irresolute, perplexed, wavering, distrustful, suspicions, doubtful;
— յերկմիտս լինել cf. Երկմտեմ.
· Calfa
ՅԵՐԿՄԻՏՍ կամ ՅԵՐԿՄԻՏ ԼԻՆԵԼ. ὐποστέλλομαι reformido, subtraho me Տարակուսիլ. վարանիլ. խիթալ. վախվըխել, կասկածիլ.
to be irresolute, to suspect, to distrust, to waver, to demur;
— ի հաւատոց, to be unbeliever.
· Calfa
διστάζω, διακρίνω, ὐποστέλλω , ἁμφισβητέω dubito, haesito, ambigo, diffido Յերկմիտս լինել. երկբայիլ. յերկուանալ. խիթալ. թերահաւատել. զանգիտել. խորշիլ. տարակուսիլ, կասկածիլ, վախել, վախնալ.
irresolution, vacillation, doubt, distrust.
· Calfa
διαλογισμός, διχόνια, ἁμφισβήτησις dubitatio, haesitatio եւ այլն. Հակառակն միամտութեան ի հաւատալ, ի յուսալ, եւ ի պահել զհաւատարմութիւն. որպէս երկբայութիւն, կասկածոտութիւն, թերահաւատութիւն.
to cook, to dress, to do;
— ի փռան, to bake;
— ի տապակի, to fry;
— ի Կասկարայի, to broil.
· Calfa
doubt, hesitation, perplexity, irresolution;
suspicion;
incertitude, ambiguity.
· Calfa
ἁπορία, ἁμφισβήτησις dubitatio, dubium Երկմտութիւն. տարակուսանք. կասկած. թերահաւատութիւն. վարանք անձին կամ մտաց. եւ Անստուգութիւն իրաց.
doubt, suspicion, fear.
· Calfa
ἁμφισβητησμός, θόρυβος, ἑρεσχελία , ἕλεγχος dubitandi locus, suspicio եւ այլն. Երկուանք խիթալի. կասկած երկիւղալի. ծուփք եւ յանդիմանութիւն խղճի. պղտորումն. յոյզք մտաց. տարակոյս. երկբայութիւն. պատրանք. կասկածանք, վախ.
prep. adv. conj. as, like, in the same manner as;
whilst, when, while;
nearly, within a little, almost, about;
as if;
— այն թէ, — զի, — եթէ, as if;
like as it were;
ոչ եթէ, not that, not only;
— ? how? by what means ? in what manner ? — ապա ? — արդեօք ? how then? how ever? — է? how is it? — ոչ ? of course, without doubt.
· Calfa
Դոյզն կասկած արկածից ի միտ բերելով առ խտրոց փոքր միջոցին, որ ի մէջ հանգստեանն եւ աշխատութեանն. իբր այն թէ հասեալ իցէ ձմեռն յամարայնի. (Նար. ՟Ի՟Է։)
thing, something;
ունիմ — ասել քեզ, I have something to tell you;
յ— ածել, to create;
ամենայն որ — իմ է՝ քո է, all that I have is thine.
· Calfa
Եթէ վնասեսցէ ինչ ընկերի իւրում։ Եթէ ինչ զդոսա խորամանկել կամ տրտմեցուցանելյօժարեսցուք։ Միթէ մա՞րթ ինչ իցէ։ Ոչ եթէ իմով ինչ շնորհօք եկի։ թէ կարօղ ինչ ես։ Մի՛ ինչ վասն ազդին խղճիցէք։ հրէից ինչ չեմ վնասակար։ Եւ ո՛չ ի կայսր ինչ վնասակար եմ։ Չեմք ինչ անտեղեակ խորհրդոցն նորա։ Ո՛չ՝ եթէ չուտեմք, պակասեմք ինչ. եւ ո՛չ՝ եթէ ուտեմք, առաւելումք ինչ։ Ո կասկածէին եւ ոչ ի միոջէ ինչ երկիւղէ. եւ այլն։
adj. s. learned, lettered, literate, wise, knowing, well performed;
skilful, intelligent;
diviner, foreteller;
— լիցի, know, you are informed, you must know;
— առնել, to inform.
