Definitions containing the research աստուած : 3773 results

Գոչեմ, եցի

vn.

to cry, to exclaim, to cry out;
to call;
to bellow, to roar.

· Calfa

NBHL (1)

Գոչեա՛. եւ ասեմ, զի՞նչ գոչեցից։ Զի՞ գոչես առ իս։ Գոչել առ աստուած։ Ի մէջ արձագանգաց գոչեսցեն։ Գոչել ուրախութեամբ։ Դիմեսցեն իբրեւ զառիւծունս։ Գոչեսցեն եւ յարձակեսցին։ Զոր օրինակ գոչեսցէ առիւծ։ Գոչեցին եւ խռովեցան ջուրք նոցա։ Գոչեսցեն ալիք նորա։ Ձայն նոցա իբրեւ զծով գոչեսցէ։ Մկանունք ազդաց բազմաց իբրեւ զջուր գոչեսցեն, եւ այլն։


Գովասանութիւն, ութեան

s.

praise, eulogy.

· Calfa

NBHL (1)

Ձեռնարկել յաստուածազանիցն այնոցիկ գովասանութիւն։ Ներբողեանն գովասանութիւն վերակոչի. (Շ. հրեշտ. եւ Շ. բարձր.։)


Գովեմ, եցի

va.

to praise, to glorify, to exalt, to magnify, to applaud, to celebrate, to renown;
to cense;
— կարի իմն or յանչափ, to extol, to commend excessively;
— զամձմ, to glory, to boast.

· Calfa

NBHL (1)

Չունիմք իշխանութիւն բամբասել զիշխանս, եւ ո՛չ գովօղք կարեմք լինել այնմիկ՝ որ աստուածամարտն լինի. (Եղիշ. ՟Բ։)


Գովեստ, ից

s.

praise, eulogy, panegyric;
incense;
glory.

· Calfa

NBHL (1)

Եթէ աստուած առանց մարմնոյ յաղթէր, զի՞նչ գովեստ լինէր նմա. (Եփր. համաբ.։)


Գովիչ, չի, չաց

adj. s. praiser.

· Calfa

NBHL (1)

Գովիչք գոհութիւնքն ի վեր ելանեն առ աստուած. (Յճխ. ՟Ի.) իմա՛ գովասանական։


Գովութիւն, ութեան

s.

praise, eulogy;
honour, glory;
գովութեամբ, laudably.

· Calfa

NBHL (1)

Փառք եւ գովութիւն առաջի երեսաց նորա։ Մեռաւ ո՛չ գովութեամբ։ Յիշատակ արդարոյ հանդերձ գովութեամբ։ Վրիպեցան յաստուծոյ գովութենէն եւ ի նորին օրհնութենէն։ Որոյ գովութիւնն ո՛չ է ի մարդկանէ, այլ յաստուծոյ։ Լցցի բերան իմ գովութեամբ (այսինքն օրհնելով զաստուած)։ Բարձր արարից զնա գովութեամբ.եւ այլն։


Գործ, ոց

s.

work, affair, thing, deed, action, operation, business, trade, negotiation, practice, agency, enterprise, labour;
commission;
fact, effect, merit;
manufacture;
make;
— քաջութեան, esploit, signal action in war;
այր —ոց or —ոյ, an active man, a clever man;
օր —ոյ, a working day;
— է գտանել, it is difficult to find;
— առնել, ընդ — արկանել, to make use of, to employ, to use;
to practise, to effect, to accomplish, to execute, to realize;
ի — ածել, to use, to employ, to make use of;
բան ի — առնել, to establish, to advance, to take for granted, to agree;
ձեռն ի — արկանել, to undertake, to begin, to commence;
—, or —ք Առաքելոց, the Acts of the Apostles;
նովին իսկ ով, ipso facto, caught in the act;
— առ —ով, — ընդ —ով, transitorily, indifferently, cf. Երկրորդաբար, cf. Հարևանցի;
ի — or ընդ — մտանել, to enter on one's duties;
— ունել ընդ ումեք, to have to do with some one, to have business with some one;
ի — արկանել զերկիր, to cultivate or till the ground;
— դնել հողմոյ, to make use of the wind;
— օրական, journey work.

