Definitions containing the research վերակացու : 185 results

Եկեղեցեպան

cf. Եկեղեցապան.

· Calfa


Զօշաքաղութիւն, ութեան

s.

sordid interest, avarice;
sordidness, niggardness, stinginess;
թիւրիլ զհետ զօշաքաղութեան, to turn aside after lucre.

· Calfa


Իշխան, աց

s.

prince, sovereign, despot;
minister;
magistrate;
ruler, governor, chief, commander;
—աց —, — աշխարհի, the sovereign, the king;
prince, crown-prince, heir-apparent;
— զօրուն, general of the army;
—երգոց, cf. Դասապետ;
—ք, the authorities;
— լինել, to rule, to command, to be in power, in authority;
— առնել զոք, to give power to some one;
— էր իւրոց ախտից, he was master of himself, or his own master;
քում գլխոյդ չես —, you are not lord of your own life;
չէ —, he cannot, he is not authorised to;
cf. Թեկն.

· Calfa

NBHL (1)

իշխօղ ոք. տիրօղ. տէր հպատակաց. պետ. նահապետ. գըլուխ. առաջնորդ. զօրաւար. նախարար. դատաւոր. աւագանի. վերակացու եւ գլխաւոր ինչ եւ է կարգի. տէր, պարոն, մենծը, գլուխը, աղա, սահապ. որպէս ἅρχων princeps յոքն. ἅρχοντες principes, et magistratus. ... Երկոտասան իշխանք նոցա ըստ ազգաց իւրոց։ Երկիր պագցեն քեզ իշխանք։ Սիւքեմ, որ իշխանն էր երկրին։ Երէց տան իւրոյ՝ իշխան երկրին։ Կացո՛ նոսա իշխանս ի վերայ իմոց խաչանց։ Յանդիման եղեն թագաւորք երկրի, եւ իշխանք ժողովեցան ի միասին։ Իշխան մի մատուցեալ երկիրպագանէր։ Եկն յիսուս ի տուն իշխանին։ Միթէ ոք յիշխանաց հաւատա՞ցի նա։ Իշխանք ազգաց տիրեն նոցա։ Իշխան զօրուն լինիցիս։ Իշխանք ղեւտացւոց։ Իշխան Երգոց (եւ երգչաց)։ Իշխանաւն դիւաց հանէ դա զդեւս. եւ այլն։


Իշխանութիւն, ութեան

s.

sovereignty, principality, lordship;
authority, faculty;
empire, dynasty, sway, rule, dominion, domination;
abselute power;
dignity;
right, privilege;
government, command, power, jurisdiction;
free will, liberty;
licence, exclusive permission;
place, post;
diocese;
—ք, principalities (tho third order in the celestial hierarchy);
հոգեւոր՝ ժամանակաւոր, spiritual and temporal power;
առաւելազանց —, too much authority;
յ— հասանել, to rise to dignities;
to get into office, or power;
տալ ումեք զամենայն —, to empower, to give carte-blanche, or full powers to;
լինել ընդ իշխանութեամբ ուրուք, to be in the power of some one, or dependent on some one;
այս ի վեր քան գիմս է —, that is beyond my power, that surpasses my capacity.

· Calfa

NBHL (1)

գնդիւք վերնայնոցդ վերակացու ինձ լցիս, պետութեամբք, իշխանութեամբք. (Նար. ՟Ղ՟Ա։)


Իսկ

s. adj. conj. adv.

essence, reality, substance, truth;
essential, real, effective, true;
besides, moreover;
but, still, yet;
in fact, really;
even;
as for, as to;
զիսկն գիտել, զիսկն ասել, to be thorougly acquainted with;
to tell the simple truth;
to exhaust a subject;
մեզէն — լուաք, we ourselves have heard;
ինձ — գլխովին, to me;
to myself;
բնաւ — ոչ, not at all;
բնաւ — զի՞ լսէք նմա, why do you listen to him ? չէ եւ չէ —, by no means, in no way whatever;
յայտ —է, it is palpable, evident, clear;
— ես, for me, as for me;
— վասն, as for;
— եւ —, in a moment, soon, speedily, immediately, instantly, directly, forthwith;
truly, in effect, really.

