Definitions containing the research չ : 10000 results

Շատանամ, ացայ

vn.

to content oneself, to be content, to take up;
to suffice, to be sufficient or enough;
to multiply, to increase;
սակաւուք, փոքու, to be satisfied or content with a little, with any thing.

· Calfa

NBHL (4)

Զեղից ձեզ զօրհնութիւն իմ ինչեւ ի շատանալ։ Ունիմք կերակուր եւ հանդերձս, եւ այնու շատասցուք։ Եւ ոչ այսոքիք շատացեալ.եւ այլն։

Ոչ շատացար մարդ եղանիլ աստուած, այլ եւ խաչի համբերեալ. (Շար.։)

Թէպէտ բազում էին հեթանոսք, բայց ոչ կարծէին զինքեանս շատանալ ի խաղամարտրութիւն առանց հրէից. (Ոսկ. գծ.։)

Որչափ ուտէին ի թզոյ անտի, եւս քան շատանայր պտուղն. (Հ. նոյ. ՟Լ.։)


Շատաշրջութիւն, ութեան

s.

stroll, lounge, wandering.

· Calfa

NBHL (1)

Շատաշրջութիւն, վաճառականութիւն, եւ կրպակաց շահք փախչելի՛ է եղբայրութեանն. (Բրս. հց.։)


Շատիմ, տեայ

vn.

cf. Շատանամ.

· Calfa

NBHL (5)

Դալարակերք լինին, եւ դուզնաքեօքն շատին։ Փոխանակ ջրոյ շատեալ օդոյն ցրտութեամբ։ Ոչ շատեալք միայն ամուսնովք, եւ ի պոռնիկս մոլեալք։ Երկրորդ մրցանակօքն շատեալ. (Փիլ.։)

առաջինքն այլ քարոզ չառնէին վասն նոցա, զի այսու շատէին։ Ոչ շատեաւ ասել միանգամ։ Ընկալեալ ոչ շատի, այլեւ աղաչէ. (Խոսր.։)

Ոչ շատեաւ այնու որ յառաջն, այլեւ աստ միւսանգամ դնէ։ Ոչ շատեաւ առաջին հրաժեշտիւն. (Ոսկ. ՟բ. կոր.։)

Շատեալ ի նմին՝ կոխեաց զմեծութիւն։ Ի հնոց կտակարանաց անտի շատեալ իցէք. (Կոչ. ՟Ե. ՟Ժ՟Դ։)

Պատուիրեն վայրենի բանջարօք շատել։ Շատեա՛լ լիջիք յորում որչափ կայքդ. (Եւագր. ՟Ի. ՟Ի՟Բ։)


Շատխօս, աց

s. adj.

great talker, babbler, tattler;
braggart;
cf. Շատախօս.

· Calfa


Շատխօսեմ, եցի

vn.

to talk too much, to use vain repetitions, to gossip, to prate, to chatter;
to boast, to brag.

· Calfa

NBHL (2)

Որ կամին այլազգ շատխօսել, ոչ երբէք ժամանիսցէ (ի վախճանն). (Փիլ. նխ. ՟բ.։)

Բազումք բազում ինչ շատխօսեն վասն մանկաւոյն. (Ոսկ. մ. ՟Ա. 9։)


Շատխօսութիւն, ութեան

s.

cf. Շատախօսութիւն.

· Calfa

NBHL (5)

Ի շատխօսութենէ (կամ շատխօս լինելով) ոչ ապրեսցիս ի մեղաց։ Բանիւք չարօք շատխօսութեան առնէ զմեզ աշխատ. (Առակ. ՟Ժ. 19։ ՟Գ. Յհ. 10։)

Շատխօսութիւն ի յանցանաց ոչ ապրի. (Եփր. համաբ.։)

Շատխօսութիւն աստ զցոփութիւնն կոչէ, յորժամ ոչ զպատշաճսն խնդրիցեմք յաստուծոյ։ Համարին՝ եթէ ի շատխօսութենէն ինչ լսելի լինին. (Ոսկ. մ. ՟Ա. 19։)

Շատխօսութիւն է՝ ո՛չ բազում մաղթանքն, այլ վայրապար եւ անճահս բարբառելն. (Իգն.։)

Աւելորդ բանից եւ շատխօսութեան պէտք անդ ոչ են։ Որում անհնար է յաղթել կանանց՝ շատխօսութեանն. (Փարպ.։)


Շատկերութիւն, ութեան

s.

gormandizing, gluttony, voracity, greediness, ravenousness.

