literal history;
text.
Նախատիպ գրուած. բնագիր. Թէպէտեւ նկարատիպ բանիցն այլափոխ իցեն, սակայն զօրութիւն համաձայն է մտացն. (Վանակ. հց.։)
to paint;
to represent, to figure, to form;
to depict, to describe, to write;
— ի միտս, to imagine, to fancy, to picture to oneself;
— ի գրի, to write, to describe.
Գունելն արծնելն եւ նկարելն։ Ետես արս նկարեալս յորմս, պատկերս քաղդէացւոց նկարեալս գրչաւ ի նկարս։ Ի վերայ ձեռաց իմոց նկարեցի զպարիսպս քո։ Նկարեսցես ի նմա զքաղաքն երուսաղէմի ... նկարեսցես զտունդ եւ պատրաստութիւն իւր.եւ այլն։
Եւ ոչ զկերպարանսդ ձեր զիւրաքանչիւր ես նկարեցի։ Յորովայնի մօր նկարեցայ մարմին։ Զորս դարձեալ երկնեմ, մինչեւ նկարեսցի քրիստոս ի ձեզ.եւ այլն։
mean in appearance, low, poor.
Ըստ նկնաձեւ հասակին, եւ այլոց մասանցն տգեղութեան. (Պիտ.։)
vanquished, conquered, humbled, lowered, abased, depressed;
base, abject, vile, low, contemptible, mean, poor, little, ignoble;
— առնել, to conquer, to subdue, to bear or break down, to humble, to depress, to abase, to weaken, to harass, to mortify, to humiliate;
— լինել, to be conquered, overcome, humbled, abased, worsted, to succumb, to yield to.
Նկուն (են) մեղքն ի մէջ արդարոց։ Գտցէ զոք նկուն քան զինքն, զի կլանել մարթասցէ։ Յայլ ինչ չեղէ ձեռնհաս, եւ նկուն գտայ։ Նկուն եղեալ գտաւ ի ներքոյ քան զսովորական բնութիւն. (Յճխ. է։ Մծբ. ՟Ժ՟Թ։ Փարպ.։ Եղիշ. ՟Ե։)
to endeavour, to exert oneself, to take pains, to make great efforts, to strive hard, to do one's best.
Ոչ ի լաւ անդր, այլ ի վատթարն նկրտիք. (՟Ա. Կոր. ՟Ժ՟Ա. 17։)
alligator, cayman.
պ. նէհէնք. (իբր նէհր խունգ. գետոյ ձի). ἰπποπόταμος hippopotamus, equus fluvialis, crocodilus, draco aquatilis, piscis homines comedens ἑρινύς furia. Ձիագետի. գազան ջրային, որպէս կրոկոդիղոս, վիշապ ձուկն, փոկ, եւ այլն.
like, similar, resembling, approaching;
equal, conformable, analogous;
— է, it suits, it is proper, fit or becoming;
it seems, it appears;
ամենեւին — է նմա, he is as like him as can be;
— զ—ն սիրէ, like loves like;
similarly, in the same manner, alike, such.
Ադամայ ոչ գտաւ օգնական նման նմա։ Որ ինչ նման իցէ նոցա։ Նոքա նման քեզ, եւ դու նման նոցա։ Նման է եղբօրորդին իմ այծեման։ Զառաջին բարբառն զնմանն ամենեցուն նոյնգունակ լացեալ.եւ այլն։
ԶՆոյն եւ որդին նմին նման գործէ.եւ այլն։
cf. Նման.
ՆՄԱՆԱԳՈՅՆ. մ.նխ. ὀμοίως similiter εἱκότως jure, merito, aeque, ut par est vel erat եւ այլն. հանգէտ. հանգոյն. պէս. եւ Դիպողագոյնս. կարի ի դէպ. կարի քաջ. վայելչապէս. ճահողակի. իրաւամբք.
Նմանագոյնս եւ մեք զնոյնս ի կիր արկցուք։ Ի նոյն յարեալ զժամանակսն այլազգեաց ի վերայ յառնելոյ. եւ նմանագոյն. (Եւս. քր. ՟Ա։)
imitating the human voice.
μιμηλός, -λή imitator, -trix. Որ խօսի նման այլոց. ձեւացուցանօղ զխօսս այլոց. միմոս.
