Definitions containing the research քո : 5989 Results

Օրինաւորեմ, եցի

See full entry →

va.

to legalize, to legitimate.

NBHL (1)

օրինաւորեալք են բնական սովորութեամբ։ Անցուցանէր զաւուրսն զայնոսիկ զօրինաւորեալսն կանոնիւ։ Եւ ոչ օրինաւորեալ լինէր ի ձեռն արքունւոյն. (Պիտ.։ Ասող. ՟Գ. 17։ Փիլ. ել.։)


Օրհնաբան, ից

See full entry →

adj.

singing hymns, lauding, praising God.

NBHL (1)

Առ հայր քո օրհնարան՝ ահաւոր անուն՝ ձգեալ մատուսցես։ Հաստատուն եղեալ մեծապէս օրհնաբան աւետեաց քոց ձայն. (Նար. ՟Ղ՟Բ. ՟Խ՟Բ։)


Օրհնաբանեմ, եցի

See full entry →

va.

to sing hymns, to bless, to exalt, to give praises.

NBHL (1)

Ընդ հօր եւ ընդ հոգւոյն սրոյ (զորդին) օրհնաբանէ։ Քրիստոս աստուած՝ օրհնաբանեմք զքեզ։ Օրհնաբանեմք յաւուր քո ծննդեան։ Անեղծական կենդանեօք նա օրհնաբանի. (Խոսր.։ Շար.։ Նար. կուս.։)


Օրհնեմ, եցի

See full entry →

va.

to bless, to shower down or bestow blessings on;
to bless, to consecrate, to offer;
to bless, to glorify, to sing hymns, to praise;
to bless, to prosper, to speed;
to salute, to greet;
to curse, to blaspheme;
— զսեղան, to say grace, to ask a blessing;
— զոք յերեսս, to curse a person to his face;
ո՞չ օրհնեցի զքեզ, didnt I curse you nicely ?

NBHL (1)

Օրհնեաց զնոսա աստուած, եւ ասէ, աճեցէ՛ք եւ բազմացարու՛ք։ Օրհնեաց աստուած զօրն եօթներորդ, եւ սրբեաց զնա։ Օրհնեցից զքեզ, եւ եղիցիս օրհնեալ։ Օրհնեցից զօրհնիչս քո։ Այո՛ օրհնելով օրհնեցից զքեզ.եւ այլն։


Օրհնութիւն, ութեան

See full entry →

s. mus.

benediction, blessing, doxology;
praise, laud, hymn, canticle;
blessings, great abundance, plenty, prosperity, wealth;
gift, present;
consecration;
the Eucharist;
eulogy;
relics;
instruments;
— օրհնութեանց, the Song of Songs, the song of Solomon;
— սեղանոյ, grace before meat;
— տալ, to bless, to pronounce the blessing;
առնուլ —, to receive the blessing, to be blessed;
to receive presents;
յ—ս համարիլ, to consider as a great blessing;
հայր, տուր ինձ զ— քո, father, your blessing.


Ախտաբիծ

See full entry →
NBHL (2)

Ուր իցէ բիծ եւ արատ ախտից հոգւոյ. անմաքուր. աղտեղի. փիս. լէքէլի.

Յախտաբիծ ցանկութեանց արտաքոյ լինել։ Հրեշտակք յամենայն ախտաբիծ կրից յստա՛կ են եւ մաքուրք. (Շ. մտթ.։) (Տօնակ.։)


Ածանց, աց, ից

See full entry →
NBHL (1)

Դէմք նախագաղափարացն, ես, դու, նա. եւ ածանցացն, իմ, քո, նորա. (իմա՛, իմոյին, քոյին, նորային կամ նորայն). (Թր. եւ Երզն. քեր.։) Գտանի գրեալ եւ ածանցի, ածանցից։


Ակն, ական, կունք, կանք

See full entry →
NBHL (6)

Ակն ընդ ական։ Ոչ դարձցի ակն իմ ի տեսանել զբարին։ Եւ ական չէր տեսեալ զիս։ Խռովեցաւ ի սրտմտութենէ ակն իմ։ Պահեա՛ զիս որպէս բիբ ական։ Ակն իմ իջոյց արտասուս, կամ արտօսր։ Միով ակամբ քով։ Ճրագ մարմնոյ ակն է։ Զի՞ տեսանես զշիւղ յական եղբօր քոյ։ Զոր ակն ոչ ետես եւ այլն։

Յընտանեաց զաւակի քո զակն մի՛ արկանիցես. (Ես. ԾԸ. 7։)