· Calfa

NBHL (3)

Ո՞չ սարսռեսցի ի շատկերութենէ որովայնդ քո. (Բրս. պհ. ՟Ա։)

Կատարումն եկեղեցւոյ պահոց՝ ո՛չ շատկերութիւն։ Թէպէտեւ լինիցին ցաւք, ոչ ի շատկերութենէ։ Ի շատկերութենէն եւ ի փափակութենէն դադարեալ մարմինն՝ ապրեսցի պահօք. (Ոսկ. ղկ.։ ՟Ա. Տիմ. ՟Ժ՟Դ։ ՟Ա. Կոր. ՟Ժ՟Ե։)

Հեթանոսութիւն՝ շատկերութեանզ գործակից, անընչութեան խափանիչ. (Ճ. ՟Բ.։)


Շատութիւն, ութեան

s.

great number of, great quantity, great deal, multitude, abundance, plenty.

· Calfa

NBHL (3)

Հարկաւորացն առատութիւն շատութեան։ Պայծառութիւն շատութեան պտղոցն, յոքնազանտ երամոցն աճեցեալ շատութեամբ։ Ոչ թողու զմեզ պատաղել զայսու շատութիւն իրիս՝ որ առաջիս կայ. (Փիլ. նխ. ՟բ.։ Պիտ.։ Խոսր.։)

Բազմութիւնք անհունք անչափութեամբ՝ անհնարին շատութիւնք ժողովեալք ի հռչակէն տեսանել եւ լսել. (Ագաթ.։)

Յաղագս շատութեան երկրի չբաւելով միոյ աղբերն. (Վրդն. ծն.։)


Շարաբանեմ, եցի

va.

to compose, to write;
to ratiocinate, to make a syllogism.

· Calfa

NBHL (1)

Որպէս ի կուրաց քատակիցելոց՝ յաղագս գունից շարաբանիցելոց. յաղագս որոյ եւ ստագիրացին ասէ, եթէ ի ծնէ կոյրք ոչ կարեն յաղագս գունից շարաբանել. (Սահմ. ՟Ա։)


Շարագիր, գրաց

s.

composer, writer, author;
cf. Շարագրած;
letter, character.

· Calfa

NBHL (3)

Համառօտէ շարագիրն, եւ ոչ մի ըստ միոջէ պատմէ. (Ոսկ. գծ.։)

Թէ չէր մեկնիչ սուրբ մատենին ղուկասու մեծ շարագրին. (Կիւրղ. ղկ.։)

Նկարագիրդ առակական է, որպէս ամենայն շարագիրք սողոմոնի. զի զմովսէս եւ զեզրաս ոչ գտանեմք այսու շարագրաւ շարագրեալ. (Վանակ. յոբ.։)


Շարագծեմ

va.

to compose.

· Calfa

NBHL (1)

Քերթողացն՝ կարճառօտութեան չափովքն, եւ յարմարական ասացուածովքն զիւրեանցն շարագծելով զբանս. (Պիտ.։)


Շարագոյր, գուրի

s.

cover;
veil;
— գրոց, cover or binding of a book, book-cover.

· Calfa

NBHL (1)

ՇԱՐԱԳՈՅՐ գրի եւ որպէս ռմկ. ՇԱՐԳՈՅՐ. Շար, որպէս վարագոյր, կամ շարիւ ագուցեալ պատիչ. վառ. քօղ. ծածկոյթ եւ կողք որպէս պատեան՝ կամ տուփ գրոց. ծածկոց. գրքի կողքը՝ երեսը, շապիկը.


