burning, ardent.
Տօթագին միգամած. գոլով պահած, ամպգոլ, տաք գոլոշտիքով խառն.
that has a fine face, elegant, charming.
Վայելուչ դիտակաւ. գեղեցկադիտակ. տեսքով, շնորքով.
subtle, brisk, cunning, ingenious, sly.
γοργός acer Արագամիտ. արագ մտօք. սրամիտ. ճարպիկ մտքով.
cf. Երաշխ.
Այր բարերար յերաշխի առնէ զմերձաւորն. (Սիր. ԻԹ. 19։) Կամ ἑνδέχομαι excipio Ընդունել. յանձն առնուլ. խօսք տալով՝ վրան առնել, քովը պահել.
with unsparing hand, by handfuls, liberally.
Լի բռամբ. եւ Որ ինչ լնու զբուռն. լեցուն ձեռքով. եւ ձեռք լեցնօղ.
stormy;
snowy, full of snow.
Եւ Որ բերէ յինքեան զբուք. բքով լի.
cf. Բքաբեր.
Յուզեալ բքով. մրրկայոյզ. բքախառն.
to card, to comb (wool);
to tear;
ի հուր — եւ ի ջուր աղալ, to make ropes of sand.
Ղակոնացւոց երիտասարդացն գզեալ ուսքն քքովքն. (Անան. եկեղ։)
hanging cornice.
ocular, witnessed by the eye;
visible, apparent;
— վկայ, eye-witness;
— ճշմարտութիւն, an evident truth;
visibly, seeing with one's own eyes.
αὑτόπτης, ἑπόπτης suis oculis videns, inspector, testis oculatus Ինքնին աչօք իւրովք տեսօղ. ինքնատես. իր աչքովը տեսնօղ. քենտի կէօզիւ իլէ կէօրէն.
eye;
sight, look;
bud, germ;
hope, expectation;
opinion, suspicion;
յականէ անուանէ, by name, specially, expressly;
յական թոթափել, in the twinkling of an eye, instantaneously;
— առնուլ, to show a respect of persons, to be partial, cf. Աչառեմ;
զակն արկանել, to cast eyes upon, cf. Անտեսեմ;
յակն արկանել, to show;
to review, to read;
ընդ ակամբ ակնարկել, to scowl;
— ունել, to hope, to expect, cf. Ակնկալեմ, cf. Յուսամ;
— յայտնի, — յանդիման, in presence of, visibly, openly;
— յանդիման առնել, to represent, to lay before;
առ ական դիպել to see by accident;
առ ականէ, ostentatiously;
յ— առնուլ, to have an eye to, to watch, to take care of;
—ի խոնարհ, quite confused, cf. Ակնկոր;
կորովաբիբ —, Argus-eyed, piercing eye;
— կառուցեալ հայել, to look fixedly;
տալ ակն, cf. Նայիմ, cf. Նկատեմ;
ակն դնել, cf. Ցանկամ;
ակն ածել, cf. Պատկառեմ, cf. Ակնառեմ, cf. Ամաչեմ, cf. Խնամեմ;
Ակն ընդ ական։ Ոչ դարձցի ակն իմ ի տեսանել զբարին։ Եւ ական չէր տեսեալ զիս։ Խռովեցաւ ի սրտմտութենէ ակն իմ։ Պահեա՛ զիս որպէս բիբ ական։ Ակն իմ իջոյց արտասուս, կամ արտօսր։ Միով ակամբ քով։ Ճրագ մարմնոյ ակն է։ Զի՞ տեսանես զշիւղ յական եղբօր քոյ։ Զոր ակն ոչ ետես եւ այլն։
ԸՆԴ ԱԿԱՄԲ ՀԱՅԵԼ. Խեթիւ կամ խոժոռ աչօք հայել. ծուռ աչքով՝ խոլոր մոլոր նայիլ. խօր՝ էյրի պագմագ, քէմ նազար իլէ պագմագ. ὐποβλέπομαι torve aspicio, subddole observo
precious stone, jewel, gem;
pearl;
cameo;
— բազմագունի, cf. Բազմագունի;
— վանի, cf. Վանի.
