Definitions containing the research ընդ : 8753 Results

Զարմանք, նաց

s.

cf. Զարմացումն;
wonder, miracle;
cf. Զարմ;
զարմանալ —ս, —ս առնել or համարիլ, ընդ —ս գալ, to be astonished or amazed, to be struck with admiration, to wonder, to marvel;
ի զարմանս ածել՝ կացուցանել, to astonish, to amaze;
ի զարմանս ըմբռնել, to strike with amazement;
որպիսի՛ — կալան զիս մինչ ..., what was my surprise when...;
— կալան զամենեսին, they were all amazed;
զի՞նչ — իցեն, what is there astonishing in that ? — են, it is wonderful, strange, surprising;
չեն ինչ —, ոչինչ են —, there is nothing wonderful in that;
no wonder, no marvel.


Զարմացումն, ման

s.

admiration, astonishment, surprise;
enchantment, stupefaction, stupor;
ecstasy;
wonder;
ի զարմացման լինել, to be wrapped in wonder;
ի — գալ, to be in raptures;
— էառ զիս, I was struck with wonder, I was surprised;
զարմացաւ Իսահակ — մեծ յոյժ, Isaac wondered exceedingly;
զարմացայ տեսեալ զնա — մեծ, I wondered with great admiration.

NBHL (2)

Ի զարմացման եղեալ այրն Աստուծոյ ընդ պատասխանոյն՝ զոր լուաւ ի կնոջէն. (Վրք. հց. ՟Ժ՟Դ։ Ճ. ՟Զ.։)

Զարմացումն քննութեան ընդ մէջ անկեալ՝ եհատ զպատմութիւնն. (Փիլ. սամփս.։)


Զարտուղի

adj.

misled, led astray;
anomalous, heteroclitical;
— անկանիմ գնամ, cf. Զարտուղիմ;
— հանեմ, cf. Զարտուղեցուցանեմ.


Զբաղեմ, եցի

va.

to intrigue;
to occupy, to amuse;
to distract, to busy.


Զբաղեցուցանեմ, ուցի

va.

cf. Զբաղեմ.


Զբաղիմ, եցայ

vn.

to be occupied or busy, employed in doing something;
to intrigue, to be embarrassed, to meddle;
to be distracted or agitated.

NBHL (1)

Զբաղել ընդ արեգակամբ. (Ժող. ՟Ա. 13։)


Զբաղութիւն, ութեան

s.

occupation;
distraction.

NBHL (1)

cf. ԶԲԱՂՈՒՄՆ;
Ոչ հաղորդի զբաղութիւն ընդ հանդարտութիւն։ (Մծբ. IX.)


Զբաղումն, ման

s.

cf. Զբաղութիւն.

NBHL (1)

Զբաղումն չար ետ Աստուած որդւոց մարդկան՝ զբաղել ընդ արեգակամբ։ Մեղանչականին ետ զբաղումն՝ յաճախել եւ ժողովել։ Եւ նա ի զբաղման չարի է. (Ժող. ՟Ա. ՟Բ. եւ այլն։)


Զբօսանամ, ացայ

vn.

cf. Զբօսնում;
to take some relaxation, to unbend one's mind.

NBHL (1)

Մեք ասէ զբօսանալով ի լուր սոցա՝ ո՛չ կեղակարծ մտօք թերահաւատեմք։ Սքանչանամք ընդ նոյն, եւ զբօսանալով հաւատամք. (Լմբ. պտրգ. եւ Լմբ. սղ.։)


Զբօսանիմ, սայ

vn.

cf. Զբօսանամ.

NBHL (1)

Մեք ասէ զբօսանալով ի լուր սոցա՝ ո՛չ կեղակարծ մտօք թերահաւատեմք։ Սքանչանամք ընդ նոյն, եւ զբօսանալով հաւատամք. (Լմբ. պտրգ. եւ Լմբ. սղ.։)


Զբօսանք, նաց

s.

diversion, relaxation, refreshment, recreation, pastime, sport, amusement, toy;
occupation, distraction, care;
pleasure;
trouble, agitation, flutter of spirit;
water, torrent, tbe ebb and flow;
— ծովու, waves, fluctuation, storm;
— ջրոց, watering places, well watered pleasure-grounds or gardens, lake scenery;
— բարձանց, irrigated uplands;
— հովտաց, pleasant valleys;
— աչաց, proud or naughty glance.

