Definitions containing the research չ : 10000 results

Անպարկեշտութիւն, ութեան

s.

immodesty.

· Calfa

NBHL (1)

ἁκοσμία. invenustas. Պակասութիւն պարկեշտութեան եւ վայելչութեան. անամօթութիւն. անպատշաճութիւն. անշնորհքութիւն. էտէպսիզլիք. էրքեանսըզլըգ.


Անպարոյր

adj.

uncircumscribed;
unbounded, immense;
incomprehensible.

· Calfa

NBHL (2)

ἁπερίγραφος, incircumscritus, ἁπερίληπτος, qui comprehendi nequit, incomprehensus. ԱՆՊԱՐՈՅՐ որ եւ ԱՆՊԱՐՈՒՆԱԿԵԼԻ. Որ ոչն պարուրի. ոչ շրջափակեալ. անպարագրելի. անբովանդակելի.

Աստուած ոչ ժամանակի կարօտանայ, այլ՝ ամենայն անժամանակ եւ անպարոյր ի գիտութեան նորա կային անմարմնապէս. (Նախերգ. փիլ.։)


Անպարունակ

cf. Անպարոյր.

· Calfa

NBHL (3)

ԱՆՊԱՐՈՒՆԱԿ ԱՆՊԱՐՈՒՆԱԿԵԼԻ. cf. ԱՆՊԱՐՈՅՐ. ἁπερίληπτος. non comprehensus. Որ ոչն պարունակի. անբովանդակելի.

Անհասանելի եւ անպարունակելի. եւ ասեմ, ոչ զի էն, այլ եթէ զի՞նչ է. (Առ որս. ՟Է։)

Անպարունակելիդ վարակեալ դրժանօք. (Պիտ.) իբր անչափ եւ անհամար։


Անպարունակելի

cf. Անպարունակ.

· Calfa

NBHL (3)

Անհասանելի եւ անպարունակելի. եւ ասեմ, ոչ զի էն, այլ եթէ զի՞նչ է. (Առ որս. ՟Է։)

Անպարունակելիդ վարակեալ դրժանօք. (Պիտ.) իբր անչափ եւ անհամար։

ԱՆՊԱՐՈՒՆԱԿ ԱՆՊԱՐՈՒՆԱԿԵԼԻ. cf. ԱՆՊԱՐՈՅՐ. ἁπερίληπτος. non comprehensus. Որ ոչն պարունակի. անբովանդակելի.


Անպարսաւ

adj. adv.

irreproachable;
irreproachably

· Calfa

NBHL (1)

Անպարսաւ է աղօթելն՝ քան չարաբանելն վասն նորին. (Նար. ՟Խ՟Ը։)


Անպարտ, ից

adj.

unblamable, innocent;
not due;
— առնել՝ կացուցանել, to clear, to acquit.

· Calfa

NBHL (4)

ἁθῷος. innocens, insons, ἁναίτιος, innoxius, καθαρός, purus. Ոչ պարտաւոր. անպարտական. ազատ ի պարտուց, ի յանցանաց. ի պատժոց. անմեղ։ արդարացեալ. քաւեալ. սուչսուզ. տե՛ս (Ծն. ՟Խ՟Դ. 10։ Ել. ՟Ի՟Ա. 19. 28։ ՟Ի՟Գ. 7։ Օր. ՟Ի՟Դ. 5։ ՟Բ. Թագ. ՟Գ. 29։ ՟Դ. Թագ. ՟Ժ՟Ա. 16։ ՟Ի՟Դ. 4։ Երեմ. ՟Է. 6։ ՟Ի՟Բ. 3. 17։ ՟Ի՟Զ. 15։ Դտ. ՟Ժ՟Ե. 3։ ՟Գ. Թագ. ՟Բ. 9։ Յովէլ. ՟Գ. 21։)

Մինչեւ յե՞րբ զարիւն անպարտից հեղուս. (Վրք. հց. ՟Ժ՟Թ։)

Անպարտ խոցոտիմք ի չարէն. (Լմբ. սղ.։)

Զոր չէ պարտ առնել. անվայելուչ. տարադէպ.


Անպարտական, ի, աց

adj.

not guilty;
innocent.

