Definitions containing the research տաղ : 1497 results

Զինչ, էն, էին, էումն, ման

s.

nature, substance, state of a thing.

· Calfa

NBHL (1)

Նոյնպէս եւ այլ տաղասացք ի նոյն դարս, եւ զկնի։


Ցնդեմ, եցի

va.

to dissipate, to disperse;
to volatilize, to exhale, to evaporate, to vanish;
— զմիտս ուրուք, to distract, to divert from, to turn from or away;
— զոք յարտօսր, to excite a person's compassion, to move, to affect.

· Calfa


Ցնորեմ, եցի

va.

to cause giddiness, to induce to idle fancy, vagaries, day dreams, to building castles in the air, to creating oneself illusions, to running after chimeras or vain show, to seduce, to infatuate, to craze, to drive mad.

· Calfa

NBHL (1)

Առ ուսմունս մոլորութիւն ի խելս մտացն անկանի, եւ ցնորեցուցանէ որպէս կատաղի։ Գան՝ պատմեն, եւ ի նմին ցնորեցուցանեն։ Կերպարանին ի հրեշտակս, եւ ցնորեցուցանեն զանմիտս։ Ընդ սնոտի զբաղմունս ցնորեցուցանէ. (Յճխ. ՟Դ։ Եւագր. ՟Ժ՟Բ։ Կանոն.։ Լմբ. սղ.։)


Ցնորեցուցանեմ, ուցի

va.

cf. Ցնորեմ.

· Calfa

NBHL (1)

Առ ուսմունս մոլորութիւն ի խելս մտացն անկանի, եւ ցնորեցուցանէ որպէս կատաղի։ Գան՝ պատմեն, եւ ի նմին ցնորեցուցանեն։ Կերպարանին ի հրեշտակս, եւ ցնորեցուցանեն զանմիտս։ Ընդ սնոտի զբաղմունս ցնորեցուցանէ. (Յճխ. ՟Դ։ Եւագր. ՟Ժ՟Բ։ Կանոն.։ Լմբ. սղ.։)


Ցորենաբեր

adj.

bearing or producing wheat.

· Calfa


Ցուց, ցցոյ

s.

shouts of joy;
air, song, glee, ditty, ballad;
pomp, show;
— բառնալ, to sing a song.

· Calfa

NBHL (1)

Նուագք, տաղք ... փող, քնար, հնչմունք, ցուցք, կտցուրդք. իբրու փաղանուանք դնին (ի Հին բռ.։)


Ցօղ, ոյ

s.

dew;
չիթ —ոյ, dew-drop;
— քաղցրածաւալ, the gently-falling dew;
— քաղցրութեան, the benign dew.

· Calfa


Ցօղանամ, ացայ

vn.

to grow cool, to cool, to be refreshed;
to drop with dew.

· Calfa

NBHL (1)

Քեւ քաղցրանան ամպք ի վերուստ, եւ ցօղանան. (Սիւն. տաղ խաչի.։)


Ւիւթ

cf. Հիւթ.

· Calfa

NBHL (2)

Ւիւթիւ շնչոյ սուրբ բերանոյն անմահացոյց. (Շ. տաղ.։)

Ւիւթ աստուածային շնորհացն գուշակման։ Ւի, թիւ շնորհաց սուրբ հոգւոյդ։ Ւիւթիւ սուրբ հոգւոյն։ Ւիւթ բժշկարար ցաւոց. (Նար. խչ.։ Տաղ. խչ։ Տաղ.։ Շ. տաղ.։ Երզն. լս.։ եւ Գանձ. ստէպ։)


Ւիւսեմ, եցի

va.

cf. Հիւսեմ.

· Calfa


Ւիւսումն, ման

s.

cf. Հիւսումն.

· Calfa

NBHL (1)

Ւիւսմամբ փառաց պսակելոց։ Ւիւսմամբ բանիւ այսօր տօնէ. (Շ. այբուբ. եւ Շ. տաղ.։)


Փախստական, ի, աց

s. adj. fig.

fugitive, deserter, runaway;
fugitive, fleeing;
fleeting, transient;
— ծառայ, runaway slave;
— առնել, արկանել, հանել, վարել, տալ, to put to flight;
— լինել, գնալ, երթալ, դառնալ, անկանել, դիմել, to take to flight, to turn tail, to run away.

· Calfa


Փաղաղեմ, եցի

va.

to devour, to consume;
to burn.

· Calfa


Փայլակնանման

cf. Փայլակնակերպ.

· Calfa

NBHL (1)

Զհոգին փայլակնանման վերահամբարձեալ վեհից։ Սոքա բարձնական՝ փայլակնանման։ Սոսկալին փայլակնանման երեւեալ լուսափայլ կերպիւ. (Շ. տաղ.։)


Փայլակնատարած

adj.

gleaming flashes;
extending, diffused as a lightning flash.

