Definitions containing the research աստուած : 3773 results

Զինչպիսի՜

adj.

what ? in what manner ? how ?

· Calfa


Զիջանեմ, ջի

vn.

to calm one's self, to relent, to grow tranquil, to yield, to cool, to comply;
to acquiesce, to listen, to condescend, to connive;
to become extinct;
— յառաջին զուարթութենէն, to lose one's cheerfulness;
— յաղաչանս, to be moved by entreaties, to acquiesce in, to comply with, to yield to;
զիջանէր տակաւ երթայր ջուրն եւ թուլանայր յերկրէ, the waters returned from off the earth continually;
էջ եւ զիջիր ի խորս երկրի, yet shalt thou be brought down unto the nether parts of the earth.

· Calfa


Զիջութիւն, ութեան

s.

calmness, tranquillity;
subsiding;
condescension, connivance, deference;
indulgence.

· Calfa


Զիջումն, ման

s.

cf. Զիջութիւն.

· Calfa


Զլանամ, ացայ

va.

to deny, to retract, to refuse, to deprive, to rocain.

· Calfa


Զլացութիւն, ութեան

s.

cf. Զլացողութիւն.

· Calfa

NBHL (1)

Անուն զլացութեան (նորա)՝ հայր գանգի. զի որպէս բանից կարգ է ասել, զդանգ առաւել քան զաստուած մեծարէր. (Ղեւոնդ.։)


Զկծեցուցանեմ, ուցի

va.

to displease, to vex, to trouble, to offend, to chagrin;
to nettle, to sting, to peck at;
զկծեցուցից եւ ես զձեզ բանիւք, I will sting yon with my words.

· Calfa


Զհետ

prep. adv. after, then, since;
with, together;
— առաքել, to send for;
— բերել, to add, to subjoin;
— գալ, to follow, to come after;
to result;
to depend;
գնալ, երթալ —, — շրջիլ, to follow, to go after;
to imitate;
— երթալ դատարկութեան, to love idleness;
— ելանել, ընթանալ, հեծանել, մտանել, յարձակիլ, ունել, պնդիլ, վարիլ, to run after, to pursue, to overtake, to follow, to persecute, to be at the heels, to give chase;
իւրաքանչիւր — միմեանց, one near the other, close to;
— լինել ճանապարհաց ուրուք, to follow tracks;
զհաց ոչ առաք — մեր, we have brought no bread with us;
մի զմիոյ հետ, one after the other, a little at a time, by degrees;
զոյր — ելեալ ես, who is he whom thou pursuest?

· Calfa


Ցլագլուխ

adj. s. zool.

bull-headed;
Bucephalus;
bull-head.

· Calfa

NBHL (1)

Ուր էր ցլագլուխ ձին։ Այս է ցլագլուխ ձին։ Ինձ թուի թէ յաստուածոյ հրամայեալ ցլագլուխն՝ աղեքսանդրի այնպէս առնել. (Պտմ. աղեքս.։)


Ցնծամ, ացայ, ացի

vn.

to rejoice, to be joyful, to be transported with happiness, to be full of merriment.

· Calfa


Ցնծացուցանեմ, ուցի

va.

to rejoice, to gladden, to make joyqus, to exhilarate, to delight.

· Calfa


Ցնոր, ի

s.

belter.

· Calfa


Ցուցական, ի, աց

adj. gr.

demonstrative, indicative;
— առնել, to demonstrate, to evince, to evidence, to prove, to show;
cf. Մատն;
— դերանուն, demonstrative pronoun

· Calfa

NBHL (1)

Դու հրեշտակացըն ցուցական, տեառն իւրեանց փառք սրբութեան։ Այլ քեզ առցե՛ս տիպ ցուցական՝ զբազում մանկունս աստուածական. (Շ. ոտ. բարձր.։ եւ Շ. առ ապիրատ.։)


Ցուցակութիւն, ութեան

s.

demonstration, proof, reason;
ածել ի —, to show, to manifest;
յանէութենէ ի — ածել, to create, to give being, to cause to exist.

