cf. Լուսազգեաց.
Ի պարս հրեշտակաց լուսազգեստքդ ընդէ՞ր յղարկեցայք ընդ նոսա ի նոյն խաւարն. Լսազգեստք եղեն որպէս իտէրունեան մեծի սուրբ զատկին. (Եղիշ. ՟Գ. ՟Ե։)
Իբր մ. լուսազգեստ պայծառացուսցէ շնորհիւ. (Մաշտ.։)
having bright wings.
Զուարճացի՛ր մարիամ, ամպ ոսկեճաճանչ եւ լուսաթեւ. (Ճ. ՟Գ.։)
bright, lucid, splendid, shining, radiant.
Ունօղ զգոյնլուսոյ. լուսապայծառ.
Յօրինէի նմին զլուսաթոյրն պատմուճան. (Պիտ.։)
full of light, very bright.
ԼՈՒՍԱԼԻ ԼՈՒՍԱԼԻՐ. որ եւ ԼՈՒՍԱԼԻՑ. Լի լուսով. առլցեալանթերի եւ կատարեալ պայծառութեամբ. լուսաւոր. լուսապայծառ.
Վասն լուսալի եւ պայծառ տան՝ բիւր ինչ ծախեմք. (Ոսկ. յհ. ՟Բ. 10։)
Աննիրելի դիտմամբ լուսալիր պայծառացեալ. (Եղիշ. ՟Գ։)
cf. Լուսալի.
ԼՈՒՍԱԼԻ ԼՈՒՍԱԼԻՐ. որ եւ ԼՈՒՍԱԼԻՑ. Լի լուսով. առլցեալանթերի եւ կատարեալ պայծառութեամբ. լուսաւոր. լուսապայծառ.
Վասն լուսալի եւ պայծառ տան՝ բիւր ինչ ծախեմք. (Ոսկ. յհ. ՟Բ. 10։)
Աննիրելի դիտմամբ լուսալիր պայծառացեալ. (Եղիշ. ՟Գ։)
Ի լուսալիր լուսնին առ երեկոյի ժամանակին զենաւ պատարագն. (Եղիշ. մատն.։)
that sheds light, luminous, brilliant.
Որ ծագէ զլոյս, կամ որպէս զլոյս. լուսաճաճանչ.
Գայ ահեղակերպ լուսածագ գեր ի վերոյ ճառագայթիւք. (Ասող. ՟Գ. 21։)
to shine, to give light, to illuminate.
ծագել որպէս զլոյս. լուսափայլել.
Յորժամ յարեւելից լուսածագեսցի իբրեւ զարեգակն արդարութեան. (Սարգ. Բ. պ. Բ։)
engendering, or producing light, photogenic;
phosphor.
Լուսածին մարմնոյ գովեալ հանգըստեանն սպաաւորեցին. (Նար. առաք.։)
լուսածին ամպ՝ ծագելով ի մեզ զարդարութեան արեգակն. (Շար.) (որ ձգի եւ ի յաջորդ նշ)։
Ի դէպ կոչէին զնոսա (զսուրբ կանայս) գիրք՝ հրածինս եւ լուսածինս. (Համամ առակ.։)
Եւ Լուսաբուղխ. լուսափայլ. սպիտակափայլ.
formed of light, bright.
հրեշտակք որպէս պատմուճանաւլուսեղինաւ երեւեցան, որպէս եւ լուսակազմ իսկ է բնութիւն նոցա. (Լծ. ածաբ.։)
light-bearing;
candlestick;
acolyte.
λαμπάδιον parva lampas. Որ կալեալ ունի յինքեան զլոյս ճրագի. որպէս ճրագարան. աշտանակ, գունդ, կանթեղ.
Եւ որպէս ջահընկալ. մոմակիր.
of very white wool;
bright, shining.
Որոյ կիզն այսինքն գզաթն կամ բուրդն է սպիտակ փայլուն եւ պայծառ որպէս զլոյս.
Եւ որպէս Լուսով կիզեալ՝ այսինքն վառեալ բորբոքեալ. լուսափիւռ. լուսափայլ. պայծառ.
