Definitions containing the research ծ : 10000 Results

Լուսանցոյց, ցուցաց

adj. s.

that permits the light to pass;
cf. Լուսամուտ.

NBHL (2)

Խցին զլուսանցոյց պատուհանս։ Ըզլուսանցոյցս շողախաղացս. (Արծր. ՟Դ. 12։ ՟Ե. 6։)

Լուսանցոյց. պատուհան՝ որ զլոյսն ի տունն նցուցանէ. ծ. նար.։)


Լուսաշաւիղ

cf. Լուսագնաց.

NBHL (2)

Որոյ շաւիղք, հետք եւ գնացք են լուսաւոր. լուսասփիւռ. լուսագնաց. եւ Առաքինափայլ. պայծառափայլ. եւ Անմոլար.

Լուսաշաւիղ ճանապարհ առ աստուած հնազանդութիւն. (Յհ. իմ. յիշ. կանոն.)


Լուսապաճոյճ

cf. Լուսազարդ.

NBHL (1)

Մի՛ այլայլեսցի յինէն դրոշմդ լուսապաճոյճ։ Պսակս լուսապաճոյճս։ Արքայութեանն ժառանգողի նշան լուսապաճոյճ։ Զլուսապաճոյճ գաւիթ տաճարիդ. (Նար. ՟Կ՟Ե. ՟Հ՟Թ. եւ Նար. խչ. եւ Նար. մծբ.։)


Լուսապատար

adj.

full of light;
— լուսին, full moon.

NBHL (1)

Իւղս այս լուսապատար խնկալիր։ Վայելչագեղ լուսապատարն պայծառութեամբ. (Նար. ՟Ղ՟Գ. եւ Նար. առաք.։)


Լուսապսակ

adj. s.

that has a luminous crown;
glory, nimbus, halo.

NBHL (1)

Լուսապսակացն տօնիւս պայծառացեալ հաւատացեալք պսակողին. (Շար.։)


Լուսասահման

adj.

surrounded with light, splendid, bright, luminous.

NBHL (1)

որոյ սահմանն կամ բոլոր իսկութիւնն է լուսալից. ընդունարան լուսոյ աստուածութեան. աստուածընկալ.


Լուսասփիւռ

adj.

that sheds light, resplendent, shining, radiant.

NBHL (2)

Որպէս զլոյս սփռեալ. եւՍփռօղ զլոյս. լուսացնուղ կամ որոյ լոյսն է ծաւալեալ ընդ ամենայն տեղիս.

Զլուսասփիւռ զհաւատս առաքելական ծաղկեցուցանէր. (Յհ. կթ.։)


Լուսավառութիւն, ութեան

s.

illumination.

NBHL (1)

Վառումն լուսոյ. պայծառութեան լուսազարդ. լուցմունք ճրագաց.


Լուսատարմիկ

adj.

surrounded by a bright array;
— երկնային թռչունք, angels.

NBHL (2)

(եթէ չիցէ գրելի Լուսատու) Լուսաւոր ըստ իմիք, կամ պայծառ մասն լուսնի իբր թափաւցիկ. որ ըստ կարծեաց ոմանց յառջնոց այսպէս բացատրիւր.

Այն որ դէզն երեւի ի լուսին, այն երկիր է, եւ լուսատն՝ ծով. (Շիր.։)


Լուսատեսակ

adj.

like the light, clear, bright, brilliant;
beautiful.

NBHL (3)

Կամ Պայծառ տեսլեամբ. գեղեցիկ.

Պատանեակս լուսատեսակս՝ սպասաւորս ուրախութեան. (Արծր. ՟Ե. 7։)

լուսապէս. պայծառապէս.


Լուսատեսիլ

adj.

cf. Լուսատեսակ.