· Calfa

NBHL (3)

Ոչ պարտակեալ. չամփոփեալ. ցրիւ. ցիր եւ ցան.

Անպարտականդ այս տարագրութեան։ Յայնմ սոսկալի եւ անպարտական զենման. (Նար. ՟Կ՟Ե. եւ Նար. խչ.։)

Ո՞յր աղագաւ անպարտականին խաչն նախատանաց. (Լմբ. ստիպ.։)


Անպարտակիր

adj.

that suffers innocently, innocent.

· Calfa

NBHL (4)

Անպարտ ի կրել. անպարտ չարչարեալ.

Յանպարտակիրդ մարմին չափեալ զբնութեանս մերում զտաժանականն տագնապ. (Նար. ՟Հ՟Զ։)

Որ ինչ ոչ է ի պարտուց, այլ ձրի. կամաւ յանձն առեալ. կամաւոր, եւ անակնունելի.

Անպարտակիրն ազգակցութեան (այսինքն մարդեղութեան բանին) երկնիչ վերստին. (Նար. կուս.։)


Անպարտելի, լւոյ, լեաց

adj.

invincible, unquered;
insurmountable, unsubdued.

· Calfa

NBHL (2)

Զանպարտելի զշնորպսն աստուծոյ՝ պղնձոյ նմանեցոյց մովսէս. (Եղիշ. խաչել.։)

Ոչ յամենայնի լեալ իմաստունք, եւ մի՛ (այսինքն եւ ո՛չ) անպարտելիք. (Առ որս. ՟Գ։)


Անպէտ

adj. adv.

useless, vain, frivolous, insignificant;
vile, abject, miserable, despicable, worthless;
— առնել, to render useless, to spoil;
յանպէտ, յանպէտս, vainly.

· Calfa

NBHL (4)

ἅχρηστος, ἁνωφελής. inutilis. Որ ոչ լինի ի պէտս. անպիտան. անշահ. անօգուտ. չնչին. ումպէտ. անարգ. անկարգ. ֆայտասըզ, իշէ եարամազ.

Անպէտ էր ասել զայս. եւ ոչ վայրապար անպէտ, այլ եւ վնաս մեծ. (Ոսկ. յհ. ՟Ա. 38։)

Ընկալուչք յանպիտաց. (Նար. մծբ.։)

Զսարգիս մեղապարտ ծառայ աստուծոյ եւ զանպէտ կրօնաւոր յիշեցէ՛ք ի քրիստոս, աղաչեմ. (Սարգ. յիշ. ՟բ. յհ։)


Անպիտան

cf. Անպէտ.

· Calfa

NBHL (1)

ἅχρηστος, ἁχρεῖος. inutilis, ἁδόκιμος, improbatus, rejectaneus. Նոյն ընդ ԱՆՊԷՏ. որպէս Ոչ իմիք պիտանացու. անշահ՝ անօգուտ իր։ կամ անձն։ (՟Բ. Թագ. ՟Զ. 22։ Մտթ. ՟Ի՟Ե. 30։ Ղկ. ՟Ժ՟Է. 10։ Ովս. ՟Ը. 8։ ՟Բ. 11։ ՟Գ. 11։ ՟Դ. 5։ ՟Ժ՟Գ. 10։ ՟Ժ՟Զ. 29։ Փիլիմ. 11։)


Անպիտանութիւն, ութեան

s.

inutility;
littleness, insignificance;
baseness, vileness.

· Calfa

NBHL (2)

Անպիտանութիւն ծնողացն. (Լծ. կոչ.։)

Յերեսացն անպիտանութենէ կոչէ զանուն ազգին անգեղտուն. (Խոր. ՟Բ. 7։)


Անպիտութիւն, ութեան

s.

cf. Անպիտանութիւն.

· Calfa

NBHL (1)

Ոչ եթէ ի մարդկան ինչ դատապարտութենէ է այս անպիտութիւնս. (ՃՃ.։)


Անպղտոր

adj.

untroubled, unclouded, clear, pure.

· Calfa

NBHL (1)

ἅθολος, ἁθόλωτος, ἁνεπιθόλωτος. non turbidus, non turbatus, limpidus, tranquillus. Ոչ պղտոր. ոչ պղտորեալ. յստակ. վճիտ. անխառն. եւ Հանդարտ. անխռով.