Աձր մի գեղեցկատեսիլ ի կերպարանս ալեւորի լուսակիզն փայլմամբ. (Արծր. ՟Գ. 13։)
that bears a light, luminous.
Լուսակիրն, յուսակիրն, աստուածածինն, սքանչելածինն՝ կոյսն մայր. (Պրպմ. ՟Լ՟Զ։)
candid, holy, pure, spotless, without stain or blemish.
Երեւեցաւ ջահաւորալ վարդապետութեամբ եւ լուսակրօն վարուք. (Ժող. հռոմկլ.։)
white haired.
Սպիտակ եւ պայծառ հերովք եկւ ալեօք.
Երեւալ աստուած հայր՝ նմանեալ առն սրբոյ պատուականի, եւ լուսահեր ծերունւոյ. (Պիտառ.։)
resplendent, brilliant, sparkling, glittering, twinkling.
Որ ճաճանչէիբրեւ զլոյս. որոյ ճաճանչք են լուսապայծառ. լուսանշոյլ. ճառագայթարձակ.
Լուսաճաճանչ պայծառութիւն ի նմա. (Փարպ.։)
cf. Լուսաճաճանչ.
ի Բառէս ճամուկ, (պ. ճամէ, ճամ, այսինքն զգեստ. կամ Աճեցուն ազիմ. ազկըն) քան թէ ի ճեմելոյ. Լուսազգեաց. լուսակիր. լուսեղէն. լուսահրաշ.
any opening to admit light;
sky-light, window, casement, dormer-window.
Մուտ լուսոյ. լուսանցոյց. պատուհն, կամ երգ, ընդ որ լոյսն եւ շողն մտանէ ի ներքս ի տունն.
to be light, to be daylight, to dawn;
մինչեւ լուսասցի օր, till tomorrow's dawn, till daybreak, tomorrow;
օրն լուսանայ, daybreak begins to appear;
լուսացաւ նոցա ի Բլէւնա, they arrived at Plewna with day-break;
եւ շաբաթ լուսանայր, and saturday commenced to appear;
յառաջ քան զաւուրն, before day-break.
Արեգակն զերիս ժամս խաւարեցաւ, եւ ապա լուսացաւ. (Եփր. համաբ.։)
photography, photograph;
photographer;
photographic.
Եղծանելով զնախատպին պատկերի լուսանկար գեղեցկութիւնն. (Գր. հր.։)
that permits the light to pass;
cf. Լուսամուտ.
Պատուհանքն վանդակապատքն լուսանցոյցք շուրջ զերեքումք վասն հայելոյ։ Ըստ լուսանցուցացն, եւ ըստ մտից պտշգամացն. (Եզնիկ. ՟Խ՟Ա. 16։ ՟Խ՟Բ. 11։)
Խցին զլուսանցոյց պատուհանս։ Ըզլուսանցոյցս շողախաղացս. (Արծր. ՟Դ. 12։ ՟Ե. 6։)
լուսանցոյց բանտին, զի զլոյս մի՛ տեսցեն. Լուսանցոյց յարկին յապակոյ. (Յհ. իմ. եղեղ։ Ճ. ՟Ա.։ Լմբ. պտրգ.։)
Լուսանցոյց. պատուհան՝ որ զլոյսն ի տունն նցուցանէ. (Լծ. նար.։)
cf. Լուսագնաց.
Որոյ շաւիղք, հետք եւ գնացք են լուսաւոր. լուսասփիւռ. լուսագնաց. եւ Առաքինափայլ. պայծառափայլ. եւ Անմոլար.
Լուսաշաւիղ ճանապարհ առ աստուած հնազանդութիւն. (Յհ. իմ. յիշ. կանոն.)
Զլուշաւիղ թողեալ ճանապարհ՝ հետեւեցան կուրաշաւիղ գնացիւք. (Մագ. ՟Ա. ՟Կ՟Ե։)
Ճոխաբար հետեւեցան լուսաշաւիղ ընդ պողոտայն։ Լուսաշաւիղ յերկինս ելին հողանիւթեայ սուրբ հրեշտակին. (Շար.։)
that sheds light, resplendent, shining, radiant.
