Definitions containing the research հեշտալի : 76 results

Պայծառագունութիւն, ութեան

s.

brightness of tint, splendid colour.

· Calfa


Սգաւորութիւն, ութեան

s.

cf. Սուգ.

· Calfa

NBHL (1)

Ձմերային սգաւորութիւնն ի գարնանային բարեխառնութիւն օդոց յեղանակէր զփոփոխումն։ Քաղցր եւ հեշտալի գարուն ի ձմերային սգաւորութիւնս յեղանակեցաւ. (Յհ. կթ.։)


Վայել

s.

cf. Վայելք;
v. imp. վայել է, վայել են, վայելէ, վայելեն, to befit, to become, to be beseeming or seemly, to be proper;
ոչ — են, it is not fit, it is unbecoming.

· Calfa

NBHL (1)

Արտաքին վայելիւք երջանիկ։ Կէսքն հեշտալի յղփութեամբ վայելիցն աղագաւ։ Ուրախանային անախտապէս յանտրտում բերկրութեան այսպիսաբար իմն վայելիւք։ Գլուխ եւ ծայր երջանկութեան՝ գրաստին էին վայելք. (Պիտ.։)


Վաշխ, ի, ից, ոյ, ու, ուց

s. adv.

usury, illegal interest;
—իւ, ի —ու, with usury, upon usury.

· Calfa

NBHL (1)

ՎԱ՛Շ, ՎԱ՛Շ ՎԱ՛Շ. որ եւ մակբայ հեշտական, ըստ Քեր. թրակ. զի ըստ յն. ասի իտի՛, է՛ւղէ. ἠδύ suave. մանաւանդ՝ εὕγε, εὕγε εὕγε . վր. վա՛շա վա՛շա. Ո՛վ քանի՜ քաղցր է. քանի՞ հեշտալի. բա՛բէ, քա՛ջ, ազնի՛ւ, կեցցե՛ս. ո՛վ զիա՛րդ. օ՛խ օ՛խ, ի՛նչ աղէկ, սիրուն.


Դդըչումն, ման

s.

cf. Դդըչիւն.

· Calfa


Դըդընչումն, ման

s.

cf. Դդըչիւն.

· Calfa


Խէթ, խեթի, խիթի

s.

knock, blow;
obstacle, hinderance, impediment;
fraud, cheat;
hate, ill will, aversion;
jealousy;
remorse, scruple;
pain, affliction, grief;
doubt, distrust, apprehension;
gripes, colic;
— եւ խութ ընդ ոտն անկանել, to trip up, to oppose, to obstruct, to embarrass;
խեթիւ հայել՝ տեսանել, to look daggers, to look grim, to scowl;
խեթիւ հայել արեգական, to sunburn, to tan, to freckle, to brown.

· Calfa

NBHL (1)

Ի մէջ խիթի ահիւեւ երկիւղիւ կայր. գուցէ՝ ասէ, ածից ես ի վերայ իմ զանէծս, եւ ոչ հեշտալի լինէր նմա քունն. (Խոր. Բ. 35.) (՛ այլ ձ. խէթ սրտիւ. իբր կասկածոտ։


Զեղուցանեմ, ուցի

va.

to heap, to overflow.

· Calfa

NBHL (1)

Նոցին հնձանացն ի ներքոյ ունել զբերանն, որք զհեշտալի գինին առաւել զեղուցանեն. (Նիւս. երգ.։)


Կամակ, աց

adj. adv.

agreeable, sweet, pleasing, delicious;
agreeably, pleasingly;
— լինել ի, to be disposed or inclined to;
s. pl. —ք, pleasures, delights;
dainties.

· Calfa

NBHL (3)

Բուրումն անուշահոտութեան հեշտալի եւ կամակ. (Նիւս. երգ.։)

ԿԱՄԱԿՔ. գ. Հաճոյք. ախորժակք, եւ ախորժելի իրք. հեշտութիւն, եւ հեշտալիք. քեֆին ուզած բաները. եւ քեֆ, սէֆա.

προσηνής bonus, gratus, lenis, acceptus, jucundus θελατός cupitys, expetitus. Ըստ կամի եղեալ, կամ ըստ քմացն. բուն կամեցեալն. հաճոյական. հեշտալի. զուարճալի. քաղցր. մեղմ. քեֆին ուզածը. անուշ, եւ կամացուկ.