Ակն ընդ ական։ Ոչ դարձցի ակն իմ ի տեսանել զբարին։ Եւ ական չէր տեսեալ զիս։ Խռովեցաւ ի սրտմտութենէ ակն իմ։ Պահեա՛ զիս որպէս բիբ ական։ Ակն իմ իջոյց արտասուս, կամ արտօսր։ Միով ակամբ քով։ Ճրագ մարմնոյ ակն է։ Զի՞ տեսանես զշիւղ յական եղբօր քոյ։ Զոր ակն ոչ ետես եւ այլն։
ԸՆԴ ԱԿԱՄԲ ՀԱՅԵԼ. Խեթիւ կամ խոժոռ աչօք հայել. ծուռ աչքով՝ խոլոր մոլոր նայիլ. խօր՝ էյրի պագմագ, քէմ նազար իլէ պագմագ. ὐποβλέπομαι torve aspicio, subddole observo
source, origin;
water-spout, spring;
hole, stitch;
ring, link;
— արեւու՝ լուսոյ՝ տունջեան, day-star, the sun, cf. Արեգակն;
— գերեզմանի, grave, tomb;
— տապարի, the orifice of the hatchet, axe;
ակունք լուսարձակք, glass.
Ակն ընդ ական։ Ոչ դարձցի ակն իմ ի տեսանել զբարին։ Եւ ական չէր տեսեալ զիս։ Խռովեցաւ ի սրտմտութենէ ակն իմ։ Պահեա՛ զիս որպէս բիբ ական։ Ակն իմ իջոյց արտասուս, կամ արտօսր։ Միով ակամբ քով։ Ճրագ մարմնոյ ակն է։ Զի՞ տեսանես զշիւղ յական եղբօր քոյ։ Զոր ակն ոչ ետես եւ այլն։
ԸՆԴ ԱԿԱՄԲ ՀԱՅԵԼ. Խեթիւ կամ խոժոռ աչօք հայել. ծուռ աչքով՝ խոլոր մոլոր նայիլ. խօր՝ էյրի պագմագ, քէմ նազար իլէ պագմագ. ὐποβλέπομαι torve aspicio, subddole observo
desperate, despaired of;
unhopeful.
Պարիսպ մեղաց երիքովին, դըրամբք փակեալ անյուսալին, աղաղակաւ տապալեսցին. (Յիսուս որդի.։)
immovable, fixed, stable, firm;
not commutable;
real, not personal.
Յառնէ ի գերեզմանէ անշարժ կնքովք. (Սարկ. մարդեղ.։)
bed;
mattress;
nuptial couch;
— անպիտան, անարդ, truckle-bed;
խորշ անկողնոյ, alcove;
դնել յանկողնի, ննջեցուցանել, to put to bed;
գնալ յ—, ննջել, to go to bed;
փետրալից —, feather-bed;
յարդալից —, straw-bed;
—ս արկանել, to make a bed;
մտանել յ—, to go to bed;
յառնել յանկողնէ, to get up;
յարդարել զ—, to make the bed;
անկեալ դնել յանկողնի, to take to one's bed.
Առնուցուն զանկողինս, որ ընդ կողիւք քովք կայցեն։ Կշտամբեաց զնա հիւանդութեամբ անկողնի։ Յարեաւ Դաւիթ յանկողնէ իւրմէ։ Ի սենեակս անկողնացն։ Յանկողնի իւրում։ Արտասուօք իմովք զանկողինս իմ թացի. եւ այլն։
fall, tumble;
overthrow, ruin, subversion;
degradation;
cadence;
վերստին —, second fall;
relapse.
Զանկմունսն Երիքովի պարսպացն. (Փարպ.։)
cf. Անբովանդակ.
