Definitions containing the research օղ : 5283 results

Քաջադէտ, դիտի

adj.

watching, looking well over.

· Calfa

NBHL (1)

Քաջ գիտօղ. բարւոք նկատօղ. դէտ ճարտար.


Քաջազօր

adj.

very strong, powerful, mighty.

· Calfa

NBHL (2)

ἁνδρείος fortis, virilis, strenuus. Մեծազօր. զօրաւոր. արի. արիական. յաղթօղ.

Ըստ քաջազօր զօրութեանն։ Քաջազօր զօրութեամբ յաղթօղ եղեալ, (Ասող. ՟Գ. 7. 30։)


Վարշամակ, աց

s.

handkerchief;
towel, napkin, linen;
head-band, hand-cover, veil;
amict.

· Calfa

NBHL (2)

σουδάριον ի լտ. sudarium. σημικίνθιον ի լտ. semicinctium. κάλυμμα velamen κίδαρις cidaris, pileus regius եւ այլն. վր. վարշամանգի. Թաշկինակ. դաստառակ, սրբիչ. կտաւ արկանելի զգլխով. խոյր. կիդար. ապարօշ. քօղ. եւ այլն.

Վկայեն սուդարունքն եւ վարշամակքն, որք բժշկէին ի նմանութիւն զօրութեան քրիստոսի ի ձեռն պօղոսի. (Կոչ. ՟Ժ։)


Վարոց, աց

s.

switch, stick, rod, verge;
penis, member, genitals.

· Calfa

NBHL (1)

Ղանգանուն ի ցօղոյ անկեալ զխոտով՝ կռուի ի թափիչ վարոցս եւ ի մօրուս քօշից. (Խոր.։)


Վարսակ, աց

s.

oats.

· Calfa

NBHL (1)

Մանրախոտքն, որպէս լօռն, եւ վարսակն, եւ կնիւնն։ Յօղունն վարսակայ ամենեւին փոր եւ սնամէջ է։ (Ագաթ։ Վեցօր. Ե։)


Վարսավիրայ

cf. Վարսաւիրայ.

· Calfa

NBHL (1)

ՎԱՐՍԱՎԻՐԱՅ ՎԱՐՍԱՒԻՐԱՅ. κουρεύς tonsor, rasor. իտ. barbiere. Որ վիրայ այսինքն սափրէ կամ կտրէ զվարսս ուրուք. սափրիչ. գերծօղ հերաց ածելեաւ, կամ խուզիչ կտրոցաւ. պէրպէր, գըրգըճը.


Վարսաւոր, աց

adj. ast. bot. s.

hairy, long-haired;
blazing-tailed;
comose, leafy, tufted;
Nazarite;
comet.

· Calfa

NBHL (2)

κομήτης comatus, comans, crinitus. Ունօղ զվարսս ամբողջ առանց յապաւելոյ կամ փոքրելոյ՝ որպէս ուխտաւոր նազովրեցի.

Աստղն անրախոտքն, որպէս լօռն, եւ վարսակն, եւ կնիւնն։ Ցօղունն վարսակայ ամենեւին փո՛ր եւ սնամէջ է. (Ագաթ.։ Վեցօր. ՟Ե։)


Վեհագոյն

adj.

superexcellent, supreme, eminent.

· Calfa

NBHL (1)

Վեհագոյնքն իշխեսցեն, եւ վատթարագոյնքն ընդ իշխանութեամբ իցեն։ Ծնօղք վեհագոյնք են ծննդոցն, եւ արք իսկ քան զկանայս եւ զմանկունս. եւ իշխանք քան զայն որ ընդ իշխանութեամբ են. (Պղատ. օրին.։)


Վեհիմաց

adj.

divinely inspired.

· Calfa

NBHL (1)

Իմացօղ բարձրագոյն իրաց. վսեմամիտ. նրբահայեաց.