· Calfa
Իբրեւ գիտուն խորհրդոց նոցա՝ յայտնէր զնոցա կասկածն. (Արշ.։)
very little, exiguous;
small;
frivolous, light;
— ինչ, very little;
pinch, drop.
· Calfa
Դոյզն դեղ, պատկեր, պալար, կասկած, մռայլ։ Դոյզն ինչ աղջամուղջ, կամ դարձումն շնչոյ։ Դոյզն մի հառաչումն։ Ի շեղջեցելոց արտասուաց դոյզն մի չափեալ. (Նար.։)
infringment, contravention, faithlessness.
· Calfa
Անկասկած ի դժրանաց. (Լծ. ածաբ.։)
summoned, cited;
— առնել, to summon, to cite, to go to law.
· Calfa
Չի՛ անդ երկիւղ, եւ ոչ կասկած. (Ոսկ. մ. ՟Գ. 16։)
v. auxil. to be;
է զի, էր զի, է ուրեք, է երբէք զի ..., sometimes;
it happens, it turns out;
ես եմ Աստուած՝ որ Էն, I am that I am;
ես եմ՝ ես եմ նոյն որ ջնջեմ, I am, it is I, it is I who blot out and pardon;
առն միոջ էին երկու որդիք, a certain man had two sons;
էր ամաց երկոտասանից, he was twelve years old;
յունել եմ, I am eating.
· Calfa
Ըմբռնելով՝ ո՛չ իբրու ոչ ելոց, այլ իբրու մանաւանդ ելոց, եւ ոչ միով իւիք կասկածանս առտուելով՝ իբրու ոչ են. (Պղատ. օրին. ՟Ժ։ (որ են հելլենաբանութիւնք զգուշալիք)։)
to tremble, to move, to shake, to be agitated;
to quake like a simpleton;
to wander.
· Calfa
Ի տարակոյս երերէր։ Չարչարանօք երերէր։ Անհանգիստ երերի։ Ի թշուառանալոյն կասկածէ երերիմ. (Լմբ. իմ. եւ Լմբ. սղ.։)
distrust, mistrust, unbelief, incredulity.
· Calfa
ἁπιστία increduliats, diffidentia Պակասութիւն հաւատոյ, անհաւատութիւն. իբր չհաւատալն, եւ չհաւանելն. երկմտութիւն, կասկած. (Մտթ. ՟Ժ՟Է. 39։ Եղիշ. ՟Բ. եւ ՟Ե։)
union, junction, conjunction;
adhesion, combination;
reunion;
incorporation;
gluing;
copulation, pairing;
unanimity.
· Calfa
Միաւորութիւն սիրելւոյն (ընդ սիրելւոյ)։ Եղիցի ի մէջ քո եւ դերենկիդ անկասկած միաւորութիւն։ Եկեղեցւոյ անունն՝ ո՛չ բաժանման, այլ միաբանութեան եւ միաւորութեան անուն է. (Նիւս. կուս.։ Արծր. ՟Գ. 13։ Ոսկ. ՟ա. կոր.։)
flesh;
meat;
— դնդերային, muscular flesh;
— մարդկային, human flesh;
— երէոց, venison;
— հաւուց, white meats, poultry;
— նապաստակի, brown meats, game;
— սպանդանոցի, coarse meat, butcher's meat;
— որսոց, fowls and game;
— պտղոց, pulp;
հում, պախ, խորովեալ —, raw, boiled, roast meat;
— ի կասկարայէ, broiled or grilled meat;
մսոյ ջուր, broth;
— ածել, to fatten, to make fat;
կաթսայ մսոյ, flesh-pot.
· Calfa
to crake, to creak;
to make a shrill noise, to cry out, to shriek, to squeak, to scream;
to hiss;
to whistle;
— գորտանց, to croak;
— ագռաւուց, to caw;
— խորդոց, to crunk, to crunkle;
— խոզից, to grunt;
— շանց, to growl;
to yelp;
— եղջերուի, to bell.
· Calfa
Շուն յաճախ կռնչէ, եւ յարձակելով անկասկած հաջէ. (Փիլ. լիւս.։)
fire-place, hearth, heart-stone;
brazier, chafing-dish or chafing-pan;
stove, furnace;
chimney;
fire-temple.
