Definitions containing the research լական : 293 results

Բղխեմ, եցի

va.

to produce, to cause;
to spread;
to pour.

· Calfa

NBHL (1)

(Հոգին սուրբ) աղբիւր մշտական՝ բղխեալ յարական՝ յերկուց միական, յակնէ հայրական՝ գետէ ծննդական՝ ծով ծաւալական. (Գանձրն.։)


Դիւրագայթ

adj.

decayed, fragile, weak, slippery.

· Calfa

NBHL (2)

ԴԻՒՐԱԳԱՅԹ ԴԻՒՐԱԳԱՅԹԱԿՂ. ԴԻՒՐԱԳԱՅԹՈՏ. ԴԻՒՐԱԳԹԵԼԻ. εὑόλισθος valde lubricus, labilis Որ դիւրաւ գայթէ, գթէ. եւ Ուր լինի դիւրաւ գթել, սխալել. սխալական.

Գիտէ զտկարութիւնս, զի դիւրագթելի եմք եւ սխալականք. (Գր. հր.։)


Դիւրագայթոտ

cf. Դիւրագայթ.

· Calfa

NBHL (2)

ԴԻՒՐԱԳԱՅԹ ԴԻՒՐԱԳԱՅԹԱԿՂ. ԴԻՒՐԱԳԱՅԹՈՏ. ԴԻՒՐԱԳԹԵԼԻ. εὑόλισθος valde lubricus, labilis Որ դիւրաւ գայթէ, գթէ. եւ Ուր լինի դիւրաւ գթել, սխալել. սխալական.

Գիտէ զտկարութիւնս, զի դիւրագթելի եմք եւ սխալականք. (Գր. հր.։)


Դիւրագթելի

cf. Դիւրագայթ.

· Calfa

NBHL (2)

ԴԻՒՐԱԳԱՅԹ ԴԻՒՐԱԳԱՅԹԱԿՂ. ԴԻՒՐԱԳԱՅԹՈՏ. ԴԻՒՐԱԳԹԵԼԻ. εὑόλισθος valde lubricus, labilis Որ դիւրաւ գայթէ, գթէ. եւ Ուր լինի դիւրաւ գթել, սխալել. սխալական.

Գիտէ զտկարութիւնս, զի դիւրագթելի եմք եւ սխալականք. (Գր. հր.։)


Զաղփաղփուն

adj.

inconstant, unstable, not solid, slippery.

· Calfa

NBHL (2)

ἑπισφαλής, -λῶς lubricus, -ce;
periculosus, -se Սահական. սխալական. խախուտ. պատիր. եւ Գայթ ի գայթի.

Այդոքիկ ո՛չ ճշմարիտ. այլ զաղփաղփունք եւ յոյժ սխալական. (Նիւս. խոստով.։)


Երկիւղ, ի, իւ

s.

fear, timidity;
terror, apprehension, fright, dread;
doubt, distrust;
առ —ի, for fear of;
յ— անհնարին վարանել, զերկիւղի հարկանիլ, to fear, to apprehend, to be much afraid;
— արկանել յոք, to frigthen, to startle, to strike with terror;
խօլական —, a panic;
— մահու անկաւ ի վերայ իմ, the terror of death is fallen upon me;
երկեան — մեծ, they were sore afraid.

· Calfa


Գայթոտ, աց

adj.

tbat stumbles, trips;
slippery.

· Calfa

NBHL (1)

ὁλισθέων, πτασημός Labans, caducus, cadivus Գթոտ. դիւրագայթ. որ ստէպ գայթէ. սխալական.


Երկաթ, ոյ

s.

iron;
iron weapon, sword, razor, nail;
— կակուխ, soft, malleable iron;
— գիւրայերձ, red-short iron, hot-short iron, red shear or sear iron;
— կալուանացեալ, galvanized iron;
— կռանահար, forged, tilted, bar, or malleable iron;
— հայելական, specular, oligist iron, iron ore;
— հրաբեր, pyrophoric iron;
— սպիտակ կամ թանագ, plate, white iron, tinned iron plate, tin, tin plate;
—ք, irons, chains, fetters, gyves;
— հնոտի, old iron;
կոտորք —ոյ, grape shot;
սայր —ոյ, tag;
վաճառական —, smith, blacksmith;
պատել —ով, to bind or mount with iron;
բազմախողխող —, sharp;
—ի դար, iron age;
կռանել զ— մինչ տարաշէկն է, to beat the iron while it is hot.

· Calfa


Դաս, ուց

s.

order, rank, division, body, class;
choir;
place;
lesson, precept, dictate, instruction;
— ասել ումեք, to lecture, to read, to teach.

