Definitions containing the research օղ : 5283 results

Սակրաւոր, աց

s.

one armed with an axe, axeman;
sapper.

· Calfa

NBHL (1)

Որպէս լտ. securi armatus. Ունօղ եւ վարօղ զսակր. տապարաւոր.


Սահանական, ի, աց

cf. Սահանահոս.

· Calfa

NBHL (1)

Սահական իբրեւ զհեղեղատ անտեւական. սէլի պէս վազօղ անցնօղ.


Սահանակարկաջ

adj.

cf. Սահանաձայն.

· Calfa

NBHL (1)

Կարկաջօղ իբրեւ զսահմանս. կարկանջոս. սէլի պէս ձան հանօղ.


Սահանասոյզ

adj.

drowned by a cataract.

· Calfa

NBHL (1)

սուզանօղ սահանօք, հեղեղաւ.


Սահմանադիր

adj. s. constituent;
institutor, legislator;
— ժողով, the Constituent.

· Calfa

NBHL (1)

Դնօղ զսահման, օրինադիր. կարգադիր.


Սաղարթաւոր

adj.

leaved, leafy.

· Calfa

NBHL (1)

Ունօղ զսաղարթս. սաղարթալի. վարսաւոր.


Սաղմոսանուագ

cf. Սաղմոսասաց.

· Calfa

NBHL (1)

ψαλτῳδός, ψαλμῳδός psalmorum cantor. Որ նուագէ զսաղմոս. սաղմոսերգու, եւ հարկանօղ զսաղմոսարան հանդերձ երգով. եբր. միզրէր. տես (՟Ա. Մնաց. ՟Զ. 33։ ՟Թ. 33։ ՟Ժ՟Է. 19. 27։ ՟Ի՟Թ. 28։ ՟Բ. Մնաց. ՟Է. 11։ ՟Ի. 22։ ՟Լ՟Է. 15։)


Սաղմոսերգող

cf. Սաղմոսերգու.

· Calfa

NBHL (2)

Որպէս սաղմոսերգօղն ասէ։ Զմեծ սաղմոսերգօղն ընթերցիր։ Ըստ սրբոյն սաղմոսերգողին։ Նորուն իսկ սաղմոսերգողին։ Լուտք ի սաղմոսերգողէն. (Ճ. ՟Գ.։ Պրոկղ. ի կոյսն.։ Կիւրղ. գանձ.։ Պիտ.։ Ոսկ. Գանձ.։)

Այս հոդի եթէ զհովիւ առցէ, սաղմոսերգող (կամ սաղմոսօղ) առնէ (որպէս զդաւիթ). (Ածաբ. պենտեկ.։)


Սաղմոսերգու, աց

s.

psalmist, psalm-signer.

· Calfa

NBHL (1)

ψαλμῳδός, ψάλτης psalmista, psaltes, palmicen. որ եւ ՍԱՂՄՈՍԵՐԳ. ՍԱՂՄՈՍԱՆՈՒԱԳ. ՍԱՂՄՈՍԵՐԳՈՂ. ՍԱՂՄՈԻՍԵՐԳԻՉ. Երգիչ սաղմոսաց. սաղմոսասաց. դաւիթ, եւ հետեւօղք նորա. եւ Դպիր. կղերիկոս. երգիչ. փսաղտ.


Սայլորդ, աց

s.

carter, waggoner, driver, carrier.

· Calfa

NBHL (1)

Վարօղ սայլի. արապաճը.


Պարգեւաբաշխ, ից

adj. s.

giving, distributing presents, liberal;
donor.

· Calfa

NBHL (1)

Բաշխօղ պարգեւաց. շնորհաբաշխ. պարգեւատու. պարգեւ անձիր.


Պարգեւաբեր

adj.

bringing presents.

· Calfa

NBHL (1)

Բերօղ յիւրմէ զպարգեւ՝ իբրեւ պարգեւատու.


Պարգեւաձիր

cf. Պարգեւաբաշխ.

· Calfa

NBHL (1)

Ձեռն պարգեւաձիր։ Պարգեւաձիր եւ շնորհաբաշխ աջոյն պօղոսի. (Նար. լ. եւ Նար. առաք.։)


Պարգեւառ, ի, ից

adj.

donee, person to whom any thing is given or bequeathed by will.

· Calfa

NBHL (2)

ՊԱՐԳԵՒԱՌ ՊԱՐԳԵՒԱՌՈՒ. Առօղ զպարգեւս.

Պարգեւառին (տպ. պարգեւառուաց) ի թագաւորաց ուսուցանեն հրահանգօղքն՝ երկրպագութեամբ շնորհ ունել։ Թագաւորացն տուրք պէտս ունին խանթից բացման դրանցն, եւ այնպես պարգեւառուացն շնորհին (տպ. պարգեւատուացն). (Խոսր. ժմ.։)


Պարգեւատու, աց

s.

donor;
remunerator.