Որպէս զլոյս սփռեալ. եւՍփռօղ զլոյս. լուսացնուղ կամ որոյ լոյսն է ծաւալեալ ընդ ամենայն տեղիս.
burning, shining, luminous.
Որոյ լոյսն՝ճրագն՝ լապտերն է վառեալ. կամ Որպէս զլոյս վառեալ. լուսաբորբոք.
Հանդերձ լուսաւառ ղամպարաջահ վարուք իմաստուն կուսանաց. (Խոր. հռիփս.։)
illumination.
Վառումն լուսոյ. պայծառութեան լուսազարդ. լուցմունք ճրագաց.
surrounded by a bright array;
— երկնային թռչունք, angels.
(եթէ չիցէ գրելի Լուսատու) Լուսաւոր ըստ իմիք, կամ պայծառ մասն լուսնի իբր թափաւցիկ. որ ըստ կարծեաց ոմանց յառջնոց այսպէս բացատրիւր.
lucid, very clear.
Ի լուսատարր օդոց. (Ուռպել.։)
like the light, clear, bright, brilliant;
beautiful.
φωτοειδής luciformis, lucidus. Որ ունիցի զտեսակ՝ զտեսիլ՝ կամ ղնմանութիւն լուսոյ. Լուսատեսիլ. Լուսաձեւ. լուսամպ. լուսի նման.
Լուսատեսակ զօրութիւն, կամ ամպ, պատմուճան, զգեստ, առաքինութիւն, խոստովանութիւն, փառք. (ՃՃ.։ Խոր. հռիփս.։ Գանձ.։ Սարգ. ստէպ։)
Պատանեակս լուսատեսակս՝ սպասաւորս ուրախութեան. (Արծր. ՟Ե. 7։)
լուսապէս. պայծառապէս.
Զհոգին նորոգեն օր ըստ օրէ, եւ լուսատեսակ զարդարեն. (Սարգ. ՟ա. պ. ՟Ժ։)
cf. Լուսատեսակ.
Զարհուրեալ տագնապեցան հովիւքնի լուսատեսիլ հրեշտակին ճառագայթիցն. (Կիւրղ. ղկ.։)
Բանն լուսատեսիլ՝ նախ խոհականաւն խոկոյ, եւ ապա գործէ զխոկացեալն. (Տօնակ.։)
cf. Լուսատեսակ.
Աստեղայ լուսատեսիկ նշան կենսատուխաչին։ Զլուսատեսիկ եւ զերկնաւոր պսակն. (Փարպ.։)
that gives light, enlightening;
— լինել, to teach, to enlighten, to illuminate;
— աշտարակ, light-house;
—ք, the stars.
Լուսատուն ցեղի՝ մերոյս ամենի զազգէն պարգեւի. (Գանձ.։)
Ծածուկ հաւաքման բանին իբր լուսատու ձորձով պատեցար. իմա՛ լուսափայլ, շողշողեալ, պայծառ։
window, casement;
baptistery;
—ք, the eyes.
Որպէս Պատուհան. լուսամուտ. լուսանցոյց. լուսանցք.
Ընդունարան կամ գործի լուսոյ եւ լուսաւորութեան, որպէս Աչք.
Զմուտս լուսարանի պատուհանին անձկութեան նշուղիցն. (Նար. ՟Ծ՟Բ։)
Նկատէր զլուսարանս պատուհանացն (վառ վառիա)։ Արարին երրորդ լուսարանս բաղանեացն. (ՃՃ.։)
Եւ որպէս φωτιστήριον. baptisterium. Աւազան մկրտութեան (որ կոչի եւ Լուսաւորութիւն). մկրտարան. եւ Եկեղեցի.
Ի սմին աղօթանուէր լուսարան կենաց փրկութեան բարեաց։ Որպէս յիջումն լուսարանի սուրբ աւազանին՝ լուացմամբ մարմնոյ. (Նար. ՟Հ՟Ե. ՟Ղ՟Գ։)
sacristan, vestry-clerk, sexton.
screen, fire-screen;
shade.
Յեսու նաւեայ՝ տիպ անորակն (յիսուսի), ի գայիսոնն այն լուսարգելին. (Գանձ.։)
sun-lit, bright, splendid.