NBHL (1)

Զբօսանք զայն սովոր եմք կոչել, յորժամ մարդ զբաղեալ ի գործ ինչ կամ ի տեսութիւն՝ ի նոյն զբաղի, եւ զայլ ինչ ի հարկաւորացն մոռանայ։ Զբօսանք զայն սովոր եմք կոչել, յորժամ ոք ձայնէ առ մեզ, իսկ մեք ընդ գործ ինչ կամ ընդ խօսս զբաղեալ՝ անտես առնեմք զաղաղակն. (Լմբ. սղ.։)


Զբօսնում, սայ

vn.

to divert one's self, to make morry, to relax one's self, to unbend ones mind, to take some diversion, to recreate ones self;
to play, to amuse one's self;
to refresh one's self;
— (մտաց յաղօթս), to be dissipated, to get heedless.

NBHL (1)

Միտք իւրեանց ընդ կերակուր եւ ընդ խաղ տղայութեան զբօսեալ կան. (Ոսկ. յհ. ՟Ա. 1։)


Զբօսումն, ման

s.

diversion, sport, pastime

NBHL (1)

Լինի զբօսումն, յորժամ ոչ ոք մարդ ի միջի, այլ յապահով խաղաղարարով (ընդ անձին խօսելով). (Փիլ. լին. ՟Դ. 140։)


Զգամ, ացայ, ացի

vn.

to feel, to be sensible of, to hear, to have a glimpse of, to learn, to know;
to scent;
— յառաջագոյն, to foresee;
անձին —, — խելաց, մտաց, to come to one's senses, to recover ones wits.

NBHL (1)

Ոչ միտքն իմանայր, եւ ոչ զգայութիւնն զգայր։ Զարարողին զգայ եւ ընդունի զլինելն, եւ ուրանայ գիտել զՏէր։ Յանծննդութենէն զգացեալ ամուլս զնոսա (գոլ). (Փիլ.։)


Զգայական, ի, աց

adj.

sensitive;
sensible;
sensual;
discreet, vigilant;
-*, the sensible things;
the beasts, brutes;
the senses.

NBHL (1)

ԶԳԱՅԱԿԱՆ. ն. αἱσθητός sensibilis Անկեալն ընդ զգայութեամբ. զգալի.


Զգայապէս

adv.

sensibly.

NBHL (1)

Առ նա զգայապէս (կատարի), եւ ի մեզ իմացականապէս։ Զիջեալ Աստուած նոցա՝ զգայապէս երեւէր նոցա փողովք, հրով։ Զգայապէս տեսութիւն բանիս յայտ է։ Առ ի փորձել զնա զգայապէս։ Դնեմք առաջի զմարմնոյ նորին նշանակ հօրն զգայապէս։ Անասնեղէն աչացս ծանոյց զինքն զգայապէս. (Լմբ. սղ.։ Լմբ. առակ.։ Լմբ. ժող.։ Լմբ. պտրգ.։ Լմբ. էր ընդ եղբ.։)


Զգայարան, աց

s.

the five senses or wits, senses, sensorium, seat of sense;
a. sensible;
— երկարիտակ or հայելեաց, the eyes;
— հանճարոյ, մտաց, իմաստից, intellect, mind, understanding;
— սրտի, the heart.

NBHL (1)

Որպէս ի զգայարանս լինի կիրք՝ յորժամ զգայ, այսպէս եւ յանձին՝ յորժամ զմտաւ ածէ։ Զգայարանք (է) գործարան ընդունելութեան զգալեացս. (Նիւս. բն.։)


Զգայութիւն, ութեան

s.

sensation;
sense;
reason, understanding;
ի — գալ, to recover, to recover one's senses;
ընդ զգայութեամբ անկանել, to come under the senses;
to stand to reason;
— առնել, տալ, բերել ի-, to inform, to advise;
— առնուլ, ի զգայութեան լինիլ, to perceive, to be sensible of;
—ք, the senses.


Զգայռութիւն, ութեան

s.

belch, zructation;
vomiting;
eruption;
— արձակել, to eruct, to belch.

NBHL (1)

Զգայռումն ելանէ ընդ շրթունսն. (Վրդն. սղ.։)


Զգայռումն, ման

s.

cf. Զգայռութիւն.

NBHL (1)

Զգայռումն ելանէ ընդ շրթունսն. (Վրդն. սղ.։)


Զգաստ, ից

adj.

vigilant, discreet;
clever, alert;
sober, moderate;
wise, prudent;
honest;
— առնել, to warn, to admonish, to apprize of, to give notice, cf. Զգաստացուցանեմ;
— լինել, to perceive, cf. Զգամ.