· Calfa

NBHL (1)

Փայլակնատարած շաւիղ. (Շ. տաղ.։)


Փայլեցուցանեմ, ուցի

va.

cf. Փայլեմ;
— զկօշիկս, to black or polish shoes.

· Calfa

NBHL (1)

Զսաղաւարտըն փրկութեան ի գլուխ եգին, եւ ըզբանն կենաց անդ փայլեցուցին. (Լմբ. տաղ.։)


Փայտակերտ

adj. s.

built of wood, wooden;
wooden building, scaffolding, plank.

· Calfa

NBHL (1)

Փայտակերտ խորան։ Փայտակերտ ձեւ խաչին։ Հրդեհակէզ եղեալ առաստաղ փայտակերտ եկեղեցւոյն. (Անան. եկեղ.։ Երզն. լս.։ Յհ. կթ.։)


Փապ

cf. Փապար.

· Calfa

NBHL (1)

Այն մարգարէն Մովսէս, որ ի փապ վիմին նուաղէր թաքչէր. (Շ. տաղ.։)


Փառազարդեմ, եցի

va.

to cover with glory, to load with honours, to render glorious.

· Calfa

NBHL (1)

Զբնութիւն հողանիւթ ստուերամածակերպեա՝ լուսափայլ պըճնիւք փառազարդեալ. (Շ. տաղ.։)


Փարախ, ից

s. fig.

fold, sheep-fold, pen, cattle-shed;
church, convent, hotel;
ժողովել ի —, to bring back to the fold.

· Calfa


Փարաւաթեմ, եցի

va.

cf. Փերեւետեմ.

· Calfa

NBHL (1)

Տաշի՛ր մանկանն ինչ մանուկն տաղտկայցէ՝ փարաւաթեալ պարաւանդել. այսինքն ի կամիլն պերճանալ՝ նեղիլ իբր կապեալ. (Ոսկ. մ. ՟Ա. 17։)


Փոքր, քու, քունք, քունց

adj.

little, small;
few;
inconsiderable, trifling;
minor;
— ինչ, — մի, somewhat, a little;
փոքու իմն, in few;
almost;
յետ փոքու, զկնի փոքու ինչ, յետ — ինչ, shortly after, in a short time, shortly;
ի փոքուստ, from small matters;
ի փոքուն, in small things;
ի փոքուստ or փոքրուստ, in infancy, yet young;
— —, առ — —, ըստ փոքու փոքու, առ ի — —, by little and little, little by little, by degrees, insensibly;
— մի յառաջ, shortly before;
— մի եւս՝ եւ, — միւս եւս, — ինչ՝ եւ, little was wanting, there was little wanting to, almost, nearly;
— միւս եւս եւ անկանէի, I was very near falling in;
— մի եւս սասանեալ էին ոտք իմ, my feet were near sliding;
— ինչ համարել, վարկանիլ, — իմն թուիլ յաչս, to hold as trifles, to consider as insignificant;
ի փոքունս յարեալ հայիլ, to stand upon trifles, to lay much stress upon things of no importance.

· Calfa

NBHL (1)

μικρός parvus, parvulus, paucus, pauxillus ἑλάττων, -σσων minor ἑλάχιστος minimus. որ եւ ՓՈՔՐԻԿ. Նուազ՝ շարունակ եւ տարորոշ քանակաւ, իբր ո՛չ մեծ, եւ ո՛չ շատ. այլ՝ մանր, կարճ, կրտսեր, մատաղ. եւ Դոյզն. սակաւ. խուն. սուղ. չափաւոր. թեթեւ. (լծ. լտ. փաւքուս. իտ. փիքքօլօ եւ փօքօ ). պզտիկ, եւ քիչ.


Փսխած, ի

s.

vomit;
շուն դառնայ ի — իւր, the dog returns to his vomit.

· Calfa

NBHL (1)

Քան զշունց փսխածն աղտեղագոյնս եւս փոխեն զտաղակալի բանիցն զգարշութիւնս. (Մանդ. ՟Ժ՟Է։)


Փրծանիմ, փրծայ, ծեալ, ծուցեալ

vn.

to be detached, taken away, to escape, to break away, to shake off, to get rid of;
cf. Յիշատակ.

· Calfa

NBHL (1)

Փրծաւ ի տաղտկալի դառն կենաց։ Մի՛ ինչ իցէ՝ որ փրծանիցի յուշոյ յիշատակաց։ Մազպուրծ լեալք փրծանէին ի խռովութենէ ամբոխին։ Ելեալ փրծեալ ի բան տէն։ Եւ ոչ զերծեալ փրծանի։ Փրծանէին ի ձեռաց նեղչացն։ Զի ի դատաւորին ձեռանէ աստէն իսկ փրծայց. (Ոսկ. յհ. ՟Բ. 16 ՟Ա. 1։ Ճ. ՟Ա. Արծր. ՟Գ. 13։ Շիր.։ Յհ. կթ.։ Նար. ՟Կ՟Ը։)


Փրկաւէտ

cf. Փրկական.

