Definitions containing the research ընդ : 8753 Results

Դրակից, կցի, կցաց

adj. s.

neighbour;
that resides near, that dwells in the neighbourhood.

NBHL (1)

γείτων vicinus, propinquus Կից դրամբ ընդ այլս. դրացի. այլ առաւել նմանութեամբ՝ որպէս Մերձաւոր. մօտաւոր.


Դրակցութիւն, ութեան

s.

neighbourhood.

NBHL (1)

Հրէայ ոմն էր բնակեալ դրակցութեամբ ընդ քրիստոնէի ումեմն. (Ճ. ՟Բ.։)


Դրդեմ, եցի

va.

to incite, to solicit, to instigate, to induce, to raise.

NBHL (1)

Յորդեալք եւ դրդեալք հասանէին։ Դրդեալ յիւրոց բարեկամաց։ Ի մեծամեծ չարիս դրդիմք։ Մի՛ կարի դրդիք ընդ պէսպէս հանդերձից զարդս. (Ագաթ.։ Եւս. քր. ՟Ա։ Լմբ. սղ.։ Երզն. մտթ.։)


Դրժանք, անաց

s.

infringment, contravention, faithlessness.


Դրժողութիւն, ութեան

s.

cf. Դրժանք.


Դրժութիւն, ութեան

s.

cf. Դրժանք.


Դրժումն, ման

s.

cf. Դրժանք.


Դրնդիւն

s.

stamping with the feet;
tinkling.

NBHL (1)

Շաչիւն կառաց, եւ դրընդիւն երիվարաց. (Միք. ՟Ա. 13։)


Դրոշմեմ, եցի

va.

to print, to mark, to stamp, to decipher, to register;
to seal;
to confirm;
— խարանաւ, to mark with a hot iron.

NBHL (1)

Դրոշմեաց զնա ընդ սուրբս. (Եզնիկ.։)


Դրուագ, աց

s.

incrustation;
sculp-ture;
ceiling, wainscoting;
thin plate of metal;
emblem;
well finished work.


Դրուատիք, տեաց

cf. Դրուատ.

NBHL (1)

Մահ ընկալեալ փոխանակ ընդ դրուատեացն։ Բան դրուատեաց։ Դրուատիս գովութեան։ Բազում դրուատիս։ Մեծի դրուատեաց արժանաւոր։ Մեծաւ դրուատօք (կամ դրուատեօք). (Ագաթ.։ Կանոն.։ Փարպ.։ Սարգ. ՟ա. պ. ՟Ժ։ Սարգ. ՟ա. յհ. ՟Զ։)


Դրուատումն, ման

s.

cf. Դրուատ.

NBHL (1)

Մահ ընկալեալ փոխանակ ընդ դրուատեացն։ Բան դրուատեաց։ Դրուատիս գովութեան։ Բազում դրուատիս։ Մեծի դրուատեաց արժանաւոր։ Մեծաւ դրուատօք (կամ դրուատեօք). (Ագաթ.։ Կանոն.։ Փարպ.։ Սարգ. ՟ա. պ. ՟Ժ։ Սարգ. ՟ա. յհ. ՟Զ։)


Դրութիւն, ութեան

s.

act of putting or laying down;
place, position, posture, situation;
system;
theme, thesis.

NBHL (1)

Վիճաբանութեամբ նախանձէին ընդ ճշմարիտ վարդապեպտացն՝ առնելով դրութիւնս հակառակ բանից նոցա. (Շ. յկ. ՟Խ՟Զ։)


Դրօշեմ, եցի

va.

to sculpture, to make images.

NBHL (2)

γλύφω, κολάττω, ἑγκολάττω sculpo, scalpo, celo, rado, dolo (որպէս դրով յօշել. մանաւանդ նոյն ընդ պ. թէրալիյտէն. թ. թըրալ էթմէք ) Տաշելով եւ քերելով քանդակել, փորագրել, առաւել՝ զարձանս կռոց.