NBHL (1)

Զգա՛ստ արասցես զխելագարեալս։ Զգա՛ստ արա ընդ ոգւոյս եւ զծանրաբեռն կրիցս դանդաղութիւն. (Նար. ՟Ժ՟Ը. ՟Ձ՟Դ։)


Զգաստանամ, ացայ

vn.

to awake, to come to ones senses;
to repent, to reflect;
to restrain one's self;
to correct, to disabuse, to undeceive one's self, to recover one's wits.


Զգաստութիւն, ութեան

s.

recovery of senses, return to sense, amendment;
wisdom, prudence;
sobriety, chastity;
watchfulness, watching;
զգաստութեամբ, soberly;
— ի կերակուրս, abstemiousness;
— մըտաց, readiness of wit, presence of mind;
դառնալ, գալ ի —, to recover one's self, or one's wits, to come to one's self again;
to be cured (of), weaned (from);
ածել ի —, cf. Զգաստացուցանեմ.

NBHL (1)

Մաքրականաց տիրանուէր զգաստութեանց։ Զսրբարանն մաքրութեան, եւ զընդունակն զգաստութեան. (Նար.։)


Զգացումն, ման

s.

sensation, feeling;
advice

NBHL (1)

Վաղվաղակի ընդ ահեկին եւ աջոյ զգացումն՝ Աստուածային պարապէր ուսմանց. (Սկեւռ. լմբ.)


Զգենում, գեցայ

vn.

to clothe, to dress one's self, to put on one's back, to put on, to wear, to put on clothes;
— հանդերձ սգոյ, to put on mourning;
— հանդերձս ուրախութեան, to put on garments of gladness;
մի զգեցցի այր զգեստ կանացի, man shall not put on the garments of woman;
բարւոք զգենու, he dresses well, with taste;
մարմին —, to incarnate, to take on himself human nature;
— զարգարութիւն, to clothe one's self with justice;
to do good works;
փառս եւ պատիւ —, to clothe one's self with glory and honour;
զօրութիւն —, to clothe one's self with strength, to gather strength;
— զպատկեր ուրուք, to assume the appearance of another person, to resemble;
զգենում բանին զմարմին, cf. Մարմնանամ, cf. Մարդանամ.

NBHL (1)

Յորժամ իմացականս զյիշատակ նորին լիցի զգեցեալ. (Լմբ. էր ընդ եղբ.։)


Զգետնեմ, եցի

va.

to fling down, to throw on the ground, to beat down, to overturn;
զգետնեաց զնա դեւն ի միջի անդ, the devil had thrown him in the midst.

NBHL (1)

ῤίπτω κατἑδάφους dejicio in solum, projicio in terram Զգետնի այսինքն ընդ գետին զարկուցանել, զընկենուլ յերկիր. գետինը ձգել՝ զարնել.


Երբեմն

adv.

sometimes, now and then, from time to time;
—, էր —, յ— ժամանակի, once, in days of yore, in byegone times, of old, of yore, already, formerly, in time past;
-..., -..., now …, now ...;
at times ..., at other times...;
some-times..., sometimes..., at one time..., at another;
one while..., onother while;
— այս ինչ՝ — այն ինչ, now one thing, now another.

NBHL (1)

ԵՐԲԵՄՆ ԵՐԲԵՄՆ. մ. ՅԵՐԲԵՄՆ ԵՐԲԵՄՆ ԺԱՄԱՆԱԿՍ. Մերթ ընդ մերթ. ընդ ժամանակս ժամանակս. ատեն ատեն.


Երգ, ոց

s.

chant, song, canticle;
air;
hymn;
recitative;
ballad;
canto;
language, voice;
— համառօտ, canzonet;
—ս առնուլ, to sing;
յ— արկանել, to sing or compose a song;
to make songs on, to lampoon;
յ— անկանիլ, to be the subject of a song;
— անհեդեդ, bad song;
նուագարան երգոց, musical instrument;
— երգոց, the song of songs, the song of Solomon.

NBHL (1)

Երգս առեալ պարեն ընդ մարդկան զերգս հոգեւորս. (Շար.։)


Երգաբանեմ, եցի

vn.

to sing, to celebrate, to praise.


Երգակից, կցի, կցաց

s.

that sings together or with another;
— լինիմ cf. Երգակցիմ.

NBHL (1)

Որ երգակից արար զմեզ ընդ հրեշտակս. (Արշ.։)


Երգակցիմ, եցայ

vn.

to sing together, to accompany.


Երգակցութիւն, ութեան

s.

song in company, accompaniment.


Երգարան, աց

s.

singing book;
place of songs;
musical instrument;
— տարրաբանական, chemical harmonicon.

