Definitions containing the research օղ : 5283 results

Մեծատարած

adj.

vast, spreading every where.

· Calfa

NBHL (1)

Մեծապէս տարածեալ. ունօղ զմեծ տարածութիւն. մեծաձիգ.


Մեծացուցանեմ, ուցի

va.

to enlarge, to make to grow, to increase, to augment, to extend;
to enrich;
to render powerful, mighty;
to favour, to befriend, to raise, to exalt, to dignify;
to glorify, to celebrate;
to magnify, to praise highly, to exalt, to extol;
to amplify, to exaggerate.

· Calfa

NBHL (1)

Մարգարէքն եւ զարարածս մեծացուցանեն, եւ հերձուածօղքն զարարիչն փոքրկացուցանեն։ Պօղոս մեծացուցանէ զկենարարն։ Մեծացուցանէ ոչ զբնութիւն փառաւորելոյն, այլ զօրհնութեանցն զբանսն։ Մեծացուցից զնա գովութեամբ (ասէ դաւիթ). (Սեբեր. ՟Դ։)


Մեծաքաղաք, աց

s.

great city, capital.

· Calfa

NBHL (1)

Վայրագք՝ զքաղաքք ոչ տեսեալ, զգեօղն կամ զգաւիթն մեծաքաղաք կարծեն, անգիտութեամբ արդարեւ ճշմարիտ մեծաքաղաքին։ Զմեծաքաղաքս զայս աշխարհ։ Մեծաքաղաքիս աշխարհիս այսորիկ խնամիչն։ Զմեծաքաղաքս զայս՝ աստուած իբրու ակնածու միշտ յականէ. (Փիլ. լին. ՟Գ. 34։ Փիլ. ել. ՟Ա. 1։ Փիլ. նխ. ՟բ.։)


Մեծաքաղաքացի, ցւոյ

s.

citizen of the capital.

· Calfa

NBHL (1)

Զգեօղն մեծաքաղաք կարծեն, եւ զայնս՝ որ ի նոսան են, մեծաքաղաքացիս. (Փիլ. լին. ՟Գ. 34։)


Մեկին

adj. adv.

explicit, clear, evident, formal, precise;
distinct, only, sole;
simple, ordinary, obscure;
clearly, explicitly, distinctly, precisely, expressly, intelligibly.

· Calfa

NBHL (1)

Նստէր մեկին վայրապար ի վերայ յատակի։ Մէկին յայն հայի՝ որ առաջի՛ կայ, եւ առաւել ոչ քննէ։ Անդ վասն հացին մեկին խօսեցաւ, եթէ խնդրէք զիս՝ զի կերայք ի հացէ անտի։ Ոչ մեկին զգործս նորա ասաց, այլ զնա ինքն եւ զսոսա ի մի յօդեալ՝ միապէս սպանօղս ասաց լինել. (Ոսկ. յհ. ՟Ա. 30։ ՟Բ. 1. 7. 8։)


Մեկնակազէն

s.

marauder, freebooter, bandit.

· Calfa

NBHL (1)

ՄԵԿՆԱԿԱԶԷՆ որ եւ ՄԵԿՆԱԶԷՆ, ՄԵԿՆԱԶԻՆԵԱԼ. Մեկնակ եւ ինքնագլուխ զինեալ. կամ զմի ազգ զինու կրօղ. սրիկայ. զօրական. ըսի յն. միագօտեալ կամ մենագօտեալ. (որ պէսպէս մեկնի)


Մեկնահանդերձ

adj.

clad in a single garment, having but one vest.

· Calfa

NBHL (1)

μονοχίτων tunica una utens. Ունօղ զմի հանդերձ. կամ զպատմուճան լոկ.


Մեկնեմ, եցի

va.

to separate, to divide, to detach, to loose, to remove;
to explain, to expound, to develop, to resolve, to interpret, to comment upon;
to hold out or stretch forth;
— ի ստենէ, to wean;
թուղթ մեկնելոյ, bill of divorce;
cf. Թիւր.

· Calfa

NBHL (1)

Մեկնեա՛ մեզ զառակ որոմացն, կամ զառակս զայս։ Առաձինն առակերտացն իւրոց մեկնէր զամենայն։ Առն ըստ իւրաքանչիւր երազոյ մեկնեաց։ Մեկնէ զերազս, եւ պատմէ զառակս։ Կարօղ է մեկնել մեկնութիւնս։ Սկսաւ մովսէս մեկնե զօրէնս զայսոսիկ.եւ այլն։


Մեկնիչ, չի, չաց

s.

interpreter, commentator, expositor.