Շարագրած, ի

s.

composition, wording;
work, writing, works, treatise;
memory, monument.

· Calfa

NBHL (1)

Հարազատ է առաջիկայ շարագրածն։ Վասն հոմանունութեան շարագրածաց, եւ վասն հոմանունութեան շարագրողաց։ Գրէ իւրաքանչիւր ոք շարագրածս, ոմն վասն հոգւոյ, եւ ոմն վասն երկնից։ Կամելով յարգել զիւրեանց շարագրածս, մակադրեն յիւրեանց շարագրածսն զերեւելի ուրուք զանուն վարդապետին. (Անյաղթ պորփ.։)


Շարագրեմ, եցի

va.

to compose, to write, to word, to put down in writing;
to compile.

· Calfa

NBHL (3)

Բժիշկք շարագրեն յաղագս ողջութեան՝ զոր ինչ թուի նոցա գոլ. (Պղատ. մինովս.։)

Շարագրեցից սակաւ ինչ բանիւք. (Յհ. կթ.։)

Զի՞նչ արժանաւոր ըստ քեզ բամբասանս շարագրեցից։ Սակաւք շարագրեցան աստանօր եդեալ։ Եւ զի՞ եւս երկարս շարագրեցից բանաստեղծութիւնս. (Նար. ՟Թ. ՟Լ՟Ե. ՟Ղ՟Գ։)


Շարագրութիւն, ութեան

s.

cf. Շարագրած.

· Calfa

NBHL (2)

Շարագրութիւն կոչէ զպատմութիւնս (գրեալս). (Երզն. քեր.։)

Ոչ հեշտալի թուի ինձ պատմութիւն ճառիս շարագրութեան. (Արծր. ՟Դ. 2։)


Շարադասեմ, եցի

va.

to range, to arrange in order, to set to rights, to dispose, to put in order, to lay out.

· Calfa

NBHL (3)

Եւ զինքն ընդ նոսա շարադասել ոչ դանդաղի, վասն զի կոչի անդրանիկ. (Կիւրղ. գանձ.։)

Փոխանակ սրբոյ երրորդութեանն չորրորդութիւն խորհեցան. ստացական դէմ ընդ անստացականացն դիմաց շարադասեն. (Աթ. ՟Բ։)

Զարս անուանիս կարգաւ շարադասեալ յիւրաքանչիւր տեղիս մինչեւ ցբազում ամս. (Խոր. ՟Ա. 8։)


Շարադրական, ի, աց

adj.

compound;
composed;
arranged, put in order;
prosaic.

· Calfa

NBHL (4)

Ո՛չ զհոգին բանական՝ մարմին կարծեմք շարադրական, եւ ոչ դարձեալ զյոքնամասնական մարմինն՝ պարզ հոգի բանական. (Սարկ. հանգ.։)

Եւ իբր Արձակ՝ հետեւակ՝ առանց տաղաչափութեան.

Ի քերթողացն չափածոյ ինչ բան (ոտանաւոր), կամ շարադրական. (Երզն. քեր.։)

σύνθετος, συνθετός, συνθετικός compositus, compositivus, constructus, constructionis. Բաղադրական. բաղադրիչ, կամ բաղկացեալ. եւ Շարագրեալ. որ ինչ լինի շարագրութեամբ կամ շարադրութեամս եւ յարադրութեամբ.


Շարադրեմ, եցի

va.

to put together, in order, to arrange, to re-unite, to connect, to join, to combine;
to construct, to make, to form;
cf. Շարագրեմ.