· Calfa


Իւրովի

adv. adj.

of or by himself;
spontaneously, voluntarily, of his own free will;
his, her;
— զիւր անձն անիծանէ, he curses himself;
ինքն — կործանէ զանձն չարութիւնն, malice prepares its own punishment;
— երթալ, to go personally;
զ— երթալ, to commit suicide.

· Calfa

NBHL (1)

Մի՛ իւրովի առնուլ զվերակացութիւնն, այլ զոր այլքն դատիցին. (Բրս. հց.։)


Միսթաղ

s.

wardrobe keeper.

· Calfa


Կոյտապան, աց

s.

stud-groom, stud-master.

· Calfa

NBHL (1)

ռմկ. կուտպան. Պահապան եւ վերակացու, որ հոգայ զկոյտս երամակաց.


Ոստիկանութիւն, ութեան

s.

prefecture;
inspectorship;
ministry, office.

· Calfa


Որբութիւն, ութեան

s.

orphanhood, orphanage.

· Calfa

NBHL (1)

Թեթեւացոյց վերակացութեամբ իւրով զորբութեանցն ծանրութիւն. (Ոսկ. մտթ.։)


Նոյն, նորին, նովին, նովիմբ

pron. adj. adv.

himself, herself, itself;
he, she, it;
even, equal, identical;
ditto, do, idem or id;
the same, of the same kind, after the same manner, equally, conformably, identically;
մի եւ —, the same;
ի —, ի նմին, together, all at once;
ի —, — ընդ —, ընդ —ս իսկ, ի մի եւ ի —, ի նմին ժամանակի, -ժամայն, —հետայն, soon, very soon, quickly, in the same moment, immediately, directly;
— գործել, to identify.

· Calfa

NBHL (1)

Եւ զնոյն հետայն լուսատեսակս հանդերձս արկանեն ի վերայ նուիրեցելոյն։ Եւ զնոյն հետայն ընթերցմունք լինի հետեւաբար։ Աւելորդ է զնոյն բանիւք շուրջ գալ անդրէն, եւ ոչ յորս զնոյն հետայն՝ անցանել։ Եւ զորս յետ իւրոյն զնոյն հետայն՝ հաղորդեցոյց։ Եւ զորս նոյն զհետայն նորին յառաջ ածել։ Եւ որոց զնոյն հետայն։ Ամենայնին զնոյն հետայն կենացն (այսինքն զմնացեալ կենացն) զվերակացութիւն ընդունել. (Դիոն. ստէպ։)


Նպաստ, ից

s. adv.

aid, assistance, succour, help, favour, subsidy, support, relief, resource, means;
ի —, in support of, on behalf or in favour of;
— մատուցանել, to aid, to succour, to help;
to care, to take care;
— լինել, cf. Նպաստեմ.

· Calfa

NBHL (1)

Ինչս եւ փոյթ եւ վերակացութիւն՝ զամենայն ինչ նպաստ լիցուք յընկերացն օգուտ։ Պատճառ եւեթ խնդրէ այն հուր, զի սակաւիկ մի անդր կայծակունս նպաստ լինիցիս, եւ զողջոյն իսկ զբոց բարերարութեան բորբոքես. Եւ եթէ հաւատոցն պէտք իցեն՝ ասեն, զի՞նչ պիտոյ իցեն պահք. զի ընդ հաւատոցն եւ այն եւս ոչ սակաւ նպաստ լինի զօրութիւն (այսինքն զզօրութիւն)։ Տե՛ս զՊօղոսի այնչափ ուղղութիւնս։ յանձնէ նպաստ լինէր, եւ զամենայն շնորհացն համարէր։ Զշնորհսն ունէր յօգնականութիւն, եւ չհամարէր բաւական, այլ՝ ազգի ազդի նեղութիւնս նպաստ լինէր. (Ոսկ. մտթ. եւ Ոսկ. եփես.։)


Շահապ

cf. Շահապետ.

· Calfa

NBHL (1)

արաբ. սահըպ, սահապ. οἱκονόμος procurator, dispensator ὀ ἑπι τῆς πατριῆς qui est super familiam, parentelam ἑθνάρχης praepositus gentis. որ եւ ՇԱՀԱՊԵՏ. Տէր. իշխան. պետ. ստացօղ. նախարար. նահապետ. վերակացու. հազարապետ. ոստիկան. փոխարքայ. ազգապետ.