Լուսարբի ամպով առ ի նոցանէ պատուեալ համբարձար. (Նար. կուս.։)
cf. Լուսաւորեմ.
Զօր սուրբ կերակրէին հսկելով յերեկոյէ առանց քնոյ լուսացուցանէին յեկեղեցւոջն յաղօթս. (Վրք. հց. ՟Ը. ձ.) (տպ. անցուցանէին)։
clear, bright, brilliant;
luminaries, stars;
apostles, prophets, doctors;
— առնել, cf. Լուսաւորեմ.
φωτεινός lucidus λαμπρός splendidus. Ունակ լուսոյ յիւրմէ. եւ Հաջորդ լուսոյ. (որ զգալի եւ որ իմանալի) պայծառ. լուսափայլ անաղօտ. Մաքուր. ջինջ. յստակ. փայլուն. եւ Լուսատու.
Ամպ լուսաւոր։ Լուսաւոր եւ անթառամ է իմաստութիւն. (Մտթ. ՟Ժ՟Է. 5։ Իմ ՟Զ. 13։)
Լուսաւոր պսակք, կամ ականք. կամ պայծառութիւն, վառումն. կամ զգեստ, ճանապարհ, վարդպետութիւն, արդարութիւն, պատուիրան, վարք, միտք, խորհուրդ, բան. (Յճխ.։ Զենոբ.։ Պիտ.։ Յհ. կթ.։ Խոսր.։ նար։ Մագ. եւ այլն։)
Եւ են ներհակք. սրպէս լուսաւոր, եւ կոյր քանզի մին է լուսաւոր իբր յունէլոյն. (Դամասկ.։)
ԼՈՒՍԱՒՈՐ ԱՌՆԵԼ. φωτίζω illumino. Լուսաւորել լուսատու լինել. պայծառացուցանել. Յայտնի լինել.
կարգեցեր զլուսաւորս ի պէտս։ Լուսաւորքն լբրեւ ճրագունք լուցեալք։ Զերկինս լուսաւորօքդ։ Զլուսաւորսն խաւարեցուցեր. կամ լուսացուցանելով. (Ագաթ.։ Եզնիկ.։ Պիտ.։ Շար.։ եւ Խոր.։)
Ի խոնարհիլ լուսաւորին (ընդ երեկս)։ Ի սպառումն լուսաւորին մեծի (ի մուտս արեւու). (Տօնակ.։)
Նմանութեամբ՝ Առաքեալք, մարգարէք, վարդապետք եւ այլն.
Աստեղապէս ուղղիչք եւ առաջնորդիչք, պայծառափայլ լուսաւորք. (Նար. առաք.։)
Յորոց միջի երեւիցիք իբրեւ լուսաւորք յաշխարհի. (Փիլիպ. ՟Բ. 15։)
very luminous, most splendid;
—, —ս ad. clearly, evidently, in the clearest manner.
φωτεινότερος lucidior. Առաւել լուսաւոր. պայծառագոյն.
Զի քեզ լուսաւորագոյնընդելուցանիցես պսակ։ Լուսաւորագոյն եւսառաջնորդութիւն զազգի զայլոց գտանել։ Որ քան զճառագայթսն եւ լուսաւորագոյն էր. (Ոսկ. մ. ՟Ա. 18։ Ոսկ. յհ. ՟Ա. 12։ եւ Ոսկ. գով. պօղոսի.։)
Կամ Յստակագոյն. պարզագոյն. յայտնագոյն.
Լուսաւորագոյնս պատմէ, կամ աւանդէ. (Ագաթ.։ Եւս. քր. ՟Ա։)
Ե՛ւս լուսաւորագոյն ասէ. (Սարգ. ՟ա. պ. ՟Է։ Սարգ. ՟ա. յհ. ՟Զ։)
enlightened-mind;
intelligent.
Թարգմանի լուսաւորամիտք. (Եւս. պտմ. ՟Զ. 41։)
to illuminate, to make light, to render clear, to brighten;
to enlighten, to illumine;
to light, to kindle;
to make serene;
to restore to sight, to open the eyes of;
to manifest;
to shine, to glitter, to sparkle, to brighten.