· Calfa

NBHL (2)

Կատարեաց աստուած յաւուրն վեցերորդի զգործս իւր՝ զոր արար։ Հանգեաւ յամենայն գործոց իւրոց։ Օրհնեցէ՛ք ամենայն գործք տեառն զտէր։ Որպէս զի մեծ են գործք քո տէր.եւ այլն։

Վարկպարազի գործ առ գործով արարեալ զմեծ գործն։ Պաշտել զաստուած ո՛չ վարկպարազի եւ գործ առ գործով։ Ո՛չ վարկպարազի եւ յանցի եւ գործ առ գործով. (Փիլ. ՟ժ. բան. եւ Փիլ. բագն. եւ Փիլ. լին.։)


Գործակալութիւն, ութեան

s.

place, office;
agency, business of an agent;
procuration.

· Calfa

NBHL (1)

Եդ աստուած զտիւն ի գործակալութիւն, եւ զգիշերն քնոյ ի դարմանս աշխատութեան. (Յճխ. ՟Է։)


Գործակցութիւն, ութեան

s.

cooperation, concurrence, coadjuvancy.

· Calfa

NBHL (1)

Պանծացեալ յաստուծոյ գործակցութիւն։ Փառաւոր արար զայաջածանօթս ինքեան աստուած առաքելական գործակցութեամբն. (Սարկ. քհ.։)


Գործաւոր, աց

s. adj. maker, workman, labourer, worker;
husbandman, farmor;
efficacious;
— օրական, journeyman;
դաս —աց working-class.

· Calfa

NBHL (1)

Անդաստանի գործաւոր ասէ զաստուած. (Լմբ. ժող. ՟Ե. 8։)


Գործի, ծւոյ, ծեաց

s.

instrument, machine, tool;
organ;
utensil, furniture.

· Calfa

NBHL (2)

Զորս ի ձեռն առեալ իբրեւ գործեաւ իւիք աստուած զբարերարութեանն ի մեզ հեղու զխնամս. (Յհ. իմ. պաւլ.։)

Յորմէ (այսինքն ի պատճառէ) իբր աստուած. եւ ի ձեռն որոյ (կամ որով), իբր զգործի. իսկ աստուծոյ գործի՝ բան է. (Փիլ. նխ. ՟ա.) (ուստի աղանդ արիանոսաց զբանն աստուած գործի հօր գոլ հայհոյէր յարարչութեան, եւ ոչ արարչակից)։


Գործուն

adj.

ploughed land;
cf. Գործունեայ.

· Calfa

NBHL (1)

Գործուն եւ արդակ։ Զաստուածային զօրութիւն գործու՛ն կամէիր՝ թէ իցէ. (Փիլ. սամփս. եւ Փիլ. յովն.։)


Գորով, ոյ

s.

tenderness, sensibility, pity, compassion;
fondness, sympathy;
a. affectionate, tender.

· Calfa

NBHL (1)

Ընդ գերունակ գորովոյն՝ աստուած։ Գորովոյ գրկի. (Նար. ՟Խ՟Թ. եւ Նար. խչ.։)


Գորովագութ

cf. Գորովագին.

· Calfa

NBHL (1)

Զի՞ ասէ լայք, եւ ճմլէք զսիրտ իմ. ոչինչ գորովագութ սէր քան զայս է տեսեալ ... Տեսանէ՞ք զգորովագութ սէրն (աշակերտաց առ նա), զամենայն ինչ յաստուած ապաստան առնէին. (Ոսկ. գծ.։)


Գութ, գթոյ, գթով

s.

pity, compassion, tenderness, commiseration, feeling, mercy, sensibility, tender heart;
ի — ածել՝ շարժել, — արկանել, ի — խանդաղատանաց շարժել, to move, to soften, to entreat tenderly;
փակել զ—ս իւր յումեքէ, to harden one's heart against another;
—ք նորա առաւել եւս են ի ձեզ, he loves yon more intensely;
առ — տոհմի նորա, for the love of his race;
յիմրիլ ի — երեսաց ուրուք, to go mad on account of the beauty of some one;
— մեր առաջի երեսաց քոց, let our supplications find favour in thy sight;
կին առնուլ ի նմանէ զի — անկցի, to marry into bis family for the purpose of strengthening the bonds of friendship;
-ք, the Goths, the nation of Goths.

