given much or abundantly.
· Calfa
Սակաւիկ մի ի բազմամատոյցն պակասեսցի պարենիցն (ձի). (Պիտ.։)
that prays to God, that addresses his prayers to God;
prayer-book.
· Calfa
Տայ եւ առնու զխաղաղութիւն աղօթամատոյցն, եւ ոչ եւս եպիսկոպոսն. (Խոսր.։)
Սաղմոսարան, կամ աղօթամատոյց ընթեռնուն. (ի գիրս Խոսր.։)
Աղօթամատոյց գիրս. (Յիշատ.։)
inaccessible, unapproachable.
· Calfa
Բնակեալ ի լոյս անմատոյց. (՟Ա. Տիմ. ՟Զ. 15։)
Անմատոյց ամուրք, կամ աշտարակ, բարձրութիւն. (Եղիշ. ՟Գ։ Լաստ.։)
Պատուարր անմատոյց ընդդիմողացն հինից։ Ի մուտս անմատոյցս։ Անմատոյց գեղեցկութիւն։ Զանմատոյց հուրն կիզանող. (Նար.։)
Անսկզբնական զօրութիւնն անմատոյց յումեքէ. (Ագաթ.։)
Ի կեանս յանպատումս եւ յանմատոյցս. (Անյաղթ բարձր.։)
(Սաւուղ) համարձակեցաւ յանմատոյց խորհուրդն մտաբերել, որ չէր օրէն նմա մատուցանել. (Սեբեր. ՟Զ։)
Զանմատոյցն (գինի) չխառնել. (Կանոն.։)
Պղինձն անզգայ եւ անմատոյց է ի պղծութիւն. (Եղիշ. յես.։)
inaccessible, steep, cragged.
· Calfa
Վասն դժուարամատոյց նեղութեան ամրութեան վայրացն. (՟Բ. Մակ. ՟Ժ՟Բ. 21։)
Չկարէ ոք ասել, թէ դժուարամատոյց ինչ ոք էր. (Ոսկ. մ. ՟Բ. 12։)
ԴԺՈՒԱՐԱՄԱՏՈՅՑ ԴԺՈՒԱՐԱՄԱՏՉԵԼԻ. δυσπρόσιτος accessu difficilis Յոր կամ առ որ դժուարին է մատչել, մերձենալ. անմատոյց.
accostable, accessible.
· Calfa
Հաւատացելոց դիւրամատոյց եւ ընդել. (Բրս. գորդ.։)
Դիւրամատոյցս զիս մատուցից կարօտելոցն. (Փիլ. ՟ժ. բան.։)
Ի ձեռն նաւավարութեան զամենայն պիտոյս՝ դիւրամատոյցս մերձեցոյց. (Շիր.։)
self-devoted;
that produces naturally, natural;
favorable;
accident, fate, destiny;
— դիմագրաւել, to expose one's self, to devote one's self;
— տալ զօրինակն, to give an exemple easily imitated.
· Calfa
Ի խորոց սրտի ... ինքնամատոյց դատախազութիւն. (Նար. ՟Ծ՟Է։)
Ինքնամատոյց համարելով գոլ ամենայնի առանց նախախնամութեան մմմսկզբանն ինքնամոյց եղեալքն. (Նիւս. բն.։)
Եղելոց ամենեցուն կամ զաստուած ասեն գոլ պատճառ. կամ զհարկ կամ ճակատագիր, կամզբնութիւն կամ զբախտ, կամ զինքնամատոյցն, անձնչնցն եւ կամ անբանիցն դիպմունք առանց բնութեան եւ արուեստի՜ Ոչ ինքնամատուցին, քանզի անշնչիցն եւ անբանիցն են դիպմունք. (Նիւս. բն.։)
cf. Նպաստաւոր.
· Calfa
Ձեռնտու եւս եղեալ նպաստամատոյց վարդապետութեան մուշեղ. (Կորիւն.։)
(Յաղօթս եկեղեցւոյ) միմեամբք միմեանց օգնական լինել. (եւ նպաստամատոյց՝ առ աստուած. Խոսր.)