որ գրի եւ ԱՆԲԱՒԱՆԴԱԿԵԼԻ. ἅπειρος, ἅπλετος, infinitus, immensus. Զոր ոչ լինի բովանդակել՝ պարագրել կամ լնուլ. անբաւ. անեզրական. անչափ. անսահման. անհուն, եւ անհաս. անճառ. անիմանալի. որ չամփոփուիր տեղով կամ խելքով. հիչ պիր եէրէ՝ ագըլա սըզմազ, ֆէհմ օլունմազ.
to establish one's self, to fortify one's self, to be intrenched, strongly posted.
Երիքով փակեալ եւ ամրացեալ էր յերեսաց որդւոցն Իսրայէլի։ Զքաղաք մի ամրացեալ պարսպօք։ Զամրացեալ քաղաքն. (Յես. ՟Զ. 1։ ՟Բ. Մակ. ԺԲ. 13. 16։)
shame, confusion, abashment;
bashfulness;
ignominy, turpitude;
baseness;
յ— առնել, to put to shame, to confound;
յ— լինել՝ զամօթի հարկանել, to be ashamed, to be confounded, to blush;
—ք, privy parts.
Ամօթով քով մեծաւ լի եմ. (Կլիմաք.։)
immediately.
Որ եւ ԱՆՄԻՋԱԲԱՐ. ἁμέσως. immediate. Առանց ընդ մէջ մտանելոյ այլոյ իրի կամ միջոցի. անդէն մերձ կալով. հուպ առ նմին. քովէն. սըրա իւզրէ. մուգթէրին. հէման.
person;
hypostasis, personality;
creature, being;
soul;
mind;
heart;
myself, thyself, himself;
անձամբ, personally;
անձամբ անձին, by one's self, personally;
զանձամբ դառնալ, to turn back;
զանձամբ արկանել, to put on, յանձին բերել, to imitate;
յանձին ունել, to accept, to approve;
չառնուլ յ—, to refuse, to deny;
սիրէ նա զ— իւր, he loves himself;
վասն անձին եւեթ տամ պատասխանի, I only answer for myself;
երգնում յ— իմ, թէ այդ այդպէս է, on my soul, it is so;
զգաստանալ յանձին, to revive, to recover one's senses;
փոյթ ունի նա վասն անձին, he takes care of himself;
անձին առնել, to commit suicide;
եռն յանձին հարկանել, to boast of, to flatter one's self, to prick one's self;
յ— առնել, to recommend, to confide;
յ— լինել, to commend one's self, to have confidence in, to confide in, to be committed.
ՅԱՆՁՆԷ, ՅԱՆՁԱՆՑ. ԱՆՁԱՄԲ, ԱՆՁԱՄԲՔ. ԱՆՁԱՄԲ ԱՆՁԻՆ. իբր մ. որպէս ինքնին. իւրովի. իւրեւ. ինձէն. յինէն. քեզէն. ի քէն. մեզէն. ձեզէն. ἁπ’ ἑμαυτοῦ (յիմմէ) αὑτοί ἑν ἐαυτοῖς (ինքեանք յինքեանս). ἁφ’ ἐαυτοῦ (յիւրմէ յինքենէ) եւ այլն. ինքիրմէ, իր քովէն. քենտինտէն, եւ այլն.
Արի՛ կա՛ց, եւ զանձամբ քով լե՛ր.. παρὰ σεαυτὸν γενοῦ. (Պտմ. աղեքս.։)
voluntary.
