Definitions containing the research ոյ : 10000 Results

Դառնաթորմի

See full entry →

adj.

furnished with, or full of bitterness, very bitter

NBHL (1)

Թրմեալ դառնութեամբ (քացախի ընդ լեղւոյ).


Դառնակոռոչ

See full entry →

adj.

groaning bitterly, painfully.

NBHL (1)

Որոյ դառնակորոչ չարալլուկ հեծմամբ վճարեալ զոգին. (Փարպ.։)


Դառնակորոչ

See full entry →

cf. Դառնակոռոչ.

NBHL (1)

Որոյ դառնակորոչ չարալլուկ հեծմամբ վճարեալ զոգին. (Փարպ.։)


Դառնակսկիծ

See full entry →

adj.

bitter, painful.

NBHL (1)

Որ տայ կամ բերէ զդառն կսկիծ. յոյժ կսկծեցուցիչ.


Դառնահամ

See full entry →

adj.

that has a bitter taste, bitter, sharp, acrid, harsh, sour.

NBHL (3)

Որոյ համն է դառն.

Ի յանոյշն եւ ի դառնահամն. (Վստկ.։)

Դառնահամ պտղոյն ճաշակ քաղցրանայ լեղեաւս. (Շ. տաղ.։)


Դառնահաւ

See full entry →

adj.

thoroughly bitter, or bitter indeed.

NBHL (1)

Թողութիւն գտանել ի դառնահաւ հոգւոյս. (Յիշատ.։)


Դառնահոտ

See full entry →

adj.

that stinks.

NBHL (2)

Որոյ հոտն է անախորժ. չարահոտ. ժանտ. սաստիկ. հոտած, կծու.

Ի ցրտանալ հիւսիսոյ, եւ ի դառնահոտ փչելոյ։ Ի դառնահոտ փչմանէ հիւսիսոյ պաղացեալ ձուլեալ վտակն. (Խոր. ՟Բ. 6. 36։)


Դառնաճաշակ

See full entry →

cf. Դառնահամ;
— լինիմ, to taste gall or anything bitter.

NBHL (1)

Դառնաճաշակ պտղոյն քաղցրացուցիչ. (Շար.։)


Դառնանամ, ացայ

See full entry →

vn.

to become bitter, to turn sour;
to be offended, irritated;
to be tired, displeased.

NBHL (2)

Աղաղակեաց ի ձայն մեծ դառնացեալ յոյժ. (Ծն. ՟Ի՟Է. 34։)

Հարեալ յոգիս, եւ դառնացեալ յարտասուս։ Դառնացաւ յանձն իւր։ Կարի յոյժ դառնանայր ի միտս իւր. (Եղիշ. ՟Գ. ՟Դ. ՟Ը.)


Դառնանիրհ

See full entry →

adj.

lethargic sleep.

NBHL (1)

Զարթի՛ր ի դառնանիրհ քնոյդ.. (Եփր. խոստով.)։


Դառնապտուղ

See full entry →

cf. Դառնենի.


Դառնավէր

See full entry →

adj.

deep, mortal (wound).

NBHL (1)

Որոյ վէրքն է դառն եւ դժնդակ.


Դառնարմատ

See full entry →

adj.

whose root is bitter.

NBHL (1)

Որոյ արմատն է դառն.


Դառնացող, աց

See full entry →

adj.

vexatious, offensive, irritating, maddening.

NBHL (3)

παραπικραίνων exacerbans, rebellis Դառնացեալ հոգւով. ժանտ. ստահակ. խեռ. մանաւանդ՝ Դառնացուցիչ աստուծոյ, այսինքն զայրացուցիչ հեստութեամբ.

Ազգն դառնացօղ եւ անօրէն ժողովուրդն իսրայէլի (զայս անուն էառ վասն դառնացուցանելոյ զաստուած յանապատի զամս քառասուն. (Ագաթ.։)

Եւ ի վիմէն վտակ բարի արբոյց տոհմին դառնացողի. (Շար.։)


Դառնացուցանեմ, ուցի

See full entry →

va.

to imbitter;
to sour, to irritate, to offend, to tire, to displease.

NBHL (2)

Կենդանի է ... ամենակալն, որ դառնացոյց զանձն իմ։ Դառնացոյց զիս բաւականն յոյժ։ Դառնացոյց զթագաւորս բազումս, եւ ուրախ արար զյակոբ ի գործս իւր. (Յոբ. ՟Հ՟Է. 2։ Հռութ. ՟Ա. 20։ ՟Ա. Մակ. ՟Գ. 7։)

Քացախն ընդ լեզւոյն խառնեալ ... զնա դառնացուսցէ. (Նար. ՟Կ՟Զ։)


Դառնացուցիչ, չի, չաց

See full entry →

adj.

that imbitters, irritates.