· Calfa

NBHL (1)

Գութ առ աստուած եւ երկիւղ ունել, եւ ի գթութիւն զնա յուսով ձգել. (Խոսր. պտրգ.։)


Գումարիմ, եցայ

vp.

to assemble together, to gather together;
to be astonished, amazed, surprised, confused.

· Calfa

NBHL (1)

Ընդդէմ գումարի վասն մեր որպէս մարդ, եւ յաղթէ աստուածաբար։


Գունաւոր, աց

adj.

coloured;
dyed;
having several colours;
quick, diligent, violent.

· Calfa

NBHL (1)

Ցանկութեամբ աստուածանալոյն առաւել գունաւորեալ գունաւոր թուաց. (Վրդն. ծն.։)


Գունեմ, եցի

va.

cf. Գունաւորեմ.

· Calfa


Գուշակեմ, եցի

va.

to predict, to prophesy;
to foresee, to presage, to conjecture, to guess, to augur, to cast one's nativity, to prognosticate;
to denounce.

· Calfa

NBHL (1)

Սա զաստուած գուշակեալ լինի. (Շար.։)


Գուշակումն, ման

s.

cf. Գուշակութիւն.

· Calfa

NBHL (1)

Եզեկիէլ աստուածատես գուշակմամբն բարբառէր. (Վրթ. քերթ.։)


Գրաւեմ, եցի

va.

to hire, to engage, to secure;
to redeem;
to hold, to detain, to usurp, to occupy, to seize, to appropriate, to encroach;
to stride;
to prepossess, to preoccupy;
— յարքունիս, to confiscate.

· Calfa

NBHL (1)

Ընդ մահու կորստեամբ գրաւեալ։ Աբրահամ գրաւեաց զաստուած ի պարտս սիրով իւրով. (Յհ. իմ. եկեղ.։)


Գրեմ, եցի

va.

to write, to compose;
to engrave, to carve;
to paint;
to esteem, to value;
ոչ ինչ —, to despise, to disesteem.

· Calfa

NBHL (1)

Հրեշտակ էր՝ որ խօսէրն, եւ աստուծոյ գրին խօսքն, քանզի աստուած հրեշտակաւն խօսէր. (Կիւրղ. թագ.։)


Գրկակցութիւն, ութեան

s.

familiarity, union of love;
consubstantiality.

· Calfa

NBHL (1)

Գրկախառնութիւն սիրոյ, եւ ընտրութեան. եւս եւ Բնութենակցութիւն յաստուածայինս.


Գրկատարած

adv.

with open arms.

· Calfa

NBHL (1)

Յորժամ դառնայցեմք առ աստուած, ընդունիցի զմեզ գրկատարած ձեռօք. (Ոսկ. ես.։)


Գրոհ, ի

s.

assault, irruption;
nation, people;
— տալ, to storm;
cf. Գռոհ.

· Calfa

NBHL (1)

Երկու են կատարեալ առաքինութիւնք իբրեւ գրոհք եւ ամոլք. աստուածասիրութիւն եւ մարդասիրութիւն. (Երզն. մտթ.։)


Գրչութիւն, ութեան

s.

writing, manner of writing.

· Calfa

NBHL (1)

Տառապեալ ներսէս ... զբօսանս իմոյ զբազմացն ստացայ զվաստակ գրչութեան ի մատեանս աստուածային. (Լմբ. յիշ. ի համաբ. եփր.։)


Գօտի, տւոյ, տեաց

s.

girdle;
twist;
belt;
zone;
— ածել, — ընդ մէջ ածել, to gird, to tie or to draw close round the body;
to be prompt;
այրեցած՝ բարեխառն՝ սառուցեալ —, torrid, temperate, glacial zone;
— լերանց, chain of mountains.

