who emits blood, bloody.
ԱՐԻՒՆԱՑԱՅԹ ԱՐԻՒՆԱՑԱՅՏ. ἠμάγμενος cruore aspersus Որ ցայտէ կամ երեւի ցայտել յիւրմէ զարիւն. արիւնազանգ.
Երբեմն վառեալ, եւ երբեմն արիւնացայթ երեւեսցի. (Ոսկ. ես.։)
Զվերամբարձ բագնին արիւնացայտ լինել. (Անան. եկեղ։)
to bleed.
Արեամբ շաղախել՝ ներկել. արունոտել.
Զհերն խզել, կամ զճակատն հարկանել, զերեսն արիւնել. (Երզն. խրատ.։)
Ծառայից չարաց վասն ի զրկօղսն յարենալ. (Սիր. ՟Խ՟Բ 6.) ըստ յն. գրելի է, զկողսն արիւնել։
colour of blood, red, bloody.
Արիւներանգ մարմնով ունի զգեցեալ պատմուճան գղեցիկ. (Վահր. յար.։)
offered with the blood.
Արեամբ հանդերձ ընծայեալ. խառն ընդ արեան նուիրական.
cf. Արիւնահեղութիւն.
Հեղուլն զարիւն այլոց. մարդասպանութիւն. կոտորած. արեան ճապաղիք.
Բազում ոճիրս արիւնհեղւթեան գործեաց։ Առնուլ վրէժս զսաստիկ արիւնհեղութեանցն զքրիստոնէից. (Արծր. ՟Բ 2։)
Ոչ սուր սրեալ, ոչ արիւնհեղութիւնք. (Սարգ. յկ. ՟Դ։)
Արիւնհեղութիւն արդարեւ ոչ մարմնոյ արեան, այլ հոգւոյ. (Լմբ. սղ.։)
watered with blood.
Արեամբ ոռոգիչ, եւ ոռոգեալ. արիւնաշաղախ.
sanguine, full of blood.
Յետոյ լուանային զարիւնն (սրսկեալ), եւ ոչ եթէ արիւնոտ մնային. (Ոսկ. եբր.։)
Դառնամազձքն բարկացկոտք լինին, եւ արիւնոտքն ցանկասէրք. (Լմբ. առակ.։)
bloody, full of blood;
sanguinary, bloodthirsty.
ԱՐԻՒՆԸՌՈՒՇՏ կամ ԱՐԻՒՆՌՈՒՇՏ. ὔφαιμος sanguine suffusus, rubescens, sanguineus Շառագոյն. արիւներանգ. մթագոյն. տժգոյն արեամբ ներկեալ.
(Աչք ի բարկութե) շառագոյն արիւըռուշտ լինին։ Արիւնըռուշտ աչօք հայելով (շան ի թշնամին՝) փրփրով բերանն լի. (Փիլ. իմաստն. եւ Փիլ. լիւս.։)
Զոմանց աչս (տեսանէր) արիւնռուշտս եւ կարմիրս։ Ոմանց սեւ լեալ դէմք, ոմանց արիւնռուշտ. (Վրք. հց. ՟Ժ՟Թ։)
Իբր յառապարի փշալից եւ արիւնռուշտ շրջիմ. (Ի գիրս խոսր.։)
Զարիւնռուշտ մամոնայսն անդր ի ներքս խճողէր. (ՃՃ.) իմա՛, զարեամբ այլոց շաղախեալս յանիրաւութենէ։
ԱՐԻՒՆԸՌՈՒՇՏ. իբր Արիւնախանձ, կամ արիւնաշաղախ, ներկեալ յարենէ այլոց.
bought for money;
slave.
ἁργυρώνητος emptus pecunia, emptitius Արծաթով գնեալն. ըստկով գնած, գնծու
ԱՐԾԱԹԱԳԻՆ. գ. որպէս Ծառայ արծաթագին. գնծու .... Տե՛ս (Ծն. ՟Ժ՟Է 12. 23. 27։ Ել. ՟Ժ՟Բ 44։)
Ընդոծնին ասէ, եւ արծաթագնին տացէ. (Փիլ. քհ. ՟Ժ՟Ա։)
silvery, having the colour of silver.