NBHL (1)

παραπικραίνων exacerbator Որ դառնացուցանէ կամ դառնացոյց. լեղացնօղ, եւ նեղացնօղ.


Դառնենի

See full entry →

adj.

whose fruits are bitter.

NBHL (1)

Իբրեւ զնռնենիս թթուենիս, եւ զնշենիս դառնենիս. (Վեցօր. ՟Ե. յն. զդառնագոյնս ի նշենեաց.)


Դառնիճ, նճի

See full entry →

s. bot. adj.

endive;
wild lettuce;
bitter.

NBHL (2)

Խաղող նոցա խաղող դառնիճ, եւ ողկոյզ նոցա ի դառնութիւն լեղւոյ. (Ագաթ.։)

Ի նոյն ցաւս դառնիճ տաղտկութեան հարեալք. (Յհ. կթ.։)


Դառնութիւն, ութեան

See full entry →

s.

bitterness, disgust, sharpness, gall, distaste;
grief, displeasure, vexation;
rigour;
enormity;
mordacity.

NBHL (2)

Ողկոյզ նոցա դառնութիւն։ Լցոյց կամ արբոյց զիս դառնութեամբ։ Դառնութիւն մաղձի։ Խիթք դառնութեան (յն. դառն)։ Դառնութիւն եւ բարկութիւն։ Դառնութիւն անձին։ Ոչ ունի դառնութիւն տնակցութիւն նորա. եւ այլն։

Գոյժ կամ գործ կամ հնարք դառնութեան. այսինքն դառն, չար. (Եղիշ. ՟Գ. ՟Զ։ Խոր. ՟Գ. 55։)


Դասագրիմ, եցայ

See full entry →

vn.

to enrol ones self.

NBHL (1)

Դասագրեցան յորդիս լուսոյ. (Ասող. ՟Գ. 5։)


Դասալիք

See full entry →

adj.

deserter;
— լինել, to desert;
to apostatise.

NBHL (2)

λειποτάκτης desortor Որ ելիք կամ լքանէ զդաս զինուորութեան իւրոյ, կամ զպաշտաման.

Դասալքից՝ որք թողին զարդարոյն զդաս, վրէժս առնուլ։ Ի բարեպաշտ մարգարէութենէն նա դասալիք եղեւ. (եւ այլն. Փիլ.։)


Դասախումբ

See full entry →

adj.

ordered, assembled.

NBHL (1)

Դասախումբ ժողովոյն ի քեզ հաւատացելոց. (Թէոդոր. խչ.։)


Դասակ, աց

See full entry →

s.

troop, order, division;
flock (of sheep, etc.);
herd (of oxen, etc.).

NBHL (2)

Նուաստ կամ անարգ դաս. երամակ. վոհմակ. հոյլ. ջոկ անբանից եւ նմանեաց նոցին. յն. պէսպէս ἁγέλη, βουκόλια, ἑσμός եւ այլն.

Դասակք անդւոց, կամ անդէոց։ Արջառոցն դասակ։ Զդասակս խողաց։ Ընդ դասակս այծեացն։ Իբր զդասակս դոյզն հօտից. (Յովէլ. ՟Ա. 18։ Յհ. կթ.։ Փիլ. լիւս.։ Փարպ.։ Նար. ՟Կ՟Բ։)


Դասական, ի, աց

See full entry →

adj.

ordinal;
classical;
arranged, divided.

NBHL (2)

τακτικός ordinalis Ուր գոյ կարգ դասուց. յայտարար կարգի դասաւորութեան. որպէս ըստ քերականաց՝

Դասական (անուն) է, որ զդաս յայտնէ. առաջին, երկրորդ եւ այլն։ Դասականն (մակբայ). յետ այսորիկ, յառաջագոյն, մի ըստ միոջէ. եւ այլն. (Թր. եւ Երզն. քեր.։)


Դասակարգ

See full entry →

s.

order, class.

NBHL (1)

Ոմանք ի դասակարգէ եկեղեցւոյ։ Ի դասակարգէ քաջոյ. (Ճ. ՟Ա.։ Նար. խչ.։)


Դասակարգութիւն, ութեան

See full entry →

s.

order, sign;
enrolment;
choir;
hierarchy;
category.

NBHL (1)

Դասակարգութիւն եկեղեցւոյ, կամ անմարմնականացն պարուց. (Լմբ. եկեղ. եւ Լմբ. ստիպ.։)


Դասակից

See full entry →

adj. s.

of the same order or class;
colleague, comrade.

NBHL (1)

Կարգեալ ի նոյն դաս. խմբակից. պարակից. ձայնակից.


Դասապետ, աց

See full entry →

s.

the first of an order or class;
chorister, precentor, master of the choir.

