանք զանշօշափելիսն շօշափեցին. այսինքն զանմատոյց, կամ զսրբազան իրս. (Առ որս. ՟Ժ՟Գ։)


Անհաս, ից

adj.

imperceptible, incomprehensible, inconceivable;
unripe.

· Calfa

NBHL (1)

ἁνέφικτος. inaccessus, non assequendus. Յոր չէ մարթ հասանել. անմատոյց. եւ անհնար ի ձեռս բերել կամ ստանալ. որուն որ հասնիլ չըլլար. եէթիշիլմէզ. եանաշըլմազ.


Անհպելի, լւոյ, լեաց

cf. Անհուպ.

· Calfa

NBHL (1)

որ եւ ԱՆՀՈՒՊ, ԱՆՀՊԱԿԱՆ. ἅψαυστος, ἁέπαφος. intangibilis, intactus. եւ այլն. Անմերձենալի. անմատոյց. անշօշափելի. արգելեալ կամ անհնարին ի հպիլ.


Անձն, ձին, ձամբ, ձանց

s.

person;
hypostasis, personality;
creature, being;
soul;
mind;
heart;
myself, thyself, himself;
անձամբ, personally;
անձամբ անձին, by one's self, personally;
զանձամբ դառնալ, to turn back;
զանձամբ արկանել, to put on, յանձին բերել, to imitate;
յանձին ունել, to accept, to approve;
չառնուլ յ—, to refuse, to deny;
սիրէ նա զ— իւր, he loves himself;
վասն անձին եւեթ տամ պատասխանի, I only answer for myself;
երգնում յ— իմ, թէ այդ այդպէս է, on my soul, it is so;
զգաստանալ յանձին, to revive, to recover one's senses;
փոյթ ունի նա վասն անձին, he takes care of himself;
անձին առնել, to commit suicide;
եռն յանձին հարկանել, to boast of, to flatter one's self, to prick one's self;
յ— առնել, to recommend, to confide;
յ— լինել, to commend one's self, to have confidence in, to confide in, to be committed.

· Calfa

NBHL (1)

Զերկմտութիւն ժողովրդեանն առ նա յանձն, եւ մատոյց առ Աստուած. (Եփր. ել.)


Անկոխ

adj.

untrodden, desert.

· Calfa

NBHL (2)

Կամ ուր ոչ լինի կոխել. անմատոյց.

Բարւոք գտեալ ի դրունս անկոխից. այս ինքն անմատոյց սրբութեանց. որպէս յն. ἅδυτον. (Դիոն. եկեղ.։)


Անմերձենալի, լւոյ, լեաց

adj.

not to be accosted, inaccessible;
untouched.

· Calfa

NBHL (1)

ἁπρόσιτος, ἅδυτος. inaccessabilis, inaccessus. եւ այլն. Յոր ոչ լինի մերձենալ. անմատչելի. անմատոյց. եւ Անհասանելի. որուն մօտենալ չըլլար. եանաշըլմազ.


Անմուտ

adj.

the entrance to which is shut;
without entrance;
impenetrable, inaccessible.

· Calfa

NBHL (1)

Ուր ոչ լինի մտանել. անմատոյց. կիրիլմէզ.


Բարրանք, նաց

s.

cf. Բարուրանք.

· Calfa

NBHL (1)

Ոչ է պարտ սնոտի բարրանօք՝ իւրաքանչիւրոց անձանց պատուամատոյց լինել. (Լմբ. պտրգ.։)


Բոլորապտուղ

adj. s.

all offered;
holocaust

· Calfa

NBHL (1)

Առ յանասնոց եւ ի թռչնոց ի մաքրոց, եւ մատոյց բոլորապտուղ։ Զի կատարեալս այրիցէ բոլորապտուղս. (Փիլ. լին. ՟Բ. 52։)


Դիմագրաւ, ից

adj. adv.

that exposes himself, that ventures, adventurous, hazardous;
adventurer;
hold, insolent;
boldly;
— լինել, to expose one's self, to venture

· Calfa

NBHL (1)

Որ ընդդէմ ոսոխին նախագրաւ բերի. իբր յառաջամարտիկ. ախոյեան. նահատակ. աձնամատոյց. ձեռներէց. յանդուգն. դիմակաց. հակառակորդ. առաջ նետուօղ.


Զգալի, լւոյ, լեաց

adj. adv.

sensible, perceptible, palpable;
—ք, the senses;
intellectual faculties;
ընդ զգալիս պշնուլ, to abandon one's self to passions;
really, truly.

