Definitions containing the research օղ : 5283 results

Արփիաճեմ

adj.

that walks in the light;
that goes like the sun;
bright, luminous.

· Calfa

NBHL (1)

Ընդ անմարմինս քատակեալք Թեւօք հոգւոյն՝ արփիաճեմս լինէին (տեսանօղք)։ Կաճառք արփիաճեմ լուսով փայլելի. (Գանձ.։)


Արքայապատիւ

cf. Արքայաշուք.

· Calfa

NBHL (1)

Ունօղ զյարդ արքայական. արժանի արքայի. իբր արքայավայել, կամ արքայաշուք.


Արքայիկ՞՞՞օձ

s.

basilisk (lizard).

· Calfa

NBHL (1)

Թագաւոր իժ՝ արքայիկ օձն է. ասեն թռչուն (այսինքն թռչօղ է, եւ աչօք եւս սպանանէ. (Վրդն. սղ.։)


Արօտ, ից

s.

pasturage, pasture, pasture-ground, herbage.

· Calfa

NBHL (1)

Կանչացուցանօղն հոգւոց ինձ արօտս։ Ի յարօտս մահու ճարակել. (Նար. ՟Ի՟Գ.։ Նար. կ.։)


Արօտական, ի, աց

adj. s. that pastures, eats grass, at pasture, at feed;
that leads cattle to pasture, herdsman, shepherd;
pasturage.

· Calfa

NBHL (1)

νομάς in pascuis degens, gregalis, βοσκόμενος pascens, βόσκημα pecus (pecoris) Անասուն՝ որ արածի եւ ճարակի. արծօղ, որ կարծի.


Արօրադիր

s. adj.

ploughman, ploughed husbandman;
ploughed up, tilled;
—, արօրաձիգ առնել, to plough up, to till;
— լինել, to be ploughed up or tilled.

· Calfa

NBHL (1)

ἁροτήρ arator Որ արօղագրէ (որպէս արջառն). արօրաձիգ.


Աւագ, աց

adj.

greater, eldest, oldest, senior;
chief, first, noble, nobleman;
prior, superior;
— շաբաթ, holy-week;
— ուրբաթ, good-friday;
— սեղան, խորան, high altar.

· Calfa

NBHL (1)

Կարօղ եմք տեսանել աւագ աչօք։ Զամենայն ինչ աւագ աչօք տեսանէ. (Մագ. ՟Ա. ՟Է. եւ այլն։)


Աւանդ, ից

s.

deposit;
consignment;
tradition;
offer;
յ— տալ, դնել յ—ի, to consign, to deposit.

· Calfa

NBHL (2)

Կարօղ է զաւանդն իմ պահել յօրն յայն. այսինքն զնուիրեալ վաստակս իմ. (՟Բ. Տիմ. ՟Ա. 12։)

Յառաջին հասակէդ հաստատեալ քաջ եւ բարի աւանդօք, զորս ծնօղքն՝ միշտ թուելով զտէրունեան օրէնսն՝ պատմէին. (Փիլ. ՟ժ. բան.։)


Աւանդակիր

adj.

that keeps a deposit;
that preserves the tradition, depositary;
sacrist, sexton.

· Calfa

NBHL (1)

Ունօղ առ իւր զաւանդս. աւանդապահ.


Աւանդապահ, աց

cf. Աւանդակիր.

· Calfa

NBHL (2)

Պահօղ զաւանդն ընչից, կամ օրինաց, ուխտից, եւ այլն. եւ Որ ինչ հայի ի հաւատարմութիւն նորին.

Ոչ եղեն աւանդապահք, այլ օրինապահք. (Լմբ. առ լեւոն.) իմա՛, ոչ պահօղ մարդկային աւանդութեանց եւ խտրանաց։


Աւանդառու, աց

adj.

that has received a deposit, depositary, trustee.

· Calfa

NBHL (1)

Առօղ զաւանդ ինչ ի պահել.


Աւանդատու, աց

adj.

that deposits;
who has given, who is the author of a tradition.

