to crucify together.
συσταυρόω simul crucifigo, cruci secum affigere. Ի միասին խաչել. ընդ իւր ի խաչ հանել.
to be a companion in crucifixion, to be crucified with another.
Ժուժկալեալ՝ քեզ խաչակցեցաւ։ Խաչակցեալք ընդ քրիստոսի, եւ ընդնմին թագաւորեալք. (Շար.։)
Հանապազօր խաչակցելոց ընդ յիսուսի. (Մագ. ՟Ի՟Է։)
the being crucified with another;
participation in the passion of our Lord.
Խաչակցութեամբն ընդ քրիստոսի ըստ աւազակին. (Յհ. իմ. եկեղ.։)
crucifer.
Անդարձ խաչհանքն, եւ դեւքն։ Յամօթն լիցին ընդ դեւսն եւ խաչհանունքն (տպ. խաչհանուքն). (Լծ. կոչ.։)
cf. Խաչահան.
Անդարձ խաչհանքն, եւ դեւքն։ Յամօթն լիցին ընդ դեւսն եւ խաչհանունքն (տպ. խաչհանուքն). (Լծ. կոչ.։)
hostility to the adoration of the Holy Cross.
Մարտ ընդդէմ խաչին քրիստոսի, կամ պաշտաման խաչի.
in form of a cross, crosswise;
— դնել առ իրեարս զձեռս, to cross the arms.
wood of the cross, cross;
crucifix;
peony;
anemone.
Ադամային մարմնովն ընդ խաչափայտին բեւեռեալ. (Խոսր.։)
crucifixion;
crucifix Cross.
Զի եթէ չարչարեցիմք ընդ նմա խաչելութեամբ մարմնոց մերոց, ընդ նմին եւ փառաւորիցիմք. (Եփր. հռ.։)
to crucify, to fix on the cross.
rope, cord, string;
iron collar.
նոյն ընդ Կառան. որ եւ ԿԱՐ. այսինքն Պարան. չուան. տոռն. կապանք պարանոցի. գուցէ նաեւ Անուր.
collared, wearing a collar or chain.
Տոռն ընդ անձն ... ձեռակապօք խառանաձիգ. (՟Գ. Մակ. ՟Դ. 7. յն. պատատեալ զպարանոցս. եւ մի ձեռ. հյ. չուան ընդ պարանոց։)
cf. Խաժամուժ.
Աբրահան զայր իւրաքանչիւր յանցաւորացն ընդունէր ... եւ մինչդեռ զխառնախուժսն ընդունէր, ի հրաշտակացն չվրիպեցաւ. (Եւագր. ՟Ժ՟Ա։)
idle talk, prating;
buffoonery, scurrility;
confused or impure language, barbarism;
obscene discourse.
στωμυλία loquacitas, garrulitas եւ facundia, lepos. Շանխօսութիւն. այլ ընդայլոյ խօսք. շաղփաղփութիւն. ծաղրաբանութիւն. կատակ.
Ի թշնամանաց եւ ի բամբասանաց եւ իխառնախօսութենէ սրբին բերանք, յորժամ ընդ հոգեւոր բանս ընդելնուցումք. (Ոսկ. մ. ՟Ա. 2։)
mixed, confused, embroiled, complicated;
impure, obscene;
tie, bond, union;
copulation, pairing;
the rabble, the mob.
Սերմանեալ է որոմն ընդ ցորենայ, եւ խառնակ են բարիք ընդ չարս. (Մծբ. ՟Ժ՟Թ։)
Որոշեալ զատեալ է մեկնեալ է յընդ արարածս ի խառնակ հաւասարութենէ. (Ոսկ. յհ. ՟Ա. 1։)
Խառնակ անասուն, կամ կերակուր։ Խառնակ ձեռօք, այսինքն անլուայ ուտէինզհաց։ Խառնակ ինչ եւ անսութեամբ։ Զարիւն նորոյ ուխտին խառնակ համարեցաւ. (՟Ա. Մակ. ՟Ա. 50. 65։ Մրկ. ՟Ե. 2։ Գծ. ՟Ժ. 14. 28։ ՟Ժ՟Ա. 8։ Եբր. ՟ժ. 29։ Եկն եւ խառնակն եգիպտոսի, որ էին ընդ նոսա թլփատեալք. Եփր. յես.։)
cf. Միաբանակեաց.