Անպսակ

adj.

without a crown.

· Calfa

NBHL (1)

Գնացաք անպսակք, քանզի ոչ մարտեաք օրինօք. (Միսայ. խչ.։)


Անպտղաբեր

cf. Անպտուղ.

· Calfa

NBHL (3)

ἅγονος, ἅκαρπος. infructuosus, infertilis, sterilis. Որ ոչ բերէ զպտուղ.

(Աստուած) անպտղաբեր եւ ոչ մի հոգի ոչ արար բարւոյ. (Փիլ. այլաբ.։)

Եւ Արգելիչ պտղաբերութեան.


Անպտղութիւն, ութեան

s.

cf. Անպտղաբերութիւն.

· Calfa

NBHL (1)

Սերմանեալ որոմունքն ի չարէն կորնչին անպտղութեամբ։ Ուլքն (օրինակք են) մեղաւորացն վասն անպտղութեան, եւ խեռական բարուցն. (Շ. հրեշտ. եւ Շ. բարձր.։)


Անպտուղ

adj. adv.

unprofitable, useless;
unfertile, unfruitful, barren;
un-profitably, uselessly.

· Calfa

NBHL (3)

ἅκαρπος, ἅγονος. infructuosus, sterilis. Որ ոչ տայ զպտուղ, կամ ուստի չքաղի պտուղ ինչ (իրօք կամ նմանութեամբ). եւ անշահ. մեյվեսիզ, հասըլսըզ.

Ոչ դատարկս եւ անպտուղս զձեզ հաստատեսցեն. (՟Բ. Պետ. ՟Ա. 8։)

Եւ Չառօղ զպտուղ կամ զօգուտ ինչ. ունայնաձեռն. դատարկ.


Անջախջախ

adj.

that cannot break;
unbroken.

· Calfa

NBHL (1)

ԱՆՋԱՂԽՋԱԽ կամ ԱՆՋԱԽՋԱԽ. Ոչ ջախջախեալ. անբեկանելի. անխորտակելի.


Անջան

adj. adv.

careless, remiss, negligent;
easily.

· Calfa

NBHL (5)

Որ ինչ լինի առանց շատ ջանից. ἁκίνδυνος, -ον, ἁταλαίπορος. liber a periculo. Անաշխատ. անվտանգ. դիւրին. հեշտին. զահմէթսիզ, գօլայ.

Որ ոչ ջանայ. անփոյթ. անհոգ. գայրէթսիզ.

Մանուկ կրօնաւոր՝ որ ոչ է առ ոտս ծերոց, անջան որս է սատանայի. (Նեղոս.։)

Ոչ եթող աստուած անջան համարձակել քաոզութեանն։ Որ այնպիսի անիրաւ հրամանաւ անջան տանէին ի սպանումն. (Ոսկ. ՟բ. կոր. եւ Ոսկ. մտթ.։)

Ոգւոց անջան խորհուրդք եւ իմաստութիւնք. (Կոչ. ՟Գ.) յն. ἁκατάγνωστος անստգիւտ. իբր այն՝ որ չտայ տանջանս խղճի մտաց։


Անջատեմ, եցի

va.

to separate, to detach, to disjoin, to disunite;
to uncouple.

· Calfa

NBHL (3)

Հեռացան անջատան նոքա ի տեառնէն երկնի եւ երկրի. (Եղիշ. խաչել.։)

Ոչ անջատաւ (կամ անջատացաւ). (Փիլ. լին.։)

Ոչ բանն անջատանի կամ անջատաւ երբէք յիւրմէ մարմնոյն։ Հոգին սուրբ անջատանի յանօրէն խորհրդոց. (Սարկ. հանգ.։) (գրի անդ եւ Անջատանայք՝ իբր Անջատանէք։)


Անջատումն, ման

s.

separation, disjunction.

· Calfa

NBHL (1)

Ոչ անջատմամբ դիմաց կամ իմացմանց։ Զանջատման մտածութիւն պատճառելով. (Աթ. ՟Դ։)


Անջինջ

adj.

indelible;
slovenly.