Ուղղութիւն, ութեան

s. fig.

direction;
regularity;
rectitude, uprightness, integrity, justice, equity;
correction, rectification, adjustment, amendment;
redress, reformation;
direction, tendency;
— վարուց, moral tendency, conduct, morality, morals;
— բարուց, correction of morals;
գիրք ուղղութեանց, the Book of Jasher;
ածել յ—, to reclaim, to correct;
յ— գալ, to be reclaimed, corrected, to repent.

· Calfa

NBHL (1)

Կարես զամենայն ուղղութեամբ վճարել։ Ուղղութեանց լինել վերակացու եւ առաջնորդ. (Եղիշ. ՟Գ։ Իգն.։)


Ուղտապան, ի

s.

camel-keeper;
camel-driver.

· Calfa

NBHL (1)

Դարմանիչ եւ վերակացու ուղտուց.


Որսօն

s.

hunter;
game-keeper.

· Calfa


Հարկապետ, աց

s.

receiver-general.

· Calfa


Ճանապարհորդակից

cf. Ճանապարհակից.

· Calfa

NBHL (1)

Խնդրեմք զքոյ վերակացութիւնդ եւ զճանապարհորդակից լինելն. (Խոսր.։)


Հրամանատարութիւն, ութեան

s.

command, authority.

· Calfa

NBHL (1)

Զառաջնորդութիւն վերակացութեանն տէրունական տանն հրամանատարութեանն. (Բուզ. ՟Գ. 13։)


Հրամանատրեմ, եցի

va.

cf. Հրաման տամ;
to deliver an oracle.

· Calfa

NBHL (1)

Զբանին կերակուր ջամբել հրամանատրեցեր վարդապետութեանց։ Զայս իւղ օծութեան հրամանատրեցեր։ Եդ վերակացուս, հրամանատրեաց փրկութիւնս. (Նար. ՟Ժ՟Դ. ՟Լ՟Դ. ՟Ղ՟Գ։)


Հիւրատես

s.

superintendent of the guest's apartment.

· Calfa

NBHL (1)

Տեսուչ եւ դարմանիչ հիւրից. վերակացու հիւրանոցին.


Հնարիմաց, ից

adj.

artful, sly, subtle, cunning, crafty.

· Calfa

NBHL (1)

Ճարտասանիցն հնարիմաց մանուածք բանից։ Հնարիմաց չարիք, կամ չարութիւն, կամ խորամանկութիւն, եւ վերակացութիւն. (Իգն.։ Յհ. կթ.։ Լմբ. սղ.։ Արծր.։)


Հոգաբարձ, ից

cf. Հոգաբարձու.

· Calfa

NBHL (1)

Իբրեւ հոգաբարձ վերակացու։ Այլ նա (օձն) իբրեւ հոգաբարձ մի եւ վերակացու՝ ասէ. (Եփր. համաբ. եւ Եփր. ծն.։)


Հոգաբարձու, աց

adj. s. guardian, trustee;
intendant, steward, agent, purveyor;
inspector, overseer, surveyor;
— լինել, to care, to take care of.

· Calfa

NBHL (1)

κηδεμών curator ἑπιμελής qui curam gerit, sollicitus, diligens. որ եւ ՀՈԳԱԲԱՐՁ. Յանձին բերօղ կամ ըստանձնօղ զհոգս այլոց. խնամատար. վերակացու. առաջնորդ. եւ Փոյթ. փութկոտ.


Հոգաբարձութիւն, ութեան

s.

guardianship, trusteeship;
charge, custody, inspection, superintendence;
administration, direction;
watchful care, solicitude.

· Calfa

NBHL (1)

ἑπιμέλεια, κηδεμονία cura, diligentia ἑπιτροή procuratio. Հոգ յանձին բերելն. խնամակալութիւն. վերակացութիւն. տնտեսութիւն. եւ Փոյթ. խնամ. զգուշութիւն. ճիգն. արթնութիւն. հոգացողութիւն.


Հոգող

cf. Հոգած.