κοινόβιτης coenobita. Փոխանակ թարգմանելոյ Միաբանակեաց. այն որ կեայ ի հասարակաց վանս՝ խառն ընդ բազմութեան եղբարց.
to mix, to blend;
to confuse, to perplex, to embarrass, to confound;
to intrigue;
to disturb, to embroil;
to twist;
to couple or pair.
Խառնակիլընդ հեթանոսս, կամ ընդ ժողովուրդս, կամ ընդ պոռնիկս եւ ընդ մեղաւորս, ընդ անօրինին, ընդ պատրողին. (եւ այլն. Սղ. ՟ճե. 34։ Յես. ՟Ի՟Գ. 12։ Ովս. ՟Է. 8։ ՟Ա. Կոր. ՟Ե. ր. 11։ ՟Բ. Թես. ՟Գ. 14։ Առակ. ՟Ժ՟Դ. 16։ ՟Ի. 1. 19։)
Խառնակեցաք ընդ աղտեղութիւնսհեթանոսաց երկրիս. (՟Ա. Եզր. ՟Ը. 88։)
Ոչ երբէք խառնակին հրեալք ընդ սամարացիս. (Յհ. ՟Դ. 9։)
Որ խառնակիցի ընդ անասուն, մահու սպանանիջիք. (Ել. ՟Ի՟Բ. 19։)
Ժողովեցից ի վերայ քո զամենայն հովանիս քո, ընդ որս դու խառնակէիր. (Եզեկ. ՟Ժ՟Զ. 37։)
Խառնակեցար ընդ դիակունս. Իմա՛, պիղծգտար։
Եւ ոչ այլ այր խառնակեցաւ ընդ քեզ. (Փիլ. ՟ժ. բան.։)
medley, confusion, disorder, chaos;
disturbance, perturbation, tumult;
profanation;
coition, copulation;
conjunction.
cf. Խառնակութիւն.
Խառնակումն ազգաց ընդ իրեարս (պատերազմաւ). (Շիր.։)
Շփոթումն ընդունել եւ խառնակումնինչ լինէր, եւ ոչ ապականութիւն ինչ իսկութեանցն. (Ոսկ. յհ. ՟Ա. 10։)
Ի պղծութիւնս եւ ի խառնակումնընդ միմեանս. (Վրք. հց. ՟Ժ՟Թ։)
mixed, confused.
ԽԱՌՆԱՄԱՌՆ ԽԱՌՆԱՄԱՌՆԵԱԼ. (կրկնումն ձայնիս Խառն. որպէս եւ յայլ կրկնութիւնս մտանէ տառդ մ) συγκεχύμενος confusus Նոյն ընդ Խառնիխուռն. խառնակ. շփոթ. պէսպէս. Խառնակ մառնակ, խառնիփնդոր.
cf. Խառնամառն.
ԽԱՌՆԱՄԱՌՆ ԽԱՌՆԱՄԱՌՆԵԱԼ. (կրկնումն ձայնիս Խառն. որպէս եւ յայլ կրկնութիւնս մտանէ տառդ մ) συγκεχύμενος confusus Նոյն ընդ Խառնիխուռն. խառնակ. շփոթ. պէսպէս. Խառնակ մառնակ, խառնիփնդոր.
tumultuous;
with a disorderly rabble.
related indistinctly, confusedly, without method.
Խառն կամ յետ եւ առաջ պատմութեամբ, եւ զոյգ ընդ բացատրութեան այլոցիրաց.
goblet, cnp, howl;
banquet, feast;
crater;
recipient of the Word (Virgin Mary).