Արծաթագոյն կաթիլ. (Ոսկ. մտթ.։)
silver-smith;
silver.
ԱՐԾԱԹԱԳՈՐԾ. Գործեալ յարծաթոյ. արծաթի. արծըթէ շինած.
trade of a silversmith.
Արուեստ հանելոյ եւ գործելոյ զարծաթ.
silvered.
Օծեալ կամ պատեալ արծաթով.
Յոսկի գահոյս հրամայիցէ հանգչել, եւ ի սենեակս արծաթազօծս. (Ոսկ. մ. ՟Ա 20։)
Դրունս ձուլածոյս ի յոսկեգոյն պղնձոյ արծաթազօծս. (Մաթին.) ուր վրիպակաւ գրի՝ ԱՐԾԱԹԱԶՕԹՍ, զոր կարէ ոք ընթեռնուլ եւ Արծաթազօդ։
mine of silver.
ἁργυροποκεῖον argenti officina Հանք կամ բովք, ուստի արծաթն հատանի կամ ելանէ.
Ո՛չ արծաթանք իցեն եկեղեցիս, այլ՝ բանակեաղ հրեշտակաց, եւ բնակութիւն Աստուծոյ. (Ոսկ. մ. ՟Բ 25։)
silvered.
περιαργυρόμενος, καρταργυρώμενος եւ այլն. argento obductus Արծաթի թիթղամբ պատեալ. արծաթով զարդարեալ. արծթով պատած. կիւմիշ իլէ գափլը.
Ամենայն սիւնք սրահին շուրջանակի արծաթապատք. (Ել. ՟Ի՟Է 17։ եւ ՟Լ՟Ը 17. 19։)
Զկուռս արծաթապատս. (Ես. լ. 22։)
that has received or borrowed money.
ԱՐԾԱԹԱՌ եւ ԱՐԾԱԹԱՌՈՒ Առօղ զարծաթ կամ զդրամս յայլմէ.
ԱՐԾԱԹԱՌ եւ ԱՐԾԱԹԱՌՈՒ Առօղ զարծաթ կամ զդրամս յայլմէ.
that loves money, avaricious, covetous, too fond of money.
φιλάργυρος pecuniae amans, avarus Մոլեալ ի սէր արծաթոյ. ընչասէր. ընչաքաղց. ագահ. Տե՛ս (Ղկ. ՟Ժ՟Զ 14։ ՟Բ. Տիմ. ՟Գ 11։)
silversmith, who sells silver-plate;
money-changer.
ἁργυροπράτης nummularius Որ վաճառէ զարծաթի դրամս. այն է լոմայափոխ, սեղանաւոր.
silvery, made of silver;
silver plate.
ἁργύρεος argenteus որ եւ ԱՐԾԱԹի. Յարծաթոյ շինեալ. արծըթէ. կիւմիւշտէն, կիւմիւշ.
Արծաթ ոյ շինեալ. (արծըթէ.)
Աստուածս արծաթեղէնս։ Ոսկեղէն սեղանոյն, նոյնպէս եւ զարծաթեղինացն. (Ել. ՟Ի 23։ ՟Ա. Մնաց. ՟Ի՟Ը 16։)
Ընդ ինքեան ունելով զխաչն արծաթեղէն ոսկեխաղաց տեսակաւ. (Կաղանկտ.։)
to silver.
Առաւել ոռկ. որ եւ արծթել. Արծաթով պատել կամ օծանել.
Զոր յետոյ Սսեցին արծաթեալ է. (Մխ. ապար.։)
silvery, made of silver;
silver-coin.
Զսկիհն իմ արծաթի։ Որ ոսկի՝ ոսկի, եւ որ արծաթի՝ արծաթի։ Խարիսխ արծաթի։ Կոնք արծաթիք. տաշտք արծաթիք։ Փողս կռածոյս արծաթիս։ Ջահիւք, եւ լապտերօք արծաթեօք. եւ այլն։
love of money, avarice.