· Calfa
πυρεία, πυρία igniarium, receptaculum ignis, acerva, focus. Անօթ ընդունարան կրակի. վառարան, եւ կասկարայ նորա. կրակի աման. մանղալ.
fraud, artifice, stratagem, wile, craft, guile, cunning;
cf. Նենգաւոր.
· Calfa
Ի կասկածանաց նենգոյ եղբօր նորա. (Ասող. ՟Գ. 29։)
to flatter, to palaver, to cajole, to wheedle, to coax;
to caress, to fondle.
· Calfa
Կերբերոս առասպելեալ շուն՝ զիջեալսն ի դժոխս ողոքելով շողոմէ, իսկ զելեալսն խափանէ եւ ոչ թողացուցանէ շողոմելով ի ժողովս. իսկ յանկասկածի եղեալ առանձին ի բազմութենէ՝ զիւր չարութիւնն ցուցանէ. (Վրք. հց. ՟Զ։)
confusion, broil, embarrassment, trouble, disorder, tumult, uproar;
confused, mixed, confounded, troubled, disordered, out of order;
deranged, complicated;
indistinct;
—ս յուզել, յարուցանել, to excite confusion, trouble, sedition;
աղմուկ —ի յարուցանել, to make a clatter, racket or uproar, to kick up a row;
յայն աղմուկ —ի, in that disorder;
cf. Աղմուկ.
· Calfa
cf. Շփոթ.
· Calfa
Վասն կասկածի շփոթման թողին զզօրսն ի կալանիկոս. (Տէր Իսրայէլ. յնվր. ՟Զ.։)
piercing a wall;
theft.
· Calfa
Վիմափոր եղեւ (գերեզմանն քրիստոսի), որպէս զի մի՛ ինչ կասկած որմափորութեան լիցի. (Բրսղ. մրկ.։)
cf. Նողկտամ.
· Calfa
Ոչ եւս նողկտալի (այս ինքն քստմնելի) դողմամբ կասկածես յապագայիցն ինչ թողանել. (Անան. եկեղ։)
cf. Նողկտամ.
· Calfa
Ոչ եւս նողկտալի (այս ինքն քստմնելի) դողմամբ կասկածես յապագայիցն ինչ թողանել. (Անան. եկեղ։)
to be disgusted, to loathe, to feel sick or inclined to vomit;
to abhor, to detest, to turn from with disgust.
· Calfa
Ոչ եւս նողկտալի (այս ինքն քստմնելի) դողմամբ կասկածես յապագայիցն ինչ թողանել. (Անան. եկեղ։)
himself, herself, itself;
he, she, it;
even, equal, identical;
ditto, do, idem or id;
the same, of the same kind, after the same manner, equally, conformably, identically;
մի եւ —, the same;
ի —, ի նմին, together, all at once;
ի —, — ընդ —, ընդ —ս իսկ, ի մի եւ ի —, ի նմին ժամանակի, -ժամայն, —հետայն, soon, very soon, quickly, in the same moment, immediately, directly;
— գործել, to identify.
· Calfa
from some place;
— —, from several places, in all directions;
ամենայն —, on all sides;
from all quarters;
այլ —, այլուստ —, from another side, elsewhere, in or from another part;
բազում —, յոլով —, from many places;
often, in many ways;
ոչ —, ոչ — այլ —, from no other place, from no other part;
երկիւղ եւ ոչ —, no fear;
ոչ — է իշխանութիւն, եթէ ոչ յաստուծոյ, there is no power but from God;
ոչ գոյր — նմա պատերազմ, no war was undertaken in his time.
· Calfa
Յորժամ հայր սիրելի ուստեք գայցէ, արժանի որդիքն կառօք ընդ առաջ ելանեն։ Ուստեք ժողովէր հոնս։ Միթէ կասկա՞ծ ինչ ուստեք էր նմա. (Ոսկ. թես.։ Փարպ.։ Եզնիկ.։)
Ոչինչ երեւէր օգնականութիւն ուստեք։ Ոչինչ այնուհետեւ կասկած շփոթից ուստեք ունէր։ Ոչ արտաքուստ ուստեք. (Եղիշ. ՟Գ։ Խոր. ՟Ա. 13. եւ 1։)
whence, of which, of what;
whence ? from where ? from what place ? from whom ? from what ?
so, for that reason, on that account;
well, then, consequently, in consequence;
— ճանաչես զիս, how comes it that you know me ?