Ագռաւուց եւ այլոց նմանս խօսիցն հաւուց ձայն. (Նիւս. բն.։)
likewise.
Նմանակի սմա եւ այլ սուրբ հարքն զիւրեանցն արձանացուցին խոստովանական բան. (Յհ. իմ. երեւ.։)
likewise, in like manner, in the same manner, conformably, equally, analogically.
Ամենայն նապաստակ նմանապէս հնարիմաց է, եւ ամենայն գայլ նմանապէս խորամանկ է, եւ ամենայն կապիկ նմանապէս առնէ զոր ինչ տեսանէ. (Նիւս. բն.։)
Որպէս ասաց Ժանտն եւտիքէս, թէ ոչ մարմին առ իսկապէս, այլ առ աչօք անց ընդ կուսին՝ խողովակի նմանապէս. (Շ. խոստ.։)
cf. Նմանեցուցանեմ;
cf. Նմանիմ.
μιμέομαι imitor. Որպէս միմոս ձեւացուցանել զնմանութիւն այլոց՝ հանգոյն կապկի.
Սատիրականս անուանելով, իբրու ասեն՝ նմանեն զամենայն այլակերպս. (Պղատ. օրին. ՟Է։)
Մի՛ նմանիցէք նոցա։ Նմանեսցէ առն իմաստնոյ, կամ յիմարի։ Նմանեալ որդւոյն աստուծոյ։ Կամէին ամենայնիւ նմանել նոցա։ Ո՛րպէս պարտ է ձեզ նմանել մեզ։ Պղնձագործաց նմանէ։ Նմանեցաւ արքայութիւն երկնից՝ առն, որ եւ այլն։ Նմանեսցի արքայութիւն երկնից տասն կուսանաց.եւ այլն։
Ի նմանութենէ տեառնն՝ որ առ մեզ, մեծ է օգուտն, զի եւ մեք նմանեսցուք առ նա. քանզի եթէ ոչ ինքն էր նմանեալ առ մարդիկ, ոչ կարէին մարդիկ նմանել առ նա. այլ առ աստուած. մարդ եղեալ նմանին մարդիկ. (Աթ. ՟Գ։)
Զվարս եւ զբանս սրբոց հարցն ընթեռնուն, իսկ զխոնարհութիւն նոցա, եւ զայլ ճգնութիւնս ոչ նմանեն. (Վրք. հց. ՟Բ. այսիքնն ոչ հետեւին. (տպ. ոչ նմանեցուցանեն նոցա)։)
Զբնութիւն՝ բազմաց զանյայտագոյնսն նմանեցաւ երեւեցուցանել. (Փիլ. իմաստն. եւ այլուր ստէպ։)
to render like, to assimilate, to conform, to equalize, to liken;
to imitate, to counterfeit.
Ու՞մ նմանեցուցից զազգս զայս։ Ու՞մ նմանեցուսցուք զարքայութիւն աստուծոյ։ Նմանեցոյց զնա պատկերի մարդոյ.եւ այլն։
Անմօրն միակի նմանեցուցանեն (զեօթն՝ զկոյս թիւն). (Փիլ. այլաբ.։)
Կամ որպէս μιμέομαι imitor. որ եւ ասի ՆՄԱՆԵՄ. Յանձին բերել զնմանութիւն այլոյ՝ որպէս միմոս.
cf. Նման;
—ք, likeness, image, statue.
Յետոյ եւ այլոց գազանաց նմանեաց նմին՝ յայտնել. (Եւս. քր. ՟Ա։)
similarity, resemblance, conformity, analogy;
assimilation;
comparison;
uniformity, equality;
imitation;
likeness, image, effigy;
figure, type, form;
parable, example;
ըստ նմանութեան, ի —, in imitation of, after the fashion of;
ըստ նմին նմանութեան, in like manner, likewise;
cf. Բերեմ.
ὀμοίωσις, ὀμοίωμα, ὀμοιότης , μίμημα similitudo, assimilatio, imitatio եւ այլն. Նման գոլն կամ գտանիլն. նմանելն. հետեւողութիւն. եւ Նմանեալն իւիք՝ պատկեր, կերպարան, ձեւ, երեւոյթ. առակ. օրինակ. սարաս. տարազ.
