Your research : 59 Results for պ

Entries' title containing պ : 4915 Results

Սկզբնապետութիւն, ութեան

s.

supreme hierarchy.


Սկզբնապտուղ

cf. Նախապտուղ.


Սկզբնատիպ

cf. Նախատիպ.


Սկիպտոս

s.

thunderbolt.


Սղապէս

adv.

seldom, rarely.


Սմպատակ

s.

basalt;
cf. Փորձաքար.

• -Պհլ. *sunbātak ձևից, որ աւանդուած չէ, բայց նոյնն են ենթադրում պրս. [arabic word] suinbāda ևամ ❇ subāda «է տեսակ իմն քարի, զոր յեսան առնեն և ակնագործք փըշ-իեալ և մանրեալ՝ նովաւ ակունս տաշեն և յղկեն», փոխառութեամբ արաբ. ❇ sunbādaǰ (կամ haǰar-ul-sunbādaǰ) «մի տեռաև քար է, որով սրի ժանգն են առնում, ածելի են սրում և ատամներն են փայլես-նում» (Կամուս, թրք. թրգմ. Ա. 414 և 727), թրք. stnpare, səmpara, յետին հայ տառա-դարձութեամբ (արաբերէնից և թուրքերէնից) ռմկ. սնպատին, սունպանին, սնփարա Բժշ., գւռ. զըմփառա, զըմփարա «աւազաթուղթ»։ -Հիւբշ. 238։


Սմպատակաձեւ

adj.

basaltiform.


Սմպատակային

adj.

basaltic.


Սնապաշտ, ից

adj. s.

adj. s. superstitious.


Սնապաշտական, ի, աց

adj.

superstitious.


Սնապաշտութիւն, ութեան

s.

superstition.


Սնապարծ, ից

cf. Սնապարծիկ.


Սնապարծիկ

adj.

vain-glorious, conceited, vain, boastful, bragging, swaggering, bullying.


Սնապարծիմ, եցայ

vn.

to be vain, to grow proud, to swagger, to play the bully, the braggart.


Սնապարծութիւն, ութեան

s.

vanity, vaunting, boasting, rodomontade, ostentation, conceit, ambition.


Սնոպար, ի

bot.

cf. Գինձ.

• «գինձ, coriandrum». մէկ ան-գամ ունի Ոսկիփ. առնելով Իշոխ ասորուց. «Եդաւ ի սիրտն բնական ջերմութիւն ըստ կերպի սնոպարի գոյնն թուխ և կարմիր և խիտ և պինդ անյաղթելի»։

• ՀԲուս. § 2786 նոյն է կարծում սր-նոպրի «փիճի» բառի հետ։ Նորայր ՀԱ 1923, 160 մեկնում է վերի ձևով, բայց դժբախտաբար արաբ. բառը բնիկ այ» բուբենով կամ գիտական տառադարձու-թեամբ չէ նշանակած, որպէս զի կարե-լի լինէր ստուգել։


Սնոտիապատիր

adj.

futile and false, fallacious.


Սողոպումն, ման

s.

sliding, stumbling, fall.


Ջրաղացապան

s.

miller.


Ջրապակի

s.

hydrophane, aqueous opal, resinous quartz.


Ջրապատ

adj.

surrounded or covered with water, flooded, inundated.


Ջրապար

s. phys.

s. phys. ludion.


Ջրապղպեղ

s.

hydropepper.


Ջրըմպու

s.

water-drinker, total abstainer, teetotaler.


Ջրըմպութիւն, ութեան

s.

drinking water only, teetotalism;
watering;
water-drinking.


*Ջրպանտ

cf. Ջրաբաշխ.


Ռամիկսպաս

s.

camp-follower.


Ռամկապետ, աց

s.

democrat.


Ռամկապետաբար

adv.

democratically.


Ռամկապետական, ի, աց

adj.

democratic.


Ռամկապետութիւն, ութեան

s.

democracy.


Ռամկապէս

adv.

cf. Ռամկօրէն.


*Ռուպ

s.

quarter, fourth part, fourth.