(Զնիւթ մետաքսի) ընդ կօշիկսն կարես, եւ զմորթսն այնու դրօշես. ի լս. դրոշմես. յն. գեղերեսել։


Դօդօշ

s.

toad;
stellion (lizard).

NBHL (1)

Գորտ ընդ դօդօշի։ Դօդօշաց, որք կերակրին ի հողոյ. (Առ Ստեփ. լեհ.։)


Եբենեայ, էի, ից

adj.

ebon.

NBHL (2)

Գիր անուանեալ Եչ, ունակ զօրութեան կրկին ձայնաւորացս ի մի յարելոց սղելով, իէ՛. որպէս ձայնաւոր կիսաձայն, կամ երկբարբառ անկատար, յար եւ նման յ տառի անկելոյ ի մէջ բառի. եւ Օ ե տառի դաղմ. ըստ ձեւոյն եւ ըստ հնչման. նման է եւ արաբ. եէ՛. եւ լտ. j, որ ասի ի՛ երկայն, եւ ընդ բաղաձայնս գրի։ Սորին վասն առ նախնիս մեր անխտիր գրեալ տեսանեմք՝ լեալ, կամ լիեալ. եւ եթէ՝ ըստ յն. գրի էիթէ, եւ վերծանի ի՛թէ։

ե. Լծորդ է եւ ընդ է. որպէս երէ, էրէ. գեթ, գէթ. եթէ, եթե (որ նոյնպէս հնչի. ապա թէ ոչ՝ չի՛ք բառ յանգեալ ի ե) տէր, տեառն, տեարք։ Եւս եւ ընդ ա, ը, ի. զոր օրինակ ապարասան, ապերասան. դիեցիկ, դիացիկ. ենթ, ընդ. եթ, ըեթ, ըթ. իւղ, եւղ. աղբեւր, աղբիւր. մեւս, միւս. հարեւր, հարիւր. (որք միօրինակ հնչեն). շաւիղ, շաւեղ. պիղծ, պեղծ. նստիլ, նստել. եւ այլն։


Եբենոս, ի

s.

ebony;
ebon;
ebony-tree.

NBHL (1)

Սեաւն ... ագռաւոյ առգո՛յ է (այսինքն ընդաբոյս), եւ եբենոսի. (Պորփ.) բայց կայ եւ արուեստականն՝ ներկեալ։


Եբիճաղ

s.

hooded cloak

NBHL (1)

(լծ. ընդ աղաբողոն) ἑπιβόλιον amictus Վերարկու. եափուճա.


Եգիպտուհի, հւոյ

s.

egyptian woman.


Եզաբար

adv.

solely, only.

NBHL (2)

Եզակի. միակի. միապէս. ընդ միով բանիւ. միաբան. առանձինն.

Հոգին սուրբ յերկաքանչիւրոց եզաբար ընդ պատճառաւ». այսինքն յերկուց ելեալ իբրեւ ի միոյ սկզբնէ. (Քեր. քերթ. ։)


Եզակ, աց

adj. s.

one, sole, only;
unity.

NBHL (1)

Եւ միակաց ընդ եզակին. (Գր. տղ. յերուսաղէմ.։)


Եզականապէս

adv.

singularly.

NBHL (1)

Եզականապէս որպէս ընդ մի դէմս խօսին։ Եզականապէս առ մի բարբառի։ Եզականապէս առնուլ ի վերայ անձինն. (Լմբ. պտրգ. եւ Լմբ. սղ.։)


Եզականութիւն, ութեան

s.

singularity.

NBHL (1)

Միութիւն աստուծոյ, կամ աստուածութեան. եւ Անհամեմատն գոլ արարչի ընդ արարծս.


Եզակի

adj. gr. s. adv.

singular;
singular number;
singularly.

NBHL (1)

Եզականապէս որպէս ընդ մի դէմս խօսին։ Եզականապէս առ մի բարբառի։ Եզականապէս առնուլ ի վերայ անձինն. (Լմբ. պտրգ. եւ Լմբ. սղ.։)


Եզերանամ, ացայ

vn.

to terminate, to finish;
to confine.