Ըստ պատկերի մերում, եւ ըստ նմանութեան։ Ըստ ազգի եւ ըստ նմանութեան։ Շինել տաճար ի նմանութիւն սրբոյ խորանին։ Իբրեւ նմանութիւն փայտեղէն սեղանոյ։ Ըստ նմանութեան սիդոնացւոցն։ Սրամտութիւն նոցա ըստ նմանութեան օձին.եւ այլն։
Մի՛ արասցես դու քեզ կուռս ըստ ամենայն նմանութեան։ Նմանութիւն ինչ ոչ տեսէք։ Բռնադատեաց արուեստիւն ածել զնմանութիւն ի գեղեցկութիւն։ Նմանութիւն հաստատութեան ի վերայ գլխոյ գազանացն. եւ այլն։
cf. Նմանօրէն.
Դէմ եւ անձն եւ երեսք, եւ որ այլ ինչ նմանունակ. (Խոսրովիկ.։)
Ոչ եւս ստուգել ճշմարտապէսն նմանօրէն, եւ այլն. (Փիլ. իմաստն.։)
cf. Նմանօրէն.
Դէմ եւ անձն եւ երեսք, եւ որ այլ ինչ նմանունակ. (Խոսրովիկ.։)
Ոչ եւս ստուգել ճշմարտապէսն նմանօրէն, եւ այլն. (Փիլ. իմաստն.։)
likewise, equally;
like, same, conformable.
Դէմ եւ անձն եւ երեսք, եւ որ այլ ինչ նմանունակ. (Խոսրովիկ.։)
Ոչ եւս ստուգել ճշմարտապէսն նմանօրէն, եւ այլն. (Փիլ. իմաստն.։)
to sleep, to slumber, to lie down, to go to bed;
to repose, to rest;
to die, to expire, to depart this life;
— ընդ կնոջ, to lie with a woman;
— արտաքոյ, to lie abroad, out of doors;
— բացօթեայ, ընդ աստեղօք, to sleep in the open air, to lie under the canopy of heaven;
— աչօք բացօք, to sleep like a hare;
— ի տէր, to go to sleep in Jesus, to rest in God;
— ի հող մահու, to sleep the sleep that knows no waking;
— ընդ հարս իւր, to sleep with one's fathers.
Ննջեաց անդ. քանզի արեւն ի մուտս էր։ Զերկիրք՝ յորում դուդ ննջեցեր, քեզ տաց զդա։ Եւ եթէ ննջիցես, քաղցր ի քուն լիցիս։ Ննջէր, եւ խորդայր, եւ այլն։
ՆՆՋԵԼ. ἑγκείμαι եւ այլն. Քունել ընդ կնոջ. մատնել առ ամուսինն, կամ առ օտար կին.
Ննջեսցէ ընդ քեզ զայս գիշեր։ Ննջեաց ընդ նմա զայն գիշեր, եւ յղացաւ։ Ննջեաց ընդ նմա, եւ տառապեցոյց զնա.եւ այլն։
Ննջեցից ընդ հարս իմ, եւ թաղեսցեն զիս ի գերեզմանի նոցա։ Որպէս զվիրաւորս, որ ննջեն ի գերեզմանի։ Ղազարոս բարեկամ մեր ննջեաց.եւ այլն։
Բազում մարմինք ննջեցելոց սրբոց յարեան։ Զննջեցեալսն ի ձեռն Յիսուսի ածցէ ընդ նմա։ Ոչ ժամանեմք ննջեցելոցն, եւ այլն։ Յաղագս ի վերայ ննջեցելոց կատարմանց։ Խորհուրդ ի վերայ սրբազանաբար ննջեցելոցն։ Աղօթս սրբազանս առնէ ի վերայ ննջեցելոյն։ Անսրբազանիցն ննջեցելոց ոչ առնէ զայս աղօթս. (Դիոն. եկեղ.։)
Մարդ՝ որ ի քուն լինի. եւ որ հարցանէ ոք ընդ ննջեցեալն, եւ այլն. (Նար. երգ.։)
to lull, to put to sleep, to lay down, to put to bed;
— զկին ոք ի լանջս ուրուք, to marry, to join in wedlock;
— զկոյս, to deflower;
— զոք ի քուն յաւիտենից, to slay, to kill.
Առ զմանուկն իմ, եւ ննջեցոյց զնա ի ծոց իւրում. եւ զորդին իւր զմեռեալ ննջեցոյց ի ծոց իմում։ Ննջեցոյց զնա ի մէջ ծնգաց իւրոց։ Զմերկս բազումս ննջեցուցին առանց հանդերձից. եւ այլն։
cf. Ննջումն.