· Calfa

NBHL (1)

χαριζόμενος, μισθαποδότης largitor, munificus. Տուօղ պարգեւաց. պարգեւաբաշխ. շնորհատու. վարձահատոյց.


Պարգեւընկալ

adj.

cf. Պարգեւառ.

· Calfa

NBHL (1)

Ընդունօղ պարգեւաց. պարգեւառու.


Պարեմ, եցի

va.

to dance with, to dance in company, to perform a ballet;
— երգս, to sing and dance in a ring.

· Calfa

NBHL (2)

Ըստ բնականի հարկի իւրաքանչիւր ոք յէիցս՝ զառ ի յաստուած պարէ պարն՝ լինելով փափագօղ պատճառի. (Մաքս. ի դիոն.։)

Երկնից զարդարող, աստեղաց պարող. (Գանձ.) իբր յօրինօղ պարուց աստեղից։


Պարերգակ

s.

cf. Պարերգող.

· Calfa

NBHL (1)

ՊԱՐԵՐԳԱԿ ՊԱՐԵՐԳՈՂ. Ի պարու երգօղ.


Պարերգող, աց

s.

chorus-singer.

· Calfa

NBHL (1)

ՊԱՐԵՐԳԱԿ ՊԱՐԵՐԳՈՂ. Ի պարու երգօղ.


Պարզամիտ, մտաց

adj.

simple-minded, sincere, ingenuous, candid, artless, good-natured;
simple, silly, foolish, imbecile.

· Calfa

NBHL (2)

Պօղոս կամ պօղ պարզամիտն։ Ծերն անմեղ եւ պարզամիտ էր. (Վրք. հց. ստէպ։)

ՊԱՐԶԱՄԻՏ. Յստակ միտս ունօղ.


Պարզութիւն, ութեան

s.

simplicity;
purity, cleanness;
simplicity, sincerity;
clarification, clarifying;
serenity, clearness, calm weather;
explication, development;
ազնուական —, noble simplicity.

· Calfa

NBHL (1)

Պարզութիւն (մանկութեան) անյեղափոխ, զոր ունէր ադամ. եւ այնու ոչ ետես զմերկութիւն անձին իւոյ։ Ոչ գոյ պարզութիւն որոշեալ ի խոնարհութենէ։ Ապացոյց եւ սահման մեծ երանելի պարզութեան պօղոս (պօղ) ... պարզ միայնակեաց, եւ այլն. (Կլիմաք.։)


Պարզունակ, աց

s.

bolt;
padlock;
bar, cross-bar;
curtain-rod.

· Calfa

NBHL (1)

Զխորանն եւ զտախտակս նորա եւ զպարզունակս նորա։ Արար պարզունակս յանփուտ փայտից՝ հինգ առ մի սիւն։ Եւ արար զմիջին պարզունակն թափանցանց ի մէջ սեանցն ի կողմանէ ի կողման։ զերկուս օղամանեական նոցա արար ոսկիս, յորս մտանիցեն պարզունակքն. (Ել. ՟Լ՟Է. 11։ ՟Լ՟Զ. 31=34։ ՟Լ՟Թ. 32։ ՟Խ. 17։)


Պարծական, ի, աց

adj.

vaunting, boasting.

· Calfa

NBHL (1)

Ուր իցէ պարծանք իմն, կամ արժանի պարծանաց. որպէս սուրբ խաչն՝ պարծանք պօղոսեան.


Պարծունակ

adj.

of great merit, praiseworthy, glorious.

· Calfa

NBHL (1)

Ունօղ զպարծանս. պանծալի.


Պարկեշտասէր

adj.

virtuous, modest, pudic.

· Calfa

NBHL (1)

Սիրօղ պարկեշտութեան.


Պարունակ, աց

s.

orb, sphere, circle, circuit, orbit;
— բան, circumlocution, periphrasis, roundabout phrase;
cf. Խումբ.

· Calfa

NBHL (1)

περιέχων, -χουσα, -χόν continens caetera complexu suo, orbs circumdans. Ինչ մի պար ունօղ եւ պարփակօղ Մի մէջ իւր զայր իրս, որպէս կամար, շրջանակ երկնից.


Պարունական, ի, աց

adj.

comprehensive.

· Calfa

NBHL (1)

περιεκτικός, περιληπτικός continendi vel comprehendi vim habens, complectens. Պարունակող. բովանդակիչ. պարագրող. պարփակօղ. պարառօղ. բագձաձական.


Պարունակեմ, եցի

va.

to surround, to encompass, to encircle;
to comprehend, to contain, to enclose, to embrace.