· Calfa

NBHL (5)

Որք զտչորեքանկիւնաւորք։ Որ զայլ երկարսն շարադրեն։ Որ ի սոցանէ շարադրին։ Երեքանկիւնքն շարադրեալք՝ կատարեն զքսանն։ Այն մահ՝ տրոհութիւն եւ զատուցումն է շարադրելցելոցն՝ մարմնոյ եւ հոգւոյ. (Փիլ.։)

Զիա՞րդ շարադրի, առ դոյզն մարմին՝ անտանելին։ (արիանոսն ասէ) եւ դու զի՞նչ. բաղդասութեամբ անդամո՞ց շարադրես զաստուածութիւնն. (Աթ. ՟Բ. ՟Ը։)

Ի զանազան տառից (տարերաց) շարադրեալ բանկանիս էութիւն. (Նար. խչ.։)

տարբերութիւն շարադրի ընդ այլում տարբերութեան (որպէս բանական եւ մահկանացու), բայց տեսակ ընդ տեսակի ոչ շարադրի. (Պորփ.։)

Յօրինեալ շարադրեցի զպատմութեանս գովեստ, եւ զճառս ներբողենի. (Նար. յիշ. խչ.։)


Շարադրութիւն, ութեան

s. gr.

combination, conjunction, connection;
arrangement, disposition;
construction;
syntax;
cf. Շարագրած.

· Calfa

NBHL (4)

(Թիւք) բ, գ, զ, եւ այլն. որոց շարադրութիւն՝ յիսուն եւ վեց. կամ որոց շարադրութիւն ծնանի զեօթանասուն եւ զչորսն. (Փիլ. ստէպ։)

Անունն է ձայն նշանական ըստ շարադրութեան՝ առանց ամանակի։ Ըստ շարադրութեան. զի բնութեամբ յանուանց ոչինչ է, այ յորժամ եղիցին նշանակ. (Պերիարմ.։)

Բան է՝ հետեւակ (եւ տաղաչափական) բառի շարադրութիւն, զտրամախոհութիւն ինքնակատար յայտնելով։ Շարադրեալ զմասունս բանին այնորիկ՝ առնեմք զշարադրութիւն. (Թր. քեր.։ Անյաղթ պերիարմ.։)

Այլանդակ եւ հայհոյիչ շարադրութեամբ զբարեպաշտաց պղտորես զլսելիս. (Յհ. իմ. երեւ.։)


Շարաթուեմ

va.

to enumerate in order.

· Calfa

NBHL (1)

Ի խոյէն սկիզբն առնելով, եւ շարաթուելով իւրաքանչիւր մասունս տասն մինչեւ ի խնդրելի աստթղն. (Շիր.։)


Շարալծեմ, եցի

va.

to conjoin, to join with, to unite.

· Calfa

NBHL (2)

Շարալծեսցես ընդ բոլորից զոչ բոլորն. (Արիստ. աշխ.։)

Վասն շարալծեալ իւրաքանչիւր գլխոցն. (Բրս. հց.։)


Շարալրական, ի, աց

adj.

completive.

· Calfa

NBHL (1)

συμπλρωτικός complectivus. Լրացուցիչ. բովանդակիչ. կատարիչ.


Շարախառն

adj.

compound, combined, united.

· Calfa

NBHL (3)

Շարախառն կցորդութիւն։ Շարախառնութիւնք եւ փոխանցականօք ներգործութեամբք։ Ոչ տուեալ թոյլ շարախառն ամբոխիլ զբոլորս. (Դիոն.։)

Որպէս զի նոցա եղեալ շարախառն ընդ հթրոյն՝ առաջնորդեսցէ առ որ ինչ կարողութիւն է տանել. (Մեկն. ղեւտ.։)

Հոգի բանական շարախառն բանին հօր՝ վասն ոչ շփոթելոյ բնութեանցն. վասն զի անապական է խառնուած միաւորութեանն։ Հօր տեսակ որդի է՝ շարախառն մարմնով, եւ որդւոյ տեսակ՝հ հոգին սուրբ. (Քեր. քերթ.։)


Շարախառնութիւն, ութեան

s.

cf. Շարախառնումն.