Ամենայն աշխարհ պայծառացեալ լուսով լուսաւորէր. (Իմ. ՟Ժ՟Է. 19։)
φωτίζω illumino, illustro. եւս եւ ըստ յն. չ. λάμπω, φαίνω, φαίνομαι splendeo, luceo, appareo. Լուսով զարդարել. պայծառացուցանել. լուսաւոր առնել. լուսատու լինել. փարատել զխաւար զգալի կամ իմանալի. լոյս տալ աչաց կամ մտաց.
Ճրագն նշողիւք լուսաւորիսցէ զքեզ։ Քաղաքին չէին պէտք արեգական լուսնի, զի լուսաւորեսցեն զնա։ Լոյսն արդարութեան ոչ լուսաւորեաց զմեզ։ Դու տէր լուսաւորեսցես ինձ զխաւար իմ.եւ այլն։
Լուսաւորել զաս կուրին, կամ զկոյրն. զաս հոգւոյ կամ սրտից. զխաւարեալս մեղօք։ Լուսաւորեա՛ եւ զիս հոգւով։ Անճառ լուսով լուսաւորապես զհաւատացեալս. (Ոսկ.։ Նանայ.։ Լմբ.։ Նար.։ Շար.։)
Եւ Յայտնել. ցուցանել. ծանուցանել. պարզել. բացայայտել. բանալ. Ոչ լուսաւորէր մեզ զայն ամենայն. (Դտ. ՟Ժ՟Գ. 23։)
Արարչիդ բան լուսաւորեաց։ Զանպակաս լրութիւն անհասիդ յայտնեալ աշխարհի լուսաւորեցեր։ Իմաստք արուեստից բարձրեալ բժշկիդ բարեհռչակեալ լուսաւորեսցին. (Նար. ՟Հ՟Ա.. ՟Ղ՟Գ. եւ ՟Թ։)
Ահաւասիկ լուսաւորեաց զպատրուակաւ ասացեալսն. Յաւելուած բանիս լուսաւորէ զասացեալսդ. (Լմբ. սղ. եւ Լմբ. ժղ.։)
Այնպէս լուսաւորեսցէ լոյս ձեր առաջի մարդկան։ Լուսաւորեցան երեսք նորա իբրեւ զարեգակն. (Մտթ. ՟Ե. 16։ ՟Ժ՟Է. 2։)
cf. Լուսաւորեմ.
Լուսաւորեցուցանէ զանձն որպէս զարեգարն. (Մեսր. երէց.։)
illuminator;
սուրբ Գրիգոր՝ — Հայաստանեայց, St. Gregory, the illuminator of the Armenian nation.
φωτιστήρ, φωστήρ, φωταγωγός, -ών , ἑπιφαύσκων iluminator, illustrans եւ այլն. Լուսաւորօղ. լուսատու. որ լուսաւորէ զգալի կամ իմանալի լուով. ուսուցիչ լուսաւոր վարդապետութիւն, պայծառացուցիչ. դարձուցիչ ի խաւարէ ի լոյս. կրթօղ ի հաւատս, եւմկրտօղ եւ ծնօղ յորդիս լուսոյ։ Քանզի ասի զլուսաւորաց երկնից.
Զքահանայից, եւ զվարդապետաց.
Լուսաւորիչքն՝ վերագոյն վարդապետութեամբ, որպէս քահանայք, եւ սարկաւագունք. (Մաքս. ի դիոն.։)
Լուսաւորիչքն աշխարհի եւ առաջնորդքն եկեղեցւոյ քահանայապետք սուրբք գրով աւանդեցին, (Վրք.հց. ՟Ա։)
Առաւել զառաքելոց. եւ առանձինն զպետրոսէ՝ եւ պօղոսէ որպէս զերկուց լուսաւորաց յերկինս.
Եւ սեպհականեալ կոչմամբ՝ զսրբոյն գրիգորէ, որ լուսաւորեաց զհայաստանեալքս առ հասարակ.
