Definitions containing the research պ : 10000 Results

Ակնահաճոյ

adj.

cf. Ակնապարար.


Ակնահարիմ, եցայ

vn.

cf. Ակնհարիմ.

NBHL (1)

Արարից քեզ պահանորդս, զի մի՛ ակնահարեսցիս (կամ ականահարիս, կամ ակնհարեսցիս) յումեքէ. (Վրք. հց. ՟Ի՟Զ։ Հ=Յ. եւ Կիր. յուլ. ՟Ի՟Ա.։)


Ակնառութիւն, ութեան

s.

respect of persons, partiality.

NBHL (3)

προσωποληψία personarum acceptio Աչառանք. աչառութիւն. երեսպաշտութիւն. խադըր կէօնիւլ սայմագ.

Եթէ առից ինչ ի ձէնջ ակնառութեամբ։ Ո՛չ է ակնառութիւն առաջի Աստուծոյ։ Ակնառութիւն ոչ գոյ առաջի նորա։ Չի՛ք ակնառութիւն առաջի Աստուծոյ. (Մաղ. ՟Ա. 9։ Հռ. ՟Բ. 11։ Եփես. ՟Զ. 9։ Կող. ՟Գ. 25։ Որպէս եւ Գծ. ՟Ժ. 34. (ուր յն. ո՛չ է ակնառու Աստուած։))

Ակնառութիւն պահէր առ Քրիստոս, զի ոչ վատթարեաց զասացեալն ի նմանէ. (Ոսկ. յհ. ՟Ա. 23։)


Ակնարկեմ, եցի

vn.

to make signs with the eyes;
to indicate, to show, to mark, to denote, to signify;
to regard, to see, to revise;
to concern, to belong to;
to permit;
— ընդ ակամբ, to scowl.

NBHL (10)

Հայել. նայել. ուղղել զաչս. ակն ածել. հայեցիւք յայտնել զկիրս կամ զկարեկցութիւն. պիր պագըշ պագմագ. պագը վերմէք, նազար սալմագ.

Առ քեզ ակնարկեմ։ Ի բացուստ սարսելով նմին ակնարկեաց. (Լմբ. սղ. եւ Լմբ. պտրգ.։)

Եթէ ուժգինս ակնարկես, սուզանիմ։ Ակնարկելով քո ի յաղերս բանիս։ Ակնարկեա՛ ի բեկութիւնս։ Ի կործանեալս յիս ակնարկեսցես։ Առ պարտաւոր գերիս ողջամիտ կամօք ակնարկեն. (Նար.։)

Իբր ակնածել. պատկառիլ. խպնիլ. առ՝ հիճապ եթմէք.

Ոչ մարգարէիցն լուան, եւ ոչ յարդարոցն ակնարկեցին։ Յորժամ տեսանես զաղքատն, ակնարկեա՛ ի նմանէ իբրեւ ի սեղանոյ Քրիստոսի. (Սարգ. ՟ա. պետ. ՟Թ։ Ոսկ. ՟ա. կոր.։)

ԶԱստուած ոչ ակնարկեցին զրպարտել. (Վեցօր. ՟Թ։)

Տռփամ ակնարկել զդէմսդ ... Ակնարկեալ զկերպարանեալ զինուորն ընդ թագաւորին յաթոռն։ Զաներեւոյթսն՝ հաւատոյ իմացմամբ ակնարկեն ... Նախատեն արք չարք զարդարս, յորժամ ինչ բիծ եւ արատ ի նոսին ակնարկեն. (Լմբ. սղ. եւ Լմբ. առակ.։)

Զճշմարտութիւն աշխատասիրութեանս մերոյ ակնարկէ։ Այսպիսի իմն ակնարկէ վարդապետութիւն հոգւոյն։ Եւ Եսայի ճշմարտապէս զսոյն ակնարկէ. (Խոր. ՟Ա. 18. 31։ Նար. ՟Ղ՟Գ։)

Զայնպիսի յանցաւորացն ակնարկէ։ Զառաքելոցն ակնարկես ... Զկատարածէ աշխարհիս ակնարկէ։ Ակնարկեաց եւ վասն կենդանարար Աւետարանին իւրոյ. Սարգ. ՟բ. պետ. ՟Դ։ Գէ. ես.։ (Ագաթ.։)

Առակս վերջին՝ առ իս ակնարկէ զդիպուածոյն չար պատահմունս։ Ի բամբասանաց՝ որ ի վէսս ոմանս ակնարկի։ Ըստ մարգարէին ձայնի՝ որ ի քեզ Յիսուս ակնարկի. (Նար. կ. ՟Ծ. ՟Հ՟Ե։)


Ակնարկութիւն, ութեան

s.

sign, mark;
meaning, signification;
permission given with a sign.