· Calfa

NBHL (2)

Հրեշտակք աննիւթ եւ անշարադիր էութիւնք են ամենայն իրօք, ոչ գոլով խառնումն եւ ի շարախառնութեանց տարերց. (Մաքս. ի դիոն.։)

Ո՛չ ամենայնիւ հոգւոյ եւ մարմնոյ համեմատի շարախառնութեան՝ աստուծոյ ընդ մարմնոյ միաւորութիւնն. (Շ. թղթ.։)


Շարածնեալ

adj.

cognate, born together;
innate, inborn.

· Calfa

NBHL (1)

Տեղի տալ ազգաց, կանանց, եւ գաւառի. որոց փափաքումն՝ իւրաքանչիւրումեքն, օրինակ իմն, շարածնեալ է, եւ շարաճեցեալ. (Փիլ. իմաստն.։)


Շարակարգեմ, եցի

va.

cf. Շարադասեմ.

· Calfa

NBHL (1)

Ոչ էր օրէն զկանանց ազգի թիւն ազգաբերութեան շարակարգել. (Արծր. ՟Ա. 1։)


Շարահիւս

s.

writing, work.

· Calfa

NBHL (1)

Շարագրութիւն. գրչութիւն.


Շարամանեմ, եցի

va.

to interlace, to interweave, to intertwine, to lace, to join, to unite.

· Calfa

NBHL (2)

Տեսանե՞ս զսէրն աստուծոյ շաղկապեալ ընդ մերումս, եւ իբր զգէսս ինչ շարամանեալ։ առնուլ զոսկետեսակն տպազիովն, եւ շարամանել ի թագի նորա։ Երկուս ձարս շարամանեալս ի խոտոյ։ Շարամանէ ընդ միմեանս զբարեգործութիւնն եւ զուրախութիւնն։ Եւ այսոքիկ բազում անգամ շարամանեալք (յանհունս)։ Պա՛րտ է ասացուածին դաշնաւոր գոլ եւ ծաղկեալ եւ շարամանեալ ամենայն ձեւովք. (Ոսկ. յհ. ՟Բ. 31։ Արծր. ՟Ե. 11։ Ճ. ՟Ա.։ Լմբ. ժղ.։ Պերիարմ.։ Պիտ.։)

Գործել զնա, եւ պահել. առաջինն զաշխատութիւն, եւ երկրորդն զհոգեալն շարամանեալ ունի։ զուարխութիւնն՝ որ չարութեամբն է շարամանեալ առ սուգ եւ տրտմութիւն՝ ի բաց հալածել։ Մէջն՝ ի միմեանց ընկալեալ, եւ շարամանեալ ընդ միմեանս. (Յհ. իմ. երեւ.։)


Շարամանութիւն, ութեան

s.

entwining, interweaving.

· Calfa

NBHL (5)

Է ինչ՝ որ ըստ շարամանութեան ասի, եւ է ինչ՝ որ առանց շարամանութեան. արդ ըստ շարամանութեանքն, ո՛րզան, մարդ ընթանայ, մարդ յաղթէ. իսկ առանց շարամանութեանքն, ո՛րզան, մարդ, արջառ. ընթանայ, յաղթէ. (Արիստ. ստորոգ.։)

Անխառն յամենայն նիւթոյ շարամանութենէ (հոգեղէնն)։ Ձեռնկալութիւն ձիթոյ՝ շարամանութեամբ նիւթոյ պատրուկի ընդ նոյն զանգլոյ։ Հնոյ կտակին ընդ նորոյս շարամանութիւն։ Շարամանութիւն ոսկերաց (ի մարմնի)։ Չարչարելի ի տկարութենէ, այսինքն ի մարմնոյ շարամանութենէ. (Նիւս. բն.։ Նար. ղգ։ Յհ. իմ. եկեղ.։ Լմբ. ժղ.։ Աթ. ՟Ա։)

Ողբերգական շարամանութեամբ յարամանել նորագոյն բանս։ Ի բանաստեղծութիւնս հզօր գոլով, եւ պերճ եւ պաճոյճ շարամանութեամբ. (Մագ. ՟Զ. եւ Մագ. մանուչ.։)

Չափ են վանկքն, որով շարամանութիւն բանին չափի. (Երզն. քեր.։)

Զի՞նչ չուանքն՝ որ խզեցան. շաղկապք եւ շարամանութիւնք մեր առ աստուած հաւատոյ եւ սիրոյ։ Կնճիռն մեղքն են, որ բազում կրկնուածս եւ շարամանութիւնս ունին. (Գէ. ես.։)


Շարամերձութիւն, ութեան

s.

adherence.