Ա՛ռ զդա, եւ ա՛կն ած ի վերայ դորա ... Ե՛կ, եւ ածից ի վերայ քո ակն. (Երեմ. ԼԹ. 12։ Խ. 4։)

Ակն առեր երեսաց ոմանց։ Կամ թէ առնուցու քեզ ակն։ Ակն առնուք մեղաւորաց։ Մի՛ առնուցու ակն ի դատաստանի։ Ոչ առնու ակն ամենեցունց տէրն։ Ակն աղքատի մի՛ առնուցուս։ Ակն առնուլ ամպարշտի՝ չէ՛ բարւոք։ Տե՛ս զի ակն առի երեսաց քոց։ Եթէ չէր առեալ ակն Յովսափատայ արքայի. եւ այլն։

Ոչ ոք իցէ՝ որ ակն դնիցէ երկրին քում։ Զի իւր ակն եդեալ էր տէրութեան նորա։ Ակն եդ նոցա հայեցուածովք աչաց. (Ել. ԼԴ. 24։ Ա. Մակ. ԺԱ. 11։ Եզեկ. ԻԳ. 16։)

ԸՆԴ ԱԿԱՄԲ ՀԱՅԵԼ. Խեթիւ կամ խոժոռ աչօք հայել. ծուռ աչքով՝ խոլոր մոլոր նայիլ. խօր՝ էյրի պագմագ, քէմ նազար իլէ պագմագ. ὐποβλέπομαι torve aspicio, subddole observo


Աղախնեմ, եցի

See full entry →
NBHL (1)

Մի՛ ասեր ի սրտի քում, ի տոհմէ թագաւորաց եմ, աղախնել պարտին ինձ, եւ ոչ ես նոցա։ Զի՞նչ մեղաւ քեզ Եպրաքսէս, որ կամաւ աղախնէս ստոյգ աղախնոյդ. (Ճ. ՟Ա.։)


Աղաչող, ի, աց

See full entry →
NBHL (1)

Աղաչօղ վասն քո ուխտաւորացս. (Շար.։)


Աղաւնի, նւոյ, նոյ, նեաց

See full entry →
NBHL (2)

περιστερά columba Հաւ թռչուն ընտանի՝ սպիտակ յոյժ, եւս եւ մոխրագոյն, գեղեցիկ աչօք, եւ մաքուր, եւ անմեղ, եւ յաճախածին. աղաւնի, աղւընի. կեօյէրճին. քեպիւթէր. համանէ.

Աչք քո աղաւնիք. որպէս դնի ի հյ. եւ յն. իմա՛, սիրունք որպէս աղաւնեաց։ Զներբող աղաւնոյ (Երգ. ՟Ա. 14. ՟Դ. 1. տե՛ս ի Պիտ. ՟Ե. 5։)


Աղերսական, ի, աց

See full entry →
NBHL (1)

Աղերսականաց եւ վշտացելոցն հոյլք (զքեւ ի մերձենալ մահուդ), սիրելիք եւ դրացիք, ողբումն ի վերայ քո առնելով, եւ ոչինչ օգտելով. (Բրս. ապաշխ.։)


Աղէկիզութիւն, ութեան

See full entry →
NBHL (1)

ԱՂԷԿԻԶՈՒԹԻՒՆ կամ ԱՂԵԿԻԶՈՒԹԻՒՆ Սրտցաւութիւն. մորմոքումն. կարեկցութիւն. գորով. գութ. կսկիծ.


Աղօթակից, կցի, կցաց

See full entry →
NBHL (1)

Հրեշտակք տեսեալ զվարս քո՝ աղօթակից քեզ լինին. (Վրք. հց. ՟Ի՟Զ։)


Աճիւնանամ, ացայ

See full entry →
NBHL (1)

Արքունաշէն սրահք աճիւնացեալք. (Լաստ. ՟Ժ՟Ա։)


Ամբաստանական, ի, աց

See full entry →
NBHL (1)

Ամբաստանականն քո բան՝ որ զնոցանէն. (Յհ. իմ. երեւ։)


Ամբարապետ, ի, աց

See full entry →
NBHL (1)

ԱՄԲԱՐԱՊԵՏ որ եւ ԱՄԲԱՐԱԿԱՊԵՏ. ՀԱՄԲԱՐԱԿԱՊԵՏ. Վերակացու համբարոց եւ մթերից արքունեաց. եմպարտար. զախիրե էմինի. գափան նայիպի. քիլերճի պաշը. (որ է մեծ մատակարար).


