Definitions containing the research դիոն : 1245 Results

Յարաձիգ

adj. s. gr.

prolonged, continual;
preter-imperfect.


Յարացոյց, ցուցի

s.

example, model;
idea, design;
prototype;
paradigm.

NBHL (1)

Թէ պատկերքն զճշմարտութիւն ունէին, ոչ եւս էին յարացոյցք, այլ՝ նախատիպք. (Մաքս. ի դիոն.։)


Յարձակեմ, եցի

va.

cf. Արձակեմ.


Յարձակեցուցանեմ, ուցի

va.

cf. Արձակեմ.


Յաւականիմ, եցայ

vn.

to last, to endure, to be prolonged or protracted.

NBHL (1)

Նախասահմանեալ նովաւ ամենայն, նախագիտապէս զլինելոցն՝ նախ քան զյաւագն գալ. (Մաքս. ի դիոն.։)


Յաւէտախաղաց

cf. Մշտախաղաց.


Յաւէրժապէս

adv.

cf. Յաւէժ.


Յաւիտեան, ենից

s. adv.

eternity;
perpetuity;
age;
life;
world;
—, —ս, always, perpetually, eternally;
—ենից, ի —ենից, ab eterno, from all eternity, since the world is world;
ի —ենից ոք ոչ լուաւ, such a thing was never heard of since the world began;
—ս —ենից, for ever and ever, to all ages, ever world without end, everlastingly, eternally;
հանդերձեալ —, future life;
— աշխարհի, duration of the world.


Յեղանակ, աց

s.

cf. Եղանակ;
season;
chapter;
custom, habit, deportment, bearing, manners;
աղջիկ ոմն —աւ գովելի, a praiseworthy girl;
—աւ իմն, in any manner or way, anywise;
որով —աւ, how ? in what manner ?
ընդ քանի —ս, in how many ways ?
ընդ երկուց —աց, in two ways;
ընդ հինգ —ս, in five ways;
եւ ոչ միով —աւ, in nowise;
—աւ կոչման նրան, according to his vocation;
որով or որպիսի եւ իցէ —աւ, in whatever way it be, in all ways, some way or other.


Յեղումն, ման

s.

cf. Յեղյեղումն;
— սրոյ, rotation of a sword;
յեղմունք լուսնոյ, the phases of the moon.


Յեռում, ռի

va.

to set, to mount, to enchase, to stud;
to fit in, to mortise;
to connect, to join, to link, to concatenate, to tie, to attach;
to insert, to interpolate, to intercalate;
to compose, to weave, to entwine;
— մարգարիտս, to string pearls;
— ընդ պատուհանն, to loll out of window;
— առ եղբայր իւր, to visit one's brother, to pay him a visit.

NBHL (1)

Յե՛ռ զնոսա ընդ մատունս քո։ Ոսկի խնձոր ընդ սարդիոն յեռեալ։ Յարմարումն (կամ ձեւ) բարձից քոց նմանութիւն ուլանց յեռելոց. (Առակ. ՟Է. 3։ ՟Ի՟Ե. 11։ Երգ. ՟Է. 1։)


Մնաց, ից

s. adj.

rest, halt, stop;
stable, durable;
cf. Կաց՞՞՞մնաց.


Մշտագոյ

adj.

everlasting, perpetual, eternal.


Մշտալոյս

adj.

always bright or luminous.


Մշտաշարժ

adj.

perpetually in motion.


Մշտաշարժութիւն, ութեան

s.

perpetual motion.


Մշտնջենաւոր

cf. Մշտնջենաւորական.


Մշտնջենաւորակից, կցի

cf. Մշտնջենակից.


Մոլորական, ի, աց

adj. s.

wandering, vagrant;
false, erroneous, heretical;
deceitful;
fallible;
— աստղ, erratic star;
—ն, demon;
antichrist.

