of a different nature or kind, heterogeneous.
Այլասերիցն եւ այլաբունիցն զնոյն ներգործութիւն ունել ոչ ոք ներեսցէ յողջախոհիցն. քանզի եւ ոչ ջուր եւ հուր զնոյն ներգործեսցեն։ Ո՞ր բան ունի այլաբուն եւ արարած կարծել զառ ի հօրէ յայտնեալն (յն. բնաւորեալն) Աստուածն բան ... Որ ծնողին էութեան պտուղ ճշմարիտ, զի՞նչ օրինակաւ գտցի այլաբուն։ Այլաբուն է մարմինն առ հոգին, սակայն մի յերկոցունցն մարդն կատարի։ Օտարատեսակ, այս ինքն այլաբուն քան զնոսա. (Կիւրղ. գանձ. եւ Կիւրղ. պրպմ.։ )Սորին հակառակն ասի ՀԱՄԱԲՈՒՆ։
of a different colour;
unlike, different.
Այլակերպ քան զամենայն գազանսն՝ վասն այլագունից կարգաց իշխանութեանցն. (Լծ. կոչ.։)
of another kind, other, different;
otherwise, differently;
else.
Ոչ այլազգ ժուժկալ լինիցիմ։ Եւ որ այլազգ եւս ինչ իցեն, թաքչել ոչ կարեն. (Իմ. ՟Ը. 21։ ՟Ա. Տիմ. ՟Ե. 25։)
Այլք այլազգ կարծեցին. (Եզնիկ.։)
in a different manner, otherwise, differently;
as an infidel, as a pagan, as a heathen.
Ոչ զոք կարծեմ այլազգաբար զմտաւ ածել յաղագս այսոցիկ։ Այլազգաբար բացատրէ. (Անյաղթ բարձր. եւ Անյաղթ լծ. պորփ.։)
Այլազգաբար վասն մեր զկարծիս ունողի։ Այլազգաբար արդեօք ո՞չ կարէր ապրեցուցանել. (Բրս. հց. եւ Բրս. ապող.։)
very or more different;
—ս, very differently.
cf. Այլազգի.
Զօտարացեալսն եւ զայլազինսն կարծեալ կարգ բանից. (Սկեւռ. լմբ.։)
cf. Այլաղանդ.
Զայլակդենսն փութանակի կարճեա՛ ի կենաց. (Եղիշ. ՟Ը։)
transformed, transfigured;
changed, metamorphosed;
different, unlike;
disguised, masked;
յայլակերպս, incognito, in disguise;
յայլակերպս լինել, to be masked, to be in disguise, to disguise ones self;
to be transfigured;
to be metamorphosed, to be transformed;
— յորջորջումն, allegory, metaphor.
Թէպէտ եւ այլակերպք իցեն (Հին եւ Նոր կտակարանք), սակայն միտքն միաբանին։ Եթէ ամենեցուն այլակերպս եւ նորս ի միմեանց էր գրեալ. (Ոսկ. ես. եւ Մտթ.։)
Յունարէն թարգմանութեանս տուչութիւն ի հրէականէն իւիք իւիք կարի իսկ այլակերպ է։ Պէսպէս երէս այլակերպս ի միմեանց. (Եւս. քր. ՟Ա։)
transfiguration;
metamorphosis;
transformation, disguise.
Զի՞նչ այլակերպութիւն կարծիցեն ի միջի ընդ նովաւն եւ ի նմանէ. ցո՛յց զայլակերպութիւնն՝ որ ի միջի կայցէ. (Սեբեր. ՟Դ։)
Ահաւասիկ կարի մեծ այլակերպութիւն. զի նոքա արարածք են, եւ սա Արարիչ։ Յորժամ տեսանիցես բարւոք զերկոցունցն այլակերպութիւն. (Ոսկ. եբր. եւ Մտթ.։)
Զնմանեացն այլակերպութիւն. կարծի հայել ի բ նշ։
changeable, variable;
various, different.
Այլայլակ եւ շփոթեալ լինէր ի բազմաց շարժումնն, եւ ոչ կարգաւորաբար. (Արծր. ՟Ա. 1։)
to vary, to be altered, to change;
to degenerate, to become corrupt;
to be disaffected, to be alienated;
to be indisposed.
Այսօր այլայլեցաւ սովորութիւն կարգաց հրեշտակաց. (Լմբ. համբ.։)
Ոչ այլայլեալ ինչ ի ցասմանէ։ Իբր յարեգակնէ այլայլեալ աչաց տկարութիւն. (Նար. ԽԳ. ԼԸ։)
foolishly, stupidly;
imprudently, perversely.
Յայտնի անզգամաբար ոչ կարացին ասել ցնա, կուրացի՛ր. (Ոսկ. յհ. ՟Բ. 2։)
insensible, inanimate, dull, stupid;
besotted, infatuated, stupefied.