· Calfa

NBHL (1)

Հարկս տամք թագաւորաց՝ ոչ որպէս հոգողի եւ վերակացուի եւ այլն. (Ոսկ. հռ.։)


Հաւատամ, ացայ, ացի

vn.

to believe, to give credit to;
to confess;
to persuade oneself;
to commit oneself, to trust to, to confide in, to rely on;
չ-, to disbelieve;
— յաստուած, to believe in God;
— բոլորով սրտիւ, to believe firmly, with all one's heart;
— ամենայն բանի, to believe every thing;
— զոք, to side with, to second, to lend an ear to.

· Calfa

NBHL (1)

Որում հաւատացաւ վերակացութիւն ժողովրդոց։ Զամենայն որք նմա հաւատացան, կատարեալս կացուսցէ. (Յճխ. ՟Ժ՟Է. եւ ՟Ի՟Գ։)


Հեգեմոն

cf. Հեգեմոնիդէս.

· Calfa

NBHL (1)

ՀԵԳԵՄՈՆ կամ ՀԵԳԵՄՈՆԻԴԷՍ. որ եւ ՀՈԳԵՄՈՆ. Բառ յն. իղէմօն, սեռ. իղէմօնի՛տիս. ἠγεμών սեռ. ἠγεμονίδης dux, princeps, rector, praeses. Առաջնորդ. վերակացու.


Հեգեմոնիդէս

s.

chief, governor, leader.

· Calfa

NBHL (1)

ՀԵԳԵՄՈՆ կամ ՀԵԳԵՄՈՆԻԴԷՍ. որ եւ ՀՈԳԵՄՈՆ. Առաջնորդ. վերակացու.


Հեղք, ղից

s.

cottage, hut.

· Calfa

NBHL (1)

Յորժամ պտուղն քաղի, հեղքն անպիտանանայ։ Առաջնորդաց վերակացութիւն հեղք եւ պահապան է ի վերայ ժողովրդեան զանազան պտղոց։ Մնաց հեղք վերակացութեանն ունայն եւ թափուր ի գործոյն. (Լմբ. սղ.։)


Յանձանձիչ, չի, չաց

s.

careful person, provider, protector, manager, director.

· Calfa

NBHL (1)

παραληψόμενος, ἁντιληψόμενος , ἑπισκεψέμενος, ἑπισκέπτης acceptor, susceptor, curator, procurator, visitans ἁναψυχή refrigeratio, recreatio. Որ յանձանձէ. խնամակալ. դարմանիչ. այցելու. հոգաբարձու. վերակացու. ոստիկան. ընդունելի՝ այսինքն ընդունօղ. վասն այսորիկ յասելն (Երեմ. ՟Խ՟Թ. 1.)


Յիշողութիւն, ութեան

s.

memory;
cf. Յիշումն;
սուր յիշողութիւն, a good or happy memory;
տկար յիշողութիւն, unhappy memory.

· Calfa

NBHL (1)

Գրեցան յիւրեանց յիշողութեանցն վերակացուաց (որ ի վերայ յիշատակաց)։ Ոմն զբարի յիշողութիւնն առնելով, եւ այլ ոմն զվրէժխնդրութեանցն. (Խոր. ՟Ա. 20։ ՟Բ. 7։)


Նախապատուութիւն, ութեան

s.

preeminence, preference, advantage.

· Calfa

NBHL (1)

Առ ո՞ պարտ է երթալ (յերկուց վերակացուաց). ահա եւ նախապատուութիւն տրտմութեամբ, եւ զերկաքանչիւրսն հաճել անհնար. (Բրս. հց.։)


Նահապետ, աց

s.

patriarch, chief of a family;
prince.

· Calfa

NBHL (1)

Դառնայ ի տուն նահապետի իւրոյ. ա՛յլ ձ. լաւ եւս, ըստ յն. վերակացուին իւրոյ։


Նահատակադիր, դրաց

s.

agonotheta, athlotheta.

· Calfa

NBHL (1)

ἁγωνοθέτης, ἁγωνάρχος, ἁθλοθέτης , ἁθλοθέτηρ agonotheta, certaminum arbiter, numerarius. որ եւ ՃԳՆԱԴԻՐ. Մարտադիր. հանդիսադիր, վերակացու մրցանաց եւ տուօղ զյաղթանակ եւ զպսակ.


Յառաջակաց

adj.

present, assisting;
first in order or rank, primary, principal, chief;
coryphaeus.

