Definitions containing the research բնակ : 1301 results

Սրովբէագումար

cf. Սրովբէախումբ.

· Calfa

NBHL (1)

Եկեղեցի՝ բնակարան սրովբէագունդ բանակաց։ Ի սրովբէախումբ սեռից միշտ երգաբանեալ ձայնից. (Գանձ.։)


Սրովբէագունդ

cf. Սրովբէախումբ.

· Calfa

NBHL (1)

Եկեղեցի՝ բնակարան սրովբէագունդ բանակաց։ Ի սրովբէախումբ սեռից միշտ երգաբանեալ ձայնից. (Գանձ.։)


Սրովբէախումբ

adj. s.

where the seraphim assemble;
chorus of seraphim.

· Calfa

NBHL (1)

Եկեղեցի՝ բնակարան սրովբէագունդ բանակաց։ Ի սրովբէախումբ սեռից միշտ երգաբանեալ ձայնից. (Գանձ.։)


Սրտապախ առնեմ

sv.

to strike with consternation, to terrify, to appall.

· Calfa

NBHL (1)

Նախ թոյլ ետ սրտաբեկ սրտապախ լինել։ Մի՛ ինչ երկնչել եւ սրտապախ լինել իբրեւ զառաջինն։ Սրտապախ առնէր զբնակիչս քաղաքին տեսլեամբ զօրացն բազմաց. (Ոսկ. ես.։)


Սփռեմ, եցի

va.

to spread, to disseminate, to disperse, to scatter, to strew, to sow, to propagate, to diffuse;
to pour out or forth, to open;
սփռել ծաղիկս, to strew with flowers.

· Calfa

NBHL (1)

Սփռեաց զնոսա տէր աստուած անտի ընդ երեսս ամենայն երկրի։ Ի նոցանէ սփռեցան ընդ ամենայն երկիր։ Սփռեցաւ ժողովուրդն ընդ ամենայն երկիրն եգիպտացւոց՝ ժողովել եղէգն առ ի յարդ։ Որպէս սփռեաց զորդիսն ադամայ։ Սփռեցա՛յք ընդ ժողովուրդդ, եւ ասացէ՛ք։ Սփռեցան ի քաղաքէն յայնմանէ այր իւրաքանչիւր ի բնակութիւնս իւրեանց.եւ այլն։


Սքանչանք

s.

cf. Սքանչացումն.

· Calfa

NBHL (1)

Ի սքանչանս տեսողաց, եւ ի վայելս ուրախութեան բնակողաց. (Լաստ. ՟Բ։)


Սքանչելատես

adj.

cf. Սքանչելատեսիկ.

· Calfa

NBHL (1)

Սքանչելատեսք եղեն եւ զարմանալիք բնակչաց երկրին։ Ետես երկու սքանչելատես արք, զի իջին ի հուրն. (Տէր Իսրայէլ. յնվր. ՟Ի՟Ե.։ Տէր Իսրայէլ. նոյ. ՟Ժ՟Զ.։)


Սքեմաձեւ

cf. Սքեմաւոր.

· Calfa

NBHL (1)

Ուր աբեղէիցն բնակէին սքեմաձեւքն. (Արծր. Դ. 11։)


Վիշապաձուկն, ձկան

s. zool. otterpike, sea-dragon;
shark;
orc.

· Calfa

NBHL (1)

Որպէս կէտն վիշապաձուկն ի հեռաւոր եւ յանապատ ծովս բնակէ, եւ սատանայ յանպտուղ հոգիս. (Գէ. ես.։)


Վշտակցիմ, եցայ

vn.

cf. Վշտակից լինիմ.

· Calfa

NBHL (1)

Սոցա վշտակցելն ի բնական կարիքն՝ արդարութիւն է, եւ ոչ վշտակցելն՝ ամբարշտութիւն։ Յողորմելի տեսութենէն որպէս ի կրից վշտակցեալ։ Ողորմութեամբ ոչ ձանձրացաւ, փարթամ արիւք վշտակցեցաւ. (Լմբ. առակ. Լմբ. պտրգ. եւ Լմբ. ի շնորհ.։)


Վշտատես, աց

adj.

in distress, in pain, plagued, discomposed, suffering.

· Calfa

NBHL (1)

Ուր մանաւանդ ազգք հայոց վշտատեսաց բնակեալ էին. (Վրդն. պտմ.։)


Վսեմական, ի, աց

cf. Վսեմ.

· Calfa

NBHL (2)

Զաստուածայնոյն եւ զվսեմականին բնակութիւն բերելով ի վերայ մեր. (Պղատ. տիմ.։)

Մի՛ մոռանար զընտանեկիցս քո, եւ մի՛ զվսեմական զայս փարախ։ Ի վանս վսեմական եւ փառաբնակ ուխտիս։ Վսեմական փառազարդութեամբ շնորհազարդեալ. (Վրք. հց. ՟Ի՟Զ։ Ուռպ.։ Գանձ.։)


Վստահութիւն, ութեան

s.

trust, confidence, reliance on, assurance, security, conviction;
expectation, hope;
consignment, deposit;
վստահութեամբ, cf. Վստահաբար.