NBHL (6)

Հայեացք. նկատումն. դիտողութիւն. նայուածք. պագըղ, նազար.

Ակնարկութեամբ զամենայն կացուցանել։ Աստուածայնով (կամ աստուածային) իմն ակնարկութեամբ։ Վերին ակնարկութեամբ։ Առանց կամաց քումդ ակնարկութեան. (Խոր.։ Յհ. կթ.։ Նար. ստէպ։)

Ոչ ստուերացուցեր զտեսիլ աչացս ի քումդ ակնարկութիւն։ Զակնարկութեանց իբրեւ զարդիւնականաց մեղանաց։ Ընդ աղօտ ակնարկութեամբ նկատել։ Առ որ բնաւքդ ունելով զակնարկութիւն. (Նար. ՟Ե. ՟Խ՟Ե։ Լմբ. ստիպ. եւ Լմբ. թղթ.։)

Ոչ կարեն հասու լինել րոպէիցն ստայօդ ակնարկութեամբ իւրեանց. (Վեցօր. ՟Զ։)

Յայտարարութիւն. զեկուցումն. նշանակ. ծանուցում, իմաց տալն. խապէր. պէշարէթ.

Զակնարկութիւն մերոց պիտոյիցս առնելոյ։ Ըստ այլ տեսութեան մարգարէաճառն ակնարկութեան. (Խոր. ՟Ա. 1։ Նար. խչ.։)


Ակներեւ

adj. adv.

evident, clear, visible, palpable;
evidently, visibly, in presence of.

NBHL (3)

Զաներեւոյթ ... ակներեւ տպիւ գծագրեաց։ Յաւել եւ զիւրեանցն ակներեւ տեսութիւն. (Նար. խչ.։ Շ. ՟ա. յհ. ՟Հ՟Դ։)

Ակն յանդիման. յայտնապէս. աշիքեարէ.

Դորա պատիւ ակներեւ յօրինակի անդ ցուցաւ։ Ահա ակներեւ յանդիման քեզ եւ ամենեցուն՝ յերկինս համբառնայ։ Անդ ակներեւ տեսանիւր զօրութիւնն Քրիստոսի. (Անյաղթ բարձր.։ Լմբ. համբ.։ Ոսկ. յհ. ՟Ա. 11։)


Ակնկալեմ, եցի

va.

expect, to hope.

NBHL (4)

Ե՛ն ինչ՝ որ աստէն մերձ են, եւ ե՛ն ինչ՝ որ ակնկալլիք։ Ակնկալլին բարի՝ ցանկութիւն է, իսկ անդէն մերձն՝ հեշտութիւն։ Ոչ նմանապէս զարհուրեցուցանէ չար՝ ակնկալլին, եւ ի վերայ եկեալն։ Յուսով հանդերձելոցն փառաց, եւ ցանկութեամբ ակնկալեաց բարեաց. (Նիւս. բն.։)

Յակընկալեացն վրիպէին. (Գր. տղ. յերուսաղէմ.։)

Զյարութիւնն զակնկալին հաւատացելոց։ Դիպուած ինչ բարւոյ լինիցի առանց աշխատութեանց եւ ակնկալեաց։ Ամենայնցն ակնկալիք դու ես ... Յանդգնութիւն էր ինձ այս. նաեւ յաստուածային կողմանէն պատժոց ակնկալիք. (Սարգ.։ Խոսր.։ Նար. երգ.։)

Երկայնամտեալ՝ ակնկալով դարձի ապաշխարութեան. իմա՛, ակնկալլով կամ ակնկալելով։ (Որպէս եւ Մանդ. ՟Ի՟Ա.)