· Calfa

NBHL (1)

ἐρμηνευτής, ἐρμηνευτικός interpres, interpretativus ἑξηγητής enarrator, explicator γραμματεύς scriba. Յայտնիչ. պարզօղ մթութեան բանից, թարգման. պատմօղ. քարոզ. դպիր. եւ Մեկնողական.


Մեկնողական, ի, աց

adj.

explanatory.

· Calfa

NBHL (1)

ἐρμηνευτικός interpretativus, interpretans, explicans. Մեկնօղ. բացատրօղ. յայտնաբանօղ.


Մեկուսանամ, ացայ

vn.

cf. Մեկուսիմ.

· Calfa

NBHL (1)

Ի բարւոյն մեկուսանայ, եւ նմանօղ լինի սատանայի. (Յճխ. ՟Ի։)


Մեհենակապուտ

adj.

cf. Մեհենազերծ.

· Calfa

NBHL (1)

ἰερόσυλος sacrilegus. Կապտիչ կողոպտիչ սպասուց մեհենին. գողացօղ նուիրական իրաց. մեհենազերծ. տաճարակապուտ. սեղանակապուտ.


Մեհենաշէն

adj.

temple building.

· Calfa

NBHL (1)

Շինօղ մեհենից. մեհենազարդ.


Մեհենասէր

adj.

fond of temples.

· Calfa

NBHL (1)

Սիրօղ մեհենից. մեհենազարդ.


Մեհեւանդ, աց

s.

collar, necklace, chain, jewel, trinket.

· Calfa

NBHL (2)

χλιδών, στραγγαλίς, ψέλλιον կամ ἑμπλόκιον torques, monile եւ այլն. Բահուանդ. զարդ կանացի, որպէս քայռ, մանեակ, քօղէք, լանջագեղ կամար. ապարանջանք բազկաց եւ սրունից.

Ոսկի մեհեւանդ, կամ ապարանջանք, եւ մատանի։ Թո՛ղ զշռնչանունսն, եւ զմեհեւանդս։ Զքօղէս եւ զապարանջանս եւ զմեհեւանդս. (Թուոց. ՟Լ՟Ա. 50։ Դտ. ՟Ը. 20։ Ես. ՟Գ. 20։)


Մեղ

s.

fault;
sin;
— դնել, cf. Մեղադրեմ;
— ինչ առնել ումեք, to wrong or do evil to;
քո է —ն, it is all owing to you, it is your fault, you are wrong;
ոչ իմ է —ն, I am not to blame, it is not my fault;
իւրք — ինչ ոչ արար ինձ, he did not offend me in any way;
— ինչ ոչ գոյր նոցա, they would be without fault;
այս կայ — եւ մեզ, this is also partly our fault.

· Calfa

NBHL (1)

Որպէս Մալեալ, կամ մայօղ. (թ. մէլյէն ). դասի ընդ իգականս խաշանց.


Մեղադրեմ, եցի

va.

to find fault with, to blame, to accuse, to reproach, to censure, to reprove, to criminate, to condemn;
— զժամանակն, to blame the want of time.

· Calfa

NBHL (1)

Ի հրապարակաւ ընթրիսն մեղադրին գոռոզ պճնօղքն (կորնթացիք). (Բրս. հց.։)


Մեղաւոր, աց

adj. s.

sinful;
iniquitous, wicked;
sinner.

· Calfa

NBHL (1)

ἀμαρτωλός peccator ἀμαρτάνω peccans ἅδικος injustus, iniquus. Ունօղ զմեղս. մեղուցեալն. մեղանչական. մեղապարտ. յանցաւոր. անիրաւ, չար.


Մեղկ, ից

adj. fig.

soft, loose, slack, flabby;
weak, faint, nerveless, indolent, effeminate, languid, cowardly;
slothful, sluggish.

· Calfa

NBHL (1)

Զհեզն բարկացօղ գործէ, եւ զյոյժն պինդն մեղկ առնէ. (Իսիւք.։)


Մեղկասէր

adj.

effeminate, luxurious, delicate, voluptuous;
այր —, sybarite.

· Calfa

NBHL (1)

Սիրօղ զմեղկութիւն. թուլամորթ.


Մեղմագոյնս

adv.

cf. Մեղմ.

· Calfa

NBHL (1)

Փոխարկեցեր զբնութիւն հրային՝ ի մեղմագոյն ցօղ երկնային. (Յիսուս որդի.։)


Մեղսածին

adj.

born in sin.