· Calfa

NBHL (1)

Դասք քահանայից, պաշտօնէից, գրչաց։ Դասք մոգուց, այծեաց։ Յառաքելական դասուէն քակտեցաւ. (Փարպ.։)


Բանդագուշիմ, եցայ

vn.

to talk extravagantly, to talk nonsense, to rave, to dote;
to vacillate, to totter, to stagger.

· Calfa

NBHL (1)

Առասպելական բանիւք բանդագուշեալք. (Եզնիկ.։)


Ի (ini)

s.

the eleventh letter of the alphabet and the fifth of the vowels;
twenty, twentieth.

· Calfa

NBHL (1)

Ի յունական առասպելականուենէն յոյժ հեռի ի բաց են. (Եւս. քր. Ա։)


Իգամոլ

adj. s.

addieted to women, abandoned to the love of women, immoderately fond of women, in love, amorous madman;
slave of the fair sex, general lover.

· Calfa

NBHL (1)

ԻԳԱՄՈԼ ԻԳԱՄՈԼԻ. θηλυμανής insano foeminarum amore captus. Մոլորեալի սէր իգի. իգասէր. եւ իբր Իգամոլական.


Ինքնադիմաբար

cf. Ինքնադէմ.

· Calfa

NBHL (1)

Առաքելական գնդին, առ որս ինքնադիմաբար խոսելով երանելի ձայնիւ կենարարն մեր քրիստոս, եւ այլն. (Կիւրղ. աղ.։ Կիւրղ. խչ.։)


Ինքնակալ, աց

s. adj.

autocrat, monarch, emperor;
self-depending, independent, absolute, free;
— կամք, free will.

· Calfa

NBHL (1)

ԻՆՔՆԱԿԱԼ. ա. իբր Ինքնաալական. թագաւորական.


Գործակցութիւն, ութեան

s.

cooperation, concurrence, coadjuvancy.

· Calfa

NBHL (1)

Պանծացեալ յաստուծոյ գործակցութիւն։ Փառաւոր արար զայաջածանօթս ինքեան աստուած առաքելական գործակցութեամբն. (Սարկ. քհ.։)


Գումակ

s.

large waggon or cart;
the harness of a carriage.

· Calfa

NBHL (1)

Ի մէջ հրեղէն ձիոցն, որ ունի գումակս երկու, եւ անցանէ ի մէջ գումակացն որպէս զանիւ սայլականց. (Պիտառ.։)


Դաշխուրան, ի, աւ

s.

drinking vessel, cup or pot.

· Calfa

NBHL (1)

λεκάνη pelvis, patina, phiala Տաշտ. կոնք. լական. կուժ, մենծ թաս.


Եղերական, ի, աց

adj.

mournful, dismal, dreary;
lamentable, plaintive;
tragic;
— կատակերգութիւն, tragi-comedy;
— վախճան, մահ, tragic end or death;
— տեսիլ, tragic, sad spetacle, tragedy.

· Calfa

NBHL (1)

Եւ ո՛չ եղերականք ջայլից ... կանանց լալականք. (Նար. ՟Կ՟Ը։)


Եղերամայր

s.

weeper, mourner.

· Calfa

NBHL (1)

ԵՂԵՐԱՄԱՅՐ որ եւ ԵՂԱՐԱՄԱՅՐ. որպէս թէ ողբացօղ մայր. այսինքն Կին ողբերգակ. լալական. լալկան.


Եռացուցանեմ, ուցի

va.

to make to boil;
to warm, to give heat;
to make to swarm or crawl.

· Calfa

NBHL (1)

Իբրու բաժակ խառնեալ, յորում գինի մոլական հեղեալ՝ եռացուցանէ զսա. (Պղատ. օրին. ՟Զ։)


Երազ, ոց

s.

dream;
fancy;
vision;
— տեսանել, to dream, to have a dream, to dream a dream, cf. Երազիմ;
եւ ոչ յերագի անգամ տեսանել, not even to dream of;
գեղեցիկ —ս տեսանել, to have pleasant, or bright dreams;
ցնորք զահանգելի խօլական —ոց, spectres or monstruous visions, dreadful, ghastly, frightful dreams;
յերազս լինել, յերազի անցք անցանել, to have a nocturnal pollution, a lascivious dream;
— է կեանք մարդոյ, life is but a dream.

· Calfa


Երգակցիմ, եցայ

vn.

to sing together, to accompany.

· Calfa

NBHL (1)

Առաքելականացն երգակցիմք ձայնից. (Գր. տղ. թղթ.։)


Երիվարական, ի, աց

adj.

horse, of a horse, equestrian.

· Calfa

NBHL (1)

ἰππικός equinus, equestris Ձիական. հեծելական.