NBHL (1)

Զինուորք ընդ դասապետսն։ Հաճոյ եղեալք դասապետին. (Փիլ. քհ. եւ Փիլ. ՟ժ. բան.։)


Դասապետեմ, եցի

See full entry →

vn.

to be the first or chief in an assemblage.


Դասապետութիւն, ութեան

See full entry →

s.

office of a master of the choir;
hierarchy.

NBHL (1)

Կայիւք շուրջ զաստուծոյվ տարեալ անընդմիջապէս ասէ զառաջինս դասապետութիւնս զայսոսիկ. (Մաքս. ի դիոն.։)


Դասաւորեմ, եցի

See full entry →

va.

cf. Դասեմ.

NBHL (1)

Դասաւորէր զնա (զկոյրն) ի դասս իւրոց աշակերտացն. (Ոսկ. յհ. ՟Բ. 12։)


Դասեմ, եցի

See full entry →

va.

to put in order, to order, to arrange, to distribute;
to enrol, to associate.

NBHL (1)

Դասել ընդ բարիսն։ Ի մի շար, կամ ի սոյն կարգ դասեալ։ Դասիմ ի պարս հեզոց։ Նախնի դասեցի զթշնամեացն իմոց աղերսանս։ Առաջին դասեալ զմարդասիրութիւնն. (Նար.։)


Դաստիարակեմ, եցի

See full entry →

vn.

to bring up, to educate, to instruct, to train up, to discipline.

NBHL (1)

Բազմապատիկ խնամակալութեամբ դաստիարակէ բնութեանս մերոյ. (Իգն.։)


Դաստիարակութիւն, ութեան

See full entry →

s.

education, instruction, discipline;
pedagogy.

NBHL (1)

Պիտոյ է միշտ դաստիարակութիւն աւետարանին. (Յճխ. ՟Բ։)


Դատ, ից

See full entry →

s.

lawsuit, cause, litigation;
justice;
— վարել, դնել, to proceed, to sue in law, to bring an action;
— առնել, to do justice;
to judge a lawsuit;
— տալ հատուցանել, to judge one's self, to condemn one's self, to be condemned;
ի — կոչել, to summon, to cite.

NBHL (3)

Ամենայն այր՝ որոյ էր դատ։ Ինքնին տէր ի դատ եկեսցէ ընդ ծերս ժողովրդեան իւրոյ։ Առաջի խաղտեաց դատ վարէին. (՟Բ. Թագ. ՟Ժ՟Ե. 2։ Ես. ՟Գ. 14։ ՟Բ. Մակ. ՟Դ. 47։)

Առանց պատասխանւոյ է դատն։ Արդար դատ։ Զի՞նչ դատ է իմ։ Ո՛չ ուղիղ է դատդ. (Յճխ. ՟Ժ՟Ը։ Նար. երգ.։ Վրք. հց. ՟Դ. եւ ձ։)

Ընդ ոգւոյ իւրում դատ։ Ընդ անշունչ կերպարանիս մի՛ ի դատ քննութեան մտցես. (Նար. ՟Խ՟Ը. ՟Կ՟Զ։)


Դատախազութիւն, ութեան

See full entry →

s.

cf. Դատախազանք.

NBHL (1)

Յանդիմանչի, կամ ինքնամատոյց՝ դատախազութիւն. (Նար. ՟Ծ՟Զ. ՟Ծ՟Է։)


Դատախնդիր

See full entry →

s.

judge;
pleader;
— լինել, to litigate, to pleade, to contest;
to be revenged.

NBHL (1)

Դատախնդիր լինել ընդ աստուծոյ։ Ընդ քեզ դատախնդիր լինել. (Լմբ. ամբակ.։)


Դատակնիք, կնքի, կնքաւ

See full entry →

s.

sentence;
condemration, proscription, censure, fulmination.

NBHL (2)

Զպարտեացն մերոց խզեալ զդատակնիք. (Պտրգ. իբր մուրհակ վճռոյն, ձեռագիր յանցանաց։)

Յապողոնի տաճարն գոլով՝ բերիցեն դատակնիք գաղտնի զօրինապահացն։ Որում յոլովագոյն պատահեսցին դատակնիք, իշխեսցէ ամս հինգ. (Պղատ. օրին. ՟Զ։)


Դատապարտ, ից

See full entry →

adj. s.

condemned;
crime;
— առնել, to condemn, cf. Դատապարտեմ;
— լինել, to be condemned.

NBHL (3)

Դատապա՛րտ էր դատաստան նորա, եւ անարգագոյն՝ յարգանք նորա. այսինքն դատապարտելի, անիրաւ։

Դատապա՛րտ լիցի ամենայն աշխարհ՝ աստուծոյ. (Հռ. ՟Գ. 19։)

Դատապարտ արար յաւիտենական հրոյն. (Լմբ. սղ.։)


Դատաստան, աց

See full entry →

s.

judgement, discernment, criticism;
sentence, condemnation;
act, arbitration, judgement;
justice;
cause, lawsuit, proceedings;
-աւ, judicially;
կոչել ի —, to summon, to cite before a judge;
— տալ, to be condemned;
— առնել, cf. Դատապարտեմ, cf. Մեղադրեմ.