· Calfa


Վտարանդեմ, եցի

va.

to drive away, to expel, to banish, to exile, to expatriate, to cause to wander or stray;
— ի ծառայութիւն, to reduce to slavery to lead into bondage.

· Calfa

NBHL (1)

Ընդ գերեցեալ դժոխաբնակաց վտարանդելոցն հոգւոց արգելեալ կամ ի վտանգի. (Նար. ՟Ծ՟Ը։)


Վտարանդի, նդւոյ, նդեաց

cf. Վտարանդիկ.

· Calfa

NBHL (1)

Վտարանդի բացամերժութեամբ յանբնական վայրի վարանեալ. (Նար. ՟Ժ՟Է։)


Վրանակից

adj.

dwelling in the same or a neighbouring tent.

· Calfa

NBHL (1)

σύσκηνος contubernalis. Բնակեալ ի նմին վրանի, կամ դրացի այլում վրանաբնակչի. եւ յարկակից.


Վրանայարկ

s.

the inmost division or room in a tent.

· Calfa

NBHL (1)

Յարկ կամ բնակարան վրանի. ներքսակողմն կամ ներքին սենեակն վրանի.


Տածողական, ի, աց

adj.

nutrive, alimentary.

· Calfa

NBHL (1)

Հովիւսն տածողական զհօրանս ուլուցն ամայաբնակաց. (Նար. ՟Խ՟Զ։)


Տաղաւարակից

adj.

dwelling together;
cf. Վրանակից.

· Calfa

NBHL (1)

σύσκηνος contubernalis. Բնակակից ի նմին տաղաւարի կամ վրանի. յարկակից. մեկտեղ բնակօղ.


Տաղաւարահարք, րաց

s.

cf. Տաղաւարաշինութիւն.

· Calfa

NBHL (1)

ՏԱՂԱՒԱՐԱՀԱՐՔ ՏԱՂԱՒԱՐԱՀԱՐՈՒԹԻՒՆ ՏԱՂԱՒԱՐԱՇԻՆՈՒԹԻՒՆ. σκηνοπηγία tabernaculi compactio, fictio, collocatio;
scenopegia, sacrum sive festum tabernaculorum Հարումն տաղաւարի. կանգնումն խորանի այսինքն վրանի. շինելն եւ կառուցանելն զտաղաւար. շաթըր կամ շաթը գուրմուսը, գուրուլմասը. ուստի եւ տօն կարգեալ ի յիշատակ վրանաբնակութեան յանապատի՝ կոչեցաւ Տօն տաղաւարահարաց կամ տաղաւարաց. գամըշ պայրամը.


Տաղաւարահարութիւն, ութեան

s.

cf. Տաղաւարաշինութիւն.

· Calfa

NBHL (1)

ՏԱՂԱՒԱՐԱՀԱՐՔ ՏԱՂԱՒԱՐԱՀԱՐՈՒԹԻՒՆ ՏԱՂԱՒԱՐԱՇԻՆՈՒԹԻՒՆ. σκηνοπηγία tabernaculi compactio, fictio, collocatio;
scenopegia, sacrum sive festum tabernaculorum Հարումն տաղաւարի. կանգնումն խորանի այսինքն վրանի. շինելն եւ կառուցանելն զտաղաւար. շաթըր կամ շաթը գուրմուսը, գուրուլմասը. ուստի եւ տօն կարգեալ ի յիշատակ վրանաբնակութեան յանապատի՝ կոչեցաւ Տօն տաղաւարահարաց կամ տաղաւարաց. գամըշ պայրամը.


Տաղաւարաշինութիւն, ութեան

s.

erecting a tabernacle or pavilion, building a hut or cottage;
տօն —ահարաց, feast of tabernacles;
scenopegia.

· Calfa

NBHL (1)

ՏԱՂԱՒԱՐԱՀԱՐՔ ՏԱՂԱՒԱՐԱՀԱՐՈՒԹԻՒՆ ՏԱՂԱՒԱՐԱՇԻՆՈՒԹԻՒՆ. σκηνοπηγία tabernaculi compactio, fictio, collocatio;
scenopegia, sacrum sive festum tabernaculorum Հարումն տաղաւարի. կանգնումն խորանի այսինքն վրանի. շինելն եւ կառուցանելն զտաղաւար. շաթըր կամ շաթը գուրմուսը, գուրուլմասը. ուստի եւ տօն կարգեալ ի յիշատակ վրանաբնակութեան յանապատի՝ կոչեցաւ Տօն տաղաւարահարաց կամ տաղաւարաց. գամըշ պայրամը.


Տաղաւարեմ, եցի

vn.

cf. Տաղաւարիմ.