Ամբարտաւանեմ, եցի

See full entry →
NBHL (1)

Խոնարհեցուցեր զանձն քո, եւ ասացեր, թէ ամբարտաւանեցի։ Մի՛ ամբարտաւանէք, այլ ընդ խոնարհս զիջանիցիք։ Բարձրացաւ սիրտ նորա, եւ ոգի նորա զօրացաւ յամբարտաւանել։ Կամեցան հպարտանալ, ամբարտաւանել։ Յամբարտաւանիլ (կամ նել) ամբարշտին՝ այրի աղքատն. եւ այլն։


Ամենակազմ

See full entry →
NBHL (1)

Ամենայն յօրինուածովք գեղեցիկ կազմեալ եւ յարդարեալ. հանդերձանօք յօրինեալ. եւ գեղեցկայարմար. շէնքով շնորհքով օրինած. փէք տիւզկիւն՝ տիւզէնլի.


Ամենակերակրիչ

See full entry →
NBHL (1)

Ամենակերակրիչ պարգեւիդ քում լինէր սպասաւոր. (Իմ. ՟Ժ՟Զ. 25։)


Քաջալերիմ, եցայ

See full entry →

vn.

to take courage, to be inspirited;
—լերեա՛ց, courage ! be courageous, take heart, don't be disheartened, cheer up !.

NBHL (2)

Քաջալերեա՛ց, զի՛ եւ այդ եւս քո ուստր է։ Քաջալերեացարուքն, պինդ կացէ՛ք։ Քաջալերեցաւ ժողովուրդն բանիւքն եղեկիայ։ Զորս տեսեալ պօղոսի՝ գոհացաւ զԱստուածոյ, եւ քաջալերեցաւ։ Քաջալերեա՛ց, զօրասցի՛ սրիտ քո։ Քաջալերեցարո՛ւք, եւ զօրասցի՛ն սիրտք քո։ Քաջալերեցարո՛ւք, եւ զօրասցի՛ն սիրտք ձեր։ Քաջալերեա՛ց դուստր, քաջալերեա՛ց եւ այլն։

Քաջալերեցի՛ր սիովն, մի՛ լքցին ձեռք քո. (Առ որս. ՟Ժ՟Ա։)


Քաջալերութիւն, ութեան

See full entry →

s.

encouragement, exhortation, comfort;
courage.

NBHL (1)

Տէր Յիսուս Քրիստոս՝ զքաջալերութիւնդ քո շնորհեցեր նոցա. (Ճ. ՟Ա.։)


Քաջահաւատ

See full entry →

adj.

very faithful;
most confiding.

NBHL (1)

Զքաջահաւատ քո զաշակերտսն ընտրեցեր՝ հանելով ի լեառ բարձր. (Գանձ.։)


Քաջահով

See full entry →

adj.

very cool, very agreeable, fresh.

NBHL (1)

Ընդ այսպիսւոյ հովանաւոր տամբ, ի ներքոյ պայծառ ձեղուան քաջահովւոջ վայելեմք. (Ոսկ. յհ. ՟Ա 30։)


Քաջամտութիւն, ութեան

See full entry →

s.

sharp-mindedness, genius intelligence, sagacity.

NBHL (1)

ցուցանեմ քում ուսումնասէր քաջամտութեամդ. (Արծր. ՟Բ. 1։)


Քաջապէս

See full entry →

adv.

bravely, courageously, valiantly, stoutly, resolutely.

NBHL (1)

Քաջապէս կարացեալ փախչել ի մահկանացու աշխտրհիս աղետից։ Պսակելով զնա իբրեւ զմարտիկ նահատակ, որ քաջապէս յաղթեաց։ Քաջապէս ճողոպրեալ ի փախուստ դարձուցեալ։ Զանդամս մարմնոյ քո մեռո՛ քաջապէս։ Քաջապէս համբերել։ Նոքա քաջապէս անձանձիր պատերազմեցան մահուչափ. (Փիլ. ՟ժ. բան. եւ Փիլ. իմաստն.։ Եղիշ. միանձն.։ Լաստ. ՟Բ։ Վրք. հց. ՟Է. ՟Ի՟Է։)


Քաջավայելուչ

See full entry →

adj.

very suitable, very decent;
very elegant, handsome, charming.

NBHL (1)

Շիրմացն՝ որք արտաքուստ են քաջավայելուչք եւ գեղեցիկք։ Բազմաց արդարոց քաջավայելուչք են շիրիմք նոցա. (Ածաբ. կարկտ.։ Իգն.։)


Քաջարութիւն, ութեան

See full entry →

s.

act of courage or valour, great bravery, prowess.