NBHL (2)

Լուսատեսիլ ծագմամբ. (Մաշտ.։)

Բանն լուսատեսիլ՝ նախ խոհականաւն խոկոյ, եւ ապա գործէ զխոկացեալն. (Տօնակ.։)


Լուսատու, աց

adj.

that gives light, enlightening;
— լինել, to teach, to enlighten, to illuminate;
— աշտարակ, light-house;
—ք, the stars.

NBHL (6)

Քար լուսատու եւ մածագին. (Գր. տղ. յերուսաղէմ.։)

Փառաւորէր զաստուած, եւ զլուսատուն քրիստոս. (ՃՃ.։)

Բեւեռեաց զլուսատուս ի աստատութեան. այսինքն զլուսաւորս. ծբ. ՟Ժ՟Թ։)

Ծածուկ հաւաքման բանին իբր լուսատու ձորձով պատեցար. իմա՛ լուսափայլ, շողշողեալ, պայծառ։

ԼՈՒՍԱՏՈՒ ԼԻՆԵԼ. φαίω luceo եւ այլն. Լոյս տալ. ծագել. լուսաւորել.

Եդ զնոսա աստուած ի հաստատութեան երկնից՝ լուսատու լինել յերկիր. (Ծն. ՟Ա. 17։)


Լուսարան, աց

s. fig.

window, casement;
baptistery;
—ք, the eyes.

NBHL (2)

Ընդունարան կամ գործի լուսոյ եւ լուսաւորութեան, որպէս Աչք.

Մո՛յծ ընդ բացեալ լուսարանին՝ զ՝ի գոյն ոսկւոյ սուրբ աղաւնին. (Յիսուս որդի.։)


Լուսաւոր, աց

adj. s. fig.

clear, bright, brilliant;
luminaries, stars;
apostles, prophets, doctors;
— առնել, cf. Լուսաւորեմ.

NBHL (9)

φωτεινός lucidus λαμπρός splendidus. Ունակ լուսոյ յիւրմէ. եւ Հաջորդ լուսոյ. (որ զգալի եւ որ իմանալի) պայծառ. լուսափայլ անաղօտ. Մաքուր. ջինջ. յստակ. փայլուն. եւ Լուսատու.

Լուսաւոր պսակք, կամ ականք. կամ պայծառութիւն, վառումն. կամ զգեստ, ճանապարհ, վարդպետութիւն, արդարութիւն, պատուիրան, վարք, միտք, խորհուրդ, բան. (Յճխ.։ Զենոբ.։ Պիտ.։ Յհ. կթ.։ Խոսր.։ նար։ Մագ. եւ այլն։)

լուսաւոր է ոսկին. (Եփր. ծն.։)

ԼՈՒՍԱՒՈՐ ԱՌՆԵԼ. φωτίζω illumino. Լուսաւորել լուսատու լինել. պայծառացուցանել. Յայտնի լինել.

Իմաստութիւն առն լուսաւոր առնէ զերեսս իւր. Լուսաւոր առն է զամենայն մարդ՝ որ գալոց է յաշխարհ։ Լուսաւոր զաչս սրտից։ Լուսաւոր առնէ զտղայս։ Լուսաւոր առնել զամենեսին, թէ զինչ տնտեսութիւն խորհրդոյն։ Որ լուսաւոր առնիցէ զգաղտնիս խաւարի։ Լուսաւոր արար զկեանս եւ զանեղծութիւն ի ձեռն աւտարանին. եւ այլն։

Զերկուս լուսաւորն զմեծամեծս. զլուսաւորն մեծ, եւ զլուսաւորն փոքր. (Ծն. ՟Ա. 14։)

Ի խոնարհիլ լուսաւորին (ընդ երեկս)։ Ի սպառումն լուսաւորին մեծի (ի մուտս արեւու). (Տօնակ.։)

Աստեղապէս ուղղիչք եւ առաջնորդիչք, պայծառափայլ լուսաւորք. (Նար. առաք.։)

Երկու լուսաւորք երկակի երկնի (յակ. մծբ. եւ գր. լուս) (Նար. մծբ.։)


Լուսաւորագոյն

adj.

very luminous, most splendid;
—, —ս ad. clearly, evidently, in the clearest manner.