Կամայորդոր ջան նահատակութեանց։ Կամայորդոր սրտիւք կատարէին զպաշտօն աղօթիցն։ Կամայորդոր յօժարութեամբ ետ զանձն իւր ի ձեռս զիֆուորաց։ Ժողովեցան իքով կամայորդոր յօժարութեամբ. (ՃՃ.։)
will, determination, intention, design;
wish, desire;
humour, fantasy, whim, caprice;
ի կամաց, կամօք եւ ախորժիւք, voluntarily, willingly;
կամօք, on purpose, designedly;
ըստ կամի, ըստ կամս, at will, ad libitum, arbitrarily, at pleasure;
at discretion;
յոչ կամաց, unwillingly, in spite of oneself, against one's will, reluctantly, grudgingly;
յօժար —, readiness, inclination, willingness;
յեղյեղուկ —, caprice, fickleness;
ինքնիշխան, բացարձակ —, absolute will, arbitrariness, despotism;
անձնիշխան —, free-will;
անձնահաճ —, humour, whim, caprice, fancy;
ըստ կամս անձին գնալ, to indulge one's fancy or caprice;
փոխել զկամս, to change one's mind;
անձնատուր լինել ի կամս ուրուք, to submit to the guideness of;
to comply with all the whims of;
ի կամս ուրուք դնել զիմն, to depend on another's will;
եթէ Տէառն — իցեն, if God wills, God willing;
Տէռն — լիցին, God's will be done;
եթէ — իցեն քո, if you wish or like;
ըստ հաճոյից կամց քոց, at your will or pleasure;
as well as you could wish;
— էին ինձ, I wished to, I wanted to;
— են ինձ ասել, I would say, I mean;
— եղեն նմա, it pleased him to, he liked to;
— էին նորա, he desired or wished;
հակառակ կամաց նորա, against his will;
որ ինչ ի կամս մեր, as much as we can.
ԿԱՄԱՒ մ. ἐκούσιως voluntarie, sponte ἐκών, ἐκούσα, κατὰ ἐκούσιον volens, libens. Ի գործիականէ բառիդ Կամ կամք. որ եւ ասի ԿԱՄՕՔ. Կամայ. կամաւորութեամբ. հաճութեամբ. ընտրութեամբ. յօժարութեամբ. կամակար. ուզելով, կամքովը.
to clap the hands or stamp the feet in sign of joy, to applaud, to load with applause;
to dance, to leap, to jump, to caper, to cut capers.
Կայթեցեր դու ձեռամբ քով, եւ տոփեցեր ոտամբ քով. (Եզեկ. ՟Ի՟Ե. 6։)
lightning, thunder;
thunderbolt;
spark;
live or burning coal, glowing embers;
carbuncle, anthrax;
հրացայտ —կունք, lively sparks;
—կունս արձակել, թօթափել, to emit sparks;
to launch thunderbolts, to blast with lightning.
Կայծակունք թօթափէին ի նոցանէ իբրեւ ի փայլատականց պղնձոյ։ Իբրեւ կայծակն ընդ եղէգն ընթասցին։ Որ սաստիկ կայծակունս յաչաց փայլատակեցուցանիցեն։ Լի բուրուառաւ կայծակունս հրոյ։ Շիջուցանիցեն զկայծակն իմ զմնացեալ։ Կայծակամբք կաղնւոյ։ Կրակարան կամ կրակեաղ կայծականց։ Փքովք կայծակունս արծարծանէ.եւ այլն։
tie, fastening, knot;
ligature, lace, lashing, band, withe, bandage, swath;
rope, cord, string;
spelling;
tie, bond, link, obligation;
sour, sharp, harsh, tart.
Զգուշանայ (քսակի ոսկւոյն) կապով եւ կնքով եւ պահպանութեամբ։ Գրաւեցեր ընդ կապով բանի զանձն իմ եղկելի. (Խոսր.։)
bent, curved, bowed;
twisted;
contracted, ancbylosed, stiff;
precluded, impeded, impotent;
tenacious, niggardly, sordid.
Կարի կամ, կամարեալ, ոլորեալ, կծկեալ. կորացեալ. եւ Յինքն կոյս ամփոփեալ. նմանութեամբ՝ Ժլատ. կծծի. ոլրած, կծկած, ծռած մեջքով .... այսինքն ծանրաշարժ.
short;
little;
short, brief, curt, concise, succinct, laconic;
— հասակաւ, short in stature;
—ոյ ճանապարհ, the shortest way;
ընդ —ոյ գնալ, to take the shortest or nearest way, to take a short cut;
ի —ոյ or — ի —ոյ, short, brief, abridged, summary;
in short, briefly, in a few words, laconically, succinctly, summarily;
ի —ոյ, in a short time, quickly;
ի —ոյ հատանել, to cut short, to state in few words.