· Calfa

NBHL (1)

Ծնօղ կամ ծնունդ մղեաց.


Մեղսասէր

adj.

inclined to transgress, delighting in sin, wicked, criminal.

· Calfa

NBHL (1)

Սիրօղ զմեղս. յօժարեալ կամ անյագ ի մեղս. եւ Մեղանչական. մեղսային.


Մեղրահամ

adj.

honey-flavoured, honeyed.

· Calfa

NBHL (1)

Ունօղ զհամ մեղու. համեղ իբրեւ զմեղր.


Մեռելութիւն, ութեան

s.

deadness, want of animation, privation of life;
mortality;
mortification;
— արգանդի, the being past bearing, impotence, sterility.

· Calfa

NBHL (1)

Որդին աստուծոյ մեռաւ, զի զմեռելութիւն արարածոց կենդանացուսցէ։ Որք կենդանի են առ աստուած ... քանզի վասն աստուծոյ մեռան, կարօղ են զմեռելութիւն բազմաց կենդանացուցանել. (Ագաթ.։)


Մետաքսագործ, աց

s. adj.

silk-manufacturer, silk-merchant;
producing silk.

· Calfa

NBHL (1)

Գործօղ մետաքսաց, եւ մետաքսեայ իրաց.


Մետրապօլիտ, լտաց

s.

metropolitan.

· Calfa


Մերակերպ

adj.

of our form or nature, human, incarnate.

· Calfa

NBHL (1)

Ի նոյն մերակերպացեալ մարմնոյն զէականն աղբերացուցեալ փայլակօղ ճառագայթ. (Խոր. վրդվռ.։)


Մերային, յնոց

adj. s. our;
ours;
—ս ազգի, to our nation;
զ—ս սիրեմք, we love our own;
ի մերայնո՞ց իցես, are you one of ours?.

· Calfa

NBHL (1)

Անճառելեաւն ձրիւ մերայնովքս վճարիս։ Մերայնովս զքոյինսն ծանուցանօղ հրաշապէս. (Նար. ՟Ժ՟Է. ՟Խ՟Դ։)


Մերժական, ի, աց

adj.

repulsive;
expulsive.

· Calfa

NBHL (1)

ἁπωστικός expellens. Մերժօղ. վանողական. արտաքսողական.


Մերժումն, ման

s.

expulsion;
repulse, rebuff, refusal, denial;
disapproval.

· Calfa

NBHL (1)

Ի շարժմանց ոմանք դղրդեցուցանեն ըստ միոյ մերժման, զոր կոչեմք վանօղք։ Ի ծով՝ կոհակացն ի վերընթացութիւնքն՝ երբեմն ընդդիմահարութիւն ունելով, եւ երբեմն մերժումն միայն. (Արիստ. աշխ.։)


Մերկամարտ, ից

cf. Մերկամարտիկ.

· Calfa

NBHL (1)

παλαίων luctator. Մերկ մարտնչօղ. ըմբիշ. բռնամարտիկ.


Մերկապարանոց

adj. fig. adv.

barenecked;
naked, clear, evident, open, frank;
nakedly, clearly, overtly, plainly;
— առնել, to make evident, to reveal, to discover, to unveil;
ամենայն ինչ — կայ առաջի նորա, all things are naked and opened unto the eyes of him.

· Calfa

NBHL (1)

Ահարկու հրամանն, եւ մերկապարանոց՝ յանդիմանութիւնքն։ Մերկապարանոց լուսաւորութիւն՝ անքօղ եւ անվերարկու. (Նար. ՟Ը. ՟Ժ՟Ա։)


Մերկացուցիչ, չի, չաց

s.

spoiler;
plunderer.

· Calfa

NBHL (1)

Որ մերկացուցանէ. մերկացուցանօղ.


Մխիթարիչ, չի, չաց

s. fig.

consoler, comforter;
the Comforter, Paraclete, Holy Ghost.

· Calfa

NBHL (1)

παρακλήτωρ, παρακαλών consolator, consolans, hortator, admonitor, advocatus, intercessor. որ եւ ՄԽԻԹԱՐ. Որ մխիթարէ. սփոփիչ. յորդորիչ. քաջալերիչ. ըստ յն. ոճոյ՝ նաեւ Բարեխօս. փաստաբան. խրատտու. ազդարարօղ.


Մկան, ի

s.

reins, loin, haunch, flank.