NBHL (2)

φωτεινότερος lucidior. Առաւել լուսաւոր. պայծառագոյն.

Լուսաւորագոյն բանիւք, կամ իմացուածովք. (Պիտ.։ Յհ. իմ. երեւ.։)


Լուսաւորապէս

adv.

clearly.

NBHL (1)

աստուածային հրամանք յաղթողականք լուսաւորապէս յայտնութեամբ ազդեալ երեւէին. (Նար. ՟Ծ՟Ա։)


Լուսաւորեմ, եցի

va. fig. vn.

to illuminate, to make light, to render clear, to brighten;
to enlighten, to illumine;
to light, to kindle;
to make serene;
to restore to sight, to open the eyes of;
to manifest;
to shine, to glitter, to sparkle, to brighten.

NBHL (9)

Ամենայն աշխարհ պայծառացեալ լուսով լուսաւորէր. (Իմ. ՟Ժ՟Է. 19։)

φωτίζω illumino, illustro. եւս եւ ըստ յն. չ. λάμπω, φαίνω, φαίνομαι splendeo, luceo, appareo. Լուսով զարդարել. պայծառացուցանել. լուսաւոր առնել. լուսատու լինել. փարատել զխաւար զգալի կամ իմանալի. լոյս տալ աչաց կամ մտաց.

Արեւու ծագեալ, եւ ոչ լուսաւորիմ։ Լուսաւորեսցին ի սոյն տեսարանք աչաց. (Նար. ՟Կ՟Բ. ՟Ղ՟Բ։)

Եւ ծագել. ցաթել. որ եւ ՃԱՌԱԳԱՅԹԵԼ.

Լուսաւորե ի յիս վերստին զծագումն անստուեր հրաչից գիտութեան աստուածութեան քո։ Լուսաւորեա՛ ինձ զողորմութեանդ քո ճառագայթ. (Նար. ՟Ժ. ՟Լ՟Դ։)

Եւ Յայտնել. ցուցանել. ծանուցանել. պարզել. բացայայտել. բանալ. Ոչ լուսաւորէր մեզ զայն ամենայն. (Դտ. ՟Ժ՟Գ. 23։)

Զամենայնծածուկ տեսութիւնս խորհրդոց լուսաւորէ ի ձեզ. (Սարգ. ՟ա. յհ. ՟Դ։)

Ահաւասիկ լուսաւորեաց զպատրուակաւ ասացեալսն. Յաւելուած բանիս լուսաւորէ զասացեալսդ. (Լմբ. սղ. եւ Լմբ. ժղ.։)

Փայլել. ծագիլ. երեւելի կամ յայտնի կամ յայտնի լինել. փայլիլ.


Լուսաւորեցուցանեմ, ուցի

va.

cf. Լուսաւորեմ.

NBHL (2)

Կամ չ. ըստ յն. λάμπω refulgeo. ծագիլ. փայլիլ.

Ինքն լոյս ծագեաց, եւ լուսաւորեցոյց. եւ ոչ նոքա նախ ընթացան եւ եկին ի լոյսն. (Ոսկ. մ. ՟Ա. 14։)


Լուսաւորիչ, չի, չաց

adj. s.

illuminator;
սուրբ Գրիգոր՝ — Հայաստանեայց, St. Gregory, the illuminator of the Armenian nation.

NBHL (7)

φωτιστήρ, φωστήρ, φωταγωγός, -ών , ἑπιφαύσκων iluminator, illustrans եւ այլն. Լուսաւորօղ. լուսատու. որ լուսաւորէ զգալի կամ իմանալի լուով. ուսուցիչ լուսաւոր վարդապետութիւն, պայծառացուցիչ. դարձուցիչ ի խաւարէ ի լոյս. կրթօղ ի հաւատս, եւմկրտօղ եւ ծնօղ յորդիս լուսոյ։ Քանզի ասի զլուսաւորաց երկնից.