· Calfa


Ցուցումն, ման

s.

exposition;
indication;
demonstration, proof.

· Calfa

NBHL (2)

Ի յայտնի ցուցումն աստուածութեան իւրոյ. (Նախ. ՟ժ՟բ. մարգ.։)

Նշան յերկնից ի ցուցումն աստուածութեան նորա չէր տեսեալ. (Շ. մտթ.։)


Ցոփ, ի

adj.

garrulous, glib, chattering;
loose, disordered, dissolute, lewd.

· Calfa

NBHL (1)

Միթէ բաժանիցէ. զաստուած, որպէս յունաց ցոփքն, զկէսս՝ աստուածս սանդարամետականս անուանեն, եւ այլս՝ երկնաւորացն. (Ոսկ. ես.։)


Ցրեմ, եցի

va.

cf. Ցրուեմ;
to transgress, to violate, to break, to infringe;
— զխորհուրդս, to reveal secrets;
to thwart the projects, to counteract the designs, to baffle the devices of a person;
— ցինչս, to lavish, to waste, to squander, to run through, to dissipate;
— զմիտս, to distract, to divert, to call off;
— զխաւար, to dispel the darkness.

· Calfa


Ցրուեմ, եցի

va.

to disperse, to dissipate, to scatter, to spread;
to rout, to disperse, to put to the rout, to destroy;
— զտառս, to distribute the letters, to take down the types;
cf. Ցրեմ.

· Calfa


Ցրուումն, ման

s.

cf. Ցրումն.

· Calfa

NBHL (1)

Հաւաքէ զնոսա ի ցըրւմանէ՝ բազաստուածութեան մոլորութենէ. (Վրդն. ծն.։)


Ցրտաբանութիւն, ութեան

s.

nauseous speech or conversation, insipid talk, silliness, nonsense.

· Calfa

NBHL (1)

Ասէ ցրտաբանութեամբ, ահա ասացից եւ աստուածածին. (Սոկր.։)


Ցցեմ, եցի

va.

to thrust down, to drive in, to fix, to plant, to set up, to erect, to raise.

· Calfa


Ցօղագնեմ, եցի

va.

to refresh.

· Calfa


Ցօղաւոր

adj.

full of or sprinkled with dew;
ոմպ —, mist, fog.

· Calfa

NBHL (1)

Ստինքն ցօղաւոր եղեւ։ Պարարտ զգայութիւնն, եւ ցօղաւոր զմիտսն ստացելում. եւ նշանակաբար ցօղն բանն է աստուածային։ Ի ներքս ընդորրութիւն ցօղաւոր տան գործէր (այսինքն իբր հովանի զովացուցիչ). (Վրդն. ծն.։ Փիլ. լին. ՟Դ. 215. եւ Փիլ. յովն.։)


Ւ (ioune)

s.

the thirty fourth letter of the alphabet and the seventh of the vowels;
seven thousand;
seven thousandth;
It is used both as a vowel & as a consonant. As a vowel for example in the words իւրաքանչիւր, ուխտ, etc., and as a consonant in the words հաւատ, սեաւ, հիւանդ, etc.;
It is only used as a medial final letter, sometimes serves for the consonant վ, for instance : օթեւան — օթեվան, երիւար — երիվար, վաւաշ — վավաշ, etc, or for the diphthong u, as, հւսւտ instead of հիւսիւս;
There is no proper word beginning with this letter, but on account of its affinity with the letter հ, it is sometimes substituted for it;
Joined with ի (իւ), it is generally pronounced like the French u as : դիւր, հիւր, դիւթ, & preceding the ո (ու) is pronounced like the English ou. Preceded also by ա (աւ), was anciently pronounced o as : աւրհնեմ — օրհնեմ, աւր — օր;
It is sometimes used instead of the suffixes ի & յ as : ւայդմանէ — յայդմանէ, ւիւրաքանչիւր — յիւրաքանչիւր;
In poetry, it is sometimes used instead of the conjunction եւ or ու.