Արծաթսիրութիւնն ոչ ի բազումն, այլ ի կամս սիրողին դատեսցի. (Վրք. հց. ՟Բ։)
Արծաթսիրութեամբն մոլեալ յուդաս. (Շար.։)
to stir, to poke, to blow the fire;
to incense, to animate, to irritate;
to revive, to renovate, to renew.
ԱՐԾԱՐԾԱՆԵՄ ԱՐԾԱՐԾԵՄ. ἁναζωπυρέω exsuscito, ἕξω πύροω excito, accendo, φυσάω sufflo, spiro Իբրու Արթնացուցանել կամ զարթուցանել ստիպաւ. այն է Կրկին վերսին բորբոքել զառկայծեալ հուրն՝ փչմամբ կամ փքովք. հրահրել, վառել.
Հուրն՝ որ երբեմն արհամարհեցաւն եւ շիջաւ, սկսաւ վերստին արծարծիլ զճառագայթս ճրագի. (Զքր. կթ.։)
Մինն արծարծէ, եւ միւսն շիջուցանէ։ Զշիջեալ չարիսն նոյնչափ արծարծեմ. (Նար. ՟Լ. ՟Հ՟Ա։)
Նմանութեամբ՝ որպէս Վառ ի վառ նորոգել, շարժել. գրգռել. զօրացուցանել. կազդուրել. ստէպ ի կիր արկանել. վերանորոգել. եւ պայծառացուցանել զիրս ո՛ր եւ է օրինակաւ, իբրու զարթուցանելով ի թուլութենէ կամ ի թմրութենէ, եւ այլն։
Արծարծել զշնորհսն Աստուծոյ։ Արծարծեցաւ ոգին յակոբայ. (՟Բ. Տիմ. ՟Ա 6։ Ծն. ՟Խ՟Ե 27։)
Առաքեաց զնա, զոմանս՝ որ տակաւին ճանաչէին զԱստուած՝ արծարծել նորոգել. (Կիւրղ. ծն.։)
Այչափ նշանօքն արծարծէր զնոսա ի հաւատս։ Վերստին արծարծել զխորթացեալ բանս հռետորին. ((լուսաբանել). Ոսկ. գծ.։)
Զայս զնորագործեալ ձայն փչեցեալ Աստուծոյ զօրութիւն յարոյց եւ արծարծեաց։ Որք ի հիւանդութեանց արծարծին յառողջութիւն. (Փիլ.։)
Վերստին արծարծել զառաջին մասն։ Արծարծեաց, եւ զարգացոյց։ Արծարծելով յառողջութիւն։ Արծարծէ ընդ առողջութեանն կարողապէս զխորհրդոցն տեսութիւն։ (Պիտ.։)
Արծարծեալ զմնացեալ իշխանսն գնալ ի վերայ արքային. (Զենոբ.։)
Հանգիստ առեալ զօրացն, եւ արծարծեալ յաշխատութենէ. (Խոր. ՟Գ 26։)
Արծարծել արդեն ի ձեռն ապաշաւանաց զվրիպանացն կորուստ. (Արծր. ՟Ա 1։)
Զքեզ իմով իսկ առասութեամբք արծարծեմք։ Ի կենդանութիւն դարձեալ զիս արծարծեաց։ Սոքա արծարծեցին զկարգ եւ զօրէնսդրութիւն մեծին սահակայ. (Մագ.։)
Զի՞ինչ կարօտի պարզ բանս արծարծելոյ. (Լմբ. սղ.։)
kindler.
rekindling.
Արծարծելն, եւ իլն (ըստ ամենայն նշ)
Արծարծումն կայծական ճառագայթի. (Փիլ. լին. ՟Դ 26։)
Արծարծումն լուսաւորութեան։ Զլուսոյն արծարծման պէտս։ Արծարծմամբ լաւագունիցն հասից յառաջին ծայր կատարելութեանն. (Պիտ.։)
Ընդ զգալի խնկոյս, եւ զհոգւոյս ծուխ արծարծման նուիրեմ քեզ. (Լմբ. պտրգ.։)
Խունկն յետոյ արծարծմամբն ի բուրումն փոխադրեցաւ. (Կլիմաք.։)
cf. Արծուի.
to enamel.