Ակնկալութիւն, ութեան

s.

expectation, hope.

NBHL (8)

προσδοκία expectatio, exspectatio Ակնկալելն. ակն ունելն. յոյս. վստահութիւն. եւ սպասեալ բարիքն կամ բարերարն. ինթիզար. իւմիտ.

Նա է ակնկալութիւն հեթանոսաց։ Մինչդեռ ի ներքս է, սակաւ ինչ է ակնկալութիւն։ Յամենայն ակնկալութենէ ժողովրդեան հրէից։ Ակնկալութիւն արարածոց յայտնութեան Որդւոյն Աստուծոյ սպասէ։ Ըստ ակնկալութեան եւ յուսոյն իմոյ. եւ այլն։

Ի զուր ակնկալութիւն կապեալ կան։ Ի բարւոք ակնկալութենէ վրիպեցուսցէ, եւ ի սնոտի յոյս կապեսցէ. (Եզնիկ.։)

Ակնկալութեանն ոչ հանդիպեալ. (Յհ. կթ.։)

Վստահապէս ակնկալութեամբ։ Չէիցն ակնկալութեամբ՝ չեկաց յոր ինչ էրն։ Արդեօք մոռասցի՞ս զբարերարելդ՝ ակնկալութիւն։ Ակնկալութիւն հաւաստի։ Ամենից ակնկալութիւն. (Նար.։)

Ոչ ինչ յիշէին զնեղութիւնսն՝ որ անցեալ էր ընդ նոսա, եւ կամ որ այլ եւս ակնկալութիւն էր գալ ի վերայ։ Զաշխարհի՞ս եկեալ աղէտս, թէ զապագայիցն ակնկալութիւն (լացից) ... Աստուածպաշտութիւն մոռացեալ, եւ ակնկալութիւն գեհենի։ Ակնկալութիւն սատակման։ Ակնկալութեամբ թշուառութեանցն. (Եղիշ.։ Խոր.։ Նար.։ Լմբ. սղ.։)

Դիտումն. նպատակ. որպէս σκοπός scopus նիյէթ. մերամ.

Զնոյն ակնկալութիւն բարեպաշտութեան յանձն առեալ. (Բրս. հց. ՟Ը։)


Ակնկառոյց

adj.

that looks attentively;
— լինել, to regard with attention or pleasure.

NBHL (1)

Մեծապէս զարմացեալ՝ ակնկառոյց լինէր. (Բուզ. ՟Զ. 8։)


Ակնկոր

adj.

ashamed, confounded;
sad.

NBHL (2)

Կորացեալ աչօք. գլխակոր. ամօթապարտ. վար նայօղ, երեսը վար կախած, սեւերես. շէրմէնտէ.

Զմատնիչն՝ զպիղծ եւ զանամօթ եւ զակնկոր առ ամենեսեան։ Առ ի բազմաց փառաւորութիւնն՝ ակնկորս եւ կեղծաւորս գործէ։ Մի՛ առնիցես ակն կոր զլեզուդ. ապա թէ ոչ՝ զիա՞րդ պաղատիցի վասն քո, յորժամ ինքն զիւր համարձակութիւնն կորուսանէ. (Ոսկ. մտթ.։)


Ակնկորիմ, եցայ

vn.

to be confounded or ashamed.

NBHL (2)

ԱԿՆԿՈՐԵՄ ԱԿՆԿՈՐԻՄ. Կորացուցանել զաչս. զերկիր նշմարել. ամօթապարտ գտանիլ. ամաչել. պատկառիլ. վար նայիլ, երեսը կախել. եիւզիւ աշազը օլմագ. ութանմագ.

Թէպէտեւ ակնկորիցես, թէպէտեւ քան զամենեսեան անարգ իցես. (Ոսկ. մ. ՟Ա. 22։)


Ակնկորութիւն, ութեան

s.

consternation, shame.

NBHL (2)

Ամօթապարտութիւն. ամօթ.

Զակնկորութիւնն մեր անպատկառելի գործեսցէ։ Թափեցաւ յակնկորութենէ. (Կանոն.։ Երզն. մտթ.։)


Ակնհար

adj. s.

fascinated, enchanted;
—, առ —, scare-crow, bug-bear.

