Definitions containing the research հանդերձ : 1401 results

Տէրունական, ի, աց

adj.

Lord's, dominical;
— աղօթք, the Lord's prayer;
— տուն, church;
— օր, sunday;
— գիրք, Holy Scriptures.

· Calfa

NBHL (1)

Անհասանելի տէրունական յայտնութիւնն աշխարհի ծագեցաւ։ Առաքեալն պօղոս զմիաւորութիւն տէրութեանն զոր ունի տէրունականն մարդ հանդերձ աստուածեղէնն բանիւ, ծայրագոյն նշանակեաց։ Վնասակարս առ տնօրինականսն տէրունականս։ Զտէրունականն մի՛ մոռանայք (պատուէր). (Շար.։ Աթ. ՟Ը։ Նար. ՟Ի՟Է. ՟Հ՟Բ։)


Տես, ոյ

s.

sight, view;
spectacle, scene;
aspect, look, figure, face;
vision, apparition;
visit;
ի — երթալ, to go to see, to call upon, to pay a visit to;
չ-ոյն առնել, to pretend not to see;
— առնել ի բանակն, to send forth spies;
ակն ունիմք — ոյն աստուծոյ, we desire to see God;
եկն ի — իմ, he came to see me, he called upon me.

· Calfa


Քաջակազմ

adj.

well prepared, dressed;
strong constitutioned.

· Calfa

NBHL (1)

Քաջ կազմեալ. բարւոք հանդերձեալ. պնդակազմ. քաջայարմար.


Քաջայարմար

adj.

very suitable, becoming, very fit or proper, apt, appropriate.

· Calfa

NBHL (1)

Քաջայարմար վայելչականօք ի կրկնոցս վերջաւորս փողփողեալս։ Պայծ առանայ եւ արեգակն՝ հանդերձ բոլոր եւ քաջայարմար աստեղօք. (Անան. եկեղ.։ Զքր. կթ.։)


Քաջայոյս

adj.

full of hope, well secured, in good hopes, full of faith or reliance.

· Calfa

NBHL (1)

Սա քաջայոյս եղեալ ուղղութեամբ հանդերձ՝ կոչէ զԱստուած. (Խոր. ՟Ա. 3։)


Քաջութիւն, ութեան

s.

valour, courage, bravery, manhood, gallantry;
stoutness, vigour, force;
exploit, achievement, heroic acts;
virtue, nobility, integrity;
քաջութեամբ, bravely, manfully, stoutly, courageously, valiantly, valorously;
ստոյգ —, true courage;
— ցուցանել, to display courage;
— առնուլ, to take heart, to cheer up.

· Calfa

NBHL (1)

Լա՛ւ է անզաւակութիւն հանդերձ քաջութեամբ։ ըզփառս իմ այլում ոչ տաց, եւ ո՛չ զքաջութիւնս իմ դրօշելոց։ Տացեն զփառս Աստուածոյ, եւ զքաջութիւն նորա կղզիք պատմեսցեն։ Քաջութեամբ փոխեցայց յաշխարհէ աստի, զի արժանի իմոյ ծերութեանս երեւեցայց։ Իբրու թէ անձին զօրութեամբ ինչ, կամ քաջութեմբ (յն. բարեպաշտութեամբ) արարեալ իցէ զգնալդ դմա. եւ այլն։


Քարաման

s.

cross-shaped distaff.

· Calfa

NBHL (1)

Ի տեղի արօտական ըզտուցն գտանէր զհնացեալ ստեւն, եւ առեալ զայն փայտիւ նիւթէր քարամանիւ, եւ տայր ի խորանաբնակ հովիւսն. եւ նոքա արարին զնիւթն զայն նմա հանդերձ զօրէն քրձի. եւ ի նմին հատեալ օձիս՝ ագանէր քրձազգեաց լինելով. (Եպիփ. ծն.։)


Քարշեմ, եցի

va.

to draw, to drag, to pull or haul about, to drag along, to lead away;
— յինքն, to attract, to win, to gain or bring over;
— ընդ գետին, to drag on the ground;
— առ դատաւորն, to lead or drag before the judge, to bring to justice;
յարտասուս —, to stir to pity, to affect, to move;
— զոք, to defame, to slander, to bite.