· Calfa

NBHL (2)

Ո՛չ ջինջ. անմաքուր. պղտոր.

ἁνεξάλειπτος. indelebilis. Որ ոչ ջնջի. անջնջելի. անջրելի. անեղծ. հաստատուն դրոշմեալ, արձանագրեալ.


Անջնջելի, լւոյ, լեաց

cf. Անջինջ.

· Calfa

NBHL (1)

Անջնջական յիշատակարան, կամ շնորհ, կամ կանոն. (Նար. ՟Հ՟Գ. եւ Նար. խչ. եւ Նար. մծբ.։)


Անջուր

adj.

without water, dry, arid, anhydrous.

· Calfa

NBHL (3)

ἅνυδρος. aqua carens, aridus, siccus. Ուր ոչ գոյ ջուր. որ եւ անջրդի. ծարաւուտ. սուսուզ.

Ծարաւի. չըմպող կամ չըմպելով զջուր.

Եւ ոչ անջուրն՝ նուաղութիւն. (Լմբ. ատ.։)


Անջրդի, ջրդւոյ

cf. Անջուր.

· Calfa

NBHL (1)

Որ փախչէին երեկ յանջրդւոյ յանձկութենէ. (Յոբ. լ. 3.) իմա՛, յանջուր նեղութենէ, այսինքն ի ծարաւոյ։


Անջրելի, լւոյ, լեաց

adj.

indelible;
indissoluble;
incontestable.

· Calfa

NBHL (1)

Որ ոչ ջրի. զոր ոչ լինի ջրել (կամ ջրով եղծանել). անջինջ. անջնջելի.


Անջրպետարան

s.

curtain of partition.

· Calfa

NBHL (1)

Ընդարձակեցեր թշուառացելումս զառագաստն անջրպետարան։ Զվարագուրացն անջրպետարան. (Նար. ՟Ծ՟Բ. եւ Նար. խչ.։)


Անջրպետեմ, եցի

va.

to separate, to cutoff, to shut out, to exclude.

· Calfa

NBHL (1)

Անջրպետել ոգւոյն յէին մտածութենէ՝ կատարելագոյն չարեաց է. (Փիլ. լին.։)


Անջրպետութիւն, ութեան

s.

space, interval;
separation, partition.

· Calfa

NBHL (3)

Ելանեմն անջրպետութիւն ցուցանէ, եւ առաքեմն՝ չանջրպետութիւն. (Սեբեր. ՟Է։)

Ի մէջ որդւոյ եւ հօր եւ ո՛չ մի ինչ անջրպետութիւն ի ներքս մտանէ. (Կոչ. ՟Է։)

Չէ իսկ հաւասար մարդկեղէն ողորմութիւնն եւ աստուածական, այլ որչափ ընդ չարութիւն եւ ընդ բարութիւն ինչ ի միջի իցէ, նոյնչափ ընդ սա եւ ընդ նա անջրպետութիւն. (Ոսկ. մ. ՟Ա. 15։)


Անսահման, ի

adj.

infinite, unbounded;
interminable;
unlimited;
indefinite;
incomprehensible.

· Calfa

NBHL (7)

ἅπειρος, ἁπέραντος, ἁπεράτωτος , ἁόριστος, ἁπεριόριστος. infinitus, termino carens, indeterminatus, in immensum extensus. Ոյր չիք սահման. անեզրական. անվախճան. անբաւելի. անբովանդակելի. անպարագիր. անվայրափակ. անսահմանելի. անթարգմանելի։ Տիրապէս ասի զաստուծոյ եւ զաստուածայնոց.

Ամփոփեցար անսահման։ Որքանութիւն անսահման։ Թէպէտեւ ոչ անժամանակք ըստ անսահմանին։ Անսահման թագաւորութիւն։ Անսահման՝ ներքնային խորոց։ Անսահմանդ քո հրամանի. (Նար.։)

Անսահմանն յէութեան՝ սահմանելեացս էացուցիչ. (Շար.։)

Լայնաբար ասի զայլոց իրաց՝ իբ Առաւելեալ յոյժ յոյժ. անչափ. անթիւ. անորոշ. տարօրէն. ելեալ ըստ չափ օրինաւոր, եւ այլն. նիհայէթսիզ, հատտէն դաշրա, գըյաստան էֆզուն.