ԽԱՌՆԱՐԱՆ κρατήρ crater. որ եւ ԽԱՌՆԵԼԻՔ ասի. անօթ կամ ընդունարան, յոր լինի զըմպելի ինչ կամ զըմպելիս խառնել, կամ արկանել լնուլ, հեղուլ. որպէս կարաս, սափոր, թակոյկք. մանաւանդ ըմպանակ, բաժակ. (յն. քռա՛դիր. ի քեռա՛օ, քերաննիմի, խառնել. քռա՛սիս, Խառնուրդ. ուստի ռմկ. յն. քռասի՛, գինի)
Ի զուարճութեան գինարբուաց խառնարանն կոչելով. (Երզն. լս.։) նմանութեամբ Մարմնարան փրկչին, սւորբ կոյս աստուածածին. յորոյ արգանդի եղեւ անճառ միաւորութիւն բանին ընդ մարմնոյ՝ անշփոթ խառնմամբ.
ԽԱՌՆԱՐԱՆ ՀԵՓԵՍՈՍԻ կոչին ըստ քերթողաց Ճեղքուածք ետնայ հրաբուղխ լերին, ընդ որս հուր եւ մոխիր ի վեր յորդեն. որպէս կրակարան դարբնոցի.
embroiled, disordered, intricate, confused;
confusedly, disorderly, pell-mell.
ԽԱՌՆԱՓՆԴՈՐ կամ ԽԱՌՆԱԲՆԴՈՐ. συγκεχύμενος confusus ἁμυδρός obscurus ἁσυνάρτητος non connexus, non cohaerens. Խառն եւ շփոթ. խառնիխուռն. խառնակ. տգեղ. անհամեմատ. անյարմար. անդէպ. (փնդոր. Լծ. ընդ լտ. գօնֆունտօ)
ԽԱՌՆԱՓՆԴՈՐ. մ. ԽԱՌՆԱՓՆԴՈՐԱՊԷՍ. ἁμυδρῶς confuse, obscure. Շփոթաբար. անյայտաբար. անորոշակի. ընդ աղօտկ մեսութեամբ. ուրուականապէս.
Տեսանէ այլ ընդ այլոյ աղօտ աչօք խառնաբնդոր. (Փիլ. լին.։)
to throw into disorder or confusion;
to embroil, to confuse, to perplex, to disturb.
Խառնափնդորեալ կարգ յեկեղեցւոջ. (Շ. ընդհանր.։)
cup, goblet, bowl;
liquor, beverage, drink, potion, libation;
crater;
—ք թեւոց, the tiller ropes;
խառնել —ս, to offer, to pour out libations.
մանաւանդ՝ ԽԱՌՆԵԼԻՔ, լեաց. Նոյն ընդ Խառնարան. κρατήρ crater, scyphus. որ թարգմանի նաեւ թակոյկ. Սկահ. Սկահաձեւ.
Բաժակօք ոսկեղինօք ի խառնելեացն (այսինքն ի պատրաստեալ ըմպելեաց, կամ ի թակուկաց) ընդունէին զգինի ի մատռուակէն. (Նոննոս.։ գինւովն զխառնելիս) (զըմպելիս կամ զխառնարանն) պատրաստեաց՝ ըստ իմաստութեանն խառնելեաց (այսինքն խառնօղաց կամ պատրաստողին). (Կամրջ.։)
ԽԱՌՆԵԼԻՔ. ζευκτηρία vincula. Պարանք ղեկի կապեալք ընդ կողմանս նաւի. կապ.
confusedly, tumultuously, disorderly, at random, right and left, right or wrong, helter-skelter, pell-mell;
— բանք, rigmarole;
— խօսել, to bungle, to stammer out.
ԽԱՌՆԻԽՈՒՌՆ. ἀπλῶς simpliciter ἁδιορίστως indeterminate. Անխտիր. անորոշակի. պարզաբար. ընդհանրապէս.