Վեր, ի վեր

adv. fig. bot. adj.

above, upon, on, over;
on high, high, high up;
վեր ի վայր, ի վեր եւ ի վայր, up and down, high and down, upside down;
topsy turvy;
frequently;
ի վեր եւ ի խոնարհ, up and down, always, incessantly, at every moment, ever;
ի վեր անդր, above, up there;
ի վեր քան զամենայն, above all;
վեր ի վայր կործանել, to turn upside down, to turn topsy turvy, to upset, to overset;
վեր ի վայր շրջել, to turn over, to overthrow, to overturn;
to disorder, to disturb;
ի վեր մատչել, to go higher up, to ascend;
ի վեր ունել, to bear up, to support, to sustain, to prop;
ի վեր հանել, բերել, to elevate, to raise on high;
to discover, to manifest, to unmask, to unveil, to denounce, to disclose, to reveal;
ակն ի վեր տալ, to lift up one's eyes, to look up, to raise one's head;
ձի ի վեր առնուլ, to ride, to mount on horseback;
ի վեր գալ տնկոյն, to peep out heads, to pullulate and grow, to sprout, to bud;
ի վեր կացուցանել զսպանեալն, to raise from the dead, to bring to life again;
ի վեր քան զբան, ineffable;
inexplicable;
ի վեր է այս քան զկար զօրութեան իմոյ, that is beyond my power;
ի վեր քան զպայման մերասեր բնութեան, above humanity;
որպէս ի վեր անդր ասացաք, as we have already said;
վեր ի վերոյ, apparent, superficial, feigned, affected;
երկիր պագին նմա —, they feigned to worship him;
superficially, apparently, affectedly;
— ունելով գիտութիւն, without a thorough knowledge of, having a smattering of.

· Calfa

NBHL (2)

Կարօղ գոլով՝ ի վեր քան զվիշտս (այսինքն առանց վշտաց) զտնտեսութեան աւարտել խորհուրդ։ Ոչ ես գրաւեալ ընդ մասամբք ախտից ի վերդ քան զբան. (Նար. ՟Խ՟Դ. եւ ՟Ժ՟Զ։)

Յաբրահամ վեր ի վայր պանծացեալ պարծէին։ Եթէ սակաւ ինչ աղքատին տայցեմք, ստէպ վեր ի վայր զայն յեղյեղումք։ Զոր մարգարէքն վեր ի վայր ասէին, եթէ զողորմութիւն կամիմ, եւ ոչ զպատարագ։ Վասն որոյ եւ պօղոս զնոյն վեր ի վայր յեղյեղու. (Ոսկ. մտթ.։)


Վերաբանութիւն, ութեան

s.

analogy.

· Calfa

NBHL (1)

Լսօղ եղեալ իմ խնդացուցանողն ձայնի, եւ խօսակից անհամեմատելի վերաբանութեան. (Պիտ.։)


Վերաբերեմ, եցի, րի

va. med.

to elevate, to raise;
to appose, to subjoin, to superadd;
to manifest, to disclose;
to utter, to pronounce;
to translate;
to present, to offer;
to attribute, to ascribe, to refer;
to eructate, to retch, to vomit, to cast up, to reject.

· Calfa

NBHL (1)

Զարմասցի, եւ ընդ նմին զներբողականն վերաբերեսցէ բան։ Այսպէս եւ շնորհալիցն պօղոս վերաբերեաց բանիւ, ասելով։ Զորոյ զքաջափառութեանց զի՞նչ եւս քո բաւականասցի վերաբերել բանիւ։ Վերաբերեսցուք ճշմարիտ պատմութեամբ, եւ այլն. (Պիտ.։)


Վերաբուսանիմ

vn.

to grow again, to be produced anew.

· Calfa

NBHL (1)

Վերաբուսան դարձեալ եւ արք հելլենացիք գրօղք պատմութեանց. (Վրք. ոսկ.։)


Վերագոյն

adj. adv.

higher, superior, more elevated;
—, ի —, գոյնս, above;
firstly, before, antecedently.

· Calfa

NBHL (1)

ἁνώτερος, ὐπέρτερος, ὐπερέχων superior. Որ ի վեր է եւ առաւելեալ քան զայլս. վերնագոյն. բարձրագոյն. վեհագոյն. գերագոյն. գերազանց. զօրագոյն. յաղթօղ.