NBHL (1)

Յորում եզերեալ ընդոտնեցաւ թշնամին եկեղեցւոյ. (Նար. յիշ.։)


Եզերեմ, եցի

vn.

cf. Եզերանամ.

NBHL (1)

Յորում եզերեալ ընդոտնեցաւ թշնամին եկեղեցւոյ. (Նար. յիշ.։)


Եզերիմ, եցայ

vn.

cf. Եզերանամ.

NBHL (1)

Յորում եզերեալ ընդոտնեցաւ թշնամին եկեղեցւոյ. (Նար. յիշ.։)


Եզր, զերք, զերաց

s.

border, extremity, end;
limit;
term;
shore;
edge;
— ունել, յ— ելանել, to end, to terminate.

NBHL (1)

Ապա եզր կալաւ ընդդէմ զգաստին նենգութիւն պագշոտութեան. (Նիւս. սքանչ.։)


Եթերընթաց

adj.

cf. Եթերախաղաց.

NBHL (1)

Որ ընթանայ ընդ եթերս, ընդ օդս, ընդ երկինս.


Եթէ

conj.

if;
provided, on condition;
perhaps;
be it so;
— սիրէք զիս, if you love me;
— ասեն քեզ, if you be told;
— արասցէ եւ — ոչ, whether he do it or not;
— իցէ, whether;
perhaps;
— ոչ, save, if not, except;
unless.

NBHL (1)

Եթէ՛ ընդ մարգս եւ ընդ անտառախիտ տեղիս, եւ եթէ՛ ընդ անապատս եւ ընդ ապառաժուտս անցանիցեն. (Նիւս. կուս.։)


Ելամուտ

s.

place through which one goes and enters.

NBHL (2)

διεκβολή trajectus, exitus Տեղի՝ ընդ որ լինի ել եւ մուտք. ելք ի դուրս.

Ելամուտ (կամ ելամուտք) քաղաքին՝ ընդ կողմ հիւսիսոյ. (Եզեկ. ՟Խ՟Ը. 30։)


Ելող, աց

adj.

that which comes out of, which proceeds from.

NBHL (1)

ներկայ ընդունելութիւն Ելանելոյ. որ ելանէ. ելլօղ.


Ելուզումն, ման

s. math.

shoot, sprout, production;
extraction;
— արմատոց, evolution.

NBHL (1)

Երկարաձիգ ելուզմունք բարունակացն ընդ գերակայ ծայրս ծառոցն շարամանեալ. (Պիտ.։)


Ելունդն, լնդան

s.

carbuncle, boil;
pimple, blister, bubo, malignant tumour;
— ելանել, հանել յանթս, to form a gathering under the arm-pits;
— քանդակաց, alto-relievo.

NBHL (1)

որ եւ եղունդն ասի. (իբր ելեալ ունդ. ռմկ. ելունդ, ելունդոյ, եղնդաց , եւ այլն) Պալար, խաղաւարտ ի վեր երեւեալ ի մարմնի, եւ ընդ անթով, եւ ի ցայլսն, այսինքն յաճուկն. այտուց. ուռէցք. (Վստկ.։ Մխ. բժիշկ.։ Մարթին.։)


Եկ

s.

act of coming, arrival.

NBHL (1)

Ընթանայ ընդդէմ եցկանին երկիցն» այսինքն հոլովման (ժուռ գալուն.) (Շիր.։)


Եկ, աց

s. adj.

alien, foreigner;
external;
—ք, income;
ի վերայ —ք, accident, misfortune.

NBHL (1)

Ընթանայ ընդդէմ եցկանին երկիցն» այսինքն հոլովման (ժուռ գալուն.) (Շիր.։)


Ե՜կ

int.

come on!come now!

NBHL (1)

Ընթանայ ընդդէմ եցկանին երկիցն» այսինքն հոլովման (ժուռ գալուն.) (Շիր.։)


Եկամուտ, մտից, աց

s. adj.

revenue, income, settled income, annuity, interest, rent;
proselyte, neophyte;
foreign, extrinsic, exotic, false;
—ք արքունի, finances;
— տարեկան, revenue, annual income;
ստանալ զեկամուտն, to receive one's income.