Նպաստամատոյց հանճարոյ եւ քաղցրութիւն արմաւենոյս գոլ պտղոյ. (Պիտ.։)
Անօրէնութիւնս՝ հրոյն յաւիտենից նպաստամատոյց լինի. (Կոչ. ՟Բ։)
Նպաստամատոյց մեծարանս գտեալ ի քաղաքացւոցն. (Կաղանկտ.։)
to promote, to prefer to any post or dignity.
· Calfa
Ապա ամենեցունցն նախամատոյց արարեալ զաթանասիոս՝ ի գլխաւորութիւն հաւատոցն կոչէին. (Ճ. ՟Բ.։)
letter-presenting.
· Calfa
Հետեւեցուցաք զսուրհանդակ բանիս ընթացից՝ աւետապատճէն նամակամատոյց՝ առ մեծի հովուիս պատուասիրութիւն. (Նար. մծբ.։)
standing forward, presenting or offering oneself, eager, forward, earnest, assiduous;
competitor;
— լինել, to advance, to present or offer oneself, to be forward, eager, warm.
· Calfa
Ճշմարիտ որդի բնաւոր, ո՛չ ի ծառայութենէ յառաջամատոյց որդեգրութեամբ, այլ ի բնութենէ անհաս ծննդեանն. (Կոչ. ՟Ժ՟Ա։)
Հնազանդելով յառաջամատոյց լինել նմա. (Ոսկ. յհ. ՟Ա. 30։)
often offered or offering.
· Calfa
Սակս որ ի սմա մշտամատոյց եւ հանապազաբուղխ ծորման իջիցն կողահոսն կաթուածոց. (Անան. եկեղ։)
Մշտամատոյց աղօթիցս սահման։ Ի մշտամատոյց աղօթանուէր հիւսիցն. (Ոսկիփոր.։ Գանձ.։)
to present a letter or petition.
· Calfa
Իսկ զՆեստորի կողմանն (նամակս) ինքեանք իսկ թղթամատոյցք լինէին առ թագաւորն. (Աբր. մամիկ.։ եւ Ճ. ՟Բ. ժող. եփես.։)
offering, making a present;
sacrificer;
officiating priest;
missal, massbook;
liturgy.
· Calfa
Նոքա եղիցին պատարագամատոյցք փոխանակ ժողովրդեանն։ Պատարագամատոյցքն եւ քաւիչքն Իսրայէլի. (Մծբ. ՟Ժ՟Ե. ՟Ժ՟Թ։)
Նա էր նուէր, նա՜ ինքն եւ քահանայ. եւ պատարագ, եւ պատարագամատոյց. (Ոսկ. եբր.։)
Զայս աղօթս մատուցանէր երէցն յառաջ քան զմատուցանելն պատարագին. եւ յետ այսորիկ մատոյց կատարեաց զպատարագամատոյցն զամենայն. (Բուզ. ՟Ե. 28.) (կամ ըստ այլ ձ. պատարագամատոյցն զամենայն. որ հայի ի ՟Ա. նշան)։
Յամենայն պատարագամատոյցսն առաջին աղօթքն՝ վասն մատուցանողին արժանաւոր լինելոյ ասի։ Զանազանութիւնք քարոզաց եւ աղօթից եւ պատարագամատուցաց. (Խոսր. պտրգ.։)
Պատարագամատոյց աստուծով, զոր արարեալ է սրբոյ հօրն մերոյ Յովհաննու Ոսկեբերանի. (որպէս եւ Բարսղի, եւ Աթանասի) (Պտրգ. ոսկ. եւ այլն։)
Պատարագամատոյցն Յակոբու (Տեառնեղբօր)։ Ոչ ոք յաստուածային պատգամացն յիշէ զպատարագամատոյցն, թէ պատարագամատոյց ունէին առաքեալք. (Ճ. ՟Է.։)
Եւ առեալ քարտէս՝ գրեաց պատարագամատոյց. (Հ=Յ. մայ. ՟Ի՟Զ.։)
Քննեցի վասն սորին զպատարագամատոյց աղօթս։ Պատարագամատոյց սեղանովն։ Ի պատարագամատոյց զգեստ քահանային. (Լմբ. պտրգ.։ Վրդն. լս.։ Հ=Յ. յուլ. ՟Ժ՟Դ.։)
rendering honour and respect.