· Calfa

NBHL (2)

Սաստէր այնոցիկ՝ որ զպարունակօղսն անպատուեալ զտաճարն եւ զսեղանն, պատուեցին յատուկ զպարունակեալսն առ ի նոցանէ զպատաագն եւ զոսկին. (Յհ. իմ. պաւլ.։)

Եթէ սուզ իցէ (բանն), իբրու ոչ պարունակօղ զիմաստս ... պարսաւեալ լինին. (Իգն.։)


Պարուրեմ, եցի

va.

surround;
to envelop, to cover, to conceal, to enclose, to shut up;
— or ի բաց —, to strike out, to eliminate, to take away, to retrench, to trim round.

· Calfa

NBHL (3)

Զայլոց թուղթս ՟Ը սակաւ թուով պարուրեաց. իսկ պօղոսի՝ որ յառաջն հալածիչ էր, չորեքտասան թուղթս միանգամայն գրեալ շնորհեաց. (Կոչ. ՟Ծ։)

ՊԱՐՈՒՐԵԼ. Պարածածկել. քօղարկել. պատրուակել. թաքուացնել.

Պատառեաց զպարուրեալ թակարդն։ Որ ժպրհի անարգել զծնօղս, նախատի, եւ պատկառանօք պարուրի ... Մեղկեալն ախտաւոր ցանկութեամբ՝ պարուրէ թաքուցանէ ի քննողաց զամօթ ի գործսն։ Որք եղիցին յայնժամ պարուրեալ ի թաքստեան. (Լմբ. ստիպ. եւ Լմբ. առակ. եւ յայտ։)


Պարսաւադէտ

cf. Պարսաւադիր.

· Calfa

NBHL (1)

μωμοσκόπος reprehendendi animo observans, curiosus reprehensor. Որ գիտի պարսաւանս կամ արատս գտանել ի վերայ այլոց, ըստ գտանօղ. բամբասասէր. պարսաւասէր.


Պարսկակորոյս

adj.

Persia-conquering.

· Calfa

NBHL (1)

περσολέτης persarum deperditor, victor. Կորուսիչ կամ յաղթօղ պարսից.


Պարսպահատ

adj.

wall piercing (thief).

· Calfa

NBHL (1)

τειχώρυχος fur. Գող ականահատ. պատ ծակօղ՝գող.


Պարսպաւոր

adj.

encircled with a wall, fortified.

· Calfa

NBHL (1)

τετειχισμένος, περιτετειχισμένος muro cinctus. Ունօղ զպարիսպ. պարսպեալ. պարսպափակ. պարսպապատ.


Պարսպեմ, եցի

va. fig.

to encircle with a wall, to wall;
to construct or elevate a rampart, to fortify;
to separate by a wall;
to protect, to shelter;
— or ի բաց —, to separate, to divide, to send away, to remove, cf. Որոշեմ, cf. Հեռի առնեմ, cf. Մեկուսացուցանեմ.

· Calfa

NBHL (1)

Պարսպեցին զգեօղս՝ որ էին ի նոսա. (Յուդթ. ՟Դ. 4։)


Պարտական, ի, աց

s. adj.

debtor;
indebted;
bond. responsible, obliged;
culpable, guilty;
due, fit, convenient;
— առնել, to cause to run into debt;
to oblige;
— լինել, to remain debtor, to run into debt;
to be obliged or subject;
ինքն եղիցի անձին իւրում —, his blood shall be on his own head.

· Calfa

NBHL (1)

Չէ ընդ վայր՝ ասեցեալն, բերան գոհացօղ՝ պարտական ունի զաստուած. (Խոսր.։)


Պարտահատոյց

adj.

paying one's debts.

· Calfa

NBHL (1)

Հատուցանօղ զպարտս իւր կամ զայլոց. պարտավճար.


Պարտառու, աց

adj.

borrowing;
guaranteeing payment of another's debt, becoming bail or surety, respondent, answerable.

· Calfa

NBHL (1)

Փոխառու. եւ Առօղ զպարտս իւր վերայ. ...


Պարտավճար

cf. Պարտահատոյց.

· Calfa

NBHL (1)

Վճարօղ կամ վճարելով զպարտս. պարտահատոյց.


Պարտեմ, եցի

va.

to worst, to overcome, to vanquish, to conquer, to subjugate, to subdue;
— զչարչարանս, to suffer with fortitude, to bear up against pain or torments.

· Calfa

NBHL (1)

ՊԱՐՏԵԼ ԶՉԱՐՉԱՐԱՆՍ. Քաջութեամբ համբերելով յաղթօղ լինել քան յաղթեալ.


Պարտիմ, եցայ

vn.

to be conquered, to have the worst of it;
յապշութիւն —, to be confounded, astounded, astonished, surprised;
պարտեցաւ պատերազմն, a part was subdued.