NBHL (1)

Զո՛ր օրինակ խալամ մի ի պարտիզի առ ակնհար է կանգնեալ. սոյնպէս եւ դիքն նոցա. (Թղթ. բարուք.։)


Ակօսաձիգ

adj.

that ploughs.

NBHL (2)

Առաքեցան ի տեառնէ երկու երկու որպէս ամոլք ակօսաձիգք առ ի հերկել զբնութեան մերոյ անդաստան. (Տօնակ.։)

Մշակութիւնն հերձեալս ակօսաձիգս պատառեալ զերկիրն. (Ագաթ.։)


Ակօսեմ, եցի

va.

to plough.

NBHL (2)

Ակօս պատառել. արօրադրել. վարել. հերկել. չիֆթ սիւրմէք.

Օրինակէ երկրի սերմանց զսերմ աստուածպաշտութեան, եւ յիշէ զակօսելն. (Խոսր. ժմ.։)


Ահա

adv.

behold!

NBHL (3)

ἱδού, ἥδη ecce, en Ձայն նշանակ ցուցման առաջիկայ կամ մերձակայ իրաց եւ գործոց, որպէս եւ անցելոց իբր ներկայ առաջի եդելոց. նայէ՛, տես, մէյմալ նայիս որ. իշթէ, էօշթէ, հա՛, անէք, իյնէք.

Ահա բառդ՝ ստուգութեան եւ մատնցոյց առնելոյ է։ Ահա ասելն՝ սպառնական իմն է բարբառ. (Գէ. ես.։ Երզն. քեր.։)

Ահա ասելն՝ յանկարծութեան նշանակ է։ Ահա ձայնդ առ այնոսիկ պատշաճի՝ որք ակն ունին եւ սպասեն տեսանել զոք. (Գէ. ես.։)


Ահաբեկ

adj.

terrified, dismayed, thunderstruck;
— առնել, to terrify, to frighten, to dismay;
— լինել, to be frightened or dismayed.

NBHL (2)

Որ բեկանէ ահիւ զսիրտ այլոց. ահացուցիչ. ահաւոր. սոսկալի. վախ ձգօղ, վախնալու. գօրգուլու, հէյպեթլի.

Պահապանքն պակուցեալ ահաբեկ լինէին. (Շար.։)


Ահաբեկեմ, եցի

va.

"cf. Ահաբեկ առնել."

NBHL (2)

Ահաբեկէր զլսօղսն ... Կամէին ահաբեկել զկոյրն, որպէս զի ուրասցի։ Ահաբեկեաց զնոսա ասացելովքս. (Ոսկ. յհ. եւ Ոսկ. գծ.։)

Ահաբեկեալ յահէ անտի զօրութեանց արարչութեան։ Բազումք ահաբեկեալ՝ սկսան զրահել պնդապէս։ Յուժգնութենէ կենդանեաց ահաբեկեալք. (Ագաթ.։ Եղիշ. ՟Բ։ Յհ. իմ. պաւլ։)


Ահաբեկութիւն, ութեան

s.

dismay, fear, fright, terror.

NBHL (2)

Ահիւ տագնապումն. զարհուրանք. մենծ վախ, սրտի դող.

Հաշեալք ահաբեկութեամբ՝ գտանին ի մէջ կիսամահ տագնապի։ Երկիւղալիցք՝ ահաբեկութեամբ՝ զարհուրեալք. (Պիտ.։)


Ահագին, գնի, ից

adj.

terrible, alarming, frightful;
horrible, hideous, monstrous.

NBHL (7)

φοβερός, ἁπηνής terribilis, immanis, saevus Ահաւոր յոյժ. ահարկու. զարհուրելի. սոսկալի. դժնդակ. ահռելի. գօրգուլու, էօրֆլիւ, հէյպէթլի.

Շրջեցաք ընդ ամենայն անապատն ընդ մեծ եւ ընդ ահագին։ Այնպէս ահագին էր տեսիլն։ Ահագին գազանաց. եւ այլն։

Յահագին մահուանէն։ Ահագին սպառնալեօք. (Ագաթ.։)

Ահագին է օրն դատաստանին։ Զի՞նչ պխնի տացուք յաւուրն (կամ յօրն) ահագին։ (Շար.։ Վրք. հց. ՟Բ։)

Իբր մեծ եւ երեւելի, ծանր, եւ սաստիկ. բազում. անհնարին. շատ մենծ, չափէ ի դուրս. աճայըպ. հիքմէթլի, մէֆրէթ.