Ո՞ գիտէ, թէ այլ ոչ յառնեմ յանկողնոյս, այլ փոխիցիցմ ի ննջմանէս ի ննջումն մահու. (Ի գիրս խոսր.։)
sleep, repose, dormancy;
decease, death, exit, transit;
coition, copulation;
ի — խոնարհիլ, cf. Նիրհեմ.
Ո՞ գիտէ, թէ այլ ոչ յառնեմ յանկողնոյս, այլ փոխիցիցմ ի ննջմանէս ի ննջումն մահու. (Ի գիրս խոսր.։)
sign, mark;
sign, signal, character, symbol;
trace, vestige;
sign, proof, token;
omen;
miracle, prodigy, wonder;
ensign, colours, flag, standard, banner;
the Holy Cross;
betrothal, affiancing;
seal, mark;
central point, centre;
aim, butt;
point;
— կռուոյ, arms;
— յաղթութեան, trophy, triumph, victory;
— or —ս տալ, to give a sign, to beckon;
to signify, to indicate;
to affiance;
— առնուլ, to take aim at, to level at;
ոչ եւս տալ — կենաց, to give no signs of life;
— անձրեւի է, we shall have rain.
σημεῖον signum σύσσημον, σημείωσις commune signum, significatio, nota τύπος figura σημασία apostema եւ այլն. վր. նի՛շի. պ. նիշան, նիշանէ. Արմատն է ի մեզ Նիշ. որ եւ ՆՇԱՆԱԿ. Ցուակ իմն որոշիչ եւ գուշակ իրաց. ակնարկութիւն. եւ Տիպ, կնիք, հետք. կէտ. բիծ. սպի. պալար.
Եղիցին ի նշանս եւ ի ժամանակս։ Եդ տէր աստուած նշան ի կային։ յս է նշան ուխտին։ Այս եղիցի քեզ նշան։ Զի՞նչ նշան իցէ քոյոյ գալստեանն։ Տուեալ էր նշան մատնչին։ Եթէ ոչ տեսից ի ձեռս նորա զնշան բեւեռացն։ Եթէ լինիցի ի մորթ մարմնոյ իւրոյ նշան սպւոյ.եւ այլն։
Մինչեւ յե՞րբ ոչ հաւատան ինձ ամենայն նշանօք՝ զոր արարի ի մէջ նոցա։ Նշանս եւ արուեստս։ Նշանօք եւ արուեստիւք։ Խնդրեա՛ դու քեզ նշան ի տեառնէ ի խորութեան կամ ի բարձրութեան։ Կամիմք նշան ինչ տեսանել ի քէն։ Նշանն Յովնանու մարգարէի։ Տայցեն նշանս մեծամեծս եւ արուեստս (սուտս).եւ այլն։
Բարձրացուսցէ նշան ի հեթանոսս։ Ի վերայ լերինն դաշտականի առէք նշան։ Ի վերայ պարսպացն Բաբելոնի կանգնեցէ՛ք նշան, եւ այլն։
Այր իւրաքանչիւր զհետ նշանի գնդի իւրոյ գնասցեն։ Հարկանէին զփողս նշանաց զհետ նոցա։ Իւրաքանչիւր զօրացն յանուն տեառն նշանս բաշխէր.եւ այլն։
watch-word, pass-word.
Ետ գրել ողջոյն, եւ նշանաբան. ((այլ ձ. եւ բանից նիշ). Մամիկ.։)
character, letter;
register, archives;
secretary;
cipher;
signature, paraph, flourish;
—ք, alphabet;
elements, rudiments;
—ք եգիպտականք, hieroglyphs.
Նշանագիրք իսկ գրոցն եբրայեցւոց՝ այլազգ առ հրէայս գտանին, եւ այլագունակ առ շամրտացիս ... մինչեւ ի նշանագրաց փոփոխումն. (Եւս. քր. ՟Ա.)
Եդ ի մտի հնարել գտանել նշանագիրս հայոց լեզուիս։ Յաղագս խնդրոց նշանագրաց հայոց. (եւ այլն. Խոր. ՟Գ. 47=54։)
Նշանագիրն՝ որ նշանակէր յանուանէ, էր ոչ միայն զմադիանացւոցն, այլեւ զամաղեկացւոցն. (Պիտ.։)
performing miracles, doing wonders;
prodigious, marvelous;
thaumaturgus, wonderworker, miracle-monger.