NBHL (1)

Զօրացո՛ քաջարութեամբ լինել կատարիչ հրամանի քո. (Սկեւռ. աղ.։)


Քաջափառութիւն, ութեան

See full entry →

s.

majesty, magnificence.

NBHL (1)

Խոր խաղաղութեան, եւ միանգամայն երջանիկ քաջափառութեանց։ Ոչ միայն յասացեալս քաջափառութեան ոչ վայելեն, այլեւ զվատաբախտութեանց կրեն հիքութիւնս։ Ոչ զիս արդեանս աղէտք՝ քան եթէ անցելոցն քաջափառութեանց յիշատակք խոցոտեն դժնդակք. (Պիտ.։)


Քառ, ից

See full entry →

adj.

floor.

NBHL (1)

Նոյն է իրօք եւ ձայնիւ ընդ Չորք, չորս. պ. չար, ջիհար, ճահար. լտ. քուաթուօռ. quatuor τέσσαρες, -ρα . ռմկ. չորս. տէօրթ.


Քառակերպեան

See full entry →

adj.

having four forms.

NBHL (1)

Զքո ձեւդ քառակերպեալ նշանակեմք ի քարս եւ ի փայտս եւ յամենայն տարրական գոյացութիւնս. (զքր. կթ. խչ։ եւ Գանձ.։)


Քառակոյս

See full entry →

cf. Քառակուսի.

NBHL (1)

Այս իւղ զդրօշեալն քառակուսեան յանուն քո Յիսուս՝ նշանի բարձրելոյդ հաւասար հաստէ. (Նար. ՟Ղ՟Գ։)


Քառակուսի, սւոյ

See full entry →

adj. s.

square;
— արմատ, root — թուոյ, of a number.

NBHL (1)

Այս իւղ զդրօշեալն քառակուսեան յանուն քո Յիսուս՝ նշանի բարձրելոյդ հաւասար հաստէ. (Նար. ՟Ղ՟Գ։)


Քառամանեակ, նեկաց

See full entry →

s.

necklace, collar.

NBHL (1)

Եդի քառամանեակ ի պարանոց քո։ Միով քառամանեկաւ պարանոցի քոյ։ Դնէր գինդս, եւ արկանէր քառամանեակաս իւր. (Եզեկ. ՟Ժ՟Զ. 11։ Երգ. ՟Դ. 9։ Ովս. ՟Բ. 13։)


Քառասնաղի

See full entry →

s.

forty-chorded or stringed.

NBHL (1)

Խօսիմք նուագարանքս քո, զոր կամեցար քառասնաղեաւ նորոգել. (Թէոփիլ. ՟խ. մկ.։)


Քառասնօրեայ, էի, ից

See full entry →

adj.

of forty days.

NBHL (1)

Պահելով քո քառասնօրեայ։ Անճաշակ լինելով քո քառասնօրեայ։ Եւ ոչ ընդ մեզ քառասնօրեայ լրմամբ յորովայնին. (Շար.։ Շ. մտթ.։)


Քառեակ, եկի

See full entry →

adj. s. mus.

four;
fourth.

NBHL (1)

չ գործեցին ըզքոյն կրկին, քառեակ՝ զերկուս, տասն ըզհնգին։ Ո՛վ քառեակ մանեկաւ նշուլափայլ մաքուր ուլանցն յեռմամբ. (Յիսուս որդի.։ Նար. կուս.։)


Քառերանգ

See full entry →

adj.

four-coloured.

NBHL (1)

Զքառերանգ նիւթս զարդու արքունական ճեմարանիս, զիշխանականին ասեմ մասունս. (Սկեւռ. լմբ.։)


Քառոտանի, նւոյ, նեաց

See full entry →

adj. s.

quadruped.

NBHL (1)

τετράπους quadrupes. Չորքոտանի. եւ Որ ինչ ունի չորս ոտս՝ նմանութեամբ.


Քասքնեմ, եցի

See full entry →

vn.

cf. Քասքնիմ.

NBHL (1)

Գիտելով զճշմարտութիւն աւետարանին՝ քասքնէր։ Մի՛ քասքաներ, յորժամ ի պէտս խրատուն հարկանէ զքեզ գաւազանաւ հայր քո. (Լմբ. պտրգ. եւ Լմբ. առակ.։)


Քարակոփ, ի, ից, աց

See full entry →

adj. s.

made or built of stone;
stone-cutter, stone-mason;
sculptor, carver.