Զաստուածոյ. եւ զբանէն աստուծոյ։

ընկալան զլուսաւորիչ հուր կենդանութեան, այսինքն զբանն աստուածոյ։ ինքն սրբութիւն սրբոց՝ լուսաւորիչ է բանական բնութեանս միշտ. (Ագաթ.։ Յճխ. ՟Ա։)

Զաստուածածնէ.

Լուսանըկար ծընօղ անմահին լուսաւորիչ ազգիս մարդկային. (Գանձ.։)

Զայս ուսանէր աստուածաբանն (եսայի) ի լուսաւորչէն իւրմէ հրեշտակէ։ Գերազարդիցն նոցա հանճարոց մեք անգիտանամք, եւ յաւէտ զի զնոցայսն ա՛յլ լուսաւորչի եւ զգացուցչի եմք կարօտ. (Դիոն. երկն.։)

Պայծառացան այսօր սուրբ եկեղեցիք լուսաւորչօք կենդանեօք։ Որ երկոքումբք սուրբ լուսաւորչօք տանն թորգոմայ. (Շար.։)


Լուսաւորութիւն, ութեան

s.

light, brightness, glare, splendour;
illumination.

NBHL (8)

φασῦσις, φωτισμός illuminatio, illustratio λαμπρότης splendor φωτοδοσία luminis datio եւ այլն. Լուսաւորն գոլ. պայծառութիւն փայլումն. լոյս. (զգալի կամ իմանալի).

Իմաստունք ծագեսցեն իբրեւ զլուսաւորութիւն ի հաստատութեան։ Փառօք մեծօք եւ լուսաւորութեամբ ի յաւիտենականէն։ Ցուցցէ աստուած ի ներքոյ երկնից զամենայն լուսաւորութիւնս քո։ Առաւել քան զլուսաւորութիւն արեգական։ Զի մի ծագեսցէ ի նոսա լուսաւորութիւն աւետարանի։ Ի լուսաւորութիւն գիտուոթեան փառացն աստուծոյ։ Լուսաւորութիւն նմանեալ ականց պատուականաց.եւ այլն։

Եղիցին լուսաւորք ի լուսաւորութիւնի հաստատութեան երկնից՝ ծագել յերկիր.եւ այլն։

Զիշխանականն եւ գերիշխանական աստուածապետութեանն հօր լուսաւորութիւն։ Աստուածապետութեանն լուսաւորութեամբ մաքրի։ Մականունութիւն քերովբէին, գերագունին լուսաւորութեան ընդունական. (Դիոն. ստէպ.) (յն. φωτοδοσία լուսատուութիւն, կամ լուսատրութիւն. գուցէ եւ ի հյ. մարթ է այնպէս վերծանել։)

ԼՈՒՍԱՒՈՐՈՒԹԻՒՆ. դարձ ի խաւարէ կռապաշտութեան ի լոյս աստուածագիտութեան. եւ Հոգեւորապէս լուսաւորիլն ի ներքուստ.

պարգեւ կոչեմք, շնորհ, մկրտութիւն, օծումն, լուսաւորութիւն։ Օծումն որպէս քահանայական եւ թագաւորական. լուսաւորութիւն՝ իբրեւ զպայծառութիւն. եւ այլն. ծաբ. մկրտ.։)

Մկրտութիւնն հոռոմ լեզուաւ լուսաւորութիւն (քօ՛դիսմա) անուանի. ծ. ածաբ.։)

Շնորհք սուրբ հոգւոյն իջանէ ի վերայ նորընծային իբրեւ ի լուսաւորութեան աւուրն. (Մաշտ.։)


Լուսափայլ

adj.

shining with light, resplendent, glittering, refulgent, dazzling.