· Calfa

NBHL (1)

Քարշել զնոս ընդ երկիր։ Քարշեսցո՛ւք զնոսա (պարանօք) մինչեւ ցհեղեատս։ Ի գնացս իւրեանց քարշէին զստորոտս նւրեանց։ Քարշէին զգործիսն հանդերձ ձկամբքն։ Քարշեալ զարս եւ զկանայս մատնէր ի բանտ։ Քարշել առ քաղաքապետսն, կամ առ դատաւորն, կամ ի դատաստան, կամ ի տեղւոջէ իւրմէ. կամ ի վայր. կամ ի ներքուստ արտաքս, կամ արտաքս քան զքաղաքն. կամ զմարմինս փշովք։ Տուտն նորա քարշէր զերրորդ մասն աստեղաց։ Քարշեա՛ զալիս քո. եւ այլն։


Քաւչապետ

cf. Քահանայապետ.

· Calfa

NBHL (1)

Ժորովրդեանն հանդերձ քաւչապետաւն՝ եղեալն յեկեղեցին մուտ. (Մաքս. եկեղ.։)


Քէն, քինու

s.

rancour inveterate hate, spite, ill-will, resentment;
revenge;
— ի վրիժուց, out of or from hatred;
— պահել, ի —ս մտանել, to bear or owe a grudge, to bear malice or ill-will, to bear hard;
— ի մտի ունել, to keep alive resentment for an injury;
— ունել ընդ ումեք, to have a grudge or spite against;
հանել զվրէժ քինու, խնդրել զ— վրիժուց, to by revenged, to revenge oneself.

· Calfa

NBHL (1)

պ. քին, քիյն, քիյնէ. ἑκκότημα ira, odium βασκανία invidia. Ոխ. ոխակալութիւն. ատելութիւն. վրէժ. ոգի չարչար վրէժխնդրութեան՝ հանդերձ մախանօք. (զի եւ քանա, ըստ երբ. է նախանձ)


Քղանցք, ցից

s.

skirt of a cloak, lappet of a coat, border, tail;
fringe, trimming.

· Calfa

NBHL (2)

Ի քաղանցս հանդերձի նորա մերձեսցին. (Մտթ. ՟Ժ՟Դ. 26։ ՟Ի՟Գ. 5։ Մրկ. ՟Զ. 56։ Ղկ. ՟Ը. 44։)

κράσπεδον (լծ. գրատք, որ գրի եւ գրաստք) fimbria. Դրօշակ՝ տուտն՝ ծոպ՝ վերջք հանդերձից.


Քոյր, քեռ, քերբ, քորք, քերց

s.

sister;
nun.

· Calfa

NBHL (2)

Քոյր թովբելայ՝ նոյեմա։ Ասասցես, թէ քոյր նորա եմ։ Ետես ի ձեռսն քեռ իւրոյ։ Լուաւ յռեբեկայ քռէ իւրմէ։ Կին առ քերբ (կամ քեռբ) իւրով մի՛ առցունուս։ Զեղբայրս իմ եւ զքորս իմ։ Ասէ ցնա տուբիթ, մի՛ լցի քեզ տրամութիւն՝ քոյր։ Քո՛յր մեր հարսն։ Քո՛յր իմ հարսն եւ այլն։ Բայց եւ ծնողաց մեր հանդերձ քերբ՝ լիցի յիշումն յաւուր աներբ. (Շ. յիշ. սողոմ.։)

եղբօր եւ քօր որդին։ Որդիքն եւ որ ժառանգեն զնա հանդերձ քուերբն. (Մխ. դտ.։)


Քուրձ, քրձի

s.

hair-cloth, sackcloth;
sack;
— զգենուլ, to put on, or to wear hair-cloth.

· Calfa

NBHL (1)

Պատառեաց զհանդերձս իւր, եւ քուրձ զգեաւ ի վերայ միջոյ իւրոյ։ Դնել զարծաթն իւրաքանչիւր ի քրձի իւրում։ Ի թափելն զքուրձ իւրեանց։ Կայր ծրար արծաթոյ ի քրձի իւրեանց։ Կայր արծաթն ի բերան քրձի իւրոյ։ Յամենայն փայտեղէ անօթոյ, կամ ի հանդերձէ, կամ ի մաշկէ, կամ ի քրձէ։ Առին քուրձս հնեալս ի վերայ ուսոց իւրեանց։ Զգեցարու՛ք քուրձ, եւ կոծեարու՛ք։ Արկին քուրձ զմիջովք իւրեանց։ Թօթափէին զքուրձսն առաջի տեառն։ Եւ զսրբութիւ սեղանօքն քուրձ արկանէի.եւ այլն։


Քրիստոսակրօն

cf. Քրիստոսադաւան;
living like a christian.