Որպէս թէ Արթնացուցանել կամ արծարծանել փայլմամբ կամ պայծառ գունով. փայլեցուցանել հրով.
Ծեփելն, եւ գունելն, եւ արծնելն, եւ նկարելն, այն ի զարդարիչ անդր հայի. (՟Բ. Մակ. ՟Բ 30։ (յն. երկու եւեթ բայ, ներայրելն եւ կենդանագրելն)։)
benignity, clemency, mercy.
εὑσπλαγχνία misericordia Բարեգութն գոլ. առատ մարդասիրութիւն. գութ ի բարի սրտէ. գթածութիւն, ողորմած սիրտ ըլլալը.
Ոչ անտես լինել մարդկային բնութեանս ի բարեգթութենէն տեառն. (Յհ. իմ. ատ.։)
Ցո՛յց զսքանչելիս քո բարեգթութեամբդ լցեր.
Որ զթիւ սրբոց քոց բարեգթութեամբդ լցեր.
Որ զթիւ սրբոց քոց բարեգթութեամբդ լցեր.
Որ զթիւ սրբոց քոց բարեգթութեամբդ լցեր. (Շար.։)
Բարեգթութեամբ առ թշնամիսն՝ զբարեգթութիւնն Քրիստոսի ստանալ. (Սարգ. ՟ա. պ. ՟Է։)
that runs, walks, converses, lives well.
Տեսեալ զկարկանջասահութիւն գետոց բարենացից. (Խոր. ՟Ա. 15։)
beneficent, virtuous, pious, that does good.
Այր բարեգործ։ Բարեգործք էին։ Տնարարս՝ բարեգործս։ Բարեգործացն պապանծեցուցանել զանզգամ մարդոց զանգիտութիւն։ Լաւ է բարեգործաց, եթէ կամիցին ըստ Աստուծոյ կամացն չարչարել, քան չարագործացն.եւ այլն։
Բարեգործացն խնդրել բարիս՝ բնութեան են օրէնք. (Նար. ՟Ձ՟Գ։)
Լինիցիս բարեգործ ալեաց քոց. (Ճ. ՟Ա.) այսինքն խնայեա՛ ի ծերութիւնդ։
Խնդրէ ի քէն Աստուած՝ սիրել զնա իբրեւ զբարեգործ. (Փիլ. բագն.։)
Բարեգործ առ ամենեսին։ Վնասակար եմ բարեգործիդ։ Առանց բարեգործիդ հրամանաց։ Բարեգործ աջովդ, եւ այլն. (Նար. ստէպ։)
to do well, good.
Իբրեւ ի վերայ որդւոց հատուցելոց հայրաբար գթացեալ բարեգործէ. (Ագաթ.։)
ἁγαθοποιέω bona operor, εὑσεβέω pie ago Գործել զբարին եւ զարժանն. առնել զգործ բարի. բարեպաշտել. աղէկ բան ընել.
Յեփթայէ բարեգործել կամելով՝ պարտաւոր դստերն արեան գտանէր. (Խոսր.։)
Բարեգործել եւս զլաւագոյնն յորդորէ. (Պիտ.։)
ԲԱՐԵԳՈՐԾԵԼ. εὑεργεσέω benefacio Բարերարել. եւ երախտագործել. խնամել. աղէկութիւն ընել.
Զանձինս մեր բարեգործիցեմք՝ աստուածատեսս առնելով. (Ածաբ. յայտն.։)
Բարեգործեալ ձեր առ քաղցեալսն՝ ինձ արարէք. (Զքր. կթ.։)
Այլ դու կարող ես սովորոբար՝ եւ առ զըլացօղս բարեգործել։ Ի քէն միշտ օգնեալ եւ բարեգործեալ. (Նար.։)
Որչափ առաւել բարեգործես զբարեկամն, այնչափ մանաւաւանդ զօգտակարն քո առնես. (Ոսկիփոր.)