Քան զո՞րպիսի երանութիւնս եւ մեծութիւնս այն չիցէ ահագին. (Սարգ.։)

Ի կերպ վիշապի ... եկն անց ընդ մէջ տաճարին, եւ շնչեաց ահագին. (Պտմ. աղեքս.։)


Ահագնալուր

adj.

frightful, terrible to hear.

NBHL (1)

Ձայն ահագնալուր, ոչ գիտեմ զձեզ։ Ահագնալուր սպառնալիք, կամ հրաման. (Ոսկիփոր.։ Շ. ընդհ.։ Ոսկ. լս.։)


Ահագնատեսիլ

adj.

frightful, shocking to the sight;
horrible, hideous.

NBHL (2)

Ահագին տեսլեամբ. ահագնակերպ.

Ամպ լրթագոյն ահագնատեսիլ։ Զահագնատեսիլ կերպարանս նորա. (Նար. լ։ Լմբ. սղ.։)


Ահագնութիւն, ութեան

s.

enormity, atrocity;
dreadfulness, hideousness, terribleness, tearfulness.

NBHL (3)

Սամփսոն ի նոյն ինքն յահագնութենէն զկորիւնն պարտէ. (Փիլ. սամփս.։)

Զահագնութիւն անքուն որդանցն։ Ապրեսցիս ի յայնմ ահագնութենէն. (Յհ. գառն.։)

Ահագնութիւնք պտուտկացն պիսիդոնի։ Անդնդոց խորութեան եւ ահագնութեան նմանեցուցանէ. (Նար. խչ. եւ Նար. յովէդ.։)


Ահարկեմ, եցի, կեալ

va.

to terrify, to affright.

NBHL (1)

Ոչինչ պիտոյացան զգեստուց ահարկողաց. (Յհ. կթ.։)


Ահարկու, ի, աց

adj.

frightful, horrible, awful, terrible.

NBHL (2)

Որ ահ արկանէ. ահաւոր. ահընկէց. պատկառելի. ահիւ լի. գօրգունճ.

Ահարկու դիւաց եւ ամենայն չար պատահարաց։ Ահարկու ախոյեանք, կամ դէմք, հրաման, վկայ։ Ահարկու նուիրեալ փայտիւս։ Ահարկու սրտաբեկութիւնք. (Նար.։)


Ահարկութիւն, ութեան

s.

terror, dismay, affright, intimidation.

NBHL (3)

Առ ի յահարկութիւն բազմաց։ Առ ի տեսիլ եւ յահարկութիւն բազմաց։ Մի՛ ահարկութեամբ առ փոշիս։ Ի յահարկութիւն ապստամբիցն. (Յհ. կթ.։ Նար. ՟Ժ՟Է։ Շար.։)

Ահարկութիւն դիմաց պատկերի։ Ի յիշատակ ահարկութեան վերագրեցելոցդ. (Նար. ՟Ի՟Զ. ՟Կ՟Ը։)

Զտանն վայելչութիւն եւ զգեստուցն պայծառակերպութիւն, որով ահարկութիւն նոցա (մեծամեծաց) պարագրի։ Եւ որ այլ ահարկութիւնք եւ պատմութիւնք նորա թագաւորութեանն արժանաւորք. (Շ. ՟ա. յհ. ՟Խ՟Զ։ Արշար. ՟Ի՟Ը։)


Ահացուցանեմ, ուցի

va.

to terrify, to intimidate.

NBHL (1)

Արկին ի բանտ, թերեւս ահացուսցեն զնոսա։ Որպէս վիշապ բանայ զբերան իւր՝ յահացուցանել զմեզ. (ՃՃ.։)


Ահաւադիկ

adv.

behold here, there or yonder.