Որպէս եւ Սիկիլիացիք լուսաւորիչ իւրեանց գիտեն զսուրբն բագարատ։ (Հ=Յ. յուլ. ՟Ժ՟Դ.։)
light, brightness, glare, splendour;
illumination.
φασῦσις, φωτισμός illuminatio, illustratio λαμπρότης splendor φωτοδοσία luminis datio եւ այլն. Լուսաւորն գոլ. պայծառութիւն փայլումն. լոյս. (զգալի կամ իմանալի).
Իմաստունք ծագեսցեն իբրեւ զլուսաւորութիւն ի հաստատութեան։ Փառօք մեծօք եւ լուսաւորութեամբ ի յաւիտենականէն։ Ցուցցէ աստուած ի ներքոյ երկնից զամենայն լուսաւորութիւնս քո։ Առաւել քան զլուսաւորութիւն արեգական։ Զի մի ծագեսցէ ի նոսա լուսաւորութիւն աւետարանի։ Ի լուսաւորութիւն գիտուոթեան փառացն աստուծոյ։ Լուսաւորութիւն նմանեալ ականց պատուականաց.եւ այլն։
Զիշխանականն եւ գերիշխանական աստուածապետութեանն հօր լուսաւորութիւն։ Աստուածապետութեանն լուսաւորութեամբ մաքրի։ Մականունութիւն քերովբէին, գերագունին լուսաւորութեան ընդունական. (Դիոն. ստէպ.) (յն. φωτοδοσία լուսատուութիւն, կամ լուսատրութիւն. գուցէ եւ ի հյ. մարթ է այնպէս վերծանել։)
Մտանեն ընդ ականջս պէսպէս լուսաւորութիւնք. (Վահր. յար.։)
ԼՈՒՍԱՒՈՐՈՒԹԻՒՆ. դարձ ի խաւարէ կռապաշտութեան ի լոյս աստուածագիտութեան. եւ Հոգեւորապէս լուսաւորիլն ի ներքուստ.
Զմերոյ լուսաւորութեանցն լուսաւոր վերակացուէ ճառելով։ նախաշաւղի եւ լուսաւորութեանցն նահապետի սրբոյն գրիգորի. (Խոր. ՟Բ. 89. Յհ. կթ.։)
պարգեւ կոչեմք, շնորհ, մկրտութիւն, օծումն, լուսաւորութիւն։ Օծումն որպէս քահանայական եւ թագաւորական. լուսաւորութիւն՝ իբրեւ զպայծառութիւն. եւ այլն. (Ածաբ. մկրտ.։)
shining with light, resplendent, glittering, refulgent, dazzling.
λαμπρός lucidus, fulgens, praeclarus σαφέστερος apertior, clarior. Լուսով կամ որպէս զլոյս փայլեալ. լուսապայծառ. շողշողեալ. պայծառ. մաքուր. յստակ. պարզ. յայտնի.
Եցոյց նոցա զհանդերձս լուսափայլս յառաջ քան զմերկութիւն իւր. (Եփր. այլակերպ.։)
Մաքուր եւ լուսափայլ հանդերձիւք. (Սարգ. ՟բ. պ. ՟Ա։)
Ողջոյն տայ ձեզ լուսափայլ եպիսկոպոսն պօղիկարպոս. յն. արժանավայելուչ. (Ածազգ. ՟Ը։)
to shine, to shed light, to be brilliant.
ԼՈՒՍԱՓԱՅԼԵՄ ԼՈՒՍԱՓԱՅԼԻՄ. λάμπω, ἑλλαμπρύνομαι , φαίνω splendeo, luceo στίλβω, ἁπαυγάζω fulgeo. Լուսափայլ լինել. պայծառանալ. լուսաւորիլ. շողշողել.
Այսպէս իմասցի զինքն, եւ զոր նախ քան զինքն, յորմէ լուսափայլեացն. (Մաքս. ի դիոն.։)
Արեգականման լուսափայլեալք երեւէին. (Փարպ.։)
Իիւսին պսակք զանազանեալ, եւ պատմուճանք լուսափայլեալ։ լուսափայլեալ դիմօք աստուածահրաշ տեսլեամբ. (Շար.։)
cf. Լուսափայլեմ.