Ի ԿԱՐՃՈՅ. եւ ԿԱՐՃ Ի ԿԱՐՃՈՅ. συντόμως breviter, concise, compendiose κεφαλαιωδῶς capitulatim. Համառօտիւ, կարճառօտիւ. ի սուղ ժամանակի, փութով. եւ սուղ բանիւ. կա՛րճ, կարճառօտ, քիչ խօսքով, քիչ ատենէն, շուտով.
obtuse, dull, stupid.
Ոչ եթէ իւրեանց կարճահաս իմաստութեամբն հասեալք չքնաղգիտութեանն աստուծոյ. (Ագաթ. (ռմկ. իրենց կարճ խելքովը։))
ulcer;
sore, wound.
ԿԵՂ Ի ԿԵՂ. մ. Իբր ռմկ. քովէ քով. Կամ իրարմէ զատ.
feigned, dissembled, false, counterfeit, sham, fictitious, artificial, factitious;
affected, prim, finical;
ԿԵՂԾՔ ից, իւք. cf. ԿԵՂԾԻՔ։ Ուստի ԿԵՂԾՍ Ի ԿԵՂԾՍ, իբր մ. նշանակէ, Պէսպէս սուտ կերպարանօք՝ առ աչս երեւութացեալ. Սուտ կամ շինծու կերպարանքով.
to speak, to talk, to discourse, to converse;
to confer, to treat, to negotiate;
to betroth, to affiance;
— լեզուս, or ի լեզուս, to speak many languages;
— — եզակի, to thee-thou;
— ուղիղ, to speak out, distinctly — ի սրտի, to think, to meditate, to ruminate;
— սպառնալեօք, to speak threateningly or sharply;
— զքաղաքականութենէ, to talk politics;
տալ — զանձնէ, to be talked of;
to get a bad name;
— զումեքէ ի մահ, to compass a person's death;
— չարութիւն, to speak ill of, to slander;
— հաւու, to crow;
նա խօսեսցի առ ի քէն, he shall be thy spokesman;
— ումեք զկին, to betroth, to promise or to give in marriage;
— իւր զկին, to espouse, to marry;
կոյս խօսեցեալ առն, a vergin espoused to a man;
խօսեցայց ինձ զքեզ, I will marry you;
cf. Ընդ վայր.
Խօսեացայց զբանս իմ. եւ ասեն, խօսեա՛ց։ Խօսեցար բերանով քով, եւ ձեռօք քո լցեր այսօր։ Խօսեցարուք ականջս ամենայն արանց։ Բացի զբերան իմ, եւ խօսեցաւ լեզու իմ։ Խօսէին ազովտացի, եւ ոչ գիտէին խօսել հրեէրէն. եւ այլն։
to be no longer young, to grow old or aged, to become old, to grow in years, to be on the wane, to arrive at an advanced age, or at extreme old age.
(Լուսինն) յարեւմտից մինչեւ յարեւելս երթայ ի մանկութիւն. դարձեալ յարեւմուտս կամօք քով ծերացեալ հասանէ. (Ագաթ.։)
to cause to live, to vivify, to give life to, to animate, to prolong life, to bring to life again, to reanimate, to revive, to revivify;
to save;
հաւատք քո կեցուցին զքեզ, thy faith hath saved thee.