· Calfa
Շրթամբքս պատուամատոյց՝ ըստ մարգարէին, այլ ո՛չ եթէ սրտիւս. (Նար. ՟Ի՟Ը։)
to worship, to adore.
· Calfa
Մկնորսակացն (կատուաց) լինելով պաշտօնամատոյց. (Յհ. իմ. պաւլ.։)
producing seeds.
· Calfa
Բոյսք սերմանամատոյցք (կամ սերմնամատոյցք), եւ կամ պտղածին ծառք վարսաւորք. (Նար. առաք.։)
unclean, impure, sacrilegious.
· Calfa
Գնաց ի տաճար կռոցն յաւուր տօնի պղծամատոյց զոհիցն. (Տէր Իսրայէլ. փետր. ՟Ը.։)
offered piously, with reverence.
· Calfa
Սրբամատոյց աղօթք։ Աղօթս սրբամատոյցս. (Դիոն.։ Սարգ.։ Գագիկ առ ռոմանոս.։ Ճ. ՟Ժ.։ Նչ. եզեկ.։)
Աստուածային սրբամատոյցն ողջակիզի. (Պիտ.։)
Բազմեալ ի գահոյս սրբամատոյցն աթոռոյ (դիտապետութեան). (Նար. խչ.։)
Սրբամատոյց կանայք քրիստոսական հաւատոց. (Ագաթ.։)
cf. Կաթնատու.
· Calfa
Նմին կաթնաձիր մայր ցուցեալ ծանուցար։ Մայր կաթնամատոյց բնաւից ստեղծողին. (Նար. կուս.։)
that offers;
that is offered.
· Calfa
Զհաշտութեան ձերոյ ընծայամատոյց. (Երզն. լս.։)
Ձօնարան ընծայամատոյց գառինն անմահի խա՛չ ամենազօր. (Նար. խչ.։)
cf. Օգտակար.
· Calfa
Ոչ նմանապէս միմեանց՝ օգտամատոյց մեզ լինելով. (Յհ. իմ. ատ.։)
cf. Սրբամատոյց.
· Calfa
Նուիրեալ սրբութեան կամ սրբութեամբ. սրբամատոյց. նուիրական, սրբազան, եւ սրբազնակատար.
chamber;
cell.
· Calfa
(սեռ. -ի) «փոքր սենեակ» Վրք. հց. Սարգ. որից խցարգել Կանոն. խցաւոր Վրք. հց. խառնախուց Ոսկ. մ. բ. 3. խցիկ Բուզ. Ոսկ. Եղիշ. միանձ. էջ 159։-ՆՀԲ խուց բառին տալիս է նաև «սենեակ արքունի, տուն գանձուց, շտեմարան» նշանակութիւնը, որի համար իբր վկայութիւն է դնում Եղիշ. խաչել. «Շնորհեաց ո՛չ միայն զմասն պար-գևին, այլ զամենայն զբուն հայրենի խցիւն յանմատոյց զօրութենէն». (Վենետ. 1859 տպագրութեան մէջ այս վկայութիւնը չկայ)։ Ոսկ. մտթ. Ա. էջ 112 «Ոչինչ պատուաևան տեսանէին անդ, այլ զմսուրն և զխուց» հա-տուածի մէջ խուց ուղղելի է խուղ (ըստ Վար-դանեան ՀԱ 1913, 300)։
Շնորհեաց ոչ միայն զմասն պարգեւին, այլ զամենայն զբուն զհայրենի խցիւն յանմատոյց զօրութենէն. (Եղիշ. խաչել.։)
to establish one's self, to fortify one's self, to be intrenched, strongly posted.