Թափառումն, ման

s.

cf. Թափառանք.

· Calfa

NBHL (1)

Որք առաքելական քարոզութեամբն ժողովեցան ի մեղացն թափառմանէ. (Յհ. իմ. եկեղ.։)


Զուգախառնեմ, եցի

va.

to mix together, to compose, to allay.

· Calfa

NBHL (1)

Զուգախառնեալք առասպելական պատմութեամբք։ Զուգախառնեաց ի խաղաղական ցնծութիւն. (Նիւս. սքանչ.։)


Զուգաձայնեմ, եցի

va. mus. to form an accord, to put in tune, to make harmony.

· Calfa

NBHL (1)

Որ եւ (այսինքն զոր եւ) առ իմս հոգեւորական խորտակումն զուգաձայնել ո՛չ է սխալական. (Նար. ՟Ի՟Ե։)


Ըէ՜հ

int.

alas! alack! oh! ah!

· Calfa

NBHL (1)

Ըէ՛հն աշխարհական է։ Ըհ՝ ջալական իմն է. ը՛հ զիա՞րդ կամ։ Ըհըն ցաւողական է եւ դառն. (Երզն. քեր.։)


Իրաւացի, ցւոյ, ցեաց

adj. adv.

just, equitable, right, reasonable;
lawful, legal;
honest, worthy, righteous;
justly, equitably, reasonably;
— է, it is right, just.

· Calfa

NBHL (1)

Կտարելականօք գլխովք, օգտակարաւն, կարողաւն, իրաւացեաւն։ Ըստ կորովակի իրաւացւոյն մասին. (Պիտ.։)


Լալկան

cf. Լալական.

· Calfa


Միահաւան

adj. adv.

unanimous, of the same opinion;
unanimously.

· Calfa

NBHL (1)

Միահաւանս բարբառելով առաքելական բանիցն. (Իսիւք.։)


Միայնաւորական, ի, աց

adj.

only, indivisible;
monastic.

· Calfa

NBHL (1)

Ամենայնիւ պսակեսցի (գր. լուս) առաքելականաւ, հայրապետականաւ եւ միայնաւորականաւ. (Կիր. պտմ.։)


Միութիւն, ութեան

s.

one, unit;
unity, union, reunion;
concord, accord.

· Calfa

NBHL (1)

Երկուց միութեան անայլայլականի կապ պատկանակիր. (Նար. կուս.։)


Կուսաստան, աց

cf. Կուսանոց.

· Calfa

NBHL (1)

Արգելականք կուսանաց ի կուսաստանաց անտի ի դրունս եւ ի պարիսպս ընթանային։ Կոյսք ի կուսաստանաց մարբքն հանդերձ ի հրաարակսն հասանէին. (՟Բ. Մակ. ՟Գ. 19։ ՟Գ. Մակ. ՟Ա. 10։)


Կրական, ի, աց

adj.

passive.

· Calfa

NBHL (1)

Օդն կրական գոլով զօրութեամբ, եւ ամենապէս այլայլական. (Արիստ. աշխ.։)


Նշանագործութիւն, ութեան

s.

miracle, prodigy, sign.

· Calfa

NBHL (1)

Վասն յայտնի նշանագործութեան սքանչելեացն՝ զոր առնէր։ Նոքա բազումք են քան զձեզ, որ տան վկայութիւն նշանագործութեան։ Մարգարէական արուեստիւք, եւ առաքելական նշանագործութեամբ. (Բուզ. ՟Ե. 23։ Եղիշ. թաղմ.։ Ճ. ՟Ե.։)


Շռնիճ

cf. Շռնիտ.

· Calfa

NBHL (1)

ՇՌՆԻՃ, ՇՌՆԻՏ. χέρνοβον malluvium, pelvis. Բառ յն. խէ՛ռնիվօն (ի խէ՛ռնիփս այսինքն ձեռնալուայ) այն է Կոնք. տաշտ. լական ի պէտս լուանալոյ զձեռս.


Շրջաբնակ, աց

adj.

living in the neighbourhood, neighboring, adjacent, circumjacent;
s. geog. —ք, perioecii, perioecians.

· Calfa

NBHL (1)

Սկիզբն զօրանալոյ ազգին քաղըրթն եղեւ, որ էր իշխան սակաւ իսմայէլականաց շրջաբնակաց. (Պտմ. վր.։)


Ողբական, ի, աց

adj.

plaintive, sad, mournful.

· Calfa

NBHL (1)

ողբական. Ողբացօղ. լալական.


Ողբաձայն

adj. adv. s.

plaintive;
with a lamentable tone;
lamentation.

· Calfa

NBHL (1)

ՈՂԲԱՁԱՅՆ. Ողբաձայնօղ. լալական. եւ Ողբաձայնական.