Տէր մեռուցանէ, եւ կեցուցանէ։ Խօսեցաւ եղիսէէ ընդ կնոջն, զորոյ կեցոյց զորդին։ Ի Ճանապարհս քո, կամ յարդարութեան, կամ յանուան քում կեցո՛ զիս։ Կեցո՛ զիս աջով քով։ Կեցոյց զնոսա ի ձեռաց ատելեաց նոցա։ Հաւատք քո կեցուցին զքեզ։ Կեցո՛ զմեզ տէր, եւ կեցցուք.եւ այլն։
united, joined, conjoined, connected, annexed;
contiguous, adherent, adhesive, sticking;
adjoining, abutting, lying close to;
conjointly, together, at the same time;
— ընթանալ, to run together;
to concur with, to cooperate;
to compete;
— լինել, to be annexed;
Որպէս Կցեալ. կցորդ. կպած, քովը.
to seal, to close with a seal, to affix a seal, to seal up;
to mark, to stamp, to sign;
to hide, to cover, to close, to shut up;
to confirm, to ratify, to verify;
to conclude, to decide;
to prbnounce sentence;
to seal, to complete, to terminate, to finish;
to baptize, to confer baptism;
to sign with sign of the cross, to make the sign of the cross;
դաշն հաշտութեան —, to conclude a treaty of peace.
σφραγίζω, κατασφραγίζω, ἑπισφραγίζω, signo, sigillo, obsigno. կնքով դրոշմել. տպաւորել զկնիք. մատնէհարել, մէօհրել, եւ տաղմա զարնել, նշան դնել. միւհիւրլէմէք, տամզալամագ. եբր. խաթամ.
to pour, to pour out, to empty, to pour forth, to shed;
to diffuse, to scatter, to disperse, to spread;
— զանձն առաջին տեառն, to pour out one's soul before the Lord;
— զսիրտ իւր առաջի ուրուք, to open one's heart, to unbosom oneself to;
— զբարկութիւն, զսրտմտութիւն իւր ի վերայ ուրուք, to give vent to anger, to discharge one's wrath upon;
— կռոց նուէրս, to pour out libations to idols;
— արիւն բազում, արեան ճապաղիս —, to cause immense bloodshed, to shed torrents of blood;
արտօսր —, to shed tears;
— զարիւն իւր, to shed one's blood.
Զպարիսպն եհեղ (երիքովի). (Լմբ. ժղ.։)
to be poured out, to flow, to spread;
to be shed, scattered, diffused;
to rush, to fall;
to burst;
հեղաւ ամենայն փոր նորա, all his bowels gushed out;
անկաւ հեղաւ զկնի կռոցն, he followed idols;
հեղեալ ցասմամբ, very angrily, wrathfully.
Զպարիսպն եհեղ (երիքովի). (Լմբ. ժղ.։)
going on foot, pedestrian;
four-footed;
hackneyed, trite, common-place, trivial, ordinary;
in prose, prosaic;
foot-soldier;
quadruped;
ի — ուց, on foot, afoot;
—ք, — զօրք, infantry, foot-soldiers;
— արձան, անդրի, pedestrian statue;
— կրթութիւն, pedestrian exercise;
— որսորդութիւն, hunting on foot;
— ձաղումն, infantry triumph;
— բանք, trite, hackneyed or common-place saying, vulgarity of expression;
— գովութիւնք, vulgar praises;
— երթալ, to go on foot;
—ս խօսել, to talk common-place.
πεζός, πεζόν, πεζικόν pedes, peditus, peditatus. Որ հետի գնայ, կամ ի հետիոտս ընթանայ. ոտանաւոր. ոտքով քաշօղ կամ գացօղ.
եւ ա. ՀԵՏԵՒԱԿ. մ. եւ ա. πεζός, πεζικός pedestris. որպէս Հետի. հետիոտս. եւ իբր Հետեւական. cf. Ի ՀԵՏԵՒԱԿՈՒՑ. ոտքով, քալելով.
going on foot;
—, ի —, on foot, afoot;
— ընթանալ, to run or hasten on foot.
ՀԵՏԻ. կամ Ի ՀԵՏԻ. մ. πεζῆ pedibus, pedestri itinere. Հետեւակ գոլով. ի հետեւակուց. ոտիւք. քայլելով ընդ ցամաք, կամ իբրեւ ի վերայ ցամաքի. ոտքով, քալելով.
cf. Հետիոտից.