· Calfa
Ամրանալի դղեակ. (Ոսկ. լս. (տպ. անմատոյց)։)
castle;
citadel;
fort, fortress;
redoubt, outwork.
· Calfa
Քանդեսցին ամրոցք ապստամբողացն։ Կոչէ ձեռամբ յամրոցն անմատոյց՝ փախուցելոցն պատսպարան. (Նար.։)
Որպէս ամուր, (կամ սեռ. յոքն. գ. ) Ամրական. անմարտնչելի. անմատոյց. կամ ամրութեանց.
blind;
without eyes;
blinded.
· Calfa
Անձն աստուածատեսակ եղեալ՝ յանմատոյց լուսոյն ճառագայթս ձեռնարկէ անաչեայ ձեռնարկութեամբ. (Դիոն. ածայ.։)
without salary, unpaid;
without merit or recompense.
· Calfa
Բժշկութիւն անվարձ եւ ինքնամատոյց. (Առ որս. ՟Է։)
sun;
cf. Արեւ.
· Calfa
Լուցանին որպէս զարեգակունս յանմատոյց լուսոյն. (Յճխ. ՟Ժ՟Դ։ տե՛ս եւ Նար. չ. եւ Նար. առաք.։)
ready to the hand, handy, manual, portatif;
in part payment, on account;
— տալ, to give in part payment;
— բառարան, pocket dictionary.
· Calfa
Առձեռն եւ ինքնամատոյց տալ. (Սարգ. ՟բ. պետ. ՟Ա։)
deterioration, destruction.
· Calfa
Աղաւաղութիւն մարմնոյս մերոյ եւ դժուարաշարժութիւն զձին ի պէտս ածեալ մատոյց. (Նիւս. կազմ. ՟Ը։)
adj. s. that prays to God;
that addresses God in prayer.
· Calfa
Որ առնէ աղօթս. աղօթական. աղօթամատոյց. աղօթաւոր, եւ ուխտաւոր. աղօթք ընօղ. տուաճը.
that does not disgust;
— լինել, not to disgust.
· Calfa
Ի հրեշտակաց փառամատոյց պատմուճանաւ զարդարեալ անգարշ որդեա՛կ իմ վաչէ աղուանից արքայ. (Գիւտ թղթ. առ վաչէ։)
handle;
cf. Անգեղազէշ.
· Calfa
Սփիւրիդս ունէր, եւ դնէր զանգեղս նորա։ Չունիմ անգեղս սփիւրիդիցն իմոց։ Գնաց եհան յիւրոց սփիւրիդիցն զանգեղսն, եւ մատոյց եղբօր իւրոյ. (Վրք. հց. ձ։ (Ի գիրս վաստակոց գրի ԱՆԿՂ)։)
vulture.
· Calfa
Սփիւրիդս ունէր, եւ դնէր զանգեղս նորա։ Չունիմ անգեղս սփիւրիդիցն իմոց։ Գնաց եհան յիւրոց սփիւրիդիցն զանգեղսն, եւ մատոյց եղբօր իւրոյ. (Վրք. հց. ձ։)
much embarrassed, much perplexed, inextricable, without escape;
— եւ անմուտ առնել, to hem in en all sides, to cut off all means of escape from;
— փողոց, blind alley;
street or court with only one entrance.
· Calfa
Անունդ Սինա՝ ասի անմատոյց. արդ անել եւ անմերձենալի արդարեւ է աստուածային վայրն։ Յանել եւ յանմատոյց եւ սուրբ անդ սերմնն անկցի. (Փիլ. ել. եւ քհ։)
impalpable.
· Calfa
Ձեռք ոմանք զանշօշափելիսն շօշափեցին. այսինքն զանմատոյց, կամ զսրբազան իրս. (Առ որս. ՟Ժ՟Գ։)
imperceptible, incomprehensible, inconceivable;
unripe.