· Calfa

NBHL (1)

ԱՒԱՆԴԱՏՈՒ ԱՒԱՆԴԱՏՈՒՐ. Տուօղ կամ տէր աւանդի.


Աւանդիչ, չի, չաց

adj.

that consigns, deposits;
that teaches;
that gives.

· Calfa

NBHL (1)

Աւանդօղ. որ աւանդեացն կամ ուսոյցն.


Աւարաբաշխ

adj.

that distributes the booty.

· Calfa

NBHL (1)

Բաժանօղ զաւար, որպէս գնի ի յն.


Աւարառու, ռուաց

adj.

plunderer, depredator, freebooter, marauder.

· Calfa

NBHL (2)

Առօղ զաւար. եւ Աւարաբաշխ. Տե՛ս (Ես. ՟Ժ՟Է. 14։ ՟Խ՟Բ. 24։ Երեմ. ՟Լ. 16։ ՟Լ՟Թ. 10։ ՟Ծ. 10։ Դտ. ՟Բ. 14. 16։ Եզեկ.։ ՟Լ՟Թ. 10։)

Յափշակօղ եւ աւարառու. (Եղիշ. չրչր.։)


Աւարեմ, եցի

va.

to make booty;
to sack, to pillage, to ravage.

· Calfa

NBHL (1)

Աւարեա՛ միշտ յաղթօղ՝ զխաբողին հաճութիւնս. (Նար. ՟Ժ՟Բ։)


Աւարտ, ի

s.

termination, completion, consummation, end, term, point, extremity, issue, exit, conclusion;
fall, termination, cadence;
— դնել, to end.

· Calfa

NBHL (1)

Զառաքինութիւնս ի մի վայր ժողովեալ պօղոս՝ զսէրն աւարտ արար ամենայնի. (Հց. աթ. կիւրղ.։)


Աւելածու, աց

s.

sweeper.

· Calfa

NBHL (2)

σαρώτης scoparius Որ աւել ածէ. աւլօղ մաքրօղ.

Եղէց լուացօղ ոտից ձերոց, եւ աւելածու վանացս. (Վրք. հց. ՟Ի՟Զ։)


Աւելաստաց, ից

adj.

avaricious, greedy.

· Calfa

NBHL (1)

ԱՒԵԼԱՍՏԱՑ ԱՒԵԼԱՍՏԱՑՈՒ. πλεονέκτης avarus, avidus, fraudator Ստացօղ աւելորդաց, եւ յաւելորդս ձկտեալ ի ստանալ, ագահ. յափշտակօղ.


Աւետատու

cf. Աւետապարգեւ.

· Calfa

NBHL (1)

Տուօղ աւետեաց.


Աւետարանագիր, գրաց

s.

evangelist.

· Calfa

NBHL (1)

εὑαγγελιστής evangelista Գրօղ աւետարանի. աւետարանիչ.


Աւետարանութիւն, ութեան

s.

notification of goodnews;
preaching the Gospel.

· Calfa

NBHL (1)

Պօղոս, որ հրաման աւետարանութեան էառ. (Զքր. ծործոր.։)


Աւետաւոր, աց

adj.

that has, firings good news.

· Calfa

NBHL (1)

εὑαγγελίζων annuntians, εὑαγγέλιος, εὑαγγέλος laeta nuncians, qui fausta annunciat Աւետօղ. աւետաբեր. աւետատու.


Աւողական

cf. Տրմուղ.

· Calfa

NBHL (1)

իբր Յաւիւն ըմբռնեալ. աւեալ. աւանդող. ընդոստ խրտչօղ, որ աւոլոց ելանէ. խրտան, դուրս ցաթկօղ .... որ եւ ԽԱՅՏԱՑՕՂ.


Ափ, ոյ, ով

s. adv.

palm of the hand, handful;
— յ—ոյ, in haste, on a sudden;
—ս զ—ի հարկանեմ, to clap the hands, to applaud.