Բարեգործել զնզովեալսն (իբր օրհնել, կամ ի լաւն փոխել)։ Բարեգործեսցին դատակնիքն (այսինքն ի լաւ անդր շրջեսցին). (Նար. ՟Ժ՟Է. ՟Ղ՟Դ։)
Այսպիսիքս լեալք՝ ամենայնիւ ի նմանէ բարեգործիցիմք (այսինքն բարիս գտանիցեմք). (Խոսր. պտրգ.։)
ԲԱՐԵԳՈՐԾԵԼ. Բարւոք օրինակաւ գործել ինչ, կամ ներգործել.
Հրաշափառապէս բարեգործեսցես բանդ կենդանի՝ ինձ խօսողութիւն անսայթաքելի. (իբր շնորհեսցես)։ Բարեգործեա՛ ի յանձին ... զամենալից շնորհս բազմապարգեւ քո ողորմութեան. (Նար. ՟Ժ՟Ը. ՟Լ՟Դ։)
ԲԱՐԵԳՈՐԾԻԼ. ձ. յն. ոճով՝ է Բարեբաստիկ լինել, երջանկանալ. εὑπράττω, εὑεργέω benevaleo, felix sum
Զի մի՛ ցաւելն անմխիթար իցէ, եւ մի՛ բարեգործելն անդաստիարակ. (Առ որս. ՟Ժ՟Ա։)
bounty, beneficence;
good works.
εὑπραγία, εὑπραξία bona opera Գործելն զգործս բարիս, եւ գործք բարեաց. առաքինի քաղաքավարութիւն. առաքինութիւն.
Որ արարեր լտիւս ի զբօսանս բարեգործութեան ի փրկութիւն անձանց մերոց. (Ժմ.։)
Առաջինքն ուրախ լինին ի վերջնոցն բարեգործութիւն. (Յճխ. ՟Ժ՟Գ։)
Ամենայն արուեստականացն (առաքինեաց) բարեգործութիւն փայլեն յաստուածադիր օրինացն. (Կորիւն.։)
Կամ Գովելի աշխատասիրութիւն. աշխարհաշինութիւն. բարեկարգութիւն.
Յետ դադարելոյ պատերազմաց՝ սկիզբն առնէ բարեգործութեանց պարթեւն քաջ։ Յետ բազում գործոց արութեան՝ ձեռնամուխ լինի ի բարեգործութիւնս, շինուածս բազումս առնելով. (Խոր. ՟Բ. 3. 24։)
Արիացեալք յերկս՝ հայցեն զառաջիկայ բարեգործութեանցն աջողութիւն։ Գործելով առուս, զբոլորեսեան յիւրաքանչիւրումն զօրացուցանելով ի բարեգործութեան. (Պիտ.։)
Նորոգեաց, լուսաւորեաց. հանապազ նովին բարեգործութեամբ զօրանայ. (Նար. ՟Հ՟Ե։)
Զի թէ հաւանեսցի խրատուցն, Աստուծոյ բարեգործութեանցն արժանի լինի. (Փիլ. այլաբ.։)
Աւազակն՝ որպէս ունայն էր ի բարեգործութենէ, այնպէս անտես եւ անլուր էր յամենայն բարեգործութեանցն տեառն մերոյ. (իմա՛ ըստ ամենայն նշանակութեան) (Եղիշ. ի խաչել.։)
Եւ այլ եւս բարեգործութիւն ի ձկանց եղեալ (ըստ վիպասանից). (Մագ. ՟Ժ։)
ԲԱՐԵԳՈՐԾՈՒԹԻՒՆ. Ըստ հոմաձայնութեան յն. εὑπραξία որպէս Բարեբաստութիւն, բարօրութիւն, յաջողութիւն. բաները աղէկ երթալը.
benign, humane, merciful, compassionate, tender, charitable, flexible.