Տէրն ասէ, եղերու՛ք, մի՛ նշանագործք, այլ գթածք. (Հց. աթ. կիւրղ.։)
Նշան բազում անգամ այլոց օգուտ եղեն, եւ նշանագործին վնաս. (Ոսկ. մ. ՟Բ. 7։)
character, letter;
writing;
note, annotation.
Հաստատեցին զաթոռ սրբոյն Գրիգորի՝ թարգմանութեամբ նշանագրութեան. այսինքն սուրբ գրոց եւ այլոց մատենից ի ձեռն նորապարգեւ նշանագրաց. (Շար.։)
character, letter.
Գրելն այլափոխ նշանադրոշմիւք. (Սեբեր.։)
Գրեն այլափոխ նշանադրոշմիւք։ Եւ նշանադրոշմիւք զատուցեալս է գտանել. (Նախ. թագ. ձ։)
making the sign of the cross.
Դրոշմելն զնշան խաչի. խաչաձեւ կնքելն, օծանելն, եւ այլն.
iota, tittle;
point.
Յովտ մի, որ նշանախեց մի է. (Մտթ. ՟Ե. 8. (այլք թարգմանեն, յովտ մի, կամ նշանախեց մի. զի յն. է, որ՝ իբր յօդ, եւ կա՛մ).)
sign, mark;
signal, indication, character, expression, proof;
symbol;
emblem;
label, ticket;
sign, miracle, prodigy;
scepter;
sign-post;
flag, colours, ensign;
— հրոյ, smoke;
flame;
փողք —աց, signal trumpet, bugle;
— դատապարտութեան, judgment, sentence, condemnation;
սուրբ —ք, Sacred Elements;
— հաւատոյ, symbol or formula of faith, Creed;
—ք ախտից, symptoms;
կանգնել յաղթութեան —, to raise a trophy, a monument of victory.
Արա դու քեզ օձ, եւ դիցես զնա ի վերայ նշանակի։ Եւ կացոյց զնա ի վերայ նշանակին։ Զաղեղն իմ եդից յամպս, եւ եղիցի ի նշանակ յաւիտենական ուխտին։ Զգո՛յշ կացէք պահելոյ զշաբաթս իմ. զի նշանակ է ընդ իս եւ ընդ ձեզ յազգս ձեր։ Նշանակ առ զթլփատութիւն՝ կնիք արդարութեան հաւատոյ, որ յանթլփատութենէ անտի. եւ այլն։
Լեզուք՝ նշանակի վասն են, ո՛չ հաւատացելոց, այլ՝ անհաւատից. (՟Ա. Կոր. ՟Ժ՟Դ. 22։)
Մինովս՝ կենդանի (կամ Զեւսայ) ունելով նշանակ, որով եւ քաղաքաց թագաւորէր. եւ առ ասէ զարամազգայ նշանակն, ոչ այլ ինչ, քան եթէ զխրատն զարամազդայ, ըստ որում ուղղէր զԿրետէ. (անդ։ Իսկ իբրեւ Ձող կանգնեալ՝ տե՛ս ի ՟ա. նշ։)
symbolically, allegorically, mystically.
συμβολικῶς symbolice. Նշանակաւ. գաղտնի նշանակութեամբ. խորհրդաբար. առ ի միտս. այլբանութեամբ. նմանութեամբ.
Զորս շուրջ զքեւ նշանակաբար զարդարմունք օրինակացդ՝ ի բաց բացեալ, երեւեցո՛ մեզ բացափայլութեամբ. (Դիոն. եկեղ.։)
Նշանակաբար՝ այլակերպիլն տեառն զօրինացն փոխումն ցուցանէր։ Նշանակաբար էր այրն օրինակ քահանայիցն. (Երզն. մտթ.։)
cf. Նշանական.
Նշանակական իմն է։ Նշանակական վարդապետութիւն, եւ այլն. (Դիոն. եկեղ. եւ Դիոն. թղթ.։)
Եղիցի անեղութիւն՝ գոլոյն աստուծոյ նշանակական, այլ ո՛չ նոյն էութիւն. (Կիւրղ. գանձ.։)
fringed.