Վերագոչեմ, եցի

vn. va. to cry out, to exclaim;
to predict;
— առ աստուած, to invocate divine help.

· Calfa

NBHL (1)

Ծնօղն վերագոչէր, թէ կոյս մնացի. (Ճ. ՟Գ.։)


Վերագուշակիչ

cf. Կանխագուշակ.

· Calfa

NBHL (2)

Անդուստ ի վերուստ գուշակօղ՝ նախաձայնօղ.

Եւ այլ բազում օրինակօք եւ ցուցմունք, որ քրիստոսի գալստեանն վերագուշակիչք եւ քարոզք էին. (Ոսկ. յհ. ՟Ա. 32. յն. վերաքարոզօղք։)


Վերադիտող

s.

overseer, inspector;
bishop.

· Calfa

NBHL (1)

Վերադիտօղ եւ օրէնսուսոյց արարատեան աշխարհիդ։ Տեառն յովհաննիսի հայոց վերադիտողի։ Տեառն անանիայի հայոց վերադիտողի։ Գահերիցութիւնք վերադիտողաց. (Փստ. առ զօր. կթ։ Մագ. ՟Ա։ Լաստ. ՟Գ։ Նար. գանձ եկեղ.։)


Վերախառնիմ

vn.

cf. Ոգեխառնիմ.

· Calfa

NBHL (1)

Ի նմա վերախառնին կերօղքն (զնա). (Ոսկ. յհ. ՟Բ. 1։)


Վերակացութիւն, ութեան

s.

superintendence, management, inspection, intendance, direction;
prefecture, government;
protection, assistance.

· Calfa

NBHL (1)

Զի ելից զհօր վերակացութիւն (յովսէփ առ յիսուս), արժանացոյց զնա բանն՝ ծնօղ եւ հայր անուանել. (Իգն.։)


Վերակնարկեմ, եցի

vn.

cf. Վերակնեմ.

· Calfa

NBHL (1)

Յոր վերակնեալ առաքելոց։ Ի քեզ վերակնեալ յաւէտ հայեսցի՝ միշտ նկատօղ ակն համայնի։ Ոչ վերակնեալք յօրէնս տեառն. (Շար.։ Գանձ. Արծր. ՟Բ. 6։)


Վերակնեմ, եցի

vn.

to look on high, to lift up one's eyes.

· Calfa

NBHL (1)

Յոր վերակնեալ առաքելոց։ Ի քեզ վերակնեալ յաւէտ հայեսցի՝ միշտ նկատօղ ակն համայնի։ Ոչ վերակնեալք յօրէնս տեառն. (Շար.։ Գանձ. Արծր. ՟Բ. 6։)


Վերակոչեմ, եցի

va.

to invoke, to implore, to call on;
to recall, to call back;
to surname, to call.

· Calfa

NBHL (1)

Անմայրն յերկինս՝ անհայր ծնաւ յերկրի, զի մեք վերակոչեսցուք հայր զբոլորից զպատճառն։ Զոր դուք նազովրեցի անուանէք, մարգարէն տէր իւր վերակոչէ։ Քահանայք՝ վերակոչին ծնօղ, դայեակ. (Զքր. կթ.։ Երզն. մտթ.։ Շ. ընդհանր.։)


Վերահայեաց

adj.

meditating, contemplating.

· Calfa

NBHL (2)

Ի վեր հայեցօղ. ձկտեալ ի տեսութիւն բարձր.

Ոչ մարմնական աչօք, այլ իմացօղ եւ վերահայեաց մտօք զնա նկատեալ տեսէ՛ք. (Լմբ. պտրգ.։)


Վերահայեցող

adj. s.

applying oneself to, investigating thoroughly;
star-gazer, astronomer.

· Calfa

NBHL (1)

Բազումք ի մեծատանց վերահայեցօղք են ընչից իւրեանց, եւ ոչ տեարք. (Ոսկիփոր.։)


Վերաձայնեմ, եցի

va.

to cry or pronounce aloud, to vociferate, to proclaim;
to call, to name.