· Calfa

NBHL (1)

Արագիլ ոչ փոխանակ կերակրելով զծնօղն (որպէս սովոր է առնել ի բնէ). պարտօղ ոչ իւիք լիցի (այսինքն պարտական)։ Յաղագս երկոցունց պարտեցայց քեզ զգովութիւն. (Փիլ. լիւս. եւ Փիլ. յովն.։)


Պարտիզպան, աց

s.

gardener, horticulturist.

· Calfa

NBHL (1)

κηπούρος hortulanus. Դարմանօղ պարտիզի.


Պարտիմ, տէի

vn.

to owe, to contract debts, to become indebted, to be bound;
to be obliged, beholden to;
ought, must.

· Calfa

NBHL (1)

Արագիլ ոչ փոխանակ կերակրելով զծնօղն (որպէս սովոր է առնել ի բնէ). պարտօղ ոչ իւիք լիցի (այսինքն պարտական)։ Յաղագս երկոցունց պարտեցայց քեզ զգովութիւն. (Փիլ. լիւս. եւ Փիլ. յովն.։)


Պարտոխաթափ

adj.

venting secret rancour;
— լինել, to give way to one's resentment, to vent one's wrath, to be revenged, to upbraid most outrageously, to slander or attack from private hate.

· Calfa

NBHL (1)

Պարտոխաթափ եղեալ եւ ղօղանջել ի սուր շրթունս. (Յհ. կթ.։)


Պարտուկ

adj.

seeking pretexts.

· Calfa

NBHL (2)

Պարտակօղ. նենգաւոր. պարտուկիչ. պարտըկօղ

Լիրբք եւ պարտույք՝ յուրաստ լինելով (զյանցուածս)։ Գտեալ լինի պարտուկ եւ յըշտօղ. (Մծբ. ՟Ծ՟Ա։)


Պարփակեմ, եցի

va.

to envelop, to enclose, to encircle, to surround, to shut in;
to circumscribe, to comprehend;
— թագաւ, to crown, to gird the brows with a crown.

· Calfa

NBHL (1)

Որպէս թեւովք՝ խնայական պահպանութեամբ զպարունակօղն պարփակեցէր. (Նար. կուս.։)


Պերճ, ից

adj. adv.

illustrious, famous, distinguished, celebrated, renowned;
elegant, magnificent, excellent;
pompous, sumptuous, fine, rich, superb;
proud, haughty, stiff and starched;
— or —ս, proudly, haughtily;
pompously;
— եւ պաճոյճ, richly and magnificently;
—ս խօսել, to speak elegantly.

· Calfa

NBHL (1)

Զպարծանս մեր ըստ երանելոյն պօղոսի պերճ եւ պաճոյճ պատուասիրաբար զարդու յարմարել յուսով. (Մագ. ՟Խ՟Դ։)


Սարդ, ից

s. zool. bot.

spider;
երդաբնակ, նըստուկ, ուղղընթաց, շեղընթաց, թելհան, սփռող, թափառուկ, մոլար, ոստին, ջրային —ք, house spider, sedentary, retrigrade, laterigrade, spinner, snaring, vagrant, erratic, land spider, waterspiders;
արագ or ժիր, նուրբ, կայտառ, խիզախ or արի, ճարտար or ճարպիկ, հնարագէտ, հանճարեղ, գիտուն, վաստակաւոր, արթուն —, agile, cunning, quick, prompt, skilful, industrious, ingenious, knowing, laborious, vigilant spider;
կախուկ, վերնակառ or վերամբարձ, մանողակ, փորեղ or տղընդեր, տգեղ or մախիզ, անհեդեդ, սոսկալի, թունաւոր —ք, hanging, suspended, spinning, big-bellied, ugly, deformed, frightful, venomous spiders;
starling. laurel, baytree.

· Calfa

NBHL (1)

ἁράχνη aranea. Անուն կենդանւոյ. զեռունն ոստայնանկ. մամուկ, մանօղակ.


Սարուփարթայ

s.

baggage-train, stores, implements of war.

· Calfa

NBHL (1)

Եթօղ զառ եւ զաւուր, զվրան, եւ զսարուփարթայն, եւ զամենայն գանձակս. (Մեծոբ.։)


Սարսեմ, եցի

vn.

to quake, to totter, to start, to feel a thrill of fear, to shudder, to tremble, to quiver.

· Calfa

NBHL (1)

Ընդ որ սարսուցեալ՝ առնու՝ զնամակն։ Ի հրէից կասկածանացն սարսուցեալ եւ զօղեալ նստէին ի վերնատանն. (Ասող. ՟Բ. 2։ Նանայ.։)


Սարտուցիչ, չի, չաց

adj.

disgusting, forbidding.

· Calfa

NBHL (1)

Պետրոս եւ Պօղոս սարսափելի քարոզք հռովմայ, սարտուցիչք ազանց. (Ճ. ՟Ա.։)