NBHL (4)

Ըզքարն ճաճանչաւոր լուսափայլ. (Նար. մծբ.։)

λαμπρός lucidus, fulgens, praeclarus σαφέστερος apertior, clarior. Լուսով կամ որպէս զլոյս փայլեալ. լուսապայծառ. շողշողեալ. պայծառ. մաքուր. յստակ. պարզ. յայտնի.

Լուսափայլ իմաստք հոգւոյն, կամ աւետարանին քարոզութիւն. ծ. ածաբ.։ Անան. ի յհ. մկ.։)

Ողջոյն տայ ձեզ լուսափայլ եպիսկոպոսն պօղիկարպոս. յն. արժանավայելուչ. ծազգ. ՟Ը։)


Լուսափայլեմ, եցի

vn.

to shine, to shed light, to be brilliant.

NBHL (4)

ԼՈՒՍԱՓԱՅԼԵՄ ԼՈՒՍԱՓԱՅԼԻՄ. λάμπω, ἑλλαμπρύνομαι , φαίνω splendeo, luceo στίλβω, ἁπαυγάζω fulgeo. Լուսափայլ լինել. պայծառանալ. լուսաւորիլ. շողշողել.

Լուսափայլին, եւ դարձեալ ի յազգակիցսն՝ լիւրեանցսն թափանցիկ առնեն. (Դիոն. ածայ.։)

Իիւսին պսակք զանազանեալ, եւ պատմուճանք լուսափայլեալ։ լուսափայլեալ դիմօք աստուածահրաշ տեսլեամբ. (Շար.։)

Եւ անդուստ լուսափայլեալ ամենայնն միանայ ընդ աստուած. (Լմբ. սղ.։)


Լուսափայլիմ, եցայ

vn.

cf. Լուսափայլեմ.

NBHL (4)

ԼՈՒՍԱՓԱՅԼԵՄ ԼՈՒՍԱՓԱՅԼԻՄ. λάμπω, ἑλλαμπρύνομαι , φαίνω splendeo, luceo στίλβω, ἁπαυγάζω fulgeo. Լուսափայլ լինել. պայծառանալ. լուսաւորիլ. շողշողել.

Լուսափայլին, եւ դարձեալ ի յազգակիցսն՝ լիւրեանցսն թափանցիկ առնեն. (Դիոն. ածայ.։)

Իիւսին պսակք զանազանեալ, եւ պատմուճանք լուսափայլեալ։ լուսափայլեալ դիմօք աստուածահրաշ տեսլեամբ. (Շար.։)

Եւ անդուստ լուսափայլեալ ամենայնն միանայ ընդ աստուած. (Լմբ. սղ.։)


Լուսափայլութիւն, ութեան

s.

light, brightness, splendour;
lustre;
perspicuity.

NBHL (4)

ἕλλαμψις illustratio եւ այլն. Լուսափայլ գոլն առնելն. շողշողումն. ցոլունք. նշոյլք. լուսաւորութիւն. պայծառութիւն (զգալի կամ իմանալի, պէսպէս առմամբ)

Լաւագոյն արժանաւորին վասն նախ ի նոսա լինելոյ աստուածապետականին լուսափայլութեան։ Ի կատարողպետականէն լուսափայլութենէ քահանայապետեալ։ Զիւրոյն լուսափայլութեան սրբազնագործել խորհուրդս. (դիոն։ ստէպ։ Մաքս. անդ։ Շ. հրեշտ.։)

Ազդեցութիւն սուրբ հոգւոյն, եւ նորին լուսափայլութիւն։ Հեղեալ ի յետինս զլուսափայլութիւնս։ Յայտեա՛ կրկին շնորհ լուսափայլութեան։ Լուսափայլութիւն աստուծոյ, կամ գիտութեանն աստուծոյ։ Ըստ յարացուցի արեգականդ ճառագայթից. զի սա որպէս զարտաքին էքս լուսափայլութեամբն պարփակէ, եւ այլն. (Լմբ. սղ. եւ Լմբ. պտրգ. ստէպ։)

Ոսկի հրատես գունովն, եւ արծաթ լուսափայլութեամբն գտանին փառաբանիչք ՟Աստուծոյ. (Խոսր.։)


Լուսափառ

adj.

brilliant, luminous;
splendid, illustrious;
—ք burning and shining light.