Ի վերայ անսահման ծփանաց ալեացն անդնդոց. (Կոչ. ՟Թ։)

Զի մի՛ զհետ գնացեալ անսահմանբարւոյն կարծեաց՝ հաղորդ չարեաց լիցուք. (Իգն.։)

Անսահման կին ասի, որ չէ պսակեալ ըստ օրինաց։ (Մխ. դտ.)


Անսահմանաբար

adv.

without limit;
indefinitely;
indeterminately.

· Calfa

NBHL (4)

Սա հովուեսցէ զմեզ անփոփոխ եւ անսահման ի յաւիտենից մինչեւ յաւիտեան. (Նար. խչ.։)

ԱՆՍԱՀՄԱՆ. ԱՆՍԱՀՄԱՆԱԲԱՐ. ἁορίστως, ἁπεριορίστως. indefinite, infinite, incircumscripte. Իբրեւ անսահման՝ ըստ կրկին նշ. առանց սահմանի. անչափութեամբ. անորոշակի. եւ Արտօրէն.

Ոչ անսահմանաբար ասէ մարգարէն (զմսուր), այլ զմսուրն ասէ՝ յօդիւս. եւ այլն. (Պրպմ. ձ։)

Ոչ առ նա միայն զբանն ձգէր եւ ասէր, այլ անսահմանաբար, եթէ ոք ոչ ծնցի վերստին, այսինքն եթէ՛ դու, կամ ո՛վ եւ իցէ. (Ոսկ. յհ. ՟Ա. 23։)


Անսաղարթաբեր

adj.

leafless, dead.

· Calfa

NBHL (1)

Որ ոչ բերէ սաղարթս. չորացեալ. անդալար. չոր.


Անսայթաք

adj.

that is not slippery;
that does not stumble;
firm, sure;
infallible.

· Calfa

NBHL (1)

Ուր չիք սայթաքել. անգայթ. առանց գթելոյ, եւ առանց ընդ բանս ինչ ածելոյ, անխափան. անվրէպ. գայմազ. մուգարէէր.


Անսայթաքելի

cf. Անսայթաք.

· Calfa

NBHL (2)

Անսայթաքկան գնացք. (Նար. խչ.։)

Անսայթաքելի ոտիցն հետովք։ Անսայթաքելի խօսողութիւն։ Անսայթաքելի քարոզչիս. (Նար. առաք. եւ Նար. ՟Ժ՟Ը. եւ Նար. յիշ.։)


Անսանձ

adj.

without bridle, without reins;
unbridled, unrestrained;
unruly, ungovernable.

· Calfa

NBHL (1)

ἁχάλινος. infrenis, effrenis. Ոյր չիք սանձ. անկապ. արձակ. անարգել. անդուռն. զապթսըզ, նամազպուդ.


Անսասան

adj.

unshaken, immovable, firm.

· Calfa

NBHL (1)

ἁσάλευτος. inconcussus, immotus. Որ ոչ սասանի. անյողդողդ. անշարժ. անդրդուելի. սարսըլմազ, մուգարրէր.


Անսաստեմ, եցի

vn.

to disobey, to resist, to be refractory.

· Calfa

NBHL (2)

Անսաստել ումեք աստուծոյ՝ չար է. (Եզնիկ.։)

Ոչ զի անսաստիցեմ տեառն հրամանաց. (Ոսկ. մ. ՟Բ. 7։)


Անսաստութիւն, ութեան

s.

disobedience, contumacy, obstinacy.

· Calfa

NBHL (2)

ἁπόνοια, ἁταξία, ἁπροσεξία. arrogantia, inobsequentia, negligentia. Հեստութիւն. չանսալն. ըմբոստութիւն. ապարասանութիւն. անհնազանդութիւն. իդաաթսըզլըգ, ինատ.

Ոչ յարարչէն, այլ յանսաստութենէ ստունգանողին։ Անսաստութիւնն եւեթ՝ որ արտաքոյ աստուծոյ կամացն գործիցի, պատճառ չարեաց իմանալի է. (Եզնիկ.։)


Անսեղան

adj.

without having a table for eating.