· Calfa

NBHL (1)

Իշխանք են, որք յառաջակաց են, եւ վերակացուք. (Փիլ. լին.։)


Յաւիտեան, ենից

s. adv.

eternity;
perpetuity;
age;
life;
world;
—, —ս, always, perpetually, eternally;
—ենից, ի —ենից, ab eterno, from all eternity, since the world is world;
ի —ենից ոք ոչ լուաւ, such a thing was never heard of since the world began;
—ս —ենից, for ever and ever, to all ages, ever world without end, everlastingly, eternally;
հանդերձեալ —, future life;
— աշխարհի, duration of the world.

· Calfa

NBHL (1)

Ես սորա վերակացու եղէց Աստուած ամենայն յաւիտեամբք. (Պտմ. աղեքս.։)


Մաքսապետ, աց

s.

director or chief officer of the customhouse, farmer general.

· Calfa

NBHL (1)

ἁρχιτελώνης princeps publicanorum. Պետ եւ վերակացու մաքսի. գլխաւորն մաքսաւորաց.


Մեհենազարդ

s.

neocorus, guardian or maintainer of the temples.

· Calfa

NBHL (1)

νεώκορος curator, cultor vel cultrix templi. Զարդարիչ մեհենի. ջերմ պաշտօնեայ կռոց. քուրմ վերակացու եւ պաշտպան մեհենաց.


Մեհենակալ, ի, աց

s.

chief-priest or president of a heathen temple.

· Calfa

NBHL (1)

νεώκορος curator templi, aedituus, antistes. Որոյ ընդ ձեռամբ է մեհեանն. վերակացու մեհենին. մեհենազարդ քուրմ.


Մառնպան

s.

butler, steward;
vintner.

· Calfa


Մատակպան, աց

s.

horse-breeder.

· Calfa


Մատռուակ, աց

s.

cup-bearer;
butler.

· Calfa

NBHL (1)

ՄԱՏՌՈՒԱԿ οἱνοχόος pocillator, pincerna. գրի եւ ՄԱՏՐՈՒԱԿ. Մատուցօղն ըմպելեաց (իբր առուաց). վերակացու եւ մատակարար գինւոյ. բաժակատու. արբուցիչ. տակառապետ.


Հանդերձապետ, աց

s.

master of the king's wardrobe;
wardrobe-keeper;
intendant, steward, manager.

· Calfa


Հանդիսադիր, դրի, դրաց

s.

agonotheta, gymnasiarch, agonistarch;
president or chief of a ceremony, assembly, combat, show;
*expositor, exhibiter.

· Calfa

NBHL (1)

ἁγωνοθέτης agonotheta, certaminum arbiter, auctor solemnitatis ἁθλοθέτης , ἁθλοθέτηρ munerarius certaminis. Որ դնէ կամ կարգէ զհանդէս մրցարանի. վերակացու մրցանաց, եւ պսակիչ մրցողաց. որ եւ Նահատակադիր. Ճգնադիր. մարտադիր.


Ծանրատաղտուկ

adj.

burdensome, tiresome, wearisome, tedious, importunate, vexatious, insupportable.

· Calfa

NBHL (1)

Ծանրատաղտուկ վերակացութիւն, կամ կապանք, աղէտք. (Եւս. քր. ՟Ա։ Ոսկ. յհ.։ Արծր. ՟Դ. 12։)


Ծիրանաներկ, աց

adj. s.

purple-dyed;
dyer in purple.

· Calfa


Լուսարար, աց

s.

sacristan, vestry-clerk, sexton.

· Calfa

NBHL (1)

Պաշտօնեայ եկեղեցւոյ՝ լուցիչ ճրագաց եկեղեցւոյ. կամ վերակացու տաճարի. (Ճշ.։)


Լուսաւորապէս

adv.

clearly.

· Calfa


Լուսաւորութիւն, ութեան

s.

light, brightness, glare, splendour;
illumination.

· Calfa

NBHL (1)

Զմերոյ լուսաւորութեանցն լուսաւոր վերակացուէ ճառելով։ նախաշաւղի եւ լուսաւորութեանցն նահապետի սրբոյն գրիգորի. (Խոր. ՟Բ. 89. Յհ. կթ.։)