· Calfa

NBHL (1)

Պսակ ետուր դու յաղթողին, ւառողջութիւն յոյժ հիւանդին։ Ի յօրինակ աղբեր կողին, ւառաքելոցըն քարոզին։ Յանփուտ փայտից պատեալ ոսկին, անապական մարմնոյ քոյին՝ ւաստուածութեան օրինակին։ Աներեւոյթ հակառակաց, ւերեւելի մարդկան չարաց. (Յիսուս որդի.։)


Ւիւթ

cf. Հիւթ.

· Calfa

NBHL (1)

Ւիւթ աստուածային շնորհացն գուշակման։ Ւի, թիւ շնորհաց սուրբ հոգւոյդ։ Ւիւթիւ սուրբ հոգւոյն։ Ւիւթ բժշկարար ցաւոց. (Նար. խչ.։ Տաղ. խչ։ Տաղ.։ Շ. տաղ.։ Երզն. լս.։ եւ Գանձ. ստէպ։)


Փախուցանեմ, ուցի

va.

to put to flight, to cause to flee, to drive away, to dislodge.

· Calfa

NBHL (1)

Փախուցանել զնոսա յԵրուսաղէմէ։ Զմեր անձինս եւ զբազումս եւ այլս ընդ մեզ փախուցանեմք ի գնդէս։ Փախո՛ զԳրիգոր յամուրս ուրեք։ Զաստուած գարշահոտութեամբ մեղաց փախուցանեմք. (՟Բ. Մակ. ՟Ժ. 15։ Փարպ.։ Զենոբ.։ Սարգ. ՟ա. պետ. ՟Ը։)


Փակեմ, եցի

va.

to shut, to close;
to shut up, to enclose, to fence in, to bar;
to shut, to lock;
ի ներքս —, to shut up, to beset, to hem round, to encircle, to surround, to encompass;
— բանտի, to imprison, to put in jail;
— զբան, to conclude, to close, to end;
— ինչ յումեքէ, to prohibit, to forbid;
— զարգանդ (կնոջ), to procure sterility;
— զոք ի ձեռս ուրուք, to deliver up, to betray;
ի ներքս փակեալ, herein enclosed;
փակեալ էին ընդ իշխանութեամբ մահու, they were subject to death;
փառքն աստուծոյ զքեւ փակեսցին, may divine glory encompass you !
cf. Դուռն, cf. Յոյս.

· Calfa


Փաղակատարական, ի, աց

adj.

perfecting totally.

· Calfa


Փայեթոն, ի, իւ, աւ

s.

Phaeton.

· Calfa

NBHL (1)

Ո՛չ է իբր զհեթանոսաց աստուածսն. . . Պիսիդոն ծովու է արարիչ, եւ հեփեստոս հրոյ, դեմետր երկրի, եւ փայիթոն երկնի. (Լմբ. սղ.։)


Փայլ, ից

s. adj. adv. vn.

shine, brilliancy, lustre, glitter, splendour;
shining, brilliant, glittering;
— ի —, extremely bright, dazzling;
sparklingly;
— զ—ի տալ, cf. Փայլեմ.

· Calfa


Փայլակնաձեւ

adj.

like lightning, very luminous, radiant, coruscant.

· Calfa

NBHL (1)

Սուր աստուածամուխ.. . նշան սքանչելարուեստ՝ փայլակնաձեւ փայլմամբ յեսանեալ. . . շողշողեալ. (Նար. խչ.։)


Փայլակնացայտ

adj.

emitting flashes, flashing, sparkling.