NBHL (2)

ԱՀԱՒԱԴԻԿ ԱՀԱՒԱՆԻԿ ԱՀԱՒԱՍԻԿ. cf. ԱՀԱ. ἱδού, ἥδη ecce, en. իշտէ շու՝ պու՝ օ՛, շունտա՝ պունտա՝ օնտա. եւ այլն.

Ահաւասիկ ե՛ս. (այս ինքն ահա ես պատրաստ կամ)։ Ահաւասիկ կամ. որ եւ ասի, Աւասիկ եմ. եւ այլն. հրամէ՛, ի՛նչ կհրամես. պույուր. իյնէկեմ.


Ահաւանիկ

cf. Ահաւադիկ.

NBHL (2)

ԱՀԱՒԱԴԻԿ ԱՀԱՒԱՆԻԿ ԱՀԱՒԱՍԻԿ. cf. ԱՀԱ. ἱδού, ἥδη ecce, en. իշտէ շու՝ պու՝ օ՛, շունտա՝ պունտա՝ օնտա. եւ այլն.

Ահաւասիկ ե՛ս. (այս ինքն ահա ես պատրաստ կամ)։ Ահաւասիկ կամ. որ եւ ասի, Աւասիկ եմ. եւ այլն. հրամէ՛, ի՛նչ կհրամես. պույուր. իյնէկեմ.


Ահաւասիկ

cf. Ահաւադիկ.

NBHL (2)

ԱՀԱՒԱԴԻԿ ԱՀԱՒԱՆԻԿ ԱՀԱՒԱՍԻԿ. cf. ԱՀԱ. ἱδού, ἥδη ecce, en. իշտէ շու՝ պու՝ օ՛, շունտա՝ պունտա՝ օնտա. եւ այլն.

Ահաւասիկ ե՛ս. (այս ինքն ահա ես պատրաստ կամ)։ Ահաւասիկ կամ. որ եւ ասի, Աւասիկ եմ. եւ այլն. հրամէ՛, ի՛նչ կհրամես. պույուր. իյնէկեմ.


Ահաւոր, աց

adj.

frightful, alarming, terrible.

NBHL (4)

φοβερός foridabilis Ահարկու. զարհուրելի. ահագին. պատկառելի. ակնածելի. հիանալի. ահեղ. շքեղ. փառաւոր. մեծ. ահռելի, վախնալու, սոսկալի. գօրգուլու. եօրֆլիւ. հէյպէթլի.

Աստուած մեծ եւ հզօր եւ ահաւոր։ Զգեցեալ էր զպատմուճան փառացն իւրոց, եւ էր ահաւոր յոյժ։ Ընդդէմ դարձաւ թագաւորաց ահաւորաց. եւ այլն։

Միջակտուր յայնպիսի ահաւոր բազկէ լեալ. (Խոր. ՟Բ. 82։)

Ահաւոր փառք, կամ իշխանութիւն։ Ահաւոր պակուցումն։ Ահաւոր կրճիմն ի մէջ անկեալ։ Ահաւոր ծանրութեամբ վայրաբերեալ զինուցս. (Պիտ.։)


Ահաւորագոչ

adj.

cf. Ահեղագոչ.

NBHL (1)

Ահաւորագոչ փողովք ետուր պատգամս. (Ճշ.։)


Ահաւորալուր

adj.

cf. Ահագնալուր.

NBHL (1)

Զահաւորալուր ամրութիւն զինուն ցելեալ վեր ի վայր. (Փարպ.։)


Ահաւորատես

adj.

formidable aspect.

NBHL (1)

Ահեղ տեսլեամբ. մեծագործ. զարմանալի. արմըննալու. հէյպպէթլի. հիքմէթլի.


Ահաւորափայլ

adj.

that shines in a frightful manner.

NBHL (1)

Ահաւոր փայլմամբ. ահեղ եւ պայծառ։


Ահաւորութիւն, ութեան

s.

enormity;
terribleness, frightfulness;
majesty, grandeur.

NBHL (3)

Ուրախութեամբ կալ առաջի ահաւորութեանդ ձերոյ. (Փարպ.։)

Պատկառանք. երկիւղ. խիպ, վախ, ահուդող. հիճապ. գօրգու.