· Calfa
ἁνέφικτος. inaccessus, non assequendus. Յոր չէ մարթ հասանել. անմատոյց. եւ անհնար ի ձեռս բերել կամ ստանալ. որուն որ հասնիլ չըլլար. եէթիշիլմէզ. եանաշըլմազ.
cf. Անհուպ.
· Calfa
որ եւ ԱՆՀՈՒՊ, ԱՆՀՊԱԿԱՆ. ἅψαυστος, ἁέπαφος. intangibilis, intactus. եւ այլն. Անմերձենալի. անմատոյց. անշօշափելի. արգելեալ կամ անհնարին ի հպիլ.
person;
hypostasis, personality;
creature, being;
soul;
mind;
heart;
myself, thyself, himself;
անձամբ, personally;
անձամբ անձին, by one's self, personally;
զանձամբ դառնալ, to turn back;
զանձամբ արկանել, to put on, յանձին բերել, to imitate;
յանձին ունել, to accept, to approve;
չառնուլ յ—, to refuse, to deny;
սիրէ նա զ— իւր, he loves himself;
վասն անձին եւեթ տամ պատասխանի, I only answer for myself;
երգնում յ— իմ, թէ այդ այդպէս է, on my soul, it is so;
զգաստանալ յանձին, to revive, to recover one's senses;
փոյթ ունի նա վասն անձին, he takes care of himself;
անձին առնել, to commit suicide;
եռն յանձին հարկանել, to boast of, to flatter one's self, to prick one's self;
յ— առնել, to recommend, to confide;
յ— լինել, to commend one's self, to have confidence in, to confide in, to be committed.
· Calfa
Զերկմտութիւն ժողովրդեանն առ նա յանձն, եւ մատոյց առ Աստուած. (Եփր. ել.)
untrodden, desert.
· Calfa
Կամ ուր ոչ լինի կոխել. անմատոյց.
Բարւոք գտեալ ի դրունս անկոխից. այս ինքն անմատոյց սրբութեանց. որպէս յն. ἅδυτον. (Դիոն. եկեղ.։)
not to be accosted, inaccessible;
untouched.
· Calfa
ἁπρόσιτος, ἅδυτος. inaccessabilis, inaccessus. եւ այլն. Յոր ոչ լինի մերձենալ. անմատչելի. անմատոյց. եւ Անհասանելի. որուն մօտենալ չըլլար. եանաշըլմազ.
the entrance to which is shut;
without entrance;
impenetrable, inaccessible.
· Calfa
Ուր ոչ լինի մտանել. անմատոյց. կիրիլմէզ.
cf. Բարուրանք.
· Calfa
Ոչ է պարտ սնոտի բարրանօք՝ իւրաքանչիւրոց անձանց պատուամատոյց լինել. (Լմբ. պտրգ.։)
all offered;
holocaust
· Calfa
Առ յանասնոց եւ ի թռչնոց ի մաքրոց, եւ մատոյց բոլորապտուղ։ Զի կատարեալս այրիցէ բոլորապտուղս. (Փիլ. լին. ՟Բ. 52։)
that exposes himself, that ventures, adventurous, hazardous;
adventurer;
hold, insolent;
boldly;
— լինել, to expose one's self, to venture
· Calfa
Որ ընդդէմ ոսոխին նախագրաւ բերի. իբր յառաջամարտիկ. ախոյեան. նահատակ. աձնամատոյց. ձեռներէց. յանդուգն. դիմակաց. հակառակորդ. առաջ նետուօղ.
sensible, perceptible, palpable;
—ք, the senses;
intellectual faculties;
ընդ զգալիս պշնուլ, to abandon one's self to passions;
really, truly.
· Calfa
Անմատոյց լուսով, այսինքն որ ոչ զգալիւք (այսինքն զգալեւք, զգալեօք) պարփակի, եւ ոչ մտաց իմանի. (Շ. բարձր.։)
eminence, height, pre-eminence, superiority.