NBHL (1)

Աստեղս մոլորականս, եւ անմոլարս։ Յաստեղաց մոլորականաց։ Զմոլորականացն աստեղաց շարժութիւնս. (Վրք. հց. ՟Ա։ Մագ. ՟Ե։ Մաքս. ի դիոն.։)


Մուտ, մտի, մուտք, մտից

s. ast. adv.

entrance, entry, coming or going in, introduction, access, approach, admission;
gate, street-door, portal;
porch, atrium, vestibule;
income, revenue, rent;
carnal knowledge;
cf. Կանացի;
—ք արեւու, sun-set, setting, going down;
the setting sun, the west;
—ք արեւային, heliacal sun-set;
—ք աստեղ, immersion;
յելից մինչեւ ց-ս արեւու, from sun-rise to sun-set;
— եւ ել or ել եւ —, income and expenses;
— եւ ել նաւաց, arrival and departure of ships;
—ք եւ ելք, entering and leaving;
comers and goers;
— ամսոյ, first day of the month;
ի մտից արեւու, towards or near evening;
ի —ս լինել or դառնալ արեւու, to disappear, to set;
— առնել, to make one's entry, to enter to go in;
— or —ս գտանել, to be admitted, to have access, to be received;
— եւ ել առնել, to come in and go out;
իմանալ զ—եւ զել ուրուք, to know all a person's goings out and comings in, all his designs and actions;
ժամս որոշել ել եւ մտից, to fix the times of audience;
համարձակ — շնորհել առ ինքն, to give free access to him;
ոչ գիտեմ զել եւ զ— իմ, I do not know how to act;
խաղաղութի՞ւն իցէ —դ քո, is peace with you? do you bring peace?.


Մսակերութիւն, ութեան

s. fig.

flesh-food;
excess, debauch.


Մսամրցութիւն, ութեան

s.

rivalry in gluttony, emulation in voracity.


Մարգարէ, ից

s.

prophet, seer;
սուտ —, false -;
կին —, prophetess;
փոքր —ք, the Lesser prophets.

NBHL (1)

Տեսանէ յանուրջս զմի ի դիոնիսեայ մարգարէիցն աստերիոս անուն. (իբր ըղձապատում մոգ) (Պտմ. աղեքս.։)


Մարդասէր

adj.

philanthropic, humane, benevolent;
kind, obliging courteous, civil, gracious;
tender, compassionate, charitable.


Մարդավայելուչ

adj.

meet for or worthy of man.


Մարդատեսակ

adj.

cf. Մարդակերպ.


Մարդատեսիլ

adj.

cf. Մարդակերպ.


Մարդկական, ի, աց

cf. Մարդկային.

NBHL (1)

Մարդկական է (միանգամայն) նորա աստուածագործութիւնն ամենայն՝ որ ի տնօրէնութեանն. (Մաքս. ի դիոն.։)


Մարդկօրէն, րինաց

adj. adv.

human;
humanly, as a man, according to human nature.


Մարմնագործութիւն, ութեան

s.

incorporation, embodiment.


Մարմնաձեւ, աց

adj.

having a bodily form or figure, corporeal.


Մարմնապահ, աց

s.

bodyguard, life-guardsman, yeoman of the guard.

NBHL (1)

Ոչ տալ դիոնիսի (բռնաւորի) մարմնապահս ... ոչ տացուք թիկնապահս. (Անյաղթ պորփ.։)


Մարտիկ, տկաց

s.

warrior, soldier, combatant;
ի —ս մտանել, to rush to the field of combat.

NBHL (1)

ՄԱՐՏԻԿՔ գ. στάδιον stadium. Ստադիոն. ստադ. ասպարէս մարտի, այսինքն մրցանաց.


Մաքուր, քրոց

adj. fig.

pure, neat, clean, unstained, unsullied;
refined, purified;
limpid, clear;
pure, modest, chaste;
գրել զ—ն, to make a fair copy of.


Մաքրապէս

adv.

purely, neatly;
chastely, modestly;
merely, simply.