· Calfa

NBHL (1)

Փրկաւէտ մարմնով եւ արեամբն Քրիստոսի։ Բաշխէ զփրկաւէտ զկենդանարար զմարմինն, սուրբ զանմահարար զանապական արիւնն. (Յճխ. ՟Ժ՟Թ։ Նար. տաղ.։)


Փրփրեմ, եցի

va. vn.

to cause to froth, to cover with foam;
cf. Փրփրամ;
— առ կատաղութեան, to foam with rage, to fume with anger.

· Calfa


Փքամ, ացի

vn.

to hiss;
cf. Փքանամ.

· Calfa

NBHL (1)

Զսիրտն տաղտկացուցանեն նողկտալովն, եւ որովայնի փքալովն. (Մանդ. ՟Ժ՟Է։)


Փքանամ, ացայ

vn. fig.

to swell, to be swollen;
to be puffed up, elated, to grow proud, to be swollen with pride, to take a pride in one's successes, to be bloated with pride and presumption.

· Calfa

NBHL (1)

Զսիրտն տաղտկացուցանեն նողկտալովն, եւ որովայնի փքալովն. (Մանդ. ՟Ժ՟Է։)


Ք (ké)

s.

the thirty sixth letter of the alphabet, and the thirtieth of the consonants;
nine thousand, nine thousandth.

· Calfa

NBHL (1)

Եւ Շնորհալին ի տաղս այբուբենից նուադէ առ ի խրատ, Քէն, Քեզ կատարումն՝ է (կամ Քէն կատարումըն) այս տառից, տայ ակնունել աւուրն ելից։ Քէն՝ Քրիստոսի՝ ձեւովն իւրով, զմեզ յոդորէ խաչակցելով։


Քակտելի, լւոյ, լեաց

adj.

dissoluble, dissolvable;
destructible.

· Calfa

NBHL (1)

Տաղաւար քակտելի։ Վասն որոյ եւ մեք զքակտելիս մեր յարմարեսցուք (կամ յօրինեսցուք) քեզ հոգեւորական տաղաւար. (Նար. ՟Խ՟Ը։ Շար.։)


Քաղաքավարութիւն, ութեան

s.

behaviour;
policy;
police;
good breeding, civility, urbanity, courtesy, politeness, affability;
— կենաց, personal conduct;
անսագիւտ —, unimpeachable morality or integrity;
ծայրացեալ —, deep policy.

· Calfa

NBHL (1)

Որ առատապարգեւ բնաւորաբար զքաղաքավարութեան ունիս զիշխանութիւն՝ առ ի յանդիմանել զվատթարացեալսն, եւ ի փառաւորել զլաւագոյնսն. (Քերթ. տաղ ի տրդատ.։)


Քաղաքիկ

s.

small town.

· Calfa

NBHL (1)

Ծաւալեցան մինչեւ ի փոքր քաղաքիկն սատաղու. (Բուզ. ՟Ա. 7։)


Քաղց, ի, ոյ, ից

s. adj.

hunger;
hungry;
— դժնդակ, ուժգին, անհնարին, violent, canine, ravenous, appetite, or hunger;
յուղել զ—, to excite, sharpen or quicken the appetite;
—իւ հարկանիլ, to be hunger-beaten, to be or feel hungry;
մեռանել առ —ոյն, to starve, to die of starvation;
հարկանել զ—, to stay or satiate hunger.

· Calfa

NBHL (1)

Որք աղքատին առաւել քաղցի լինին պատճառ։ Ընդ բազմօրեայ քաղցի նոցին։ Փոխան ժուժկալութեան նոցին քաղզոյ եւ ծարաւոյ. (Շ. թղթ.։ Յիսուս որդի.։ Շ. տաղ.։)


Քաղցուենի, նւոյ, նեաց

adj.

sweet;
gentle.

· Calfa

NBHL (1)

Օգտի թզենին քաղցուենի ի կատաղի թզենւոյ անտի։ Սէր երկայնամիտ է, եւ քաղցուենի։ Ո՛ղջ լեր ինձ որդի՛ քաղցուենի. (Վեցօր. ՟Է։ Մեծբ. ՟Ժ՟Թ։ Պտմ. աղեքս.։)


Քաղցր, ցու, քաղցունք, ունց

adj. s. adv.

sweet, delicious;
mild, pleasant, agreeable, charming, amiable, affable, dear, be loved;
sweetness, honey;
— or —ցունս, sweetly, softy, gently, pleasantly, nicely;
— հայեցուածք, mild, looking;
— բնաւորութիւն, good temperedness;
— բարք, gentle manners;
— յիշատակ, pleasing remembrance;
— է տեսանել, it is pleasant to see;
— է նեաց, it is a pleasure for them to;
— է ինձ, I should like;
— էր մեզ տեսանել, we saw with pleasure.