· Calfa

NBHL (1)

δράξ pugillus, παλάμη palma manus, χείρ manus (Ափ. լծ. ծափ, եւ շօղափ. որ է ըստ յն. աֆի՛. լծ. եւ եբր. գաֆ. թ. աւուճ) Միջավայր բռին, ներքսակողմն ձեռին.


Ափն, փին, փանց

s.

shore, bank, brink, coast;
steep bank, bold shore.

· Calfa

NBHL (1)

(որպէս տեղիշօշափօղ) πέρας ora Եզր ջրոց. ցամաքն յեզր ջուրց. գետափն. ծովափն. գետեզր. ծովեզր.


Աքիս, քսաց

s.

weasel;
— սպիտակ, ermine.

· Calfa

NBHL (1)

γαλεή, γαλή mustela Չորքոտանի՝ որպէս զմուկն մեծ, կամ որպէս զփոքր եւ բարակ կատու, որսօղ եւ գոլ որպէս զնա, փափակամորթ եւ քնքուշ, պէսպէս գունով ըստ տեղեաց. մկնհարմուկ.


Աքսորեմ, եցի

va.

to exile, to banish, to transport, to send away, to confine, to proscribe.

· Calfa

NBHL (1)

Աքսորեաց զյովհաննէս ի դեօղն պռենետոն։ Հրամայեաց աքսորել ի կոկիսոն հայոց։ Որք աքսորէին զսուրբ հայրապետն (այսինքն տանէին յաքսորս). (Հ. կիլիկ.։)


Բագնասէր

adj.

idolatrous, lover of idols.

· Calfa

NBHL (1)

Սիրող բագնեաց, կռամոլ ոք կամ բարք նորա. կուռք սիրօղ.


Բագորդ

cf. Հաղորդ.

· Calfa

NBHL (1)

κληρονόμος haeres, particeps Բաժանորդ, ժառանգորդ. հաղորդ, կցորդ. մասն ու բաժին ունեցօղ.


Բազայ

s.

falcon;
merlin;
gerfalcon;
hawk.

· Calfa

NBHL (1)

ԲԱԶԱՅ ԲԱԶԷ. ἰέραξ accipiter Թռչուն գիշատիչ եւ որսորդ մագլաւոր՝ խայտափետուր, զոր եւ վարժեն յորսորդութիւն թռչնոց. տօղան, շահին, աթմաճա, պազ, պազէ, շագըր, ավ գուշու.


Բազկաձիգ

adj.

that stretches out the arm;
received with open arms.

· Calfa

NBHL (2)

Ձդօղ, կամ ձգելով զբազուկն՝ առ ի ունել զիմն.

Իւրաստեղծն հօտից տածօղ (հովիւն քաջ), բազկաձիգ՝ գառանցն ժողովօղ. (Նար. խչ.։)


Բազկարձակ

cf. Բազկաստածու.

· Calfa

NBHL (1)

Արձակօղ զբազուկս, կամ զճիւղս. ճիւղերը երկնցուցած.


Բազմաբեղուն

cf. Բազմաբեղ.

· Calfa

NBHL (1)

Կարօղ ես յամենայնի թողուլ զմեղանս բազմաբեղունս. (Նար. ՟Ի՟Ը։)


Բազմաբերանեան

adj.

that has many mouths or branches;
ճրագ —, chandelier.

· Calfa

NBHL (1)

Ունօղ զբերան բազում, եւ նմանութեամբ՝ բազում ստեղունս, կամ առաջս.


Բազմաբիծ

adj.

that has many stains.

· Calfa

NBHL (1)

Ունօղ բիծ բազում հոգեպէս՝ որպէս Բազմամեղ. եւ մարմնապէս՝ որպէս խայտաբղէտ, նկարէն.


Բազմաբիւր

adj.

very numerous;
that has many forces.

· Calfa

NBHL (1)

Փակօղ յինքեան բազում բիւրս, կամ զբիւրաւորս. յոքնահամար. բազմաթիւ. անբաւ. շատ, շատւոր.


Բազմաբիւրաւոր

cf. Բազմաբիւր.