NBHL (2)

Ի մայրն իմ լուափառ (յեկեղեցի)։ Հուրս լուսափառ եւ աստուածաձիր։ Սպիտակափայլ լուսափառ դաշտի քարտենիդ. (Նար. ՟Հ՟Ե. ՟Ղ՟Գ. եւ յիշ։)

Զծայրագոյնն իւր ճառագայթելով լուսափառս. (Խոր. վրդվռ.։)


Լուսափետուր

adj.

having very white plumage.

NBHL (1)

Լուսաւոր եւ պայծառ կամ փայլուն փետրովք.


Լուսերակք

s. pl.

optic nerves.

NBHL (1)

Լինի օդ գործարան ական առ ի տեսեցելոյն գիտութիւն. այնպիսի՝ որպէս ենխելացն լուսերակք. այսինքն ուղղոյն ջիլքն. որպէս դնի ի յն. (Նիւս. բն. ՟Է։)


Լուսերանգ

cf. Լուսաթոյր.

NBHL (2)

Ունօղ երանգ լուսոյ, զպայծառութիւն իմա՛. լուսապայծառ. լուսերփն. լուսանկար. լուսաներկ. լուսատեսակ. լուսափայլ. կարմիր եւ սպիտակափայլ.

Լուսերանգ պսակեալ ծաղկօք. (Խոր. վրդվռ.։ եւ Խոր. հռիփս.։)


Լուսն, սունք

s.

speck, film, cataract;
pearl or web;
բուժել, կեղեւել զ—ն, to couch a cataract.

NBHL (1)

λεύκωμα alugo, vitium oculorum. Սպիտակ կեղեւ կամ առագաստ իջեալ յաչս՝ խափան լուսոյ. ստուերածք աչաց.


Լուսնակ, ի

s.

moonlight, moon-shine;
moon-light night;
ի լուսնակի, by moon-light, in the moon-light.

NBHL (1)

ԼՈՒՍՆԱԿ ԼՈՒՍՆԱԿԱՅ. Ռմկ. լուսնկայ, լուսընկայի լուս. Լոյս լուսնի. եւ աղօտ պայծառութիւն որպէս զլոյս լուսնի.


Լուսնակայ

cf. Լուսնակ.

NBHL (1)

ԼՈՒՍՆԱԿ ԼՈՒՍՆԱԿԱՅ. Ռմկ. լուսնկայ, լուսընկայի լուս. Լոյս լուսնի. եւ աղօտ պայծառութիւն որպէս զլոյս լուսնի.


Լուսնական, ի, աց

adj.

lunar, lunary;
monthly;
lunatic;
epileptic;
— ամիս, տարի, lunar month, lunar year.

NBHL (2)

Որպէս եգիպտացիքն զլուսնականսն հաշուին ծագմունս. (Խոր. ՟Ա. 3։)

Եւ մի՛ լուսնական դիպուածք հասեալ գաղտնեօք վնասեսցեն. (Նար. ՟Ձ՟Բ։)


Լուսնահար

cf. Լուսնոտ.

NBHL (1)

Լուսնահար յայսոյ պղծոյ. (Ճ. ՟Գ.)


Լուսնաձեւ

adj.

moon-shaped;
crescent-shaped;
orbicular.

NBHL (1)

Մահիկս լուսնաձեւս. (Արծր. ՟Գ. 2։)


Լուսնապաշտ, աց

s.

moon-worshipper.