· Calfa
Ի լոյսն վերին անմատոյց գերակայութեան անսահմանելւոյդ. (Նար. ՟Զ՟Գ։)
hairy, long-haired;
comet;
Greek monk.
· Calfa
Որպէս գիսաւորն (կամ հերաւորն, ի լս) սամուէլ յորժամ պարգեւեաց (մատոյց) զգառն. (Մաշտ. ջահկ.։)
drinking vessel, cup or pot.
· Calfa
Ջուր խնդրեաց, եւ ետ կաթն՝ դաշխուրանաւ զօրաւորաց մատոյց կոգի. (Դատ. ՟Ե. 25։)
that penetrates, piercing;
transparent, diaphanous;
— լինել, cf. Թափ անցանել.
· Calfa
Թափանցիկ եղեալ ընդ երկինս՝ յանմատոյց տեսիլն մերձեցուցանէ. (Եղիշ. ՟Ե։)
imperfect, defective, incomplete, faulty;
imperfectly, faultily;
the half, moiety;
a part, a side;
the rest;
երեւի արեգակն կէս —, half the sun is seen eclipsed;
լնուլ զ—ն, to supply;
— գտանիլ յիմիք, to be wanting in, in need of, to want for, to lack;
to be at a loss.
· Calfa
Թերոյն ի վեցօրէին ի մարդ տեսլեան։ Փոյթ ինչ առ թերոյն լցումն մատոյց։ Ի վերայ թերի պատմութեանն. (Նիւս. կազմ.։)
essence, reality, substance, truth;
essential, real, effective, true;
besides, moreover;
but, still, yet;
in fact, really;
even;
as for, as to;
զիսկն գիտել, զիսկն ասել, to be thorougly acquainted with;
to tell the simple truth;
to exhaust a subject;
մեզէն — լուաք, we ourselves have heard;
ինձ — գլխովին, to me;
to myself;
բնաւ — ոչ, not at all;
բնաւ — զի՞ լսէք նմա, why do you listen to him ? չէ եւ չէ —, by no means, in no way whatever;
յայտ —է, it is palpable, evident, clear;
— ես, for me, as for me;
— վասն, as for;
— եւ —, in a moment, soon, speedily, immediately, instantly, directly, forthwith;
truly, in effect, really.
· Calfa
մեղայ առ կեանսդ դժրողութեան, ի՛սկ եւ ի՛սկ մեղայ։ Աստուած ի՛սկ եւ ի՛սկ իլոյս անմատոյցասի. (Նար. ԻԷ. ՂԳ։)
solitary, coenobitical, monkish, monachal, monastic;
conventual;
unitarian.
· Calfa
Գտանէին միանձնական պարկեշտականս սրբամատոյց կանայս. (Ագաթ.։)
cf. Միգապատ.
· Calfa
Ամբակումայ մարգարէին, որ յափշտակեցաւ ի միգական երկրէն, եւ մատոյց զճաշն ի բաբելոն. (Ճ. ՟Ա.։)
want of width or amplitude, narrowness, straightness;
care, trouble, tribulation, grief, sorrow, affliction, inquietude, displeasure;
fatigue, weariness;
importunity, incommodiousness, annoyance, tedium;
torment, worry, vexation, oppression.
· Calfa
Վասն դժուարամատոյց նեղութեան ամրութեան վայրացն։ Առ նեղութեան անձանց յոգւոց հանցեն։ Ի նեղութեան սովոյ.եւ այլն։
who, which, what, that;
որ միանգամ, որ ոք, who, whoever, whosoever;
որք միանգամ, all they who;
որ ինչ, what;
which;
all that;
whatever;
այրն որ գայ, the man who is coming;
զոր դու գտեր, what you have found;
եւ որ չար եւս է, որ չար քան զամենայն է, and what is worst of all;
այրն զոր եմ սիրեմ, the man whom I love;
չգիտէ զոր գործէն, he does not know what he is doing;
յորմէ, whence, therefore;
որ եւ իցէ, whoever, whosoever;
any thing whatever, aught;
որ զինչ եւ իցէ, whatever or whatsoever it may be;
be that as it may;
ընտրեա զոր եւ կամիս, choose which you please;
որոյ աղագաւ, for this reason;
որ բարիս գործէ, գտցէ զբարիս, who acts well will be rewarded;
որ խնդրէ՝ առնու, he who asks will receive;
ժողովեցին որ շատ եւ որ սակաւ, some have gathered much, some little;
հանապազօր մեղանչեմք՝ որ խորհհրդով, որ բանիւ, we continually sin either in thought or word.