· Calfa


Քրձեայ, էի, ից

cf. Քրձեղէն.

· Calfa

NBHL (1)

Ոչ կարես բառնալ զայդպիսի քրձեղէն հանդերձ։ Բնակեալ էին ի վրանս քրձեղէնս. (Վրք. հց. ՟Ժ՟Դ։ Եփր. մնաց.։)


Քրձեղէն, ղինի, նաց

adj. s.

made of sack-cloth;
cf. Քուրձ.

· Calfa

NBHL (1)

Ոչ կարես բառնալ զայդպիսի քրձեղէն հանդերձ։ Բնակեալ էին ի վրանս քրձեղէնս. (Վրք. հց. ՟Ժ՟Դ։ Եփր. մնաց.։)


Քքուիմ, եցայ

vn.

to moan, to howl, to sigh;
to be agitated, confused;
to laugh out loud;
cf. Քրքուիմ.

· Calfa

NBHL (1)

Մի՛ քքուել կարի ընդ պէսպէս եւ ազգի ազգի հանդերձս։ Զմորթս դեսպակացն օծանեն, յորում նստինն եւ քքուինն. (Ոսկ. մ. ՟Ա. 22։ եւ Ոսկ. փիլիպ. ՟Ժ։)


Օդ, ոյ, ի

s.

air;
weather;
wind, light wind, breeze;
shoe, boot, half-boot;
կանացի օդք, lady's boot;
պարղ, անոյշ or քաղցրասիւք, բարեխառն, հանդարտ, գեղեցիկ, լապ, զով, ծծելի օդ, serene, mild, temperate, calm, fine, good, cool, breathable air or weather;
ցուրտ, չոր, փոփոխական, անհաստատ, վատ, վնասակար, վատառողջ, ժանտ, ապականեալ, խոնաւ, ամպամած, մրըրկայոյզ օդ, cold, dry, changeable, inconstant, bad weather;
deadly or deleterious, unwholesome, infectious, corrupt or foul air or atmosphere;
damp, overcast or cloudy, tempestuous or stormy weather;
կածք օդոյ, the injuries of the weather;
յօդս, ընդ օդս, in vain, vainly, sillily;
at venture or random;
բանք, խորհուրքդ ընդ օդս, idle talk, silly words, empty discourse, vain, extravagant designs, castles in the air;
ընդ օդս խօսել, հարկանել, to talk idly, to beat the wind, to talk to the winds;
— առնուլ, to air oneself, to take an airing or walk;
— փոխել, to have a change of air, to go abroad, to go into the country;
թօնուտ են օդք, we shall have rain;
խաղաղին, պարղին օդք, it is getting fair again, it is clearing up;
cf. Հողմ.

· Calfa

NBHL (1)

Առնուլ հանդերձ կամ օդ՝ որպէս եւ իցէ. (Բրս. հց.։)


Օդենի, նւոյ, նեաց

s. adj.

sheepskin with the wool on;
sheepskin, of sheepskin.

· Calfa

NBHL (2)

Սոքա օդենօք (այսինքն հանդերձիւք ոչխարաց) կարպարանեալք՝ զհօտսն փողոտեն։ Դաւաճանօղ նենգաւոր, եւ գայլ օդենեօք զինեալ. (Երզն. մտթ.։ Դիոն. թղթ.։)

ասու հանդերձիցն նմանել, որք յոլովակի մեռեալ օդենացն են պտուղք. (Մեկն. ղեւտ.։)


Օդի, օդւոյ, օդիք, օդեաց

s.

sheep.

· Calfa

NBHL (1)

զի՞նչ օդին է, եւ կամ զի՞նչ այծին։ Ի հանդերձէ քումմէ ճանաչէ զքեզ, եթէ դու օդի ես. (Կոչ. ՟Ժ՟Ե։)


Օթոց, աց

s.

sleeping-place, bedroom;
blanket;
carpet, tapestry, hangings, arras;
cf. Վերարկու.

· Calfa

NBHL (1)

ՕԹՈՑ. ἰμάτιον ἁμπεχόνη, ἑσθής cultus corporis vestitus, vestis. Ծածկոյթ ո՛րպիսի եւ է. արկանելի. վերարկու. ձորձ. զգեստ. հանդերձ. կրակոց.