NBHL (1)

Առ ի կշտամբութիւն արեւապաշտածն, կամ լուսնապաշտաց. (Եզնիկ.։)


Լուսնացոյց

s.

almanac, calendar.

NBHL (1)

Զմուտ լուսնացուցիս այսպէս արա. (Տօմար.։) որպէս Ցուցակ ծննդեան եւ լրման լուսնի, եւ Օրացոյց. տոմար.


Լուսնթագ, ի

s. ast.

Jupiter, Jove (planet)

NBHL (1)

Ζεύς սեռ. Διός Juppiter սեռ. Jovis. (Որպէս թէ թնգ լուսնի՝ գեր ի վերոյ քան զնա, կամ լուսնովն թագազարդ. ըստ Հին բռ. լուսակիր, կամ լուսաւոր) Մին ի մոլորակաց բարձրագունից՝ լուսանշոյլ յետ արուսեկի. որ եւ ի կարդս դից հեթանոսաց իբր թագաւոր եւ հայր չաստուածոց. այն է արամազդ կամ զեւս.


Լուտալի, լւոյ, լեաց

adj.

blameable, reprehensible

NBHL (1)

Զլուտալի պիղծ օրինացն աւանդս աւանդեալ մատոյց. (Պիտ.։)


Լուտական, ի, աց

adj.

outrageous, offensive.

NBHL (1)

Զերծանելոց է ի լուտական բանից նորա. (Վանակ. յոբ.։)


Լուտամ, ացայ

vn.

to scold, to reproach, to abuse, to imprecate.

NBHL (3)

ծ. ընդ յն. լիտօռէ՛օ) λοιδορέω, -έομαι convicior, probris insector. Բամբասել, նախատել. թշնամանալ. հայհոյել. անիծել. չարաբանել. պարսաւադիր լինել.

Բանս յանդիմանութեան, եւ լուտացօղ ապառում խռովութիւն ի վերայ արքայորդւոյն ածէի. (Յհ. կթ.։)

Ոչ եւս յաւելից լուտալ զերկիր վասն գործոց մարդկան։ Ոչ յաւելիցն լուտալ զերկիր ... քանզի ոչ է պարտ յաւելուլ ի վերոյ եղելոցն նորոգ նզովս. (Փիլ. լին. ՟Բ. 54։)


Լուտանք

s.

injury, outrage;
imprecation.

NBHL (2)

λοιδορία convitium. Լուտալն. թշնամանք. նախատինք. դսրովանք. անարգանք. եւ Անէծք.

Ո՛չ աղօթս ասեմ զայդ, այլ լուտանք եւ թշնամանք աստուծոյ. (Երզն. մտթ.։)


Լուրջ, լրջաց

adj. adv.

gay, joyful;
sprightly, lively;
sober, grave, imposing, serious;
— երեսօք, seriously;
ի բարբառ —, with a serieus voice;
ի լրջեաց, ի լրջէ, in a waking state. cf. Լուրթ.

NBHL (4)

Կապոյան ընդ սպիտակի խառնեալ՝ զլուրջն գործէ. (Պղատ. տիմ. յորմէ եւ Ոսկիփոր.։)

Լուրջ դիմօք զբազմատեսակ հնարս տանջանացն իբր զծաղիկս հաւաքէին. (Երզն. մտթ.։)

Խոստացեալ էր (ծառայն աբրահամու) լուրջ երեսօք կալ առաջի նորա. (Եփր. աւետար.։)

Յորժամ ի լրջեաց ծուլայցէ, գիշերական երազովքն ամփոփի ընդ երկիւղիւ. (Եզնիկ.։)


Լուցանեմ, ուցի

va.

to light, to kindle;
to inflame, to burn.

NBHL (1)

ἄπτωծ. ընդ աբեթ). ἁνάπτω, καίωծ. գաւ ). ἁνακαίω accendo, succendo, uro, comburo. Վառել լուսով. բորբոքել. այրել.