Մաքրեմ, եցի

va.

to clean, to cleanse;
to purify;
to refine;
to purge;
to expiate, to sanctify;
— զոճ, to refine the style;
— զարիւն, to depurate or cleanse the blood;
— զխաւարտս, զընդեղէնս, to pick or cleanse vegetables, pulse;
— զանօթս խոհակերոցի, to scour, brighten or polish kitchen utensils.


Մաքրողական, ի, աց

adj. s.

purificative, depurative, purgative;
detersive, abstersive;
expiatory;
depurative;
purgative, purge;
— առնուլ, to purge, to take a purge.

NBHL (1)

Որք մաքրողականքն են՝ նուաստագոյնքն են. իսկ լուսաւորիչքն վերագոյն՝ վարդապետութեամբ, որպէս քահանայք եւ սարկաւագունք. (Մաքս. ի դիոն.։)


Մաքրութիւն, ութեան

s.

purity, cleanliness;
purification;
depuration;
expiation;
neatness, tidiness;
— ջրոց, limpidity;
— օդոց, pureness, serenity, clearness.


Մեծապարգեւ

adj.

very magnificent, very liberal, generous;
— առնել, մեծարել, to load with precious gifts;
— լինել յումեքէ, to receive magnificent presents.


Մեկնողական, ի, աց

adj.

explanatory.

NBHL (1)

Սահման է մեկնողական բան էութեան իրաց. (Մաքս. ի դիոն.։)


Մեկնութիւն, ութեան

s.

explication, explanation, interpretation, commentary;
separation, removal, retirement.

NBHL (1)

Ի մեկնութիւն բերեալ զայնս. (Մաքս. ի դիոն.։)


Մեկուսանամ, ացայ

vn.

cf. Մեկուսիմ.


Մեկուսիմ

vn.

to remove, to go away, to retire, to stand aloof, to withdraw to a lonely place.


Մեկուսութիւն, ութեան

s.

separation;
retirement.

NBHL (1)

Տուընջեան եւ գիշերոյ մեկուսութեանցն։ Զերկոտասանից տանց աստեղաց մեկուսութիւն։ Զերրեակ ձեւս մարմնոց ասէ զեռակի մեկուսութիւնն, խորութիւն, բարձրութիւն, լայնութիւն. (Մաքս. ի դիոն.։)


Մեղանչեմ, ղայ, ղուցեալ

vn. va.

to sin, to commit crime or fault, to transgress, to do amiss, to offend, to fail in duty, to err;
to mistake;
to wrong, to injure, to aggrieve, to do injury or harm, to harm, to be hurtful, to hurt, to be prejudicial or injurious to;
մահուչափ, ծանունս, թեթեւս —, to sin mortally, grievously, lightly or venially;
զի՞ մեղայ, what have I done?.


Մեղանչումն, ման

s.

sinning.


Մեղր, ղու, ղեր

s.

honey;
խորիսխ —, honeycomb.


Մեռոն, ի, աւ, իւ

s.

holy oil, chrism;
ointment, perfume.


Մերկ, ոյ, ոց, ի, աց

adj. fig. prep. adv.

naked, bare;
unadorned, plain, simple, evident;
impudent, brazen-faced;
without;
evidently, obviously, palpably;
— ընդ — մարտընչել, to wrestle naked.

NBHL (1)

Մարգարէքն օրինակս եւ նմանութիւնս տեսանէին (հրեշտակաց), եւ ոչ գործս մերկս եւ էութիւնս տեսանէին. (Մաքս. ի դիոն.։)


Հոռոմ, ի, ոց

s. adj.

roman, latin;
greek.

NBHL (1)

ՀՈՌՈՄ ῤωμαῖος romanus, romaeus. գրի եւ ՀՈՌՈՎՄ. իբր Հռոմ, այսինքն Հռովմայեցի. սեպհական կոչումն լատին ազգի իտալացւոց բնակելոց ի հռովմ քաղաքի եւ ի սահմանս նորա. այլ ի փոխադրիլ կայսրութեան ի բիւզանդիոն՝ յոյնք եւս սկսան ի նոյն անուն կոչիլ.