NBHL (1)

Զեկամտիցն ընդ բնաւորականացն։ Եկամուտ ախտք, պղտորութիւնք, եւ այլն. (Նար.։)


Եկաւորեմ, եցի

vn.

to come.

NBHL (1)

Հաճեալ եմ ընդ տանջանս ... եւ յայս եկաւորիմ. (Ճ. ՟Ա.։)


Եկաւորիմ, եցայ

vn.

cf. Եկաւորեմ.

NBHL (1)

Հաճեալ եմ ընդ տանջանս ... եւ յայս եկաւորիմ. (Ճ. ՟Ա.։)


Եկեղեցական, ի, աց

adj. s.

ecclesiastic, belonging to the church;
ecclesiastic, clergyman.

NBHL (1)

Պաշտօնէիւք եկեղեցականօք։ Եկեղեցականքս քրիստոնէից՝ ընդ ղեւտականացն։ Յարդարիչն, կամ ամրութիւն եկեղեցականաց. (Նար.։)


Եղ

cf. Իւղ.

NBHL (1)

Ո՛վ նոր խառնումն սքանչելի, անեղ ընդ եղումն, կուսութիւն եւ ծնունդ ի քեզ ներգործի մա՛րիամ, ուրախ լեր. (Տաղ.։)


Եղագ, աց

s.

way;
means.

NBHL (2)

Մի՛ գուցէ շաւիղ ուլուց իցէ երեւեալն, յաղադս ոչ երեւելոյ քեզ հետովքն եղագն՝ ընդ որ անցինն». յն. որ հետովքն իւրեանց զկուռ զուղին մաշեցին. (Նիւս. երգ.։)

ԵՂԱԳ. որպէս լծորդ ընդ թ. ըլաճ, է Դեղ, հնար, ճար. որ եւ ԱՂԱԳ.


Եղանակ, աց

s. mus. gr.

mode, modification;
form, formule, make, manner, way;
sort, kind, quality, condition, conduct;
means, expedient;
turn, trick;
air, tone, modulation;
time, measure;
mood;
— տարւոյ, season;
անգործ —, dead season.

NBHL (1)

Իսկ եղանակք բայից՝ առ նախնիս ընդ յն. ասին Խոնարհմունք կամ խոնարհութիւնք. ἑγκλίσεις modus verbi


Եղբայր, բօր, բարց

s.

brother;
մեծ, աւագ, երէց —, eldest -;
կրտսեր —, youngest -;
— հօր or մօր, uncle;
աշխատաւոր —, lay -;
— ի Քրիստոս, — in Christ-Jesus.

NBHL (2)

Ծնաւ զկային ... եւ զեղբայր նորա զհաբէլ։ Յարեաւ կային ի վերայ աբելի եղբօր իւրոյ։ Պատմեաց հօր իւրում, եւ եղբարց իւրոց։ Նախանձեցան ընդ նմա եղբարքն իւր.եւ այլն։

Ի միոյ արենէ ծնեալքն՝ եղբարք անուանին. (Լմբ. էր ընդ.։)


Եղբայրաբար

adv.

fraternally, brotherly;
— կեալ ընդ միմեանս, to live together like brothers.


Եղբայրազրաւ

cf. Եղբայրասպան.


Եղբայրանամ, ացայ

vn.

to be fellowmember.

NBHL (1)

Յաղագս եղբայրացելոյ ընդ մեզ մարմնեղէն բնութեանն. (Մամբր.։)


Եղբայրասպան

adj.

fratricide, that deceives his brother.


Եղբայրութիւն, ութեան

s.

fraternity;
brotherhood

NBHL (2)

ἁδελφότης fraternitas Հարազատութիւն եղբայրական. եղբայրակցութիւն. եւ Ընտանի սէր իբր եղբօր ընդ եղբօր.

Կենահաղորդս լինել ընդ միմեանս աննախանձ եղբայրութեամբ։ Վայելչաբար ի միասին կապակցիլ հասարակ եղբայրութեամբ. (Յհ. կթ.։)