NBHL (1)

Գործի եւ ընդունարան երգոց. այսինքն նուագարան, եւ մատեան երգոց, կամ երգք. եւս եւ որպէս Տեղի երգոց եւ պարուց.


Երգեցիկ, ցկաց

s.

singer, songster, songstress.


Երգիծանութիւն, ութեան

s.

laceration;
sarcasm;
satire, jeering, taunting.

NBHL (1)

Երգիծանութիւն խառնեալ ընդ ազեաց. (Նար. ՟Խ՟Ը։)


Երգիծանումն, ման

s.

cf. Երգիծանութիւն.

NBHL (1)

Երգիծանութիւն խառնեալ ընդ ազեաց. (Նար. ՟Խ՟Ը։)


Երգիծումն, ման

s.

cf. Երգիծանութիւն.

NBHL (1)

Երգիծանութիւն խառնեալ ընդ ազեաց. (Նար. ՟Խ՟Ը։)


Երգիոն, աց

s.

organ;
— հարկանել, to play on -.

NBHL (1)

Որպէս եւ յերգիոնն արուեստապետն ընդ մի բերան փչէ, եւ բազմութիւն փողոցն հասարակ գոչեն, ոմն սոսկ, ոմն թաւ ... ըստ ձեռին շարժողին ընտրութիւն ձայնիցն երեւին, եւ գործին մի է. (Մամբր. ի ղզր.։)


Երդ, ոց

s.

dormer window, sky-light;
roof, house, family.

NBHL (1)

Շողն ընդ երդ մտանիցէ. (Եզնիկ.։)


Երդակից, կցի, կցաց

adj. s.

neighbour.

NBHL (1)

σύσκηνος contubernalis Որոյ երդն՝ այսինքն յարկն կից է ընդ դրացւոյն. յարկակից.


Երդմնազանցութիւն, ութեան

s.

perjury.

NBHL (1)

Ազատէք զնոսա եւ զձեզ ի խղճէ երդմնազանցութեանն. (Շ. ընդհանր.։)


Երդմնահարութիւն, ութեան

s.

cf. Երդմնազանցութիւն.

NBHL (1)

Որ փախուցելոյն ընդդէմ զդրունս փակէ, եւ երդմունս պահանջէ, առաւել նա է յերդմնահարութեանն սխալանք. (Լմբ. առ ոսկան.։)


Երդմնի

s. adj.

oath;
swearer;
— առնել՝ լինել, to swear, to affirm or ratify by oath.

NBHL (1)

Երդմնի եւ դաշնաւոր ընդ նոսա լինել». յն. երդմունս առնել. (Եւս. քր. ՟Ա։)


Երեակ

cf. Երեկ.

NBHL (3)

Մի՝ ի լուսանալ աւուրն, եւ մի ընդ երեակն. (Լաստ. ԺԶ։)

Եւ էր ընդ երեակս. (Ճ. Բ.։)

Երթեալ եղբօրն ընդ երեակս. (Վրք. հց. ձ։)


Երեամ

s. adj. adv.

three years;
of three years;
—, զ—, յ—, in or during three years, every three years.

NBHL (1)

ԵՐԵԱՄ 2 (զերեամ, յերեամ.) Զերիս ամս, կամ ընդ երիս ամս. (որպէս դնի ի յն.)


Երեկանամ, ացի

vn.

to amuse ones self until the evening, to pass the whole day, to stay till the evening;
to remain, to pass the day;
— յանկողնի, to sleep very late.

NBHL (1)

Յառնեն ընդ առաւօտս, եւ զհետ լինին ցքւոյն. որ երեկանան ի նմին. (Ես. ՟Ե. 11։)


Երեկոյին

adj.

cf. Երեկոյի.


Երեկորեայ, եայք, եայց

adj. s. adv.

of the evening;
westerly;
evening;
յ—, from the evening;
the evening;
—ց ծով, the Atlantic Ocean.

NBHL (1)

Կամ որպէս Ընդ երեկս, ըստ յն. այլ ըստ հյ. թուի նոյն ընդ վերնոյն (=ԵՐԵԿՈՐ).


Երեկորի, որւոյ, որեաց

s. adv.

evening;
towards evening.

NBHL (1)

Ընդ առաւօտս, եւ ընդ երեկորի. (Եփր. ՟ա. տիմ.։)


Երեկորին

adj. adv.

of the evening;
the evening.

NBHL (1)

Եւ մ. τὸ δείλης, ὁψέ vespere, ad vesperam իբր Ընդ երեկս, ընդ երեկոյս. իրիկունը, իրիկուան դէմ։