ԼՈՒՍԱՓԱՅԼԵՄ ԼՈՒՍԱՓԱՅԼԻՄ. λάμπω, ἑλλαμπρύνομαι , φαίνω splendeo, luceo στίλβω, ἁπαυγάζω fulgeo. Լուսափայլ լինել. պայծառանալ. լուսաւորիլ. շողշողել.
Այսպէս իմասցի զինքն, եւ զոր նախ քան զինքն, յորմէ լուսափայլեացն. (Մաքս. ի դիոն.։)
Արեգականման լուսափայլեալք երեւէին. (Փարպ.։)
Իիւսին պսակք զանազանեալ, եւ պատմուճանք լուսափայլեալ։ լուսափայլեալ դիմօք աստուածահրաշ տեսլեամբ. (Շար.։)
light, brightness, splendour;
lustre;
perspicuity.
ἕλλαμψις illustratio եւ այլն. Լուսափայլ գոլն առնելն. շողշողումն. ցոլունք. նշոյլք. լուսաւորութիւն. պայծառութիւն (զգալի կամ իմանալի, պէսպէս առմամբ)
Լաւագոյն արժանաւորին վասն նախ ի նոսա լինելոյ աստուածապետականին լուսափայլութեան։ Ի կատարողպետականէն լուսափայլութենէ քահանայապետեալ։ Զիւրոյն լուսափայլութեան սրբազնագործել խորհուրդս. (դիոն։ ստէպ։ Մաքս. անդ։ Շ. հրեշտ.։)
Ազդեցութիւն սուրբ հոգւոյն, եւ նորին լուսափայլութիւն։ Հեղեալ ի յետինս զլուսափայլութիւնս։ Յայտեա՛ կրկին շնորհ լուսափայլութեան։ Լուսափայլութիւն աստուծոյ, կամ գիտութեանն աստուծոյ։ Ըստ յարացուցի արեգականդ ճառագայթից. զի սա որպէս զարտաքին էքս լուսափայլութեամբն պարփակէ, եւ այլն. (Լմբ. սղ. եւ Լմբ. պտրգ. ստէպ։)
Ի լուսափայլութիւն վերին զօրութեանցն կերպարանի. (Փարպ.։)
Անմարմնական լուսափայլութեանցն պարուց. (Անան. եկեղ։)
Յերկրորդ դէմս՝ ի մշանակ պատուոյ ասի.
Ըստ գեղեցիկ խնդրոյ քում լուսափայլութեան՝ պետականդ։ Խնդրեմք ի քումմէ լուսափայլութենէդ. (Մագ. ՟Գ. ՟Ի՟Ե։)
brilliant, luminous;
splendid, illustrious;
—ք burning and shining light.
Փառազարդեալ լուսով. լուսահրաշ. լուսափայլ. եւ Սպիտակափայլ.
Ի մայրն իմ լուափառ (յեկեղեցի)։ Հուրս լուսափառ եւ աստուածաձիր։ Սպիտակափայլ լուսափառ դաշտի քարտենիդ. (Նար. ՟Հ՟Ե. ՟Ղ՟Գ. եւ յիշ։)
Լուսափառ պսակ եդ ի գլուխ հաւատացելոց. (Տօնակ.։)
having very white plumage.
Լուսաւոր եւ պայծառ կամ փայլուն փետրովք.
Ի գունդն քրիստոսի թռուցեալք ի լուսափետուր եւ ի սպիտակերամն աղաւնեաց. (Ագաթ.։)
bright, celestial, angelic;
—ք, angels.
Լուսեղէն յարկք, կամ խորան, առագաստ. (Ագաթ.։ Խոսր.։ Շար. ստէպ։)
Զօրս չքնաղակերպ լուսեղէնս. (Լմբ. սղ.։)
optic nerves.
Երակք լուսարանաց. ջիղք յուղղոյ իջեալք յաչս ի պէտս տեսութեան.
Լինի օդ գործարան ական առ ի տեսեցելոյն գիտութիւն. այնպիսի՝ որպէս ենխելացն լուսերակք. այսինքն ուղղոյն ջիլքն. որպէս դնի ի յն. (Նիւս. բն. ՟Է։)