Օժանդակ, աց

adj.

aiding, helping, assisting, auxiliary, subsidiary;
confer derate, allied;
— — բայ, auxiliary verb.

· Calfa

NBHL (1)

զորոյ զպէսպէս վկայութիւնս հանդերձեալ բանն առցէ օժանդակ. (Լմբ. պտրգ.։)


Օձիք, ձեաց

s.

collar;
— շապկաց, shirt-collar;
զօձիս պատառել, to rend one's garments.

· Calfa

NBHL (1)

περιστόμιον peristomium, orificium. Օձաձեւ դալար հանդերձից ի ձագ վերին, որ պատէ զպարանոցն. վերնաբերան կամ շուրթն պատմուճանի. ժապաւէն. ափն. եախա, եագա (լծ. վակաս).


Օճառ, աց

s.

soap;
cf. Օշնան;
cf. Աճառ;
bride's dress, furniture, ornaments;
means, remedy.

· Calfa

NBHL (1)

Իբր նոյն ընդ օճան, եւ ժպիտ կամ հանդերձանք. առիթ. պատճառ. նիւթ.


Օրհնաբանութիւն, ութեան

s.

benediction, praise, canticle, hymn.

· Calfa

NBHL (1)

այսօրհնութիւն առհաւատչեայ է հանդերձելոցն օրհնաբանութեանց. (Սարգ. ՟ա. պ. ՟Թ։)


Օրհնութիւն, ութեան

s. mus.

benediction, blessing, doxology;
praise, laud, hymn, canticle;
blessings, great abundance, plenty, prosperity, wealth;
gift, present;
consecration;
the Eucharist;
eulogy;
relics;
instruments;
— օրհնութեանց, the Song of Songs, the song of Solomon;
— սեղանոյ, grace before meat;
— տալ, to bless, to pronounce the blessing;
առնուլ —, to receive the blessing, to be blessed;
to receive presents;
յ—ս համարիլ, to consider as a great blessing;
հայր, տուր ինձ զ— քո, father, your blessing.

· Calfa

NBHL (2)

ՕՐՀՆՈՒԹԻՒՆ. որպէս Մասն նշխարաց սրբոց, հանդերձից նոցա, եւայլ եւս յիշատակք. եւ մեռոնն կամ ավիչկն բղխեալ որպէս քիրտն ի տապանաց սրբոց. եւ այլն.

Առին զհանդերձս սրբոյն, եւ բաժանեցին յորհնութիւն. (Ճ. ՟Ա.։)


Ամենալից

NBHL (1)

Սեղան ամենալից՝ խորտկօք։ Երկիր է սեղան ամենալից, եւ հանդերձ եւ կերակուր։ Վայրք ինչ բազում, եւ ամենալիցք։ Զքաղաք մի մեծ եւ ամենալից։ Երկինք են սենեակ, եւ երկնից առագաստքն ամենալիցք. (Ոսկ.։)


Ամենակազմ

NBHL (1)

Ամենայն յօրինուածովք գեղեցիկ կազմեալ եւ յարդարեալ. հանդերձանօք յօրինեալ. եւ գեղեցկայարմար. շէնքով շնորհքով օրինած. փէք տիւզկիւն՝ տիւզէնլի.


Ամրաբնակ

NBHL (1)

Որոց միանգամ պաշտպան հանդերձին լինել, զնոսին եւ ամրաբնակ յիւրեանց պահեն հովանւոջ. (Պիտ.։)


Անձնիշխանական, ի, աց

NBHL (1)

Ոչ բառնայ զանձնիշխանականն, որոց տուեալ է զնա բանիւն հանդերձ. (Տօնակ.։)


Բարեբարք

NBHL (1)

Ոչ ի հանդերձս պաճուճեալս, այլ յոգիս եւ յանձինս բարեբարս, հեզութեամբք զարդարեալք. (Կոչ. ՟Գ։)


Գրգլի, լիք, լեաց

NBHL (1)

Տաս զանպիտան քեզ զգրգլին, եւ զանմահութեան հանդերձն զգենուս. (Մանդ. ՟Ժ՟Ա։ եւ Բրս. ողորմ.։)


Թողում, ղայ

NBHL (1)

ԹՈՂ. իբր նխ. հանդերձ խնդրով. ἑκτός sine, praeter, extra, relictis, exeptis Թանց. թո՛ղ ա՛նց. առանց. բաց ի. ուրոյն. արտաքոյ. արտաքս հանելով կամ թողլով. թո՛ղ, մէկ դի՛ դիր, դուրս, ի զատ.