Չէաք այնքան անզգայք, թէ ոչ կարէաք խաբել զձեզ. (Փարպ.։)
Անկարգ եւ անզգայ՝ ձեռքն այսր եւ անդր կարկառիցեն. (Ոսկ. յհ. ՟Ա. 3։)
insensibly, imperceptibly;
stupidly;
cf. Անզգայաբար.
Չէաք այնքան անզգայք, թէ ոչ կարէաք խաբել զձեզ. (Փարպ.։)
Անկարգ եւ անզգայ՝ ձեռքն այսր եւ անդր կարկառիցեն. (Ոսկ. յհ. ՟Ա. 3։)
to infatuate, to stupefy, to hebetate;
to deprive of reason.
Թունաւոր ճճիք, եւ դաժանութիւնք արմատոց եւ բուսոց կարեն զմեզ անզգայացուցանել. (Յճխ. ՟Ժ՟Դ։)
not vigilant, careless, inattentive;
յանզգաստս, յանզգաստից, insensibly;
cf. Անզգուշաբար.
Եւ որ ոչն է զգացուցեալ կամ ազդեալ. չծանուցեալ. անկարծ. յն. չքարոզեալ, չհրատարակեալ.
ՅԱՆԶԳԱՍՏՍ ՅԱՆԶԳԱՍՏԻՑ, ՅԱՆԶԳԱՍՏՈՒՑ մ. Առանց զգացուցանելոյ, եւ զգալոյ. յանպատրաստից. յանկարծ. տույմատան, ղաֆիլ.
Յանկարծակի եւ յանզգաստս հասանէ օրն մահու. (Տօնակ.։)
want of a vigilance, carelessness, inattention.
Իսկ Յն. տայ եւ զայս միտս, ի դիմամարտիցն յանկարծ գալստենէ։
incautious, uncircumspect, inconsiderate, imprudent, unwary, heedless.
Կամ իբր անզգուշական. անկարծ. ուր չիք զգուշութիւն.
ԱՆԶԳՈՅՇ. ԱՆԶԳՈՒՇԱԲԱՐ ἁφυλάκτως. Առանց զգուշութեան. անզգուշութեամբ. անպահպանաբար. յանզգաստից. յանկարծ.
without precaution, inadvertently, imprudently.
Կամ իբր անզգուշական. անկարծ. ուր չիք զգուշութիւն.
ԱՆԶԳՈՅՇ. ԱՆԶԳՈՒՇԱԲԱՐ ἁφυλάκτως. Առանց զգուշութեան. անզգուշութեամբ. անպահպանաբար. յանզգաստից. յանկարծ.
cf. Անզեղջ.
Աստուած անզղջական բարերարութեամբ իւրով կարգեաց։ Գոհացաք զանզղջական փառացն Քրիստոսի։ Ընդ անզղջական վարդապետութեամբն. (Ագաթ.։)
without sacrifice;
unworthy to be sacrificed.
Անզոհ կարդայր (Դաւիթ) ի հալածմանն իւր. (Վրդն. սղ.։)
matchless, incomparable, unparalleled, unequalled.
Թէեւ կարի զանզուգականացն իցէ օրինակս. (Իգն.։)
without power, weak, impotent, feeble;
unmanly, fainthearted;
inefficacious, insufficient;
invalid.
ἅνισχυς, ἁδρανής. infirmus. Որ ոչ զօրէ. յետնեալ ի զօրութենէ. տկար. տզօր, անկարող. անոյժ. չատիկօղ, ուժ չունեցօղ. գուվվէթսիզ. գուտրէթսիզ. զայիֆ.
Տկարացս զմեծամեծացն առնես հարցումն, եւ անզօրացս հարկես. (Արշար.։)
to lose strength, to be feeble.
Տկարանալ.
to render feeble, without force, to render powerless.
Տկարացուցանել.
weakness, feebleness;
invalidity.
ἁδυναμία. impotentia. Պակասութիւն զօրութեան. անկարութիւն. տկարութիւն. գուվէթսիզլիք.
Ո՛չ զօրութիւնք են, այլ՝ անզօրութիւն եւ տկարութիւննն. (Դիոն. ածայ.։)
that does not exist, null, none;
nothing, non-entity.
Ստացողին իմոյ յանէից։ Յօրինեցեր կարող տիրապէս զբովանդակ բնութիւնս ամենայն էից յանէից. (Նար. ՟Ժ՟Ա. ՟Լ՟Գ։)
that cannot be taken;
incomprehensible, inconceivable.
cf. Անընդդիմաբանելի.
Անընդդիմադրելի պատասխանեօք յեղլով զնորայսն կարծիս. (Մաքս. ի դիոն.։)
cf. Անընդդիմակ.