· Calfa

NBHL (1)

Անմատոյց լուսով, այսինքն որ ոչ զգալիւք (այսինքն զգալեւք, զգալեօք) պարփակի, եւ ոչ մտաց իմանի. (Շ. բարձր.։)


Գերակայութիւն, ութեան

s.

eminence, height, pre-eminence, superiority.

· Calfa

NBHL (1)

Ի լոյսն վերին անմատոյց գերակայութեան անսահմանելւոյդ. (Նար. ՟Զ՟Գ։)


Գիսաւոր, աց

adj. s.

hairy, long-haired;
comet;
Greek monk.

· Calfa

NBHL (1)

Որպէս գիսաւորն (կամ հերաւորն, ի լս) սամուէլ յորժամ պարգեւեաց (մատոյց) զգառն. (Մաշտ. ջահկ.։)


Դաշխուրան, ի, աւ

s.

drinking vessel, cup or pot.

· Calfa

NBHL (1)

Ջուր խնդրեաց, եւ ետ կաթն՝ դաշխուրանաւ զօրաւորաց մատոյց կոգի. (Դատ. ՟Ե. 25։)


Թափանցիկ

adj.

that penetrates, piercing;
transparent, diaphanous;
— լինել, cf. Թափ անցանել.

· Calfa

NBHL (1)

Թափանցիկ եղեալ ընդ երկինս՝ յանմատոյց տեսիլն մերձեցուցանէ. (Եղիշ. ՟Ե։)


Թերի, րւոյ, րեաց

adj. adv. s.

imperfect, defective, incomplete, faulty;
imperfectly, faultily;
the half, moiety;
a part, a side;
the rest;
երեւի արեգակն կէս —, half the sun is seen eclipsed;
լնուլ զ—ն, to supply;
— գտանիլ յիմիք, to be wanting in, in need of, to want for, to lack;
to be at a loss.

· Calfa

NBHL (1)

Թերոյն ի վեցօրէին ի մարդ տեսլեան։ Փոյթ ինչ առ թերոյն լցումն մատոյց։ Ի վերայ թերի պատմութեանն. (Նիւս. կազմ.։)


Իսկ

s. adj. conj. adv.

essence, reality, substance, truth;
essential, real, effective, true;
besides, moreover;
but, still, yet;
in fact, really;
even;
as for, as to;
զիսկն գիտել, զիսկն ասել, to be thorougly acquainted with;
to tell the simple truth;
to exhaust a subject;
մեզէն — լուաք, we ourselves have heard;
ինձ — գլխովին, to me;
to myself;
բնաւ — ոչ, not at all;
բնաւ — զի՞ լսէք նմա, why do you listen to him ? չէ եւ չէ —, by no means, in no way whatever;
յայտ —է, it is palpable, evident, clear;
— ես, for me, as for me;
— վասն, as for;
— եւ —, in a moment, soon, speedily, immediately, instantly, directly, forthwith;
truly, in effect, really.

· Calfa

NBHL (1)

մեղայ առ կեանսդ դժրողութեան, ի՛սկ եւ ի՛սկ մեղայ։ Աստուած ի՛սկ եւ ի՛սկ իլոյս անմատոյցասի. (Նար. ԻԷ. ՂԳ։)


Միանձնական, ի, աց

adj.

solitary, coenobitical, monkish, monachal, monastic;
conventual;
unitarian.

· Calfa

NBHL (1)

Գտանէին միանձնական պարկեշտականս սրբամատոյց կանայս. (Ագաթ.։)


Միգային

cf. Միգապատ.

· Calfa

NBHL (1)

Ամբակումայ մարգարէին, որ յափշտակեցաւ ի միգական երկրէն, եւ մատոյց զճաշն ի բաբելոն. (Ճ. ՟Ա.։)


Նեղութիւն, ութեան

s.

want of width or amplitude, narrowness, straightness;
care, trouble, tribulation, grief, sorrow, affliction, inquietude, displeasure;
fatigue, weariness;
importunity, incommodiousness, annoyance, tedium;
torment, worry, vexation, oppression.

· Calfa

NBHL (1)

Վասն դժուարամատոյց նեղութեան ամրութեան վայրացն։ Առ նեղութեան անձանց յոգւոց հանցեն։ Ի նեղութեան սովոյ.եւ այլն։


Նժոյգաձիգ

s.

groom.