· Calfa

NBHL (1)

Զի սմա բեւեռեցելոյնզ բազկատարած շարամերձութեամբ. (Թէոդոր. խչ.։)


Շարայարեմ, եցի

va.

to reunite, to join together;
to continue, to join, to add.

· Calfa

NBHL (2)

Ոչ շարայար՝ ասել բնութիւնք՝ բաժանական (ըստ նեստորի). (Երզն. ոտ. երկն.։)

Սա բազում խօսս արար, շարայարեալ ի նա զգործս թագաւորացն։ Սուղ ինչ շարայարեցից։ Այսուհետեւ այլ թագաւորս զմերազնեայսս շարայարել ինձ պատշաճի. (Յհ. կթ.։)


Շարաւ, ոյ

s.

pus, matter, ichor, sanies, purulence;
rottenness;
stench, stink;
— առնուլ;
to effervesce, to swell, to become inflamed.

· Calfa

NBHL (2)

Գազանս անծանօթս, կամ հրաշունչս, կամ զհոսիչս ծխոյն շարաւոյ. (Իմ. ՟Ժ՟Ա. 19։)

πύον, βρόμος, βρώμος, βρύος pus, putredo, sanies, cruor, foetor. (լծ. թ. ճիրահաթ. լտ. գռու՛օր ) Արիւն փտեալ. թարախ. ժահր վիրաց՝ մսոյ եւ գիշոյ. խղխայթ. սորսորեալ ինչ. ապականութիւն. նեխութիւն. ժահահոտութիւն.


Շարաւալի

cf. Շարաւածոր.

· Calfa

NBHL (1)

Շարաւալից թարախն յոբայ յայտ առնէ զժահահոտութիւն մեղացն ադամայ. (Լծ. կոչ.։)


Շարաւալից

cf. Շարաւածոր.

· Calfa

NBHL (1)

Շարաւալից թարախն յոբայ յայտ առնէ զժահահոտութիւն մեղացն ադամայ. (Լծ. կոչ.։)


Շարաւահոտ

adj.

stinking, fetid;
շարաւ արիւն, corrupt blood;
cf. Շարաւահոտութիւն.

· Calfa

NBHL (1)

δυσώδης graviter olens, foetidus. Որ ինչ բուրէ զհոտ շարաւոյ. չարահոտ. ժահահոտ. թարախի պէս հոտած.


Շարեմ, եցի

va.

to range, to arrange, to set or put in order, to dispose;
to marshal;
— զմարգարիտս, to string pearls;
— զնշանագիրս, to compose.

· Calfa

NBHL (2)

Յոր շարին երգոց զարտաշիսէ եւզորդւոց նորա։ Ոչ յառաջինսն մեր ասացեալ գիրս, եւ ոչ ի վերջին բանս արժանաւորեցաք շարել. (Խոր. ՟Ա. 29. 31։)

Ոչ էր օրէն զկանանց ազգի՝ թիւ ազգաբանութեանն շարել։ Ոչ զբովանդակ սորա գործս շարել ի ճառս մանրապատումս. (Արծր. ՟Ա. 1։ ՟Գ. 12։)


Շարժականութիւն, ութեան

s.

mobility;
dynamics.

· Calfa

NBHL (1)

Ոչ խաղալեաց շարժականութիւն. (Նար. ՟Հ՟Ե։)


Շարժառիթ

cf. Շարժիչ.

