entrance-door, portal;
vestibule;
commencement.
Կացոյց զիս ի նախադուռն դրանն ներքնոյ. (Եզեկ. ՟Ը. 3։)
Օրս (բարեկենդանի) նախադուռն է պահոց։ Ոչ ոք ի նախադրունսն պղծեալ՝ արժանաւորի մտանել ի սրբութիւնսն. (Բրս. պհ. ՟Բ։)
Աբրահամ նախադուռն իմն բարեպաշտութեան հաստատեցաւ։ Այս է նախադուռն կրթարանիս. (Պիտ.։)
gizzard.
χοιράς struma. Պարկ մաշկեղէն՝ որպէս նախադուռն ստամոքաց ի թռչունս, եւ յորոճօղ կենդանիս՝ այլ եւ այլ օրինակաւ. զի անդր իջանէ նախ խածեալն եւ կերեալն. կտնառք.
jamb, threshold;
door-posts;
portal, entry.
ԴՐԱՆԴ ԴՐԱՆԴԻ. πρόθυρον, θύρα vestibulum, limen, postis, ostium Առաջք դրան. նախադուռն. արտաքին դուրք. եւ Դուռն. անցք կամ մուտ դրան, բարաւորք, սեամք.
cf. Դրանդ.
ԴՐԱՆԴ ԴՐԱՆԴԻ. Առաջք դրան. նախադուռն. արտաքին դուրք. եւ Դուռն. անցք կամ մուտ դրան, բարաւորք, սեամք.
portico, porch.
Գաւիթ, (իբր ի չափ անդոյ միոյ). նախադուռն տան. արտաքին սրահ. προπύλαιον, πρόθυρον, vestibulum. ավլու, հայաթ.
gymnasium.
Այս է նախադուռն կրթարանիս։ Զայս առադրելով գաղափար կրթարանիս. (Պիտ. վերջ։)
forehead;
— շինուածոց, face, front, frontispiece, elevation;
— գրոց, frontispiece, title-page;
եռանկիւնի —, fronton, pediment;
— զօրու, բանակի, army drawn up in order of battle, troops in battle-array;
rank, file, order;
— առ —, face to face, vis-à-vis, front to front;
— լայն ցցուեալ, ճաղատ, խորշոմեալ, սպառնալից, large, protruding, bold, wrinkled, threatening -;
զ— հարկանել, to strike oneʼs -;
յորինել, յարդարել կազմել, վառել զ—ն, to draw up in line of battle, to put in battle array, to offer battle, to face;
— տալ, ի — մը տանել, —ս դնել, to attack the enemy in front, to fight, to combat;
ելանել ի —, to engage in conflict, to attack, to assault;
անկանել ի —ու, to be left dead on the spot;
ի — եհան ընդդէմ նոցա, he opposed them with;
յառաջնում անդ —ու, in the first action or combat;
— նորա նսեմանայ, his countenance becomes gloomy.
preface, preliminary dissertation;
design, project;
preposition.
πρόθεσις, προθήκη praepositio, propositum, propositio. Նախադրեալ բան. նախակարգեալ ինչ. առաջադրութիւն. կամք. վճիռ. եւ Սկզբնաւորութիւն. նախադուռն բանից. նախաշաւիղ ասացուած. յառաջաբան.
presumptuous, arrogant;
—ք, portal.
fore-runner, precursor;
preliminary, introduction.
ՆԱԽԱՇԱՒԻՂ կամ ՆԱԽԱՇԱՒԵՂ. πρόοδος progressus, -ssio προοίμιον prooemium, praeludium. Նախկին շաւիղ. ելք ի ճանապարհ. նախադուռն. սկզբնաւորութիւն իրաց եւ բանից. յառաջաբան.
exordium, preamble, prologue, prolegomena.
introduction.
εἱσαγωγή isagoge, introductio, inductio, institutio. Ներածելն կամ մուծանելն, իլն. մուտք. նախադուռն. նախաշաւիղ. նախակրթութիւն. ներվարժութիւն. սկզբնաւորութիւն եւ սկզբունք, հմտութեանց, մտածութեանց, սովորութեանց, եւ այլն.
side chamber;
projecture, balcony, verandah, belvedere, terrace;
porch.
Եւ նախադուռն. գաւիթ. բակ. հայաթ.
cf. Պատշգամ.
Եւ նախադուռն. գաւիթ. բակ. հայաթ.
first;
firstly, in the first place, at first;
— քան, before, ere;
— քան զամենայն, first of all.
«առաջ, առաջուց. 2. գլխաւոր, հինը. առաջինը» ՍԳր. Եւս. քր. որից ածանցուած են բազմաթիւ բառեր (ԱԲ ունի 409 ձև) որոնց մեծագոյն մասը յետին է. ընտիր բա-ռերից յիշենք օր. նախաբարբառ Եզն. նա-խաբոյս Բուզ. նախադուռն Եզեկ. ը. 3. նա-խադիպիլ Ագաթ. նախաթոռ ՍԳր. նախակերտ Եւս. քր. նախաչար Սեբեր. նախավկայ Ա-գաթ. նախամեծար Ոսկ. նախանկար Ոսկ. ա-տիմ. նախնի ՍԳր. Եւս. քր. նախնական Ա-գաթ. ևն։ Յետին ձևերի մէջ կարևոր են նա-խան «երախայրիք, նուբար» Կանոն. նախկի Պղատ. օրին. Պրպմ. նախկին Արիստ. Յհ. իմ. ատ. նախուստ Պղատ. օրին. նախորդ (նոր բառ), նախակ «առաջնակարգ դիրք կամ պաշտօն» Տիմոթ. կուզ, էջ 222, 255. նախնի «իշխան, սատրապ (Կիլիկիոյ Հայոց)» Սմբ. դատ. 104. նոր գրականում շինուած բառեր են՝ նախաբան, նախագահական, նախագա-ւիթ, նախագուշակել, նախազգալ, նախա-զգացում, նախազգուշական, նախազգուշաց-նել, նախակարապետ, նախահարիւ, նախա-ձեռնարկ, նախաճաշ, նախաճաշել, նախա-ճաշիկ, նախամասնիկ, նախամտածութիւն, նախամտածուած, նախապաշարել, նախա-պաշարմունք, նախապատմական, նախասեն-եակ, նախասիրած, նախասրահ, նախատառ, նախաքրիստոնէական, նախընթրիք, նախ-ինտրական, նախընտրութիւն, նախնաբար, նախնականութիւն, նախորդ, նախորդել, նախօրօք, նախօրեակ ևն։