Կապեալ նշանաւ, կամ շքեղ նշանակօք՝ վառիւք եւ այլն.
cf. Նշանակաբար.
Նշանակապէս՝ այսինքն այլաբանաբար զտեսիլ մարգարէիս առնու ի խրատ միայնակեցաց. (Լծ. եւագր.։)
Եւ ո՛չ նշանակաւ պատուանդան միայն, այլեւ տաճար։ Նշանակաւն ոչ ունի զկատարելութիւն, այլ օրինակաւն ցուցանէ զստուգութիւն. (Շ. բարձր.։)
significative;
symbolic;
remarkable, worthy of note, notable.
to signify, to denote, to betoken, to indicate, to declare, to notify, to express, to distinguish;
to signalize;
to characterize;
to note, to mark, to remark;
to figure, to represent, to mean, to signify, to have the sense or a meaning of;
to cross, to make the sign of the cross;
— զգինս, to quote;
— զվաճառս, to ticket.
Նշանակեալ՝ թէ որո՛վ մահու մեռանելոց իցէ։ Նշանակեաց հոգւովն՝ սով մեծ լինել։ Տալ տանել կապեալ մի, եւ ոչ ինչ վնաս զնմանէ նշանակել։ Առ ի թաղելոյ զիս նշանակեաց։ Ակնարկէ ակամբ, եւ նշանակէ ոտամբ։ Փողք նշանակաց՝ նշանակել ի մեզ։ Ոչ նշանակիցէ փողով։ Եթէ լեզուօք ոչ նշանակիցէք զբանն։ Հրովարտակ մի, ուր նշանակէր զմեզ նիզակակիցս եւ թիկունս իւր.եւ այլն։
Կնքեցեր զանօրէնութիւնս իմ ի քսակի, եւ նշանակեցեր՝ թէ ակամայ ինչ յանցեայ։ Մատեան նշանակել զտեղին։ Արիւնդ նշանակեալ ի վերայ տանց։ Օր նշանակելոյ եղիցի ձեզ։ Դուք նշանակեսջիք զնա, եւ մի՛ խառնակեսջիք ընդ նմա.եւ այլն։
Զոր նախանկար տեսութեամբ նշանակեալ Մովսէս խորանաւն, եւ այլն. (Շար.։)
significative.
Ո՛չ էութեան, այլ՝ գործոցն իսկ են նշանակիչ ազգի ազգի անուանք։ Որ երեւին՝ ո՛չ անձանց նշանակիչք էին, այլ՝ այլոց իրաց. (Սեբեր. ՟Բ. ՟Է։)
ensign, ensignor standard-bearer.
Եւ նշանակիրք ոչ առաքեալքն իցեն, եւ ոչ մարգարէք, այլ հրեշտակապետք. (Սեբեր. ՟Զ։)
signification, interpretation, meaning, sense.
Քանի՞ս ունի նշանակութիւնս հոմանունն. եւ թէ յաղագս որո՞յ նշանակութեան է բանն, եւ սահմանեալ զմի ի նշանակութեանց. եւ այլն. (Սահմ. ՟Ա։)
commandant, chief;
general.
σημάντωρ qui aliquid significat, dator signi, dux, imperator եւ այլն. Հրամանատու. զօրավար. որ ակնարկէ առնել ինչ.
signed, marked with a sign;
special, signal, famous, remarkable, notable;
symbolic, mystical;
ensign-bearing;
նաւ մի —աւ դիոսկորացւոց, a ship bearing the sign of Castor and Pollux.
ἑπίσημος, εὕσημος, παράσημος, -ον signatus եւ insignis. Ունօղ յինքեան զնշան ինչ որոշիչ յայլոց. նշանակեալ նշանաւ իւիք. որոշեալ. երեւելի. յայտնի.
Կամ ὐπεράγων eminens περιφημός celebris եւ այլն. Ականաւոր. հռչակաւոր. մեծահամբաւ. հոյակապ. անուանի.
Գլուխ Լիբանանու, որ է փառաւոր եւ նշանաւոր քան զայլսն. (Մխ. երեմ.։)
to put a sign or mark upon, to sign, to mark, to brand;
to make a sign;
to promise in marriage, to affiance, to betroth.