· Calfa

NBHL (1)

Հաւանեալ եմ ճշմարտութեան, որ ի պօղոսէ վերաձայնի. (Լմբ. ատ.։)


Վերաձգեմ

va.

to uplift, to stretch;
to carry up, to elevate, to raise.

· Calfa

NBHL (1)

Վերաձգօղն երկնից (կամարանման կամ վրանաձեւ). (Շար.։)


Վերամաքրեմ

va.

cf. Վերասրբեմ.

· Calfa

NBHL (1)

Վերաձգօղն երկնից իջեալ ի յորդանան՝ վերամաքրեաց զմարդիկ. (Զքր. կթ.։)


Վերապատմեմ, եցի

va.

to praise aloud, openly, to extol, to cry up, to celebrate.

· Calfa

NBHL (1)

Պատմօղ լինել. քարոզել. հռչակել. համարձակ կամ մեկնաբար ճառել.


Վերառաքեմ, եցի

va.

to send on high.

· Calfa

NBHL (1)

Առ քահանայապետն վերառաքել զփափագօղս. (Դիոն. եկեղ.։)


Վերառնում, առի

va.

to take or carry on high, to raise, to heave up;
to receive, to take home;
to glow, to leap with joy, to exult;
յաստուածութիւն — զոք, to place among the gods;
յաստուածութիւն վերառեալ լինել, to receive divine honours.

· Calfa

NBHL (1)

Խոնարհեալ ի մերս՝ վերառեր զմարմին։ Առօղ բանն օծանէ զվերառեալ մարդկութիւն իւր։ Զոր վերառեաց մասն ի մեր հողանիւթ բնութենէս իբրեւ զշիւղ ձիթենւոյ։ Անդին յիջանել բանին յարգանդ սուրբ կուսին՝ վերառեաց ի կուսական համբարանէն մասն. (Շար.։ Զքր. կթ. ծն. եւ Զքր. կթ. մկրտ.։ Ժող. շիրակ.։)


Վերարկեմ, եցի

va.

to palliate, to veil, to cover, to cloak, to shroud.

· Calfa

NBHL (1)

Զլոյս վերարկեալ որպէս զօթոց։ Վասն մեր ի խանձարուրս շարունակեցաւ վերարկօղն փայլակնատարած լուսոյն. (Ժող. շիրակ.։ Զքր. կթ.։)


Վերարկու, աց

s.

over-coat, mantle, cloak;
coverlet, quilt;
— ձիոյ, horse-cloth;
caparison.

· Calfa

NBHL (1)

ՎԵՐԱՐԿՈՒ. Ծածկոյթ գլխոյ. քօղ. պատրուակ. գլխու ծածկք.


Վերբերեմ, եցի

va.

cf. Վերաբերեմ.

· Calfa

NBHL (1)

Բերելով զբոլորից զվերբերօղդ. ամենայն զվերաբարձօղդ, որ բարձեալ ունիս զամենայն ի ձեռին. (Շար.։)


Վերելակ, աց

cf. Վերելեակ.

· Calfa

NBHL (1)

ՎԵՐԵԼԱԿ. ἁναβάτης, ἑπιβάτης incessor, vector, epibata. որ եւ ՎԵՐԵԼԵԱԿ. Ելեալն ի վերայ. որպէս հեծեալ յերիվար, ձիաւոր. եւ Նստելն ի կառս, ի նաւի, եւ այլն. վրան նստօղը, եղօղը.


Վերընկալ

adj.

receiving, containing, sustaining, carrying.

· Calfa

NBHL (1)

ՎԵՐԸՆԿԱԼ. ἁναδεχόμενος susceptor, receptor եւ exceptor, successor. որ եւ ՎԵՐԸՆԴՈՒՆԱԿ. Վերընդունօղ. յինքն ընդունօղ. ընդունարան. արժանի եւ ընդունակ. եւ Յաջորդ.


Վերլուծանեմ, լուծի

va.

to analyze, to resolve.

· Calfa

NBHL (1)

Ոչ սարկաւագ պաշտօնեայ, ոչ ընթերցօղ վերլուծող. (Լմբ. պտրգ.։)


Վերծանող

s.

reader;
lecturer.