Ոչ գումարեաց խառնիխուռն զամենեսեան, այլ զընդոծինս հաւատոցն. (Սեբեր. ՟Է։)
cf. Խառնաղանճ.
Եւ խառնիճաղանջն բազում ել ընդ նոսա. (Ել. ՟Ժ՟Բ. 38։)
mixture, composition, compound;
temper or tempering;
paste, luting;
complexion, constitution, temperament, nature;
junction;
consanguinity, relationship;
conjunction, union;
the sense of feeling, touch;
tie, bond;
concert, harmony
ԽԱՌՆՈՒԱԾ. συμβολή, συμπλοκή conjunctio, copulatio, complicatio. ագոյցք. զօդ. կապ. յեռումն ընդ իրեարս.
Արիութիւն՝ խառնուած՝ սիրով ընդ միմեանս՝ զօրինակ միոյ մարմնոյ պահեսցուք ի մեզ. (Ոսկ. յհ. ՟Ա. 14։)
mixture, composition;
incorporation, junction, union.
Խառնումն իրի ընդ իրի. բաղադրութիւն խառնուած.
cf. Խառնուած;
— զօրաց, engagement, conflict;
— գետոց, confluence of rivers.
μίξις. mistura κράσις, εὑκρασία. temperantia. σύζευξις. conjunctio, եւ այլն. Խառնելն, եւ իլն. խառնութիւն. խառնուած. խառնուրդ. որպէս Բաղադրութիւն կամ զանգումն ո՛ր եւ է իրաց ընդ միմեանս.
Չիք խառնումն լուսոյ ընդ խաւարի. (Նանայ.։)
Խառնումն մարդկան ընդ աստուծոյ։ Կուսութիւն, խառնումն զւարդնոց երկնից։ Սրբոց ընդ մեզ խառնումն. (Բրս. մրկ.։ Մծբ. Զ։ Ի գիրս խոսր.։)
Զընդ միմեանս լինելն՝ խառնումն ասեն։ Ըստ բնութեանն եւ ըստ օրինացն խառնումն. (Նիւս. բն.։)
mixture;
jumble, medley;
conflict, close fight, engagement, action;
union, reunion;
carnal connection;
confluence.
Խառնուրդք ճակատուց։ Խառնուրդք մերկոցունց գնդացն ընդ միմեանս բաշխելոց. (Բուզ. ՟Ե. 37։)
Խառնուրդք խաղաղութեան եղեն ընդ միմեանս. (Փարպ.։)
zool, species of locust, attacus.
ἁττάκης attacus. եբր. սալէէմ. Ազգ մանր մարախոյ. նոյն ընդ Խառնիճ. որ եւ ՋՈՐԵԱԿ ասի՝ որպէս ջորի փոքրիկ. եւ պրս. խայէք, խարէք, խառէք, որպէս իշուկ. թ. տէվէճիք, թանղրը տէվիճիյի. իտ. գավալլէթթօ (ձիուկ) որպէս եւ հունգար. քաթան ՝ է ձիաւոր եւ մարախ։ cf. ԵԶՆԱԿ, cf. ԱՍՏՈՒԾՈՅ։ (Ղեւտ. ՟Ժ՟Ա. 22։)
rod, switch, whip, knout, lash, scourge, cat-o-nine tails;
discipline, flagellum.
Ոչ զինուք մարտնչել ընդ նոսա, այլ՝ խարազանօք։ Խարազանօք ի վերայ հասանել՝ տերանց է։ Տեսանելով զկիւթացիսն խարազանօք դմեալ ի վերայ նոցա՝ հնազանդեցան. (Նոննոս.։)
rude, coarse, rough, of hair-cloth;
hair-cloth, sack-cloth, hair-shirt;
— զգենուլ, to wear haircloth.