· Calfa
Ե՛կ, զի ուտես. ո՛չ ասաց, որ զի ուտեմք։ Բերեմք օր ըստ օրէ զպէտս քո. որ զի աղօթես ի վերայ մեր։ Աղօ՛թս արա ինձ, որ զի երթայց ի տեղի իմ։ Ուրախութեամբ լի եղեւ, որ զի թէ մատոյց աստուծոյ պատարագ ի պտղոյ իւրմէ. (Վրք. հց. ՟Զ։)
that;
որ զի, that, in order that, so that;
since, as;
կարծեմ որ գայ, I believe that he will come;
որ թէպէտեւ նոքա վեհք են, although they are superior.
· Calfa
Ե՛կ, զի ուտես. ո՛չ ասաց, որ զի ուտեմք։ Բերեմք օր ըստ օրէ զպէտս քո. որ զի աղօթես ի վերայ մեր։ Աղօ՛թս արա ինձ, որ զի երթայց ի տեղի իմ։ Ուրախութեամբ լի եղեւ, որ զի թէ մատոյց աստուծոյ պատարագ ի պտղոյ իւրմէ. (Վրք. հց. ՟Զ։)
equally wonderful.
· Calfa
Անդ Մովսէս նախկին հայելի անորակ անմատոյց լուսոյն ... եկեալ ողջունէր նոյնահրաշ կերպիւ. (Խոր. վրդվռ.։)
offer, offering, present, oblation;
libation;
sacrifice;
—ք, liberality;
cf. Ձօնի;
հաց նուիրաց, shew-bread;
արգադիր —, votive-offering.
· Calfa
Յովբ նուէրս մատոյց աստուծոյ զվարսն իւր. (Իսիւք.։)
flesh-day, meat-day;
— ուտել, to eat meat;
ոչ ամենայն օր —, եւ ոչ երկիցս զատիկ, Christmas come but once a year.
· Calfa
Մի աղօթամատոյց է ուտեաց եւ պահոց. (Մխ. ապար.։)
cf. Շամիրամաշէն.
· Calfa
Ունէին զանմատոյց ամրոցն զշամիրամաշէնն զաւանն զվան. (Արծր.։ ՟Ե. 12։)
built by Semiramis;
Semiramople, Van.
· Calfa
Ունէին զանմատոյց ամրոցն զշամիրամաշէնն զաւանն զվան. (Արծր.։ ՟Ե. 12։)
surrounded by fire.
· Calfa
Պատուար հրապարփակ՝ անմատոյց ընդդիմողացն հինից. (Նար. կուս.։)
offering place, altar.
· Calfa
Ձօնարան ընծայամատոյց գառինն անմահի. (Նար. խչ.։)
cf. Կանխազեկոյց.
· Calfa
Նախազեկոյց աւետամատոյց փառաց գալստեան՝ ի դշխոյն պահեալ սուրբ թագաւորիդ. (Նար. ՟Ղ՟Բ։)
spontaneous, ready, willing;
prompt;
the first to volunteer;
— լինել ի կռիւ, to commence the attack, to begin the fight;
— լինել, cf. Նախաձեռնել.
· Calfa
Այս բաագրատ նախաձեռն ընծայ ըստ կամաց մատոյց զինքն վաղարշակայ. (Խոր. ՟Բ. 3։)