· Calfa


Շարժեմ, եցի

va. fig.

to move, to remove, to set in motion, to stir, to cause, to move;
to agitate, to shake, to flutter, to stagger;
to excite, to provoke, to rouse the feelings of, to move, to touch;
— զգլուխ, to shake or toss one's head;
— զամենայն քար, to leave no stone unturned, to move heaven and earth;
— զսիրտ, to affect, to move to pity.

· Calfa

NBHL (4)

Շարժեսցեն կամ շարժէին զգլուխս իւրեանց։ Շարժեցից զաշտանակս քո ի տեղւոջէ իւրմէ. կամ զերկիր, եւ զերկինս։ Շրթունք իւր ոչ շարժէին։ Որպէս շարժի եղէգն ի ջուր։ Շարժեցաւ քաղաքն ամենայն։ Ստուերք շարժեսցին։ Ամենայն լերինք եւ կղզիք ի տեղւոյ իւրեանց շարժեցան։ Նովաւ կեամք եւ շարժիմք եւ եմք. եւ այլն։

Որ շարժին եւ փոփոխի՝ չէ էական։ Որ էն եւ շարժէ զամենայն, ինքն ոչ շարժի եւ ոչ փոփոխի. (Եզնիկ.։)

Ինչ՝ որ յառաջ քան զնոցա ժամանակն գործեցեալ է, մի՛ շարժեսցի. (Կանոն.։)

Իսկ հայր նորա զասացեալ ինչ (այսինքն ըստ առածին), զամենայն քար շարժէր, զորդին իւր կամեցեալ ապրեցուցանել. (Սոկր. ՟Ա. 2։)


Շարժլեմ, եցի

va.

cf. Շարժեմ.

· Calfa

NBHL (2)

Այնուհետեւ ողբոցն փակելոց, ո՛րքան շարժլիցէ զքեզ, ո՛րքան հառաչիցես. (Մաշկ.։)

σαλεύω, σείω commoveo եւ ի սուրբ գիրս ՝ σπαράσσω, συσπαράσσω, -ττω lacero, concerpo, discerpo. Ուժգին շարժել. սարսել. ցնցնել. տատանել. դրդել. դղրդել. եւ լլկել. ձգձգել. քաշկռտել, չարչրկել.


Շարժողական, ի, աց

adj.

moveable.

· Calfa

NBHL (2)

Նաեւ ոչ շարժողական եւ կամ շնչականզ ունիմ անուանել, թող թէ հոգեկան։ Զխօսնականացս շարժողական գործի (զլեզու)։ Բոտոտք ճապուկք շարժողականք։ Ընդ անզգայիցն եւ շարժողականացն. (Նար. ՟Ի՟Ա. ՟Լ՟Ե. ՟Կ՟Թ. ՟Հ՟Ա։)

κινητικός movendi vi praeditus, movens, motabilis եւս եւ motuus, mobilis. իբր κινούμενος . Ունօղ զկարողութիւն շարժելոյ զայլս, եւս եւ զինքն. այսինքն իբր շարժիչ, եւ շարժուն.


Շարժողութիւն, ութեան

s.

mobility.

· Calfa

NBHL (2)

Ուր շարժողութիւն է, անդ եւ զգայութիւն. այլ ո՛չ ուր զգայութիւն է, անդ եւ շարժողութիւն. վասն զի որպէս տրպաոյն ինչ զգայութիւն ստորադասեալ է ընդ շարժողութեամբ. (Անյաղթ պորփ.։)

Առանց որոյ ո՛չ է շարժողութիւն կամ ընթացութիւն։ Եթէ զփականս շարժողութեան շրթանցս բացից. (եւ այլն։ Նար. ՟Ժ՟Բ. ՟Խ՟Է. ՟Հ՟Ը. ՟Հ՟Թ։)


Շարժութիւն, ութեան

s.

mobility;
motion.

· Calfa


Շարժումն, ման

s. fig. ast.

movement, motion, stir, stirring, nod, shake, toss;
fluctuation, staggering;
excitation, provocation;
agitation, motion, impulse, commotion, emotion;
gesture, action;
earthquake;
movement;
զշարժմունս երակաց զննել, to feel the pulse;
cf. Ընդոստ.