· Calfa

NBHL (1)

Զարհուրեալք ի փայլակնացայտ եւ յանմատոյց լուսոյ աստուածութեանդ։ Յորմէ սասեալ դողային փայլակնացայտ ի լուսոյն։ Զարհուրեալք ի փայլակնացայտ տեսլենէ դատաւորին. (Պտրգ.։ Շար.։ Սարգ. ՟բ. պ. ՟Զ։)


Փայլատակումն, ման

s.

lightning, flashing;
coruscation, scintillation, fulguration;
sparkling;
thunderbolt;
—կմամբ սատակել, to thunderstrike;
—կունս տեղալ, to rain lightnings and thunderbolts.

· Calfa

NBHL (1)

Ի փայլատակմանէ աստուածութեանն սարսափեալ՝ թեւասքողեալ ծածկէին զերեսս իւրեանց։ Պսակ յոգնանկար յարփից եօթանց փայլատակման. (Պրոկղ. ներբ. ղկ.։ Նար. կուս.։)


Փայլեմ, եցի

vn. va.

to shine, to glitter, to gleam, to flash, to sparkle, to glisten, to be resplendent;
to cause to shine, to give a lustre or brightness to, to polish, to furbish, to burnish;
խնդութիւն փայլէ յաչս նորա, joy shines in his looks.

· Calfa

NBHL (2)

Որ հանապաղատես յիշատակ երեւեալ տեառն՝ Յակոբայ զաւակին փայլիցէ։ Արեգակնապէս փայլէ ընդ երկնաւս։ Յանմատոյց լուսոյն փայլեցին իբրեւ զարեգակն։ Հուր աստուածութեանն փայլեաց ի դիմաց նորա։ Փայլեաց յերեսաց պատկերին որպէս լոյս. (Ագաթ.։ Խոր. վրդվռ.։ Յհ. կթ.։ Շ. մտթ.։ ՃՃ.։)

Փայլեաց մարմնով զլոյս աստուածութեանն։ Զլոյս գիտութեան քո փայլեսցէ՛. (Շար.։)


Փայլիւն

s.

brightness, lustre, refulgence, brilliancy, splendour.

· Calfa

NBHL (1)

Զոսկւոյն, զականցն փայլիւն։ Ի փայլիւն հրոյ։ Ետես զփայլիւն լուսոյն ծագեալ ի նմանէ ի ջուրսն։ Փայլիւն լուսոյն՝ որ յայտնեաց զփառս աստուածութեանն. (Ոսկ. յհ.։ ՃՃ.։ Շ. մտթ.։ Իգն.։)


Փաշաման

s.

anguish, affliction;
blame, reproach;
— կրել, to suffer invectives;
to receive reproaches.

· Calfa

NBHL (1)

Զբանս նորա ամօթ համարին, որպէս եւ դու իսկ կրիցես փաշաման, յորժամ յաստուածախօսութեան ճառսն գայցես. (Սեբեր. ՟Է։)


Փառ

s. anat.

cf. Մեղեդի;
thin skin, pellicle, cuticle, film, husk;
secundine.

· Calfa


Փառաբանակից, կցի, կցաց

adj.

praising with another;
glorified together.

· Calfa


Փառաբանեմ, եցի

va.

to laud, to praise, to glorify.

· Calfa

NBHL (2)

Որ ի կուսական դասակցութեանց եւ ի սրբոց ճգնաւորաց փառաբանիս սրբուհի։ Որ ի վեցթեւեան սրովբէից եւ ի բազմաչեայ քրովբէից փառաբանիս երգով աստուածածին. (Շար.։)

δοξολογέω laudibus celebro, glorifico. Փառաւորել բանիւ. բանս փառաւորութեան վերառաքել. փառատրել. օրհնել. գովել. բարեբանել. մեծացուցանել. (ասի զԱստուծոյ, եւս եւ յետ նորա զաստուածնէ. )


Փառաբանութիւն, ութեան

s.

laud, praise, glory, honour.