— գաս, whence comest thou ?
— ես, whence are you ?
— է ինձ այս զի, how is it that it happens to me ? how is it that ?
— եւ, — եւ իցէ, from any place whatever, where you like.
· Calfa
Ուստի սակաւ մի կասկածէր, անտի աներկիւղ հաստատէր։ Ուստի սկսար դու, անտի տաց քեզ պատասխանի. (Եղիշ. ՟Ա. ՟Ը։)
to eat;
to run through, to squander, to eat up, to waste, to consume;
to eat away or up, to corrode;
to fret;
to consume, to devour;
անյագաբար —, to eat greedily, to eat up, to devour;
եկեր զամենայն կեանս իւր, he lavished or squandered away all his fortune.
· Calfa
Յերկիւղէ եւ ի կասկածոյ եւս առաւել ուտէ զմիտս։ Աստ զմիտս ուտիցեմք, եւ անդ զպատիժսն կրիցեմք. (անդ։)
stench, stink, fetor.
· Calfa
Վասն չարահոտութեան (մեռելոյն) մի՛ ինչ կասկածեր յամենասուրբ տեառնէդ. (ա՛ղ է դա՝ անուշացուցիչ ամենայն հոտեալ մարմնոյ. Մամբր.։)
cf. Շանդ.
· Calfa
ՇԱՆԹ. (լծ. լտ. սչինթիլլա ). σπινθήρ scintilla ἑσχάρα focus, craticula. սրպէս Կայծակն հրոյ. եւ Երկաթ հրացեալ՝ որպէս կասկարայ, եւ այլն.
cf. Շիկնիմ.
· Calfa
ՇԻԿՆԵՄ ՇԻԿՆԻՄ. Շէկ կամ շիկն լինել. կարմրանալ. հրագոյն լինել. հրանալ. շանթանալ. շառագոյն լինել. եւ Շառագունիլ ամօթով. պատկառիլ. ամաչել. յամօթ լինել. կարմրիլ, կարմրնալ, կասկարմիր կտրիլ, ամըլնալ.
chimaera, fabulous monster half camel half deer.
· Calfa
Ոչ միայն եղջերուաքաղս, այլեւ փղաքաղս եւ ուղտաքաղս զլուծմունսդ կասկածեմ գոլ. (Մագ. ՟Ժ՟Ը։)
to play, to sport, to amuse oneself;
to jump, to leap, to dance, to gambol, to frolic, to frisk about;
to ridicule, to mock, to deride;
to jest, to joke, to play the fool;
to move, to walk, to go, to depart;
to go away, to march, to start on a journey;
to take the field;
to rush at, to swoop down on;
to gush out, to spout forth, to spirt;
խաղասցէ ի վերայ քո Հոգի Տեառն, the spirit of the Lord shall fall upon you;
ամպք զամպօք ելեւել խաղային, the clouds were gathering round;
— ընդ միմեանս, to fall in love with, to be smitten with love;
— զոմամբ, to make game of, to deride, to jeer, to insult;
մուտ եւ ելս —, to go in and out, to frequent;
ընդ ամուրս խաղալով —, to laugh, to scorn, to scoff at fortresses;
— ի պատերազմ, — ի վերայ մարտիւ պատերազմի, to move against, to advance to the attack, to rush to battle;
— բանակին, to decamp;
to change quarters;
յառաջ —, — գնալ, to march, to advance;
յետս —, to retrograde, to retreat;
տիգաւ աչաց — ի վերայ ուրուք, to scowl at, to menace with threatening looks, to frown;
— բանիւք ի վերայ, to apostrophize, to rail at or against some one, to revile, to burst into bitter invectives, to inveigh against;
— գթոց, to pity, to have compassion on;
— ի սնոտիս, to trifle, to waste one's time on trivial occupations.
· Calfa
Հա՛յր, կասկածեմ ի բորենւոյն, եւ ծերն խաղալով ասէ. եթէ եկեսցէ ի վերայ քո. կապեա զնա, եւ աստուած այսր. (Վրք. հց. ձ։)
sting;
point;
prick;
—ք, cf. Խայթուած.