· Calfa

NBHL (4)

Արարածքն իսկ իւրաքանչիւր շարժմամբք եւ փոփոխմամբք զարարչէն քարոզեն. (Եզնիկ.։)

Ոչ սակաւ տան ամբոխումն խորհրդոցն որ ի մեզն իցէ շարժման. (Իգն.։)

յետ հողմոյն շարժումն. եւ ոչ ի շարժմանն տէր. եւ յետ շարժմանն հուր. (՟Գ. Թագ. ՟Ժ՟Թ. 11։)

Եղեւ յանկարծակի շարժումն մեծ, մինչեւ շարժել հիմանց բանտին. (Գծ. ՟Ժ՟Զ. 26։)


Շարժուն

adj. ast.

moveable, moving;
versatile, unsteady, unsettled;
առաջին —, the primum mobile;
— ի հողմոյ, shaken by the wind;
— եւ անշարժուն ստացուածք, personal and landed property.

· Calfa

NBHL (4)

Որ առողջ միտս ունին, ո՛չ զշարժունսն, այլ զշարժիչն պարտին փառաւորել։ Շարժնոցն եւ փոփոխելեաց. (Եզնիկ.։)

Շարժնոցն ամենեցունց ոչ դադարիլ։ Շարժնոցն առ միմեանս խաղաղելով. (Դիոն. ածայ.։)

Պահեաց զմիտս իւր հաստատուն, եւ ոչ շարժուն. (Եւս. պտմ. ՟Դ. 15։)

Եւ Տեղափոխելի (ինչք).


Շարոց, աց

s.

file, row;
— քաղցրաւենեաց, cf. Շոպագ;
— մարգարտաց, pearl necklace.

· Calfa

NBHL (1)

Շար. տող. տողեալ ինչ. տիղի.


Շարումն, ման

s.

the setting in order, arranging;
marshalling.

· Calfa

NBHL (1)

Գազանացն եւ էրէոցն քառահետեւ չարմունք եւ յանտառաց նորածին ծաղկանց ճոխացուցանեն զորովայնս. (Սհկ. կթ. արմաւ.։)


Շարունակ

adj.

continuous, continual, non-intermittent.

· Calfa

NBHL (3)

Քանակին է ինչ՝ որ տարորոշ է, եւ է ինչ՝ որ շարունակ։ Եւ է տարորոշեալն, ո՛րգոն՝ թիւ, բան. եւ շարունակն՝ ո՛րկէն, գիծ, մակերեւութիւն, մարմին. եւ առ այսոքիւք եւս՝ ամանակ եւ տեղի։ Տեղի ի շարունակացն է. (Արիստ. քանակ.։)

Շարունակք անշարժ շարժունք շարադրեցան (աստեղք հաստատութեամբ), յոր մոլարք ոչ մոլորեալք մոլորեցան. (Շ. միշտ էիդ.։)

ՇԱՐՈՒՆԱԿ. συνεχών, -όν continens, complectens. Պարունակօղ. բովանդակիչ.


Շարունակաբար

adv.

continually.

· Calfa

NBHL (2)

Գրեթէ սկսանելով յառաւօտէն մինչեւ միւսոյ միշտ շարունակաբար վաղորդայնի. (Պղատ. օրին. ՟Է։)

Հրեղէն սրովն շարունակաբար պարածածկեալ պահէր զշաւիղս տենչալի տնկոյն. (Ժող. շիրակ.։)


Շարունակեմ, եցի

va.

to contain, to enclose, to conserve;
to continue, to last.

· Calfa

NBHL (1)

Շարունակիմ աստ, եւ անդ ի ստորեւս հոսիմ։ Որպէս զէութիւն երկուց տարազուց ի մի կերպարան շարունակեցան. (Նար. ՟Հ՟Ա. եւ Նար. խչ.։)