· Calfa

NBHL (1)

Պատճառ փառաբանութեան իսկութենա հաստչին զհաստուածոցս առնուն գոյութիւն։ Փառաբանութիւն առաքեմք քեզ հա՛յր երկնաւոր։ Ի փառաբանութիւն եւ ի պատիւ ամենասուրբ երրորդութեան. (Նար.։ Շար.։ Ժմ.։)


Փառազարդեմ, եցի

va.

to cover with glory, to load with honours, to render glorious.

· Calfa

NBHL (1)

Զերկին եւ զերկիր փառազարդեաց աստուած (ի վեց աւուրս). (Մամբր.։)


Փառասէր

adj.

fond of glory, full of vanity, ambitious, vain.

· Calfa

NBHL (1)

Թէ փառասէր ես, զաստուածայինն սիրջի՛ր (զփառս). (Ոսկ. գծ.։)


Փառատրեմ, եցի

va.

to praise, to laud, to glorify.

· Calfa


Փառատրութիւն, ութեան

s.

laud, exaltation, glorification.

· Calfa

NBHL (2)

Փառատրելն. փառս տալն՞ փառաբանութիւն. օրհնաբանութիւն. աստուածային պաշտօն. գոհութիւն.

Օտարացուցանել ի հաւատոցն՝ որ ի Քրիստոս, եւ ի հոգեւոր աստուածային փառատրութեանցն. (Ղեւոնդ.։)


Փառաւոր, աց

adj.

glorious, illustrious;
— առնել, to pay honours to, to glorify, to praise, to celebrate, to extol;
— լինել, to be glorious, glorified, honoured, extolled.

· Calfa


Փառաւորեալ

adj.

glorified, glorious.

· Calfa

NBHL (2)

Գովասանութիւն փառաւորեցելումս այսմիկ աստուածազօր սուրբ խաչիս հատուսցուք. (Անյաղթ բարձր.։)

Սրբազան եւ աստուածարեալ եւ փառաւորեալ հայրապետիդ հայոց. (Զենոբ.։)


Փառաւորեմ, եցի

va.

cf. Փառաւորեցուցանեմ.

· Calfa

NBHL (1)

Զի՞նչ անուն է քեզ, զի յորժամ եկեսցէ բանն քո, փառաւորեսցուք զձեզ։ Թորի՞ց զպարտութիւն իմ, զոր փառաւորեաց զիս աստուած։ Փառաւորեցեր զորդիսն քո քան զիս։ Միթէ փառաւորե՞լ ինչ զհայր քո առաջի, քո՝ առաքեաց առ քեզ Դաւիթ մխիթարիչս։ Փառաւորեաց զմաւաբէ (իբր պատուով ընկալաւ)։ Յաչս հզօրաց փառաւորեցայց (այսինքն սքանչելի եղէց)։ Ոչ գիտէր Մովսէս, եթէ փառաւորեալ իցէ տեսիլ գունոյ երեսաց նորա (այսինքն փայլեալ)։ Քա՛ջ լերուք ի վերայ օրինացն, զի ի նմին փառաւորեսջիք (յաստուծոյ եւ ի մարդկանէ). եւ այլն։ Ո՞չ որումն բժշկեցաւն ի լեգէոնեն՝ ասացի, թէ փառաւորէ՛ (րեա՛) զաստուած. (Ոսկ. ես.։)


Փառաւորեցուցանեմ, ուցի

va.

to glorify, to render honour and glory, to honour, to exalt, to praise, to magnify, to celebrate.

· Calfa


Փառաւորիչ, չի, չաց

adj.

glorifying.

· Calfa

NBHL (1)

Գովիչք եւ փառաւորիչք լինին միոյ աստուածութեանն։ Երկրպագուք եւ փառաւորիչք. (Յճխ. ՟Ժ՟Բ. ՟Ժ՟Դ։)


Փառք, ռաց

s.

glory;
honour, praise, fame, renown, celebrity;
majesty, splendour, magnificence.

· Calfa