NBHL (1)

Շիրիմս քորակոփս յօրինէ։ Տեղին իսկ քարակոփ շինեալ. (Յհ. կթ. Ճ. ՟Ա.։)


Քարակտուր

See full entry →

adj.

cut from stone;
steep, rugged.

NBHL (1)

Փոխէ զարքունիսն յարեւմուտս կոյս ի քարակտուր մի բլուր. (Խոր. ՟Բ. 36. յորմէ եւ Ասող. ՟Ա. 6։)


Քարաձիգ

See full entry →

s.

stone's throw.

NBHL (2)

Աղօթէիր ի վերայ քո քարաձգողաց։ Որ ի վերայ անօրէն քարաձգողացն աղօթէիր. (Շար.։ Ժմ.։)

Որ խնդրեցեր զթողութիւն ի վերայ քո քարաձիգ ժողովոյն. (Շար.։)


Քարայարկ

See full entry →

adj.

stone-roofed.

NBHL (2)

Որոյ յարկքն կամ յարկն է ի քարէ. քարէ ծածքով.

Սրբուհին մանի ի քոյդ քարայարկ այրի ... Այրդ լուսապայծառ եւ քարայարկ, եւ առաքինաբնակ. (Երզն. լս.։)


Քարանամ, ացայ

See full entry →

vn. fig.

to turn to or become stone, to be changed into stone, to be petrified;
to be stoned, hardened, obdurate.

NBHL (1)

Մեծութեամբ բազկի քո քարասցին. (Ել. ՟Ժ՟Ե. 16։)


Քարանձաւ, աց

See full entry →

cf. Քարայր;
cf. Քարաժայռ.

NBHL (1)

Դիցես ի քարանձաւս զբոյն քո։ Եթէ գիտիցե՞ս զժամանակ ծննդեան յամուրաց քարանձաւաց։ Ելին ի քարանձաւին։ Անգղ ի վերայ բունոյ նստեալ՝ դարդարիցէ ի քարանձաւս վիմաց։ Ի քարանձաւաց լերանց ձայնից արձագանգաց (այսինքն գլորելով վիմաց).եւ այլն։


Քարապատուար

See full entry →

adj. s.

stone-walled, fortified;
stone-wall.

NBHL (1)

Կարծրակերտ կարկառք պնդակցորդք քարապատուարք ... եղեն ի հարթ ճանապարհս։ Զորոյ զմաքուր ոսկերս ամփոփեալ հաւաքեցին ի քարապատուար շիրիմ անձկութեան յարկի. (Նար. խչ.։)


Քարգոնական

See full entry →

cf. Քարգոնոսական.

NBHL (2)

ՔԱՐԳՈՆԱԿԱՆ կամ ՔԱՐԳՈՆՈՍԱԿԱՆ. Արքունական. թագաւորական. ի պրս. քարիկիյա. արքայ, թագաւոր. եւս եւ մի մի ի չորից տարերաց.

Տրամակայեալ յինքեան յոքնաբեզունն քարգոնական կնիք՝ յապարանէն արքունի։ Մահաշունչ հոտ քաղուն քարգոնական նժուգին։ Զգուշացուցից քեզ չու ի քարգոնոսական նպատ։ Կամիմ, զի եւ դա արքունիս քոյո քարգոնոսական ապարանի առկայացեալ՝ արասցէ քեզ ճեմարան։ Ի զարդ քարգոնոսական տպարանին. (Մագ.։)


Քարգոնոսական, ի, աց

See full entry →

adj.

royal.

NBHL (2)

ՔԱՐԳՈՆԱԿԱՆ կամ ՔԱՐԳՈՆՈՍԱԿԱՆ. Արքունական. թագաւորական. ի պրս. քարիկիյա. արքայ, թագաւոր. եւս եւ մի մի ի չորից տարերաց.

Տրամակայեալ յինքեան յոքնաբեզունն քարգոնական կնիք՝ յապարանէն արքունի։ Մահաշունչ հոտ քաղուն քարգոնական նժուգին։ Զգուշացուցից քեզ չու ի քարգոնոսական նպատ։ Կամիմ, զի եւ դա արքունիս քոյո քարգոնոսական ապարանի առկայացեալ՝ արասցէ քեզ ճեմարան։ Ի զարդ քարգոնոսական տպարանին. (Մագ.։)


Քարեայ

See full entry →

adj.

cf. Քարեղէն.

NBHL (2)

Կարկուտ քարեայ հոսեա՛ նոցին, եւ ըզպիծակ զօրաց քոյին. (Յիսուս որդի.։)

Գծեալ մատամբ քո աստուածային՝ զքարեյ տախտակ պատգամաց բանին. (Գանձ.։)