Քրիստոս որդի Աստուծոյ՝ անոխակալ եւ բարեգութ։ Նաւապե՛տ բարեգութ՝ առ քեզ ապաւինիմ. (Ժմ.։)
Հարք՝ բարեսէրք եւ բարեգութք լիցին. (Յճխ. ՟Ի՟Զ։)
becoming, suitable, fit, proper.
Բարւոք ի դէպ եկեալ, վայելուչ.
Զի՞նչ ունիցիս պատճառս բարեդէպս առաջի դնել այդպիսի չարեացդ. (Սարգ. յկ. ՟Դ։)
decorum, fitness;
prosperity, luck.
Զառաջինն զիմ յիշատակեմ զանցս բարեդիպութեանցն։ Բարեդիպութեանցն սորա զուարթամիտ հանդիպեսցի։ Որ զբարեդիպութիւն մրցանակ մատուսցէ. եւ այլն. (Պիտ.։)
ungtaful.
Որ դրժէ զբարին՝ զոր պարտ էր առնել. կամ Դրժօղ առ բարերար իւր. ապաշնորհ.
Իսկ բարեդրուժն գրիգոր՝ որպէս ի մեծ արիութեան դարձեալ՝ անկաներ ի քաղաքն կարնոյ. (Ղեւոնդ.։)
well adorned;
reformed.
εὕκοσμος bene ordinatus, concinnus Բարւոք զարդարեալ. շնորհազարդ. բարեկարգ, վայելուչ. պատշաճական.
Պատուեալ բարեզարդ գեղեցկութեամբ։ Բարեզարդ վայելչութիւնք. (Պիտ.։)
Բարեզարդ դաշամբ այս բանի։ Բարեզարդ բառիւք միշտ բարեբանեալ։ զուդամասն կրօնից բարեզարդն եպիսկոպոսութեամբ. (Նար.։)
Կեցեալ այսպիսի բարեզարդ կենօք. (Յիշատ.։)
to embellish, to adorn;
to reform.
εὑκοσμέω bene orno, exorno Շքեղացուցանել. վայելչացուցանել.
Զերկիր յեղանակօք բարեզարդէ։ Բարեզարդեցէ՛ք զձեզ արքունիսդ առաջնոցն սովորութեամբ. (Լմբ. սղ. եւ Լմբ. առ լեւոն.։)
embellishment, ornament, finery;
reformation, reform.
εὑκοσμία, διακόσμησις decentia, ornatus, ordo, modestia Վայելչութիւն. պայծառութիւն. բարեկարգութիւն. համեստութիւն.
Խրթնացեալ ի բարեզարդութենէ բեմին. (Խոր. ՟Գ. 68։)
Բոլոր քաղաքի պատճառք բարեզարդութեան։ Բարեզարդութեամբք ի կենցաղումս բերկրեալք. (Պիտ.։)
Հանդերձքն՝ նշանակաւ՝ երեւելի բարզարդութիւն։ Կարգաւ եւ ոճով եւ բարեզարդութեամբ զարդարեալ էր (Հռեբեկա). (Փիլ. լին.։)
Պահել զյիշատակ քո բարեզարդութեանդ. (Բրս. առ աստուածաբ.։)
of good family, noble.
Զայս ասացեալ վայելուչն այն եւ բարեզարմն՝ ննջեաց խաղաղութեամբ. (Ճ. ՟Ա.։)
Իսկ յասելն ի հոլով քերթողական.
sober, temperate, moderate.
εὕκρατος temperatus Բարւոք խառնեալ, ոյր խառնուած է լաւ կամ միջակ. միջասահման.
Հաւասարելով զլեռնայինն եւ զջերմայոտն ի բարեխառն. (Խոր. ՟Բ. 6։)
Այլեւ տարերց բարեխառնիւք տո՛ւք ըզպտղոց առատութիւնս. (Շ. ոտ. Շ. հրեշտ.) իմա՛ իբր գ. բարեխառնութեամբ, կամ բարեխառն տարերբք։
(Ջուր ըմպելի), զոր եւ բարեխառն անուանեն. (Եղիշ. միանձն.։)
Եւ Վիճակեալ լաւ խառնուածոյ բնութեան.