· Calfa

NBHL (1)

ἁναγνώστης lector. Ընթերցօղ. դպիր. գրակարդաց. որ եւ գիտէ թարգմանել կամ մեկնել՝ զոր ընթեռնու. անագանոս. (ի յն. անաղնօ՛սդիս ).


Վերջաւոր

adj. s.

bordered, trimmed, fringed;
last, final;
border, hem, selvage;
fringe, trimming;
pinking, ribbon, galloon;
զարդարել ի —ս, to fringe, to border, to bind with ribbon, to pink.

· Calfa

NBHL (2)

κροσσοτόν fimbriatum. Ունօղ զվերջս զարդարեալս. եւ Վերջք. ծոպք.

ՎԵՐՋԱՒՈՐ. Ունօղ զյանգ համանման ի վերջն. կամ Վերջին.


Վեցամեայ

adj.

sexennial;
six years old.

· Calfa

NBHL (1)

Ունօղ զամս վեց. վեց ամաց. վեց տարուան՝ տարեկան.


Վեցամսեայ

adj.

of six months, six months old;
—, — ժամանակ, six months, half year.

· Calfa

NBHL (1)

Ունօղ զամիսս վեց. ամսոց վեցից. վեց ամսու.


Վեցդարեան

adj.

of six ages or epochs.

· Calfa

NBHL (1)

Պարունակօղ զդարս վեց՝ պէսպէս առմամբ դարուց ի սկզբանէ աշխարհի մինչեւ յառաջին կամ յերկրորդ գալուստն քրիստոսի. որպէս եւ ըստ համեմատութեան վեցօրեայ արարչութեան, եւ հանգստեանն աստուծոյ յաւուր եօթներորդի. ըստ որոյ եւ հրէայք ըստ եղիական դպրոցի, եւ ոչ սակաւք ի հարց վեց հազար ամս ընծայեն տեւողութեան աշխարհի.


Վեցթեւեան

adj.

six-winged.

· Calfa

NBHL (1)

ἐξαπτέριγος sex alas habens. Ունօղ զթեւս վեց՝ ըստ տեսլեանն եսայեայ.


Վեցհազարեան

adj.

cf. Վեցդարեան.

· Calfa

NBHL (1)

Պարունակօղ վեց հազարաց, կամ վեցհազար ամաց. վեցդարեան.


Վեցձեռնի

adj.

six-handed.

· Calfa

NBHL (1)

Ունօղ զվեց ձեռս.


Վեցմատեան

adj.

cf. Վեցմատնի.

· Calfa

NBHL (1)

ՎԵՑՄԱՏԵԱՆ ՎԵՑՄԱՏՆԻ. Ունօղ զվեց մատունս.


Վեցմատնի

adj.

six-fingered.

· Calfa

NBHL (1)

ՎԵՑՄԱՏԵԱՆ ՎԵՑՄԱՏՆԻ. Ունօղ զվեց մատունս.


Վեցոստեան

adj.

six-branched.

· Calfa

NBHL (1)

Ունօղ վեց ոստս՝ ստեղունս եւ ճրագունս.


Վեցոտանի

cf. Վեցոտնեայ.

· Calfa

NBHL (1)

ՎԵՑՈՏԱՆԻ ՎԵՑՈՏՆԵԱՅ. Ունօղ ոտս վեց՝ կենդանի, կամ ոտանաւոր.


Վեցոտնեայ

adj.

six-footed, hexapod.

· Calfa

NBHL (1)

ՎԵՑՈՏԱՆԻ ՎԵՑՈՏՆԵԱՅ. Ունօղ ոտս վեց՝ կենդանի, կամ ոտանաւոր.


Վեցօրեայ, էի, ից

adj. s.

of six days;
hexameron.

· Calfa

NBHL (1)

ἐξαήμερον sex dierum, opus sex dierum, hexaemeron. Պարունակօղ զվեց աւուրս. որպէս միջոց կամ ճառ եւ մեկնութիւն անցից աւուրց վեցից արարչութեան աշխարհի.