Մերթ՝ այն որ չկարէ ընդդէմ կալ. անկարող յընդդիմանալ. գարշը տուրամազ՝ գօյամազ.
cf. Անընդդիմակ.
Մերթ՝ այն որ չկարէ ընդդէմ կալ. անկարող յընդդիմանալ. գարշը տուրամազ՝ գօյամազ.
uninterrupted, continual, successive;
uninterruptedly, successively.
Անընդհատ հրահանգիւք կրթութեամբ։ Անընդհատ շրջագայութեամբ, կամ յերկարութեամբ. (Պիտ.։)
incapable, unqualified, insufficient.
Գնաց ի կողմանս մարաց եւ եղիմացւոց, եւ անընդունակ եղեալ ի նոցանէ՝ ոչ կարաց կատարել անդ զօրութիւնս. (ՃՃ.։)
inadmissible.
Զի կարասցեն զայրն Աստուծոյ անընդունելի առնել թագաւորին. (Սոկր.։)
Եւ այն ինչ՝ զոր չկարէ ընդունել կամ տանել ոք.
illegible, unreadable.
Զոր չէ մարթ ընթեռնուլ. անվերծանելի. անկարդալի, գաղտնի. օգունմազ.
cf. Անընդունելի;
— լինել, to be inadmissible.
Զի մի՛ յանկարծ երեւեալ՝ անծանօթ անընկալ լիցի։ Անընկալ եղեւ (ի մարդկանէ). (Ագաթ.։)
indiscreetly, imprudently.
Զի մի՛ անընտրաբար նուիրանն խայտառակեսցի։ Վիրաւորեալ՝ քան թէ բժշկել՝ անընտրաբար զկարծիս մտաց. (Նար. ՟Հ՟Ե. ՟Ղ՟Գ։)
without importunity, without intrusion.
Զայլ ստացուածսն ետ ի քաղաքին մատակարարսն՝ վասն անթախանձ լինելոյ նմա ի հարկէ դիմոսական պահանջմանէն. (Վրք. ոսկ.։)
cf. Անթարթ.
Ըստ կարգաբանութեան խօսից անթարթափ լեզուոյ յոյժ պատկանաւոր. (Նար. խչ.։) Ի կրկին միտս հայի ասելն.
cf. Անթաքուն.
ԱՆԹԱՔՈՒՍՏ կամ ԱՆԹԱԳՈՒՍՏ Նոյն ընդ անթաքուն, եւ անթաքչելի. որ չկարէ թաքչել կամ փախչել.
cf. Անթաքուն.
Որ չկարէ թաքչել. անթաքուստ.
uncircumcised.
Յաղագս Իսրայէլի՝ խստին եւ անթլփատի սրտիւ. (Ածաբ. կարկտ.։)
innumerable.
too late;
unseasonable;
unforeseen, unexpected.
Ոչ ըստ իրաց ինչ կարգի, այլ ըստ նոցա անժամ հակառակութեանն էին իրքն. (Ոսկ. գաղ.։)
mischance, disappointment;
unseasonableness.
Ոչ թշնամութիւնն, եւ ոչ անժամութիւնն, եւ ոչ այլ ինչ կարիցէ լինել արգել. (Ոսկ. մ. ՟Ա. 22։)
intolerant, impatient;
incontinent, intemperate, immoderate;
violent.
ἁκρατής, ἁκατάσχετος. intemperans, incontinens. Որ չունի ժոյժ. անհամբեր. անժուժկալ. անարգել. անսանձ. անկարգ. ցոփ. ի թիտալսըզ. սապըրսըզ.
Եւ որ չկարէ տոկալ, տեւել. տայանամազ.
Տկար եւ անժոյժ (կամ թերեւս՝ անոյժ) են չարչարանքդ քո. (Ճ. ՟Ա.։)
to lose patience, to grow impatient.
Զինքն ի յանժուժացելոյն (այլ ձ. անժուժկալելոյն) տեղին կարգեաց. (Բրս. ՟խ. մկ.։)
impatience;
intolerance;
incontinence, intemperance;
immoderation, violence.
որ եւ ԱՆԺՈՒԺՈՒԹԻՒՆ. Չունելն զժուժկալութիւն. անհամբերութիւն. կարճմտութիւն՝ որպէս տղայոց եւ կանանց. սապըրսըզլըգ.
Եւ անկարութիւն ի հանդուրժել. անբերելի նեղութիւն.
that bears a curse;
that curses.
Ի վնասակար եւ յանիծաբեր անձին ախտիցս. (Շ. թղթ.։)
foolish, senseless, insipid;
irrational, absurd.
Անիմաստ կարծեօք. (Ոսկ. յհ. ՟Բ. 4։)