Խրախանամ, ացայ

vn.

to rejoice, to be joyful;
to feast, to make merry with.

· Calfa

NBHL (1)

Ինքն համադամ խահիւք եւ ծաղկազարդ բոլորիւք խրախասցին։ Ի բոլորէն խրախանալ հեշտալի շայեկանութեամբ. (Պիտ.։)


Քաղցր, ցու, քաղցունք, ունց

adj. s. adv.

sweet, delicious;
mild, pleasant, agreeable, charming, amiable, affable, dear, be loved;
sweetness, honey;
— or —ցունս, sweetly, softy, gently, pleasantly, nicely;
— հայեցուածք, mild, looking;
— բնաւորութիւն, good temperedness;
— բարք, gentle manners;
— յիշատակ, pleasing remembrance;
— է տեսանել, it is pleasant to see;
— է նեաց, it is a pleasure for them to;
— է ինձ, I should like;
— էր մեզ տեսանել, we saw with pleasure.

· Calfa

NBHL (1)

γλυκύς dulcis ἠδύς, χρηστός suavis, jucundus, frugalis, utilis, probus, opimus, clemens, bonus, benignus. Անոյշ. համեղ. յոր լինի քաղցնուլ իբր յախորժահամ. նմանութեամբ՝ ախորժելի, հաճոյական. ցանկալի. հեշտալի. դիւրիչ. լաւ. ընտիր. գեղեցիկ. քաղցրաբարոյ. բարի, եւ բարերար, եւ այլն. քաղցր, անուշ.


Քաղցրաբարբառ

adj.

honeytongued;
sweet-voiced, melodiously singing.

· Calfa

NBHL (1)

մ. ἠδύφωνος dulcisonus. Քաղցրաձայն. եւ ախորժալուր. հեշտալի. եւ քաղցր բարբառով՝ ձայնիւ կամ լեզուաւ.


Քաղցրալուր

adj.

agreeable, sweet to the ear, gentle, docile, submissive.

· Calfa

NBHL (1)

Ընդ հեշտալի եւ քաղցրալուր մատուցման բանիցն խառնեալ. (Պիտ.։)


Քաղցրահայեաց

adj.

mild-looking;
fine, graceful.

· Calfa

NBHL (1)

Երեսք հեզոյն քաղցրահայեաց եւ հեշտալի տեսակ ունի. (Կիր. ՟ը. խհ.)


Քաղցրանամ, ացայ

vn. fig.

to become or grow sweet, mild;
to soften down, to relent.

· Calfa

NBHL (1)

γλυκαίνομαι dulcesco ἠδύνομαι suave reddor ἠδύς , χρηστός γίνομαι dulcis, suavis fio. Փոխել ի քաղցրութիւն. քաղցր եւ հեշտալի լինել կամ երեւիլ. հանճոյ կամ ախորժելի գտանիլ. քաղցըրնալ, անուշնալ. իրօք կամ նմանութեամբ.


Փափկանամ, ացայ

vn. fig.

to soften, to become tender, soft;
to become nice, delicate, to get soft or effeminate, to live in idleness, in pleasures, to pamper oneself, to give oneself up to effeminacy or voluptuousness;
— յանկողինս, to throw oneself listlessly or lazily on divans or conches, to sleep in soft beds;
— որովայնիւ, to addict oneself to epicurism;
տօն փափակացեալ, a duly kept feast or festival.

· Calfa

NBHL (1)

ՓԱՓԿԱՆԱԼ. Ախորժելի եւ հեշտալի կամ փափաքելի գտանիլ.


Փափուկ, փկի

adj. adv.

delicate, soft, dainty, voluptuous;
delicious, tender, nice, exquisite;
charming, gentle, graceful;
holy, sacred;
—ս, delicately, tenderly, gently;
— ախորժակ, fine taste;
— խիղճ, tender or scrupulous conscience.

· Calfa

NBHL (1)

τρυφερός delicatus եւ deliciosus եւ deliciis deditus ἀπαλός, μαλακός mollis, tener. Կակուղ. մեղմ. մատաղ. դալար. դիւրիչ. հեշտալի. մատղաշ.


Փոխատու, աց

s.

lender.