· Calfa

NBHL (1)

Դառնաբեր վիժանք հոգւոյն քաղցո՛ւնս բզխեսցեն. (Շ. տաղ խաչի.։)


Քաղցրաբարբառ

adj.

honeytongued;
sweet-voiced, melodiously singing.

· Calfa


Քաղցրախօս

adj.

cf. Քաղցրախօսիկ.

· Calfa


Քաղցրախօսիկ

adj.

speaking or singing sweetly, sweet, harmonious, tuneful;
cf. Քաղցրաբան.

· Calfa

NBHL (1)

Քաղցրախօսիկ ձայն տատրակի. (Շ. տաղ ի յհ. մկ.։)


Քաղցրահամ

adj.

sweet tasted, savory, delicate, delicious.

· Calfa

NBHL (1)

Պտուղ բնութեանս քաղցրահամ (սուրբ կոյս). (Շ. տաղ.։)


Քաղցրաձայն, ից

adj.

sweet voiced, melodious, tuneful, musical;
— բարբառով, melodiously.

· Calfa


Քաղցրաճաշակ

cf. Քաղցրահամ.

· Calfa


Քաղցրանամ, ացայ

vn. fig.

to become or grow sweet, mild;
to soften down, to relent.

· Calfa

NBHL (1)

Քեւ քաղցրանան ամպք ի վերուստ եւ ցօղանան. (Սիւն. տաղ խաչի.։)


Քաղցրանուագ

adj.

causing harmonious chants to be heart.

· Calfa


Քաղցրաշունչ

adj.

gently blowing.

· Calfa


Քաղցրիկ

adj.

sweet, benign, dear, darling.

· Calfa

NBHL (1)

Ի ձայն քաղցրիկ փողէր կանանց, յարեաւ խաչելեալն։ Հողմով հոգւոյն շարժեալ, քաղցրիկ օդով վայրաբերեալ։ Ծովն ի միջի իմ ծածանէր, քաղցրիկ օդովըն ծիծաղէր. (Շ. տաղ. եւ Շ. եդես.։)


Քաղցրութիւն, ութեան

s.

sweetness, suavity;
saviour;
softening;
gentleness;
affability, meekness, amiability, benignity, amenity, urbanity;
քաղցրութեամբ, sweetly, softly, gently, mildly;
քաղցրութեամբ օձն ի ծակէն ելանէ, a smooth tongue draws (gentleness is better than force).

· Calfa


Քայլ, ից

s. adv.

pace, step, stride;
— մի ոտին, a foot of earth;
— առ —, — —, step by step;
ընդ — —, at each step;
հազար —, mile;
առնուլ զառաջին —, to take the first step, to break the ice;
—ս փոխել, to step, to walk;
եւ — առ —յուշիկ ընթաց՝ վարեալ տանի քաջ անդր ի բաց, fair and softly goes far in a day.

· Calfa

NBHL (1)

Ռահ արքունաճեմ, վերած ծովու քայլ. (Նար. տաղ.։)


Քանքարաւոր

adj. s. gr. mus.

having talents;
of the weight, or value of a talent;
cf. Սնակուշտ;
ի — բերել, to cause the coupling of animals;
cf. Քարշ;
cf. Պատիւ;
false religion, sect;
cf. Փուշ.

· Calfa

NBHL (1)

Ունակ քանքարոյ. եւ Ունօղ զկշիռ չափոյ տաղանդի միոյ.


Քաջ, աց

adj. s. adv.

brave, gallant, valiant, courageous, intrepid, valorous, manful, stout, bold, daring;
good, honest, worthy;
clever, excelling in, of good abilities, fit for;
noble, distinguished, eminent;
hero;
tutelar genius;
cf. Մղձաւանջ;
good, well, right, suitably, very, much, very much;
— արանց, emperor, Caesar, Augustus;
— ի բաց, very far;
very, much, much more;
կարի —, կարի իսկ —, very well, as well as can be;
— է, that will do, that is settled;
well, very well !
— լեր ! courage ! be of good cheer ! cf. Կարի;
cf. Վաղ.

· Calfa


Քաջադէտ, դիտի

adj.

watching, looking well over.

· Calfa

NBHL (1)

Ծանրատաղտուկ քաջադիտաց. (Շիր.։)