Ամենայն տարերքս ահաւորութեամբ կան ի սպասու (արարչին). (Շիր.։)


Ահափետ, փետք

adj. s.

cf. Ահաբեկ;
cf. Ահաբեկութիւն;
— առնեմ, cf. Ահաբեկեմ.

NBHL (1)

Ահիւ փետօղ՝ տագնապօղ, եւ տագնապեալ. ահաբեկ.


Ահեկակողմն

s.

left, left side.

NBHL (1)

Յահեկակողմանն դանդաչէ խոտորեալ ճանապարհի. (Յհ. իմ. ատ.։)


Ահեկան, ի

adj. s.

that is to the left;
the ninth ancient month of the Armenians;
cf. Ամիս.

NBHL (1)

ԱՀԵԿԱՆ կամ ԱՀԵԿԱՆԻ. որ եւ ԱՀԿԻ (անհոլով). Անուն ամսոյ հայոց, որ ըստ անշարժ տումարի համեմատի ապրիլի եւ մայիսի. որպէս եւ քսանթիկոսն յունաց.


Ահեղ, ի, ից

adj.

formidable, terrible.

NBHL (1)

Ահեղ իմն է տեղիս այս։ Գազանն չորրորդ՝ ահեղ եւ զարմանալի։ Զգազանսն վառեալ պատրաստէր յահեղ պատրաստութիւն. եւ այլն։


Ահեղահրաչ

cf. Ահեղակերպ.


Ահեմ, եցի

va.

to terrify, to intimidate.

NBHL (1)

Ոչ ահեսցէ զիս առ դարեհիւ կռիւն։ Զքեզ ահեալ ոչ պակուցանեն. (Պտմ. աղեքս.։)


Աղախնութիւն, ութեան

s.

the condition of a female slave or maid-servant, domesticity, menial condition.

NBHL (1)

Երկուցեալք՝ որպէս թէ յաղախնութիւն լինիցի անկանել։ Յաղախնութեան կացցէ. (Եւս. քր. ՟Ա։ Կանոն.։)


Աղածրի

adj.

tender, delicate, young.

NBHL (1)

գտանի գրեալ եւ ԱՂԱՐԾԻ. Բառ անյայտ՝ իբր Երախայ, մատաղ. կամ Համախումբ որպէս խաշն դիմեալ յաղ.


Անձրեւաթաց

adj.

wet with rain.

NBHL (2)

Անձրեւաթաց, եւ ցրտաբեկ. (Սարգ. ՟ա. պ. ՟Զ։)

Անձրեւաթացին, եղեմնապատին. (Գանձ.։)


Անձրեւաթիւք

s.

drop of rain.

NBHL (1)

Հանէ զամպս, եւ ժողովէ զանձրեւաթիւս. (Ագաթ. ա՛յլ ձ. զանձրեւաշիթս։)


Անձրեւածին

adj.

that engenders rain;
copious.

NBHL (2)

Անձրեւածին ամպք. (Կոչ. ՟Ժ։ Ոսկ. ծաղկզրդ.։ Սիսիան.։ Անան. ի յհ. մկ.։)

Վարդապետութիւն անձրեւածին. (Կոչ. ՟Զ։)


Անձրեւակ

s.

fine rain.

NBHL (1)

Զծիածանն գիտեմք. յորժամ արեգակն զճառագայթս ընդդէմ անձրեւակի ամպոյն արկանիցէ. (Կիւրղ. ծն.։)


Անձրեւաձիր

adj.

that gives or engenders rain.

NBHL (3)

Որ ձրի պարգեւէ, կամ տայ յիւրմէ զանձրեւ.

Ամպ պարգեւաձիր. (Նար. կուս.։)

Ով ցօղոյն կենաց՝ հօրէն լուսոյ իջեալ, ամպ անձրեւաձիր՝ ծարաւելոցս յարբումն. (Տաղ.։)


Անձրեւայոյզ

adj.

rainy.

NBHL (3)

Ուր իցէ յոյզք անձրեւաց. ամպրոպային.

ԱՆՁՐԵՒԱՅՈՅԶՔ. Յոյզք անձրեւաց. ամպրոպ. գաթը եազմուր.

Ի պատճառս շոգոյ խոնաւութեան առնին անձրեւայոյզք. (Վեցօր. ՟Զ։) (Շիր.։)