· Calfa
Ոչ եւս ունին գարշապարս բոկս կասկածաւորս օձին խայթոցաց. (Նար. երգ.։)
to conspire against, to attempt evil, to deceive;
to risk, to be exposed to danger.
· Calfa
Երկիւղ կասկածանաց խարդաւանակ լինելոյ իւրոյ թագաւորութեանն. Խարդաւանակ լեալ նմին ի տաճարին վիշապաց. (Խոր. ՟Ա. 12. 29։)
child-murdering.
· Calfa
Վասն մանկակոտոր լինելոյն հերովդէի փախուցին զնա յանապատ։ Երկիւղ կասկածանաց մանկակատոր լինելոյն հերովդէի. (Իգն.։)
to doubt, to have doubts, to mistrust, to hesitate, to waver, to be in suspense;
to suspect.
· Calfa
διστάζω, ἁμφιβάλλω dubito. Յերկու բաժանիլ մտօք. երկմտիլ. երկուանալ. երկբայիլ. խիթալ. կասկածիլ. տարակուսիլ. ...
cf. Յոլովեմ.
· Calfa
Աճեցուցանէ զահն, յոլովէ զկասկածն։ Քանզի եցոյց զվնասն՝ եթէ մեծ է, յոլովէ ե՛ւս զհրամանն։ Անձանց շահս յոլովեմք. (Ոսկ. ես.։ եւ Ոսկ. մ. ՟Ա. 21։ եւ փիլիպ. յորմէ եւ Սարգ. յուդ. ՟Դ։)
to cause to abound or increase, to augment, to multiply;
cf. Յոլովանամ.
· Calfa
Աճեցուցանէ զահն, յոլովէ զկասկածն։ Քանզի եցոյց զվնասն՝ եթէ մեծ է, յոլովէ ե՛ւս զհրամանն։ Անձանց շահս յոլովեմք. (Ոսկ. ես.։ եւ Ոսկ. մ. ՟Ա. 21։ եւ փիլիպ. յորմէ եւ Սարգ. յուդ. ՟Դ։)
cf. Յողդողդեցուցանեմ.
· Calfa
Եհան ի մտաց զահն եւ զկասկածն։ Որ յողդողդէր զմիտս լսողացն։ Յողդողդել զքարոզութիւն. (Ոսկ. մ. ՟Բ. 9. 11։ եւ Ոսկ. հռ.։)
sure, safe, secure, out of danger, assured;
security, safety;
place of safety, shelter;
—ս լինել, to be in security, safe, sheltered;
— or —ս առնել, to assure, to secure.
· Calfa
ՅԱՊԱՀՈՎ որ եւ ԱՊԱՀՈՎ. ἁσφαλής securus ἁπηλλάγμενος vacuus, liber, immunis. Ապ, այսինքն Հեռի՝ յահէ, կամ ի հովէ՝ այսինքն ի հողմոյ. խաղաղ. անքոյթ. անկասկած. աներկիւղ. անհոգ. հեռաւոր.
wandering;
erroneous, wrong, false, heretical;
deceiver, perverter, seducer;
աստեղք —ք, erratic stars, planets.
· Calfa
Տէր յիշեցաք, զի մոլարն այն ասէր. դուք զարտուղի էք ի ճշմարտութենէն, եւ նմա մոլար եւ մոլորեցուցիչ կարդայք, եւ ուստի՞ գիտէք՝ թէ մոլար է նա. եթէ մոլար է, թոյլ տուք, ոչինչ պարտ է կասկածել ի բանից նորա. (Եղիշ. թաղմ.։)
mendacity, beggary;
alms;
ի — ելանել, շրջել, to beg, to go begging, to ask charity, to beg alms, to mendicate;
ի — տեսանել, to see any one in a begging state.
· Calfa
Զինչսն (զբաժինս աղքատաց) անխղճաբար կորզես, եւ ոչ կասկածես՝ թէ հաւասար է այս մուրոյ. (Կանոն.։)
spread throughout, very extended, universal, general;
— ծով, the Ocean;
— օդ, atmosphere.
· Calfa
Ընդ եգէացւոց եւ ընդ տիւրենացւոց համատարած անցանիցէ անկասկած. (Ոսկ. մ. ՟Ա. 3։)