ԽԱՐԱԶՆ. ա. որպէս յն. τρύχινος tritus, scissus, consutus e pannis tritis. կարկատուն. պատառատուն. բրդգզեալ. կամ τρίχινος cilicinus. մազեայ. քրձեղէն. (կայ եւ ռմկ. քռթած. ուստի քռթենաւոր. թո՛ղ զի ձայնս խարազ՝ լծորդ է ընդ լտ. կրօ՛սսուս, կռա՛սսուս. թ. ղըիզ, խօռ) Խոշոր որպէս զքուրձ.
cautery;
cauterization;
blister;
brand;
(կնիք) brand-iron;
—ս արկանել, —ս ի վերայ դնել, ի —ս մատչել, to cauterize.
Խարան ընդ խարանի, վէր ընդ վիրի. (Ել. ՟Ի՟Ա. 25։)
to sift, to riddle, to bolt;
to tempt, to try.
to cheat, to overreach, to circumvent, to defraud;
to implicate, to involve, to entangle;
to precipitate;
to deflower, to violate.
Զմեզ խարդաւանեն դեւք։ Ի բռնութենէ աներեւոյթ որսողին խարդաւանեալ ազգ մարդկան. (Լմբ. սղ. եւ Լմբ. էր ընդ եղբ.։)
shaking, tottering, ruin;
perverseness, error, aberration.
(Յընդարձակ ճանապարհի) բազում խարխալանք, եւ վնասք. (Ոսկ. ՟Ա. 24։)
cf. Խարխալեմ.
cf. ԽԱՐԽԱԼԵՄ. συρρήγω confringo διαιρέω divido, findo ὐφορμέω insidior ἁναξαίνω carpo, carmino, discerpo եւ այլն. (ուր լտ. ձայնք են լծ. ընդ հյ) ի դէպ է եւ ասելն Լծ. նար.
Յորժամ դուռն լսելեաց խարխարեցաւ, բոլորբնութիւն մարմնոյն աւերեցաւ, ընդ նմին եւ հոգիքն խարխարեցեն. (Եղիշ. դտ.։)
Հանէ ի միջոյ զայն ինչ, որ զնոցա միտսն խարխարելոց էր. զի՞նչ իցէ, որ խարխարէրն, եւ ընդդէմ բախէր. (Ոսկ. մ. ՟Ա. 16։)
groping along, feeling about.
Խարխափելն. խարխափ. կուրօրէն շոշափումն ընդխավար.
to grope along, to feel ones way;
to fumble;
to shake, to rustle.
rustling, murmuring.
Ուր Վանականն շփոթելով զխարշափունն ընդ բանջարոյ գրէ.
to boil, to stew;
to scald;
to scorch, to burn.
Յազգի ազգի ցաւս եւ ի տառապանս եւ ի տարակուսանս խարշիմք։ Որպէս ի սովոյխարշին եւ ապականինոգիքն. (որպես լծ. ընդ Հաշիլ). (Ի գիրս խոսր.։)
fair, light, flaxen;
fallow.
Պայծառն ընդ կարմրի եւ ընդ սպիտակի խառնեալ՝ խարտեաշ եղեւ. Շեկ ի խարտեշի եւ ի գոշի խառնմանէ լինի. դեղինն՝ սպիտակի ընդ խարտեշի խառնելով. (Պղատ. տիմ.։)
to file.
Մխեաց խարտեաց ընդ ամենայն մարդկութիւնս նետսչարին. (Կոչ. ՟Զ։)
dark, murky, dim.
ԽԱՒԱՐԱԲՈՐԲ կամ ԽԱՒԱՐԱԲՈՐԲՈՔ. Որոյ բորբն կամ բորբոքն եւ նշոյլն ոչինչ ընդհատ է ի խաւարէ. Աղօտ. մտուերամած. մթագին.
walking in the darkness.
Որ գնայ ընդ խաւար, կամ ընդ մութն գիշերոյ.
Իգիշերի անկան յուղիս զառաջինն ընդ այլ խաւավարագնացն. (Սամ. երէց.։)
cf. Խաւարաբնակ.
որ կեայ ի խաւարի. որ ընդ մութն շրջի.