Խալամովին

NBHL (1)

Պատրաստէր գղաթ խոյի կակղագոյն՝ հանդերձ եղջիւրովքն խալամովին. յն. եղջիւրովքն գլխոյ նորա. κρόταφος pars capitis. (Պտմ. աղեքս.։)


Խորշաքաղ

NBHL (1)

ԽՈՐՇԱՔԱՂ ԱՌՆԵԼ կամ ԺՈՂՈՎԵԼ. συστέλλω contraho, coarcto. ծալս ծալս առնելով ամփոփել զհանդերձս. քոթ քոթ ընել.


Ծամ, աց, ուց

NBHL (1)

Ծամս գործել, եւ գեղեցիկ երեւալ։ Մի՛ զհերս փետել, մի՛ զծամս խզել։ Վասն հանդերձից եւ ոսկեացն զարդուց, եւ ծամոցն հիւսից. (Ոսկ. կող. եւ Ոսկ. փիլ. եւ Ոսկ. մտթ.։)


Կականումն, ման

NBHL (1)

Լւեալ գլալիւն. (մանկանցն՝ հանդերձ մարցն կականմամբ. Խոր. ՟Բ. 80։)


Կոտորիկ

NBHL (1)

Զհնացեալ հանդերձ, եւ զկոտորակ հացի. (Բրսղ. մրկ.։)


Մաշարայ

NBHL (1)

Փոսե՛ր արա ի մաշարայ խորու թի՛զ մի։ Մի՛ մաշարայ ցաներ զսադիրն (կարոսի), այլ փո՛ս արա, եւ զհունտն ափկից ի ներքս լիցի։ Զձիթենւոյ առնուն զուռն ի տակուցն հանդերձ հինայովն, եւ տանին ի մաշարայ մի՝ կուռ հետ իրերաց տնկեն. (Վստկ.։)


Յայտյանդիմանութիւն, ութեան

NBHL (1)

Որպէս յայտյանդիմանութեամբ ասաց Մովսէս յօրհնութեան իւրում։ Կամեցաւ Նիկանովր յայտյանդիմանութեամբ զթշնամութիւն յայտնել։ Յայտյանդիմանութեամբ չարեօքն իւրեանց հանդերձ խայտառակեցեր. (՟Բ. Մակ. ՟Է. 6։ ՟Ժ՟Դ. 39։ ՟Գ. Մակ. ՟Բ. 3։)


Յուդայական

NBHL (1)

Անարգին խոտին ամենայն ազգն հանդերձ յուդայեան ազգաւն։ Եկին ժողովեցան ծերակոյտ յուդայեանց. (Եփր. թագ.։)


Յուռութուլունք

NBHL (1)

Գտանէին ի ներքոյ հանդերձից նոցա յուռութուլունս, եւ բժժանս յամենայն կռոց ուս ընդ անութ ունէին. (՟Բ. Մակ. ՟Ժ՟Բ. 40.)


Նա

NBHL (1)

Գրի յումպէտս եւ ՆԱՅ, նորայ. նոքայ, նոցայ. իբր թարմատար յ ՝ անձայն. այլ եթէ յարեսցի զկնի եւ յօդ, յայնժամ պահելի է տառն յ՝ հանդերձ ձայնաւոր հնչմամբ.


Նախաձայնեմ, եցի

NBHL (1)

Զհանդերձեալն նախաձայնէ ի մի զհաւաքումնն։ Ոչ փոքր ինչ տանջանս եւ աստուստ նախաձայնէ նոցա. (Ոսկ. յհ. ՟Բ. 14. 31։)


Նախաձայնութիւն, ութեան

NBHL (1)

Պատմութեամբ անցելոյն, եւ նախաձայնութեամբ հանդերձելոյն. (Տօնակ.։)


Նաւատորմիղ, մղի

NBHL (1)

ՆԱՒԱՏՈՐՄ ՆԱՒԱՏՈՐՄԻՂ, կամ ՆԱՒԱՏՈՐՄԻԼ. στόλος classis navalis, apparatus, expeditio. Տորմիղ նաւաց. դաս՝ հանդէս՝ եւ հանդերձանք պատերազմիկ նաւուց.


Նշատերեւ

NBHL (1)

Նշատերեւ քանդակս ի նկար կօշկացն հանդերձեալ յողայցէ. (Ոսկ. մ. ՟Բ. 24։)