· Calfa

NBHL (1)

Որոյ չիք սեղան կամ կերակուր պատրաստեալ.


Անսեր

adj.

steril.

· Calfa

NBHL (2)

ἅγονος. prole carens, sterilis. Ոյր չիք սերունդ կամ ծնունդ. անսերմն. անզաւակ. գըսըր.

(Սարրա) անպտուղ եւ անսեր եւ ամուլ ելով։ Անսեր եւ անծնունդ ի բարի թեւակոխութեանց։ Անսերք եւ անսերմանք յիմաստասիրութենէ։ Անբանիցն ոգիք աղբիւր մտաց ոչ ունելով՝ ի խորհրդոյ են անսերք. (Փիլ.։)


Անսերմն

adj.

without seed;
unfruitful, barren.

· Calfa

NBHL (3)

ἅσπαρτος. non satus, non seminatus. Ոչ սերմանեալ. ոչ ցանեալ. ուր չիցէ արկեալ սերմն. էքինմէմիշ.

Եւ Որ ինչ լինի առանց սերման, կամ որոյ չիք սերմն.

Անսերմն, եւ առանց վարելոյ ամենայն ինչ բուսանէր. (Փիլ. նխ. ՟բ.։)


Անսէր

adj.

without love, — affection;
cold, unfeeling.

· Calfa

NBHL (1)

Ուր չիք սէր. անբաժ ի սիրոյ.


Անսիրելի, լւոյ, լեաց

adj.

who has neither lovers nor friends;
antipathetic.

· Calfa

NBHL (1)

Իբր Այն՝ ոյր չգուցէ սիրելի ոք կամ բարեկամ.


Անսիրելութիւն, ութեան

s.

want of love or affection;
antipathy.

· Calfa

NBHL (2)

ԱՆՍԻՐԵԼՈՒԹԻՒՆ ԱՆՍԻՐՈՒԹԻՒՆ. Պակասութիւն սիրելութեան կամ սիրոյ. չունելն զսէր կամ զբարեկամութիւն, կամ զյօժարութիւն.

Ոչ վասն անսիրութեան ինչ չառնում ինչ ի ձէնջ՝ ասէ. (Ոսկ. ՟բ. կոր.։)


Անսիրութիւն, ութեան

s.

cf. Անսիրելութիւն.

· Calfa

NBHL (2)

ԱՆՍԻՐԵԼՈՒԹԻՒՆ ԱՆՍԻՐՈՒԹԻՒՆ. Պակասութիւն սիրելութեան կամ սիրոյ. չունելն զսէր կամ զբարեկամութիւն, կամ զյօժարութիւն.

Ոչ վասն անսիրութեան ինչ չառնում ինչ ի ձէնջ՝ ասէ. (Ոսկ. ՟բ. կոր.։)


Անսիրտ

adj.

heartless.

· Calfa

NBHL (2)

ἁκάρδιος. vecors, excors. Որ չունի զսիրտ. վատասիրտ. եիւրէքսիզ, ճէսարէթսիզ.

Ոչ յամէ ի նմա անսիրտ. (Սիր. ՟Զ. 20։)


Անսխալ

adj. adv.

without fault;
infallible, impeccable;
infallibly.

· Calfa

NBHL (1)

Սիրտք անմտաց ոչ են անսխալք։ (Արմատ անսխալ յիմաստութենէ. Առակ. ՟Ժ՟Ե. 7։ Իմ. ՟Գ. 15։)


Անսխալութիւն, ութեան

s.

infallibility.

· Calfa

NBHL (1)

Այծեման վազքն, եւ աչացն անսխալութիւն։ Առ ի զգուշութիւն անսխալութեանկենացն. (Նիւս. կազմ. ՟Ը եւ ՟Լ՟Բ։)


Անսկզբնակից, կցի, կցաց

adj.

equally without beginning, coeternal.

· Calfa

NBHL (1)

Կէսք անսկզբնակից ընդ աստուծոյ կամեցան դնել։ Ոչ միայն երկու անսկզբնակիցք գտանին, այլ երեք. (Եզնիկ.։)