Լուցկի, կեաց

cf. Լուցափայտ.

NBHL (2)

Այս ամենայն եղեւ լուցկի բարկութեան իմոյ. ծբ. ՟Ժ՟Բ։)

Դիզեցի զլուցկին արբեցութեան, որով արծարծեցաւ կայծակն աղտեղի եւ գարշ տռփման. (Սկեւռ. աղ.։)


Լուցումն, ման

s.

lighting or setting on fire;
illumination;
fire, conflagration.

NBHL (1)

Լուցմունք ղամբարաց։ Զտօնս տէրունականս մեծարել լուցմամբ եւ նուիրօք. (Նար. ՟Լ՟Ա. եւ Նար. երգ.։)


Լպրշանք

s.

cf. Լպրշութիւն.

NBHL (1)

Մանաւանդ զի եւ զանցեալ եւս ժամանակսն ձեռնտու իւրեանց լպրշանաց ունէին. զի ոչ երբէք այնպիսի ինչ գործեցաւ. (Ոսկ. մ. ՟Ա. 3։)


Լպրշեմ, եցի

va.

cf. Լկտանամ.

NBHL (2)

ԼՊՐՇԵՄ ԼՊՐՇԻՄ. ἁπαναισχύνομαι, ἁναιδεύομαι impudenter ago. Լպիրշ լինել. լրբիլ. լրբաբար գործել. անամօթիլ. յանդգնիլ. ժպրհիլ. երեսը պատռիլ, երեսի ջուրը կորսընըցնել.

Մեք եւ բազում անգամտաջանաց արժանի լպրշութիւն լպրշիմք. (Ոսկ. եբր. ՟Ժ՟Ե.) (գրեալ էր՝ լպրծեցար, ցայք)։


Լպրշիմ, եցայ

vn.

cf. Լկտանամ.

NBHL (2)

ԼՊՐՇԵՄ ԼՊՐՇԻՄ. ἁπαναισχύνομαι, ἁναιδεύομαι impudenter ago. Լպիրշ լինել. լրբիլ. լրբաբար գործել. անամօթիլ. յանդգնիլ. ժպրհիլ. երեսը պատռիլ, երեսի ջուրը կորսընըցնել.

Մեք եւ բազում անգամտաջանաց արժանի լպրշութիւն լպրշիմք. (Ոսկ. եբր. ՟Ժ՟Ե.) (գրեալ էր՝ լպրծեցար, ցայք)։


Լռանիստ

s.

cf. Լպրշութիւն.

NBHL (1)

Դուք էք լծնբարձք, լռանիստք. ծբ. ՟Ժ՟Թ։)


Լռելեայն

adv.

tacitly, by implication;
secretly, in secret;
silently, without bustle, in a private manner.

NBHL (5)

λάθρα, σιγῇ clam, silentio, silens. Լռութեանբ. լռիկ. ծածկապէս. գաղտ. մեղմով.

Լռելեայն ուխտս դնէին. (՟Գ. Մակ. ՟Գ. 6։ տես եւ ՟Ա. Թագ. ՟Ծ՟Ե 22։ Մտթ. ՟Ա 19։ Յհ. ՟Ծ՟Ա 28։ Գծ. ՟Ծ՟Զ. 37։)

ԼՌԵԼԵԱՅՆ. (նխ. Լռելով. դադարեալ. Գիտէ աստուած լռելեայն եւ ի վիշտս մխիթարել. Ոսկ. ես.։)

Օրէնէ փեսայի՝ առժամայն ոչ խոսել ցհարսնն, այլինքն լռելեայն կալով՝ այլք զնմանէ ծանուցանեն. (Ոսկ. յհ. ՟Ա. 17. Երթեալբնակէր լռելէայն ի մանեայ այրս. Յհ. կթ.։)

ԼՌԵԼԵԱՅՆ ա. Թաքուն. գաղտնի. ծածուկ.