• (որ և ըռուպ) «եփելով թանձրացրած քաղցու, մաթ, դօշաբ, փէք-մէզ» Վստկ. 68. Բժշ. Մխ. բժշ. 26։

• = Արաբ. ❇ rubb «պտուղը ճզմելով հանուած օշարակ, մանաւանդ եփած և թանձրացրածը» (Կամուս, թրք. թրգմ. Ա, էջ 139), որից փոխառեալ են պրս. [arabic word] rub նոյն նշ., ֆրանս. անգլ. rob, իտալ. robe robbo, սպան. rob, arrope, պորտ. robe, arrobe ևն։ Արաբ. բառի բուն իմաստն է «թանձր» և ծագում է սեմ. rbb «հաստ, խւո-շոր, մեծ» արմատից, որից և ասուր. rabū «մեծ» և ռաբբի բառի տակ յիշուած ձևե-րը։-Հիւբշ. էջ 273։

• Ուղիղ մեկնեց նախ ՆՀԲ, յետոյ Lag. Arm. Stud. § 1922, Պատկ. Tnaroι տե՛ս Gesenius17, 740։


Սալակապ

adj.

paved;
— առնել, to pave, to flag.


*Սալպատոր

s.

ishghembe-dolmassi, (minced meat and rice wrapped in pieces of tripe).


Սակաւապետական, ի, աց

adj.

oligarchical.


Սակաւապետութիւն, ութեան

s.

oligarchy.


Սակաւապէտ

adj.

thrifty, frugal, sober, moderate.


Սակաւապիտութիւն, ութեան

s.

thriftiness, contentedness, moderation, frugality, sobriety.


Սակաւապտուղ

adj.

having but little fruit;
cf. Սակաւազաւակ.


Սակրապետ

s.

chief personage, magnate.


Սահմանապահ, աց

s.

frontier guard;
lord of the marches, provincial governor;
— զօրք, frontier garrison or guard.


Սաղապ

adj.

slippery, failing, frail, wavering, unsteady, inconstant, fickle.

• «անհաստատ, յողդողդ, փոփո-խամիտ» Յհ. կթ. 227. «դեգերանք գիտու-թեան մէջ, ուսման փորձեր» Ոսկ. յհ. բ. յիշ. էջ 960. որից սաղապաճեմ «քայլամոլոր, անտնալով պտտելով» Խոր. սաղապեցուցա-նել «մոլորեցնել, խոտորցնել» Խոր. սաղա-պիլ «սլքտալ» Պիտ. վջ. սաղապումն «դե-գերանք, կրթանք» (հմմտ. յն. τριβή «սլքտալ, դանդաղիլ, զբաղմունք, խնամք, գործունէու-թիւն») Մաքս. եկեղ. անսաղապ «անամոքե-լի, խիստ» Յհ. կթ. 363. դիւրասաղապ «շուտ սայթաքող՝ մոլորուող» ի գիրս Խոսր. 141. շուտասաղապ «շուտ սխալող» Խոսր. առսա-ղապել «մէկին մի բան վերագրել» Տիմոթ. կուզ 108 (ստրկական թրգմ. բնագրի ποοσ-τρίβω հոմանիշից, հմմտ. Ակինեան և Աճառ-եան, Տիմոթ. կուզ, էջ 47, 67). սրա հետ նոյն է սողոպումն «սայթաքում, անկում» Բրս. հց. որից դիւրասողոպ «շուտ գայթող, մեղքի մէջ շուտ ընկնող» Բրս. չար.։

• ՆՀԲ «որպէս թէ սողեալ՝ սողոպեալ դանդաղանօք»։

• «սալէպ բոյսը, աղուէսաձուք, լտ. satyrium» Բժշ. ունի միայն ՀԲուս. § 2687։

• -Արաբ. [arabic word] ϑa'lāb, նոր հնչումով sa' lab, որ է նոյն բոյսը (բուն նշ. «աղուէս», այս պատճառաւ էլ հյ. թրգմ. աղուէսաձուք). դարձած է թրք. ❇ saleb՝ նոյն նշ.-Ահ.

• Այս մեկնութիւնս տե՛ս ՀԱ, թ. 1908, էջ 124։ ներս. հյր. 69. Մեսր. եր. սալարանի Գր. երէց (տպ. Ուռհ. էջ 404), գունդսալար Արծր. առանձին տե՛ս նաև սպասալար։


Սաղապաճեմ, ի

s.

slow going, gentle movement.


Սաղապեցուցանեմ, ուցի

va.

to turn aside, to pervert, to seduce;
to exercise.


Սաղապիմ, եցայ

vn.

to exercise oneself in.


Սաղապումն, ման

s.

exercise.


Սաղարթապատ

adj.

covered with leaves.


Սայապէս

adv.

cf. Սապէս.


Սայլակերպ աստեղք

sn. ast.

sn. ast. arctus;
Charle's wain, the Great Bear;
ursa major.


Definitions containing the research պ : 3949 Results