· Calfa

NBHL (1)

Վասն տէրունեան գօտւոյ։ Աղեղն՝ որ ի յերկինս երեւի, ծիածան կոչի. զոր առաջին իմաստասէրքն աստուածակամար կոչեն. յոյժ անմիտքն՝ գօտի աստուածական. (Տօմար.։)


Դադարեմ, եցի

vn.

to cease, to stop, to interrupt;
to become calm, to give over;
to desist, to rest one's self, to remain;
to drain.

· Calfa

NBHL (1)

Ոչ դադարեաց եւ ոչ դադարէ ինքն առնելով (այսինքն աստուած ի գործելոյ). (Փիլ. այլաբ.։)


Դալարավայր

s. adj.

meadow, pasture-field;
verdant.

· Calfa

NBHL (1)

Ոչ է պատմել զհրաշատեսակ, զաստուածատունկ, բուրաստան, դալարավայր վայելչութեանցն զգեղեցկութիւն. (Գանձ.։)


Դալարացուցանեմ, ուցի

va.

to make green;
to renew, to restore.

· Calfa

NBHL (1)

Դալարացուցանել զվայրս քո աստուածգիտութեամբ. (Խոր. հռիփս.։)


Դանդաղկոտ, աց

cf. Դանդաղ.

· Calfa


Դանդաչ

cf. Դանդաչումն.

· Calfa

NBHL (1)

Թիւրեալ յառ աստուած ընթաց ճանապարհէն՝ խելացնոր դանդաչիւք երերէր. (Հին լծ. Եւագր.։)


Դանդաչեմ, եցի

vn.

to waver, to hesitate;
to grope;
to talk idly, to dream.

· Calfa

NBHL (1)

Վաղենտիանոս մասն աստուածութենն զմարմինն դանդաչեալ. (Աթ. ՟Դ։)


Դաշն, շին, շանց

s. adj. adv.

contract, convention, bargain, treaty, engagement;
condition, capitulation;
compact, agreement;
concurrence, alliance;
harmony;
sweet, agreeable to the ear;
with a low voice;
դաշինս կռել՝ հաստատել, ի — մտանել, to contract, to make an agreement;
to stipulate, to transact;
to confederate;
— խօսիլ, to speak very mildly;
— նայիլ, to look tenderly, affectionately, or sweetly on one;
անցանել զդաշամբ, to break the conditions, the alliance or faith;
անցանել զամուսնութեան զառն դաշամբք, to be unfaithful to the marriage-bed;
— հաւատոյ, the Creed;
— քաղաքական, civil contract.

· Calfa

NBHL (1)

Զոր աստուածեան հաւատոյն արտաբերէ դաշն։ Զի՞նչ նշանակէ աստուածային հաւատոցն դաշն. (Մաքս. եկեղ.։)


Դու, քո

pron.

thou, thee;
ի քէն, from, by or of thee;
thyself;
զքէն, upon thee;
of thee.

· Calfa

NBHL (2)

Ո՛չ զԴո՛ւն (կոչական դերանունդ) առանց պատճառի դնէ նախկին, թէ Դո՛ւ աստուածդ եւ որդիդ աստուծոյ հօր եւ այլն. (Խոսր. պտրգ.։)

Ո՛չ ի քէն բաւես հասու լինել աստուածային մեծութեան. (Յճխ. ՟Գ։)


Դուզնաքեայ, քէից

adj.

little, very little, moderate, small, light, thin.

· Calfa

NBHL (1)

Կարճամտաց, եւ խորհրդով դուզնաքեայց յաստուածաբանութիւնս։


Դուր, դրոյ

s.

carpenters tool, plane;
auger;
— պայտառաց, butteris, horse-picker.

· Calfa

NBHL (1)

Ոչ գիտէ զկերպարանս իւր. սպեաւ խորացեա՞լ, եթէ դուր. (Սարգ. յկ. Ե։) ԴՈՒՐ կոչի առ յետինս եւ Դրաձեւ պատուանշանն.() զոր օրինակ տէր, յիսուս, քրիստոս, աստուած։


Դպրոց, աց

cf. Դպրատուն.