ՀԵՏԻՈՏ. մանաւանդ՝ ՀԵՏԻՈՏՍ. Ի ՀԵՏԻՈՏՍ. ՀԵՏԻՈՏԻՒՔ ՀԵՏԻՈՏԻՑ. մ. πεζῆ pedibus. Ի հետեւակուց. հետի. ոտքով, քալելով.
foundation;
base, basis;
foot, bottom;
back, back part;
foundation, establishment;
— աղանալի, salifiable base;
— ի վեր, from top to bottom;
thoroughly, utterly;
— ի յատակ, to its very foundations;
down to the ground, to the bottom;
— or հիմունս արկանել, to lay the foundations of, to found;
— ի վեր առնել, կործանել, տապալել, յատակել, to cast to the earth, to throw, cast or pull down, to overthrow, to overwhelm, to subvert, to demolish, destroy or ruin utterly;
ի հիմանց կործանիլ, to be overthrown;
— լինել իրիք, to be the foundation of;
անկանիլ հիման, to have laid the foundation;
ի վերայ հաստատուն հիման, on a solid foundation.
Եւ ըզքաղաքըս քո յաւեր՝ զերդ զերիքովըն հիմն ի վեր. (Շ. եդես.։)
to found, to establish, to lay the foundation, to build.
Որ ողորմութեամբ քով հիմնեցեր զաշխարհս. (Շար.։)
the husk, shell, rind or peel of fruits;
insignificant, trifle, thing of nought.
Օրինացն արդարութեամբ կարծէին կեալ, որք ի ծիծոյն հայեցան, եւ զպտուղն ոչ ծանեան։ Գաւազան պատուականագոյն, որով յերիքովայ զծնծոցն որոշէր ի պտղոյն. (Միսայէլ խչ.։)
to form, to mode, to fashion;
to construct, to erect, to build;
to furnish, to provide, to supply;
to fit up, to arrange, to set in order;
to adjust, to put in repair;
to adorn, to embellish;
to get ready, to prepaire;
to equip;
to arm;
գունդս —, to enrol soldiers;
— զկառս, to harness the horses;
պարս ուրախութեան —, to give a ball;
— գորս, to bind books.
Իմաստութեամբ քով կազմեցեր զմարդն։ Որ կազմեացն զնոսա։ Ի կաւոյ կազմեալ ես եւ դու իբրեւ զիս։ Կազմել զտուն, զգրունս, զբեմ, զբեդեկ տանն, զտապանն, ղէնս, աղեղունս։ Կազմել զէշն, զերիվարս, զկառս. ջնար, կռիւս։ Կազմեցին զյորդանան առաջի արքայի։ մուրթքէ դարմանէր եւ կազմէր զտուն թագաւորին. եւ այլն։
agreement, satisfaction;
accord, approbation, consent, complaisance, acquiescence, compliance;
desire, wish, pleasure, will;
—ք, grace, sweetness, loveliness, amiableness;
առանց քոյին հաճութեան, without your consent, in spite of you;
արա ընդ իս ըստ հաճութեան կամաց քոց, do with me according to your pleasure.
Յերկիր խաղաղութիւն, ի մարդիկ հաճութիւն։ Տէր որպէս զինու հաճութեամբ քով պսակեցեր զմեզ։ Արա՛ ընդ իս ըստ հաճութեան կամաց քոց։ Ըստ ամենայն հաճութեան աչաց քոց։ Ըստ հաճութեան իւրում, կամ ըստ հաճութեան կամաց իւրոց.եւ այլն։
concordant, consonant, conformable;
in unison;
unanimously.
Սրբաբանիցըն համաձայն՝ տո՛ւք օրհնութիւն քովբէական. (Շ. տաղ.։)
pleurisy.
Կողացաւ ... քովացաւ. (Վստկ. ՟Մ՟Հ՟Ը։)
cf. Կողացաւ.
Կողացաւ ... քովացաւ. (Վստկ. ՟Մ՟Հ՟Ը։)