Ամենայն մարմին խառնուած ունի ... ինն գոլով խառնուածոցն. նոյնպէս եցոյց ... ութ՝ զվատախառնիցն, եւ մի՝ զբարեխառինն։ Եւ թէ զբարեխառինն ասէ խառնել զմարդն, բայց ոչ զամենայն, այլ զմիջակին խառնուածոյ. (Նիւս. բն.։)
to temper, to moderate, to soften, to modify.
Բարեխառն, կամ միջասահման առնել. մեղմել. անուշցնել.
Բարեխառնել զօդս, կամ զբնութիւն ճաշակողացն. (Պիտ.։)
Բնակեն մարդիկք բարեխառնեալք եւ յաջողեալք. (Վրդն. ծն.։)
temperance;
temperature, moderation, modification, mitigation;
— օդոց, temperature of the air.
Ըստ օդոյ եւ տարեւորականաց ժամանակաց բարեխառնութեան. (Փիլ. իմաստն.։)
Գարնանային զուգաւորութեան ժամանակն՝ բարեխառնութեամբ նորոգէ զաշխարհ։ Ամենայն վայրք վայելչասցին բարեխառնութեամբ. (Պիտ.։)
Զանշէջ տոչորումն տրփւոյն՝ իւրեանց բնական սաստիկ ցրտովն բարեխառնութիւնս առնելով. (Շիր.) իմա՛ բարեխառնս։
Զմաղասոյն յուզմունս նմանապէս բարեխառնութեամբ այսինքն բարեխառնելով. (Պիտ.։)
εὑκράτεια, σωφροσύνη Որպէս մի ի չորից բարոյական առաքինութեանց. Չափաւորութիւն ցանկականին. որ եւ Ողջախոհութիւն ասի, կամ Պարկեշտութիւն, Ժուժկալութիւն, եւ այլն.
Տեսանէ զկուրութեան զծառայեալս, որք մեծամեծս վարկանին զմարմնոյն զբարեխառնութիւնն. (Նիւս. կուս.։)
Յաւելոյր զբարեխառնութիւն, եւ զբարեմտութիւն առ ալգ քրիստոնէից. (Ղեւոնդ.։)
careful, that provides for wants, for an affair
Առ քեզ դիմեալ գամ մա՛յրդ բարեխնամ. (Գանձ.։)
to be careful, to provide.
Բարւոք խնամել, գթասիրել.
Ընդ որ յաւէտ իմն ճմլեալ սիրտ ոստիկանին՝ ողորմել բարեխնամէր. (Յհ. կթ.։)
Այլ առաւել զԱստուծոյ ասի.
Բարեխնամող տէր ամենեցուն. կամ Բարեխնամող երկայնմտութիւն. (Նար. ՟Ի. ՟Հ՟Գ. եւ այլն։)
that thinks of good things.
Սէր սուրբ ձիթենի պտղալից է ի սրտի բարեխորհին։ Հարք բարեսէրք, եւ բարեխորհք լիցին. (Յճխ. ՟Ժ՟Ա. ՟Ի՟Զ։)
Զի տեսողացն բարեխոհաց բարի պատճառք խրախութեան լիցին. (Յհ. կթ.։)
Իսկ եթէ կոյս պահեաց զմայրն, Աստուած ծնեալ բարեխորհիցն ճանաչիւր. (Ճ. ՟Գ.։)
Ոչ ոք ի բարեխորհից սակաւ (այսինքն փոքր) զմեղս ստութեանն. (Կլիմաք.։)
that gives good advice, good instruction;
well instructed.
Մի՛ բանսարկուս, մի՛ դինեմոլս, այլ՝ բարեխրատս, զի զգաստացուցանիցեն զմանկամարդս. (Տիտ. ՟Բ. 3։)
Վաղարշ՝ բարեխրատից լսօղ հաւատայր. (Յհ. կթ.։)
Լսօղ եղեալ բարեխրատուցն իւրոց. (Ասող. ՟Բ. 2։)
εὑπαίδευτος recte institutus Բարւոք խրատեալ, քաջ կրթեալ, ի բարին հրահանգեալ.