· Calfa

NBHL (1)

Չիք ինչ՝ որ այնպէս հեշտալի է Աստուած, որպէես զփոխ առնուլն ի մէնջ, ո՛չ զի զկարօտութիւն իւր լնուցու, այլ զի զփոխատուքս մեծատունս արասցէ. (Սարգ. յկ. ՟Ղ։)


Տօթ, ոյ

s. adj. adv.

hot weather, great or ardent heat, burning atmosphere, solar heat, sunburning;
hot;
—ոյ, during the heat;
— ամարայնոյ, summer heat;
հարկանիլ ի —ոյ, to be corrupt, to rot, to putrefy.

· Calfa

NBHL (1)

Աղբիւր յստակ եւ ցուրտ հեշտալի է ի տօթ ժամու. (Ոսկ. գծ.։)


Ցանկարար

adj.

tempting, delicious.

· Calfa

NBHL (1)

Որ առնէ կամ առթէ զցանկութիւն. հեշտալի. ախորժելի.


Տռփական, ի, աց

adj.

concupiscible, sensual, libidinous, amorous.

· Calfa

NBHL (1)

ἑρωτικός cupidinosus, libidinosus, amatorius. Ցանկական. տրփական. հաճոյական. հեշտալի.


Քաջասնունդ

adj.

well nurtured or brought up.

· Calfa

NBHL (1)

Արմատացեալ այգին (որթն այգւոյ) քաջասնունդ եւ հեշտալի զպտուղն գործէ։ Որ այնպէս քաջասնունդ եւ հեշտալի զպտուղն գործէ. (Նիւս. երգ.։)


Քունեմ, եցի

vn.

to sleep, to repose, to take rest;
to lie with, to sleep with a woman, to know her;
— ընդ հարս, to sleep with one's fathers.

· Calfa

NBHL (1)

Եւ եթէ ննջեսցես, հեշտալի քունեսցես։ Ոչ քունես ի գահոյս փղոսկրեայս։ Այժմու մարդիկս եւ ի տունջեան քունեն. բայց նա եւ ի գիշերի ի հոգս էր։ Ի գիշերի ոչ քունէ անձն նորա. (Ածաբ. մկրտ.։ Բրս. հայեաց.։ Ոսկ. սղ. ՟Ծ։ Լմբ. սղ.։)


Ամենակազմ

NBHL (1)

Ճաշակ հեշտալի որոց հաղորդին՝ ջամբել պատրաստի ամենակազմ յարմարութեամբ. (Նար. ՟Ղ՟Գ։)


Խտիղ

Etymologies (1) · Adjarian

, ո հլ. «մարմաջ, խտխտալը, ցան-կութեան գրգիռ». ունի միայն ԱԲ. մէկ ան-գամ գտնում եմ գործածուած Եփր. եփես 151 («Մերձենայ առ մեզ և ի խտղով». եթէ չէ ուղղելի խտտղով, ինչպէս կայ անդ՝ մի քիչ յետոյ)։ Որից ակնախտիղ Պիտ. Արծր. Օրբել. խտղել Եփր. Թուոց, էջ 250. խտղի «ախորժելի, հեշտալի» Նար. տաղ. 465 (չու-նի ՆՀԲ. գիտէ միայն ԱԲ).-նոյն արմատը տ սաստկականով զօրացած՝ խտղտել Սիր. խգ. 20. Եզն. Եւս. պտմ. Ոսկ. փիլ. խտղտանք Տօնակ. Արծր. նար. Լաստ. խտղտումն Եւս. պտմ. Եփր. ծն. էջ 43, 44. խտղտեցուցանել Լմբ. առակ. խտղտելի «հեշտասէր, անառակ. 2. ախորժելի, հեշտալի» ԱԲ.-երկրորդ սաստկականով՝ խտղտկիլ «գրգռուիլ» Մագ. թղ. 140։ Սրանցից դուրս՝ կրկին՝ տ-ով ու-նինք խտտիղ Եփր. եփես. 151. խտտղել Մծբ. Ոսկ. ա. թես. գ. էջ 439 և մ. ա. 23. խտտղանք Յհ. կթ. խտտղումն Եղիշ. խաչել. սաստկականով՝ խտտղտիլ ԱԲ. խտտղոտել Մծբ. հմմտ. նաև ակնախտիտ Ճառոնտ։