Նշանեցաւ ի մեզ լոյս երեսաց քո տէր. Երես հօր՝ որդին, եւ լոյս որդւոյ՝ առաքեալ սուրբ հոգին. որով կնքեալք, եւ այլն. (Գէ. ես. ի Կիւրղէ.։)
spectacle, laughingstock;
shame, ignominy, opprobrium;
nickname, by-name;
hardy deed.
Չար դեւն իսկ իմացաւ զայնպիսի նշաւակութիւն։ Զի՞նչ քան զայն՝ այլ ինչ բարբառ նշաւակութեան կայցէ. (Ոսկ. մտթ.։)
Յուդա Իսկարիովտացի ... եւ ընդէ՞ր ասիցեն զնշաւակութիւն. քանզի էր եւ այլ Յուդա. (Ոսկ. մ. ՟Գ. 27։)
cf. Նշի.
Նշի յետ ձմերան յառաջ քան զայլ տունկս ծաղկի. (Տօնակ.։)
almond-tree.
Նշի յետ ձմերան յառաջ քան զայլ տունկս ծաղկի. (Տօնակ.։)
bit, piece, particle, fragment;
rest, residue;
remains, mortal coil;
consecrated bread, eulogia;
—ք սրբոց, relic;
տուփ —աց, reliquary, shrine;
— պատարագի, host, wafer;
— կնքոյ, wafer;
— գործել or կազմել, to make wafers;
—ք եւ նշմարք հայաստանի, the antiquities of Armenia (Picturesque Armenia).
Բարձին զնշխարս կոտորոցն։ Ահաւասիկ նշխար. դիր զայդ առաջի քո, եւ կե՛ր։ Մարախ սաստիկ կերիցէ զամենայն նշխարսն, զոր եթող ձեզ կարկուտն։ Ապա թէ մնայցէ ի մսոյ զոհին կատարման, եւ ի հացէ անտի յայգ, այրեսցեն զնշխարն հրով։ Նշխարն ի զոհհէ անտի։ Զնշխար հնձոց անդին քո.եւ այլն։
Եկա՛յք ամփոփեսցուք զգանձս աստուածային զնշխարս սոցա։ Բերէր ընդ իւր նշխարս ինչ յոսկերաց մեծի մարգարէին եւ այլն. (Ագաթ.։)
Երկրպագեմք առաջի տեւողական նշխարաց. (եւ այլն. Շար.։ ՃՃ.։ եւ Հ. ստէպ։)
to rise, to rise against, to revolt, to rebel, to mutiny, to rise in insurrection;
to reject, to despise;
— զոք, — ի ներքուստ ձեռին ուրուք, to shake off the yoke, to free or rid oneself from another's domination.
ἁθετέω rejicio, sperno, despcio, praevaricor, rebellor. եւս եւ ὐπερφονέω insolesco ἁτιμάζω dedignor ἑπιβουλέω insidias struo եւ այլն. Շկահել իբր շառաչմամբ՝ սիգալով՝ խրոխտալով. մերժել. անարգել. արհամարհել. անգոսնել. թօթափել զլուծ. ընդվզիլ. վտարանջել. ապստամբիլ. չսեպել. սայպել, թօթվել, գլուխ վերցընել.
mark, trace, sign, vestige, indication;
— գեղոյ, some remains of beauty.
ՆՇՄԱՐ ՆՇՄԱՐԱՆ ՆՇՄԱՐԱՆՔ. նաց. ἵχνος vestigium τεκμήριον argumentum, signum ἑρείπιον rudera οἱκόνισμα species ἅποψις perspectus եւ այլն. Նիշ եւ նշան իմն մնացեալ. ստուերագիծ մնացորդ՝ նշխար՝ հետք իրաց՝ հազիւ երեւեալ. երեւոյթ. տեսիլ կամ ակնարկութիւն աղօտ. իշմար, իշմարանք
to catch a glimpse of, to see imperfectly, to perceive, to discover, to examine, to observe, to regard;
զերկիր —, to cast the eyes down, to look on the ground.
Աստեղագէտքն՝ որ նշմարեն զաստեղս երկնից։ Նշմարեա՛ զամպս։ Ի քում ական զգերանդ ոչ նշմարես։ Ի մատչելն նորա նշմարել (զմորենին)։ Զգոգ մի նշմարէին, թէ ափն ծովուն իցէ։ Նշմարեսցես զտեղին.եւ այլն։