· Calfa

NBHL (1)

Կարգեաց աստուած զաշխարհս որպէս դպրոց. (Յճխ. ՟Է։)


Դսրովութիւն, ութեան

s.

cf. Դսրով.

· Calfa

NBHL (1)

Եկեաց ագամ զիննհարիւր ամ վասն դսրովութեան չարախօսին, եւ աստուած ոչ եղեւ։ Շատ իցէ այս վասն դսրովութեան ժողովրդեանն. (Եփր. ծն.։)


Դրախտ, ից, աց

s.

paradise;
garden, orchard;
— կորուսեալ, Paradise Lost.

· Calfa

NBHL (1)

Տնկեաց աստուած զդրախտն յեդեմ։ Եւ զծառն կենաց ի մէջ դրախտին։ Արձակեաց զնա ի դրախտէ անտի փափկութեան։ Իբրեւ զդրախտ աստուծոյ էր։ Դրախտս տնկեցէ՛ք, եւ կերա՛յք զպտուղս նոցա։ Պահապան դրախտին արքունի։ Պարտէզս եւ դրախտս։ Դրախտ նռնենեաց.եւ այլն։


Դրական, ի, աց

adj.

positive.

· Calfa

NBHL (1)

Բնութեան անուն ոչ գիտեմք աստուծոյ. իսկ դրական անուանցն ոչ գոյ բաւ. վասն զի կոչի տէր եւ աստուած, արարիչ, թագաւոր, լոյս. (Խոսր.։)


Դրուատեմ, եցի

va.

to praise, to give praises, to celebrate.

· Calfa

NBHL (1)

Դրուատեսցուք աստուածային նշանիս։ Դրուատել աստուածածնին բարեբանեալ ծննդեանն. (Ճ. ՟Գ.։)


Դրութիւն, ութեան

s.

act of putting or laying down;
place, position, posture, situation;
system;
theme, thesis.

· Calfa


Դրօշեմ, եցի

va.

to sculpture, to make images.

· Calfa

NBHL (1)

Դրօշեալ գիրք նուիրականք աստուածայինք. յն. իմա՛ զդրոշմեալ նշանագիրս եւ զխորհրդաւոր պատկերս եգիպտական բրգանց. որպէս տառք սրբազնաքանդակք։


Եզականութիւն, ութեան

s.

singularity.

· Calfa

NBHL (1)

Միութիւն աստուծոյ, կամ աստուածութեան. եւ Անհամեմատն գոլ արարչի ընդ արարծս.


Եզերանամ, ացայ

vn.

to terminate, to finish;
to confine.

· Calfa

NBHL (1)

Ընդ երկինս վերանայ՝ որ մեծ է քան զերկիր, եւ առ աստուած եզերի. (Վրդն. ծն.։)


Եզերեմ, եցի

vn.

cf. Եզերանամ.

· Calfa

NBHL (1)

Ընդ երկինս վերանայ՝ որ մեծ է քան զերկիր, եւ առ աստուած եզերի. (Վրդն. ծն.։)


Եզերիմ, եցայ

vn.

cf. Եզերանամ.

· Calfa

NBHL (1)

Ընդ երկինս վերանայ՝ որ մեծ է քան զերկիր, եւ առ աստուած եզերի. (Վրդն. ծն.։)


Եզր, զերք, զերաց

s.

border, extremity, end;
limit;
term;
shore;
edge;
— ունել, յ— ելանել, to end, to terminate.

· Calfa

NBHL (1)

Զգալին ամենայն իրօք ըմբռնեալ լինի եզերօք ոմամբք։ Ոչ իւիք եզերօք մեծութիւն աստուածային բնութեանն սահմանի. (Նիւս. երգ.։)


Եթեր, աց

s. chim.

ether;
heaven;
ether;
— ծծմբական, sulphuric -;
— քացախական, mpyreumatic acetic spirit.

· Calfa

NBHL (1)

Եթերն զայսոսիկ աստուածայինս պարառեալ լինի մարմինս (աստեղաց). (Արիստ. աշխ.։)