· Calfa

NBHL (1)

Նժոյգաձիգ իւր մատոյց նմա զընտիր երիվարն. (Արծր. ՟Գ. 4։)


Որ, ոյ, ով

pron.

who, which, what, that;
որ միանգամ, որ ոք, who, whoever, whosoever;
որք միանգամ, all they who;
որ ինչ, what;
which;
all that;
whatever;
այրն որ գայ, the man who is coming;
զոր դու գտեր, what you have found;
եւ որ չար եւս է, որ չար քան զամենայն է, and what is worst of all;
այրն զոր եմ սիրեմ, the man whom I love;
չգիտէ զոր գործէն, he does not know what he is doing;
յորմէ, whence, therefore;
որ եւ իցէ, whoever, whosoever;
any thing whatever, aught;
որ զինչ եւ իցէ, whatever or whatsoever it may be;
be that as it may;
ընտրեա զոր եւ կամիս, choose which you please;
որոյ աղագաւ, for this reason;
որ բարիս գործէ, գտցէ զբարիս, who acts well will be rewarded;
որ խնդրէ՝ առնու, he who asks will receive;
ժողովեցին որ շատ եւ որ սակաւ, some have gathered much, some little;
հանապազօր մեղանչեմք՝ որ խորհհրդով, որ բանիւ, we continually sin either in thought or word.

· Calfa

NBHL (1)

Ե՛կ, զի ուտես. ո՛չ ասաց, որ զի ուտեմք։ Բերեմք օր ըստ օրէ զպէտս քո. որ զի աղօթես ի վերայ մեր։ Աղօ՛թս արա ինձ, որ զի երթայց ի տեղի իմ։ Ուրախութեամբ լի եղեւ, որ զի թէ մատոյց աստուծոյ պատարագ ի պտղոյ իւրմէ. (Վրք. հց. ՟Զ։)


Որ

conj.

that;
որ զի, that, in order that, so that;
since, as;
կարծեմ որ գայ, I believe that he will come;
որ թէպէտեւ նոքա վեհք են, although they are superior.

· Calfa

NBHL (1)

Ե՛կ, զի ուտես. ո՛չ ասաց, որ զի ուտեմք։ Բերեմք օր ըստ օրէ զպէտս քո. որ զի աղօթես ի վերայ մեր։ Աղօ՛թս արա ինձ, որ զի երթայց ի տեղի իմ։ Ուրախութեամբ լի եղեւ, որ զի թէ մատոյց աստուծոյ պատարագ ի պտղոյ իւրմէ. (Վրք. հց. ՟Զ։)


Նոյնահրաշ

adj.

equally wonderful.

· Calfa

NBHL (1)

Անդ Մովսէս նախկին հայելի անորակ անմատոյց լուսոյն ... եկեալ ողջունէր նոյնահրաշ կերպիւ. (Խոր. վրդվռ.։)


Նուէր, ուիրաց

s.

offer, offering, present, oblation;
libation;
sacrifice;
—ք, liberality;
cf. Ձօնի;
հաց նուիրաց, shew-bread;
արգադիր —, votive-offering.

· Calfa

NBHL (1)

Յովբ նուէրս մատոյց աստուծոյ զվարսն իւր. (Իսիւք.։)


Ուտիք

s.

flesh-day, meat-day;
— ուտել, to eat meat;
ոչ ամենայն օր —, եւ ոչ երկիցս զատիկ, Christmas come but once a year.

· Calfa

NBHL (1)

Մի աղօթամատոյց է ուտեաց եւ պահոց. (Մխ. ապար.։)


Շամիրամակերտ

cf. Շամիրամաշէն.

· Calfa

NBHL (1)

Ունէին զանմատոյց ամրոցն զշամիրամաշէնն զաւանն զվան. (Արծր.։ ՟Ե. 12։)


Շամիրամաշէն

adj. s.

built by Semiramis;
Semiramople, Van.

· Calfa

NBHL (1)

Ունէին զանմատոյց ամրոցն զշամիրամաշէնն զաւանն զվան. (Արծր.։ ՟Ե. 12։)


Հրապարփակ

adj.

surrounded by fire.

· Calfa

NBHL (1)

Պատուար հրապարփակ՝ անմատոյց ընդդիմողացն հինից. (Նար. կուս.։)


Ձօնարան, աց

s.

offering place, altar.

· Calfa

NBHL (1)

Ձօնարան ընծայամատոյց գառինն անմահի. (Նար. խչ.։)


Նախազեկոյց

cf. Կանխազեկոյց.

· Calfa

NBHL (1)

Նախազեկոյց աւետամատոյց փառաց գալստեան՝ ի դշխոյն պահեալ սուրբ թագաւորիդ. (Նար. ՟Ղ՟Բ։)


Նախաձեռն

adj.

spontaneous, ready, willing;
prompt;
the first to volunteer;
— լինել ի կռիւ, to commence the attack, to begin the fight;
— լինել, cf. Նախաձեռնել.

· Calfa

NBHL (1)

Այս բաագրատ նախաձեռն ընծայ ըստ կամաց մատոյց զինքն վաղարշակայ. (Խոր. ՟Բ. 3։)