· Calfa

NBHL (1)

cf. ԲԱԶՄԱԲԻՒՐ. իբր Ունօղ զօրս բազմաբիւրս.


Անստին

adj.

without breast or udder;
without milk.

· Calfa

NBHL (1)

ԱՆՍՏԻՆ հնչեալ ԱՆԸՍՏԻՆ. Ոյր ոչ գոն կամ չեւ են ի վեր երեւեալ եւ լցեալ կաթամբ ստինք. ծիծ՝ կամ կաթ չունեցօղ.


Անվախճան, ից

adj.

endless, eternal.

· Calfa

NBHL (1)

ἁτελεύτος. fine carens, ἁκατάλυτος, αίδιος , ἁνήσυτος. perpetuus, aeternus, qui perfici non potst, sempiternus. Որոյ չիք վախճան. անվախճանելի. անկատարած. եւ անկատարելի, անեզր. անանց. անլուծանելի. մշտնջենաւոր. վերջ չունեցօղ, որ լմննալիք չունի. սօնսուզ. նիհայէթսիզ.


Անվաստակ

adj. adv.

indefatigable;
idle, lazy;
without fatigue.

· Calfa

NBHL (2)

Որ ոչ կամի վաստակիլ, այսինքն աշխատիլ. պղերգ. անգործ. չաշխատօղ, ծոյլ. չալըշմազ.

ἁκάματος. indefessus. Որ ոչն վաստակի, այսինքն ոչ յոգնի. անաշխատ, իբր անխոնջ. անձանձրոյթ. չյոգնօղ. եօրուլմազ. իւշէնմէզ.


Անվար

adj.

uncultivated.

· Calfa

NBHL (1)

Իբր Ոչ վարեալ կամ չհերկեալ եւ ոչ ցանեալ. վարուցան չեղած, չբանած. գըր. եապանի. կամ Անվայր, որպէս Անշէն, եւ որպէս Չունօղ զտեղի կամ զպէտս կարեւորս. (զի տարտամ են գրութիւնքս, եւ իմաստքս առաջիկայ.)


Անվաւեր

adj.

invalid, null, illegal, insufficient;
apocryphal;
— առնել, to invalidate.

· Calfa

NBHL (1)

Փարթամութիւն մեր այսմ գործոյ է, զոր պօղոս անվաւեր առնէ. այսինքն ի դերեւ հանէ. (Ոսկ. գծ.։)


Անվերարկու

adj.

without cloak or mantle.

· Calfa

NBHL (2)

Որ չունի զվերարկու, կամ զծածկարան անկողնոյ. անհանդերձ. մերկ. վրան լաթ չունեցօղ.

Լուսաւորութիւն անքօղ եւ անվերարկու. (Նար. ՟Ժ՟Ա։)


Անվնասելի, լւոյ, լեաց

adj.

not liable to injury.

· Calfa

NBHL (1)

Ոչ վնասօղ. որ չունի վնասել.


Անվստահ

adj.

distrustful, suspicious;
— լինել, to distrust, to suspect.

· Calfa

NBHL (1)

Որ ոչ վստահի. խիթացօղ. կասկածոտ.


Անտանելի, լւոյ, լեաց

adj.

insupportable, intolerable, heavy, burdensome;
incomprehensible, inconceivable.

· Calfa

NBHL (1)

Անկարօղ ի տանել.


Անտամուկ

adj.

without moisture, dry.

· Calfa

NBHL (1)

ἅνικμος. humoris expers. Անմասն ի տամկութենէ կամ ի հիւթոյ խոնաւութեան. թացութիւն չունեցօղ, չոր. գուրու.


Անտարբեր

adj.

indifferent.

· Calfa

NBHL (1)

ἁχώρητος. incapax. Անկարօղ ի տանել. անընդունակ. գապիլիյեթսիզ.


Անտարր, ի, ից

adj.

immaterial, incorporeal.

· Calfa

NBHL (1)

Անտարրից եւ տարրեղինաց ստեղծօղ եւ խնամօղ. (Շ. գանձ վրդվռ.։)