NBHL (1)

Ոչ միայն զանձանց դատաստան տալոց էք առաջի ահեղ ատենին աստուծոյ, այլեւ զբազմաց. (Եղիշ. ՟Գ. իբր դատ, համար, վրէժ։)


Դատաստանոց

See full entry →

cf. Դատաստանարան.

NBHL (1)

Շինեսցեն ի ներքս յաթէնս նոր դատաստանոց պայծառ եւ զարդարուն յոյժ. (Վրք. դիոնես.։)


Դատավճիռ, ճռաց

See full entry →

cf. Դատակնիք.

NBHL (1)

Պահքն դարձոյց ի նինուէացւոց զդատավճիռ ստուգութեանն, զի մի՛ ապականեսցին. (Եփր. պհ.։)


Դատարան

See full entry →

cf. Դատաստանարան.

NBHL (2)

Ի չար դատարանի։ Դարձեալ դատարան լինէր ահեղագոյն քան զառաջինն. (Նիւս. ի թէոդոր.։)

Աւասիկ կան առաջի քոյոյդ դատարանի. (Ճ. ՟Ա.։)


Դատարկաբան, ից

See full entry →

adj.

that speaks in vain.

NBHL (1)

Փարիսեցին այն՝ գեղեցիկ դատարկաբանն՝ առ ի դատելոյն զփորձութեանն թոշակն առեալ իջանէր ի տաճարէն. (Կլիմաք.։)


Դատարկաբանեմ, եցի

See full entry →

vn.

to speak to no purpose or in vain.

NBHL (1)

Որպէս եւ որք վասն լուսնոյ խաւարման աղճատին, ի տտնոյ վիշապին դատարկաբանելով. (Սարկ. շարժ.։)


Դատարկաբանութիւն, ութեան

See full entry →

s.

useless discourse.

NBHL (2)

Ո՞ զնա տրտմեցուցանէ. դատարկաբանութիւնն. արդ եթէ ի դատարկաբանութենէն տրտմի, քանի՞օն առաւել ի բամբասելոյն. (Լմբ. ատ.։)

Մի՛ դատարկաբանութիւն թուիցի ինչ քեզ այսպիսի խնդրուածս աղջկանն. (Եղիշ. դտ.։ (իբր փուճ բան. այսինքն ընդունայն իր կամ զրոյց։))


Դատարկաժամ

See full entry →

s.

leisure-time.

NBHL (1)

Դատարկաժամ գիշերոյն ի խորհուրդս կարկատելոյ. (Ոսկ. յհ. ՟Ա. 3։)


Դատարկանամ, ացայ

See full entry →

vn.

to be vacant, void;
to be empty;
to be useless;
to be idle or unoccupied.

NBHL (3)

ἁργέω, ἁργός εἱμί otior, otiosus sum Անգործ լինել եւ կալ. խափանիլ գործոյն, եւ ի գործոց. պարապ կենալ.

Խափանեալ դատարկացաւ գործ տաճարին։ Դատարկացան աղօրիք։ Յաւուրն շաբաթուց եգիտ զհրէայսն դատարկացեալս։ Կամիս, զի մի՛ դատարկասցի գործ իմաստութեանն։ Ոտք նոցա դատարկացեալք ի գնալոյ։ Որոց դատաստանն ի բնէ ոչ դատարկանայ. (՟Բ. Եզր. ՟Դ. 24։ Ժող. ՟Ժ՟Բ. 3։ ՟Բ. Մակ. ՟Ե. 25։ Իմ. ՟Ժ՟Դ. 5։ ՟Ժ՟Ե. 15։ ՟Բ. Պետ. ՟Բ. 3։)

Պարտ էր յամենայնէ դատարկանալ, զի սիրոյն աստուծոյ պարապէաք։ Դատարկանալ յամենայն չարեաց. (Սարգ. ՟ա. յհ. ՟Է։ եւ Սարգ. յկ. ՟Ե։)


Դատարկապէս

See full entry →

adv.

uselessly.

NBHL (1)

Վայրապար. ի զուր. առանց խորհրդոյ. ... յն. ἀπλῶς պարզապէս. լոկ.


Դատարկապորտ

See full entry →

adj.

blackguard, rogue, rover, vagabond;
— կեանս վարել, to play the blackguard.

NBHL (1)

Անգործ եւ որովայնապար. դատարկասուն. յն. որովայն անգործ. լտ. որովայն ծոյլ.