Որպէ՛ս զիմաստուն եւ զբարեխրատ իմացող պատուեալ (զնաթանայէլ). (Կիւրղ. գանձ.։)
Յայնժամ բարեխրատքն՝ յիւրեանցն ողջախոհասցին յառաքինութեան կալ հաստատուն. (Պիտ.։)
to intercede.
παρακαλέω advoco, deprecor, εὑτυγχάνω, πρεσβέω, ἰκετεύω intercedo, interpello, suplico Բարեխօս լինել եւ թախանձել որպէս միջնորդ եւ աղաչաւոր. միջնորդել.
Բարեխօսեալ առ մեծի թագաւորիդ՝ օգնեսցես մեզ. (Խոր. ՟Գ. 57։)
Առ Քրիստոս բարեխօսեա՛, փրկել զժողովուրդս իւր։ Բարեխօսեա՛ վասն անձանց մերոց։ Բարեխօսեցէ՛ք առ տէր. եւ այլն. (Շար.։ Ժմ.։) Իսկ զասելն զհոգւոյն սրբոյ.
Ըստ Աստուծոյ բարեխօսէ վասն սծբոց. (Հռ. ՟Ը. 27.) իմա՛ յանդիման լինել գերօրինակ միջնորդութեամբ. զորմէ տե՛ս ի բառն ԲԱՐԵԽՕՍ։ Գեղեցիկ է եւ առաջիկայս մեկնութիւն.
Բարեխօսել նորա (այսինքն Քրիստոսի) վասն սրբոց, եւ բարեխօսել հոգւոյն սրբոյ՝ առ ի վարդապետելոյ մեզ, զի ընդ միմեանց բարեխօսիցեմք. եւ ոչ եթէ առ բարձրագոյն ոք՝ միածնին կամ հոգւոյն սրբոյ բարեխօսելն գիտելի է. քանզի միապատիւ է աստուածականն, եւ աչ բազմաբար. (Ագաթ.։ եւ Կորիւն.։)
intercession, mediation.
παράκλησις advocatio, deprecatio, παρενόχλησις, μεσιτεία interpellatio, intercessio Բարեխօս լինելն. միջնորդութիւն. աղանչանք. յորդոր. թախանձանք.
Սուրբ վկայքն՝ զոր դուքն չարչարեցէք, վասն ձեր նոքա բարեխօսութիւն կարեն մատուցանել։ Հասանել բարեխօսութեամբ սրբոյս յարքայութիւն Քրիստոսի. (Ագաթ.։)
Ի բարեխօսութիւն փութացի՛ր մեզ սուրբ աստուածածին։ Աղաչեմք զքեզ տէր բարխօսութեամբ հայցուածոց սրբոյ աստուածածնիդ, եւ ամենայն ընտրելոց. (Նար. ՟Ժ՟Բ։)
Արդ՝ վասն Քրիստոսի պատգամաւորիմք, որպէս եւ Աստուծոյ բարեխօսութեամբ մեօք. ( ՟Բ. Կոր. ՟Ե. 20.) իմա՛ յորդորելովն Աստուծոյ ի ձեռն մեր զձեզ։
to be friendly, familiar, to make one's self familiar.
φιλοποιέομαι, φιλεόμαι amicus et benevolus reddor, concilior որ եւ ԲԱՐԵԿԱՄԻԼ. Բարեկամ լինել. ընտանի սիրով կապիլ. դաշնաւորիլ.
Բայց Շապուհ էր ցասմամբ ընդ Խոսրովայ՝ ի բարեկամանալն Արկադայ. (Խոր. ՟Գ. 50։)
Բարեկամացեալ էր նորա ընդ Հեռանայ հոնի. (Եղիշ. ՟Է։)
Բազում զօրագլուխք յունաց ընդ իս բարեկամացան ուխտիւ եւ երդմամբ. (Փարպ.։)