· Calfa

NBHL (1)

Անօղթս այս (միջոցի երկնից), որ արարեալ է իբրեւ խորան, բարձեալ ունի ի վերայ մկանաց իւրոց զջուրսն. (Եփր. ծն.։)


Մկնդաւոր, աց

s.

halberdier, pikeman.

· Calfa

NBHL (2)

Ունօղ կամ կրօղ զմկունդ. գեղարդնաւոր. տիգաւոր.

Հետեւակազօր, մկնդաւորք եւ սըւինաւորք. (Ագաթ. յն. գեղարդունս բարձօղք։)


Մկնորսակ, աց

s.

mouse-hunter, mouser;
— գործի, mouse-trap;
քաջ —, good mouser.

· Calfa

NBHL (1)

Որսօղ մկանց. մակդիր կատուի.


Մղձկուտ

adj.

suffocating, stifling, oppressive, sultry.

· Calfa

NBHL (1)

Որ ինչ տայ մղձկիլ. խեղդիչ. անմասն ի շնչառութենէ. խեղդղդօղ.


Մնաց, ից

s. adj.

rest, halt, stop;
stable, durable;
cf. Կաց՞՞՞մնաց.

· Calfa

NBHL (1)

եւ գ. ԿԱՑ ՄՆԱՑ. կամ ԿԱՑ ԵՒ ՄՆԱՑ. ա. եւ գ. Յետս կոյս կացեալ մնացեալն. յետնեալն ի գունդս զօրաց. յետամնաց. ետեւ մնացօղը.


Մնացական, ի, աց

adj.

permanent, stable, lasting, durable, solid.

· Calfa

NBHL (1)

μένων, ἑπιμένων, -ον, μόνιμος, παράμονος manens, permanens, stabilis, constans. Մնացօղ. կայուն. որ կայ եւ մնայ. հաստատուն. տեւողական. մշտնջենաւոր. անանց. անապական.


Մշակեմ, եցի

va. fig.

to cultivate, to till, to plough, to manure;
to cultivate;
to administer, to furnish, to supply;
to serve, to wait on.

· Calfa

NBHL (1)

ՄՇԱԿԵԼ. Մատակարարել. տնտեսել. (որպէս թէ մատակարարն իցէ նոյն ընդ մշակարար, ըամ արբանեկօղ եւ մատուցանօղ, եւ այլն)


Մշկահամ

adj.

cf. Մշկահոտ.

· Calfa

NBHL (1)

Ունօղ զհամ մշկոյ. միսկի համ ու հոտ ունեցօղ.


Մշտաբոյծ

adj.

always eating, devouring, voracious, greedy, gluttonous.

· Calfa

NBHL (1)

Որ միշտ բուծանի եւ պարարի. մշտակեր. անյագ կերօղ զբուտ.


Մշտաբուխ

cf. Մշտաբուղխ.

· Calfa

NBHL (1)

Փիւթագորեանք ասէին, երդուեալ յաւանդօղն մել զքառեակն՝ զմշտաբուղխ աղբիւրն բնութեան։ Մշտաբուղխ կոչէին զչորս զթիւսդ վասն չորից տարերցդ. (Սահմ. ՟Ժ՟Գ։)


Մշտաբուղխ

adj.

flowing, gushing out continually, never failing, perennial.

· Calfa

NBHL (1)

Փիւթագորեանք ասէին, երդուեալ յաւանդօղն մել զքառեակն՝ զմշտաբուղխ աղբիւրն բնութեան։ Մշտաբուղխ կոչէին զչորս զթիւսդ վասն չորից տարերցդ. (Սահմ. ՟Ժ՟Գ։)


Մշտադատ

adj.

very tiresome, importunate, troublesome.

· Calfa

NBHL (1)

Միշտ դատօղ կամ դատեալ. եւ Միշտ աշխատ առնօղ այլոց վասն իւրոյ դատի.


Մշտահայց

adj.

always praying or entreating.

· Calfa

NBHL (1)

Պարապեալն ի միշտ հայցուածս. միշտ հայցօղ՝ հայցողական.


Մշտամարտ

adj.

waging perpetual war, fighting continually.

· Calfa

NBHL (1)

Միշտ մարտնչօղ. ուր իցէ միշտ մրցումն.


Մշտայաղթ

adj.

always victorious.

· Calfa

NBHL (2)

Դաւիթ մշտայաղթ ի պատերազմունս, եւ հսկայիցն ծախօղ. (Սհկ. կթ. արմաւ.։)

ἁεί νικών semper victor, vincens. Միշտ յաղթօղ՝ յաղթական.