Ողբերգակ, աց

adj. s.

singing plaintively;
singer of laments;
tragedian, tragic author.

· Calfa

NBHL (1)

ՈՂԲԵՐԳԱԿ. Լալական. լալկան.


Ողբէլալիք

s.

cries and tears.

· Calfa

NBHL (1)

Ողբ լալեօք. եւ Ողբաձայն լալականք.


Ողողակ

adj. s.

immersed or submerged;
diver.

· Calfa

NBHL (1)

Յաւէտ սխալեալ անկայ իբրեւ զողողակ մթային ոչ ընդելական՝ ի հաղբս մահու անզգայապէս. (Նար. ՟Ծ՟Ե։)


Ոսկի, կւոյ

s. adj. bot.

gold;
gold coin;
gold, golden, of gold;
մուսիոնեան —, massive gold;
— շանթաձիգ, rum fulminans, fulminating gold;
մանեակ —, gold necklace;
— եղէգն, lysimachia, money-wort, loose-strife;
cf. Ընդելուզանեմ;
cf. Կշիռ.

· Calfa

NBHL (1)

χρυσίον, χρυσός aurum. իտ. oro. Շեկ եւ շողշողուն՝ հրափայլ մետաղ, կուռ, խիտ, ծանր, եւ քաջ կռանելի՝ ծաւալական. իբր անապական.


Նորընծայ, ից

adj. s.

newly offered, dedicated, ordained or consecrated;
starting in life, entering in a profession or career, making one's outset;
novice, probationer.

· Calfa

NBHL (1)

Այն ինչ նորընծայ ի հաւատս։ Պերճապսակ կայսերս նորընծայի ի հաւատս։ Ոչ անդէն եւ անդ զնորընծայսն յանընդելական մեծամեծսն ձկտեցուցանէին. (Իգն.։ Թղթ դալ։ Ագաթ.։)


Շաղփաղփութիւն, ութեան

s.

cf. Շաղփաղփանք;
ի շաղփաղփութիւն զառածիլ, to rave, to be delirious or frenetic.

· Calfa

NBHL (1)

λῆρος, φλυαρία nugae, delirium, ineptiae. որ եւ ՇԱՂՓԱՂՓԱՆՔ. շաղակրատանք. ունայնաբանութիւն. ծաղրաբանութիւն. առապելական եւ պառաւական զրոյցք. ազճատանք. ցնորք. զառանցանք. բանդադուշանք.


Ուրուական, ի, աց

adj. s.

fantastic, imaginary, visionary, false, apparent, chimerical;
shadow, image, phantom, spectre;
idol, image;
rough-draught, sketch;
—ք, manes, shades, apparitions, ghosts, visions;
—ք մարդկան, statue, likeness;
— պղծութիւն, nocturnal pollution.

· Calfa

NBHL (2)

Ոչ աղտեղիլ յուրուական ինչ պղծութենէ։ Զբազմագլխեան անդամս ուրուականս գաղտնեաց ամօթոյս. (իբր խօլական. որպէս թէ խէյալական) (Նար. ՟Ղ՟Գ. եւ ՟Հ՟Ա։)

φανταστικός speciem meram habens ἵνδαλμα species, spectrum . Ի բառէս Ուրու. (ռմկ. րույ, իւրեա ). որպէս թէ երեւական. երեւութական ինչ. երազական. ցնորական. խօլական. եւ Ցնորք. երազ. երեւոյթ առ աչս. պատկեր. ստուեր. օրինակ. տեսիլ նմանութեան. խէյալ, խէյալ կիպի. (լծ. հյ. խօլ)


Շամբշական, ի, աց

adj.

foolish, mad;
furious.

· Calfa

NBHL (1)

ՇԱՄԲՇԱԿԱՆ կամ ՇԱՄՇԱԿԱՆ. Խօլական. յիմարական. եւ Մոլեգին. կատաղի.


Շարագրեմ, եցի

va.

to compose, to write, to word, to put down in writing;
to compile.

· Calfa

NBHL (1)

Որ զսիկիլականն շարագրեցին։ Մերձակըայ աստուածաբանութիւնս շարագրեցաք ... Ի շարագրել հպեցուցաք զմեզ. (Փիլ. նխ. ՟բ.։ Դիոն. ածայ.։)


Որովայնամոլ, աց

s.

gastromaniac.

· Calfa

NBHL (1)

Եւ իբր Որովայնամոլական. անյագ.


Խաւարայած

adj.

cf. Խաւարագնաց.

· Calfa

NBHL (1)

Խաւարայած արեւելականքն՝ զրադաշտ եւ այլն. (Արծր. ՟Ա. 3։)