· Calfa

NBHL (3)

Երկու հրեշտակօք տաղաւարեցաւ ընդ նմա։ Ընդ հովանեաւ ամենազօր խաչի քո տաղաւարիմք։ Ի սմին տան տաղաւարեսցի։ Ոչ միայն փարեցաւ բազմեալ, այլեւ բնակեցաւ տաղաւարեալ։ Խորան հովանւոյ սփռեաց, զի անյարկքն տաղաւարեսցին։ Մարմնով ի վերայ երկրի տաղաւարիք ... Յորժամ ի մարմնի տաղաւարէիք. (Լծ. կոչ.։ Խոսր.։ Նար.։ Սկեւռ. լմբ.։ Երզն. մտթ.։)

Տաղաւար լինել կամ բնակարան. եւ կամ հովանաւորիլ.

ՏԱՂԱՒԱՐԵՄ ՏԱՂԱՒԱՐԻՄ. σκηνόω . (որ ի սուրբ գիրս թարգմանի բնակել) tentorium figo, in tabernaculo ago, commoror, habito. տաղաւարի. բնակել. հանգչել իբր ի խորանի կամ ի հովանւոջ.


Տաղաւարիմ, եցայ

vn.

to dwell in tents or in huts.

· Calfa

NBHL (1)

Տաղաւար լինել կամ բնակարան. եւ կամ հովանաւորիլ.


Տաղտկամ, ացայ

vn.

cf. Տաղտկանամ.

· Calfa

NBHL (1)

Ընդ այլ տաղտկամք։ Զի մի՛ տաղտկայցէք ի նեղութիւնս յայսոսիկ։ Տաղտկասջիք յերեսաց անօրէնութեանց ձերոց։ Տաղտկացաւ երկիրն ի բնակչաց իւրոց։ Ի հրամնաց իմոց տաղտկացաւ անձն նոցա։ Տաղտկացայ ազգաւն այնուիկ։ Յումմէ՞ տաղտկացաւ, եւ այլն։ Տաղտկամ իբրեւ ի գարշելեաց. (Նիւս. թէոդոր.։)


Տաղտկանամ, ացայ

vn.

to be disgusted, wearied, sick or tired of, to loathe, to nauseate;
տաղտակացեալ եմ ի մարդկանէ, I am weary of men.

· Calfa

NBHL (1)

Ընդ այլ տաղտկամք։ Զի մի՛ տաղտկայցէք ի նեղութիւնս յայսոսիկ։ Տաղտկասջիք յերեսաց անօրէնութեանց ձերոց։ Տաղտկացաւ երկիրն ի բնակչաց իւրոց։ Ի հրամնաց իմոց տաղտկացաւ անձն նոցա։ Տաղտկացայ ազգաւն այնուիկ։ Յումմէ՞ տաղտկացաւ, եւ այլն։ Տաղտկամ իբրեւ ի գարշելեաց. (Նիւս. թէոդոր.։)


Տաճարանամ, ացայ

vn. fig. to become a temple of the Holy Ghost.

· Calfa

NBHL (1)

Տաճար եւ բնակարան լինել հոգւոյն աստուծոյ.


Սերտեմ, եցի

va.

to strengthen, to fix, to make firm, to establish, to consolidate;
*to learn, to study.

· Calfa

NBHL (1)

Սեպհականեաց, սերտեաց զմեզ ասէ իւր բնական ժողովուրդ անքակ յիւրմէ տէրութենէն. (Խոսր. պտրգ.։)


Սերտիմ, եցայ

vn.

to be strengthened by, consolidated, to gather strength from.

· Calfa

NBHL (1)

Սեպհականեաց, սերտեաց զմեզ ասէ իւր բնական ժողովուրդ անքակ յիւրմէ տէրութենէն. (Խոսր. պտրգ.։)


Սէր, սիրոյ

s. fig.

love;
affection, fondness, tenderness;
inclination, delight, liking, taste, fancy;
love, passion, flame, salacity, love-suit;
charity, supernatural love, christian charity;
agape, love-feasts;
kiss;
— կանանց, hymen, vulva;
the quiver of love;
— վաղանցուկ, amour, intrigue, love affair;
յօդակապք, ոլորք սիրոյ, ties, bonds of love;
հանգոյց, տոմսակ, գաղտնիք, երգ, վէպք, ընծայ սիրոյ, love-knot, love-letter, love-secret, love-song, love-tale, love-toy;
— առ աստուած, առ ընկերն, ազատութեան, հայրենեաց, արուեստից, փառաց, առաքինութեան, love of God;
of our neighbours or fellow-creatures;
of liberty;
of our country;
of arts;
of glory;
of virtue;
ամուսնական, մայրական or մայրենի, հայրական, որդիական —, connubial or conjugal, maternal, paternal, filial love or affection;
— անձնական, self-love, egoism, solipsism;
— աստուածային, երկնային, մաքուր or սուրբ, նորաբողբոջ, փոխադարձ, համեստ, օրինաւոր, եռանդուն, սաստիկ, բուռն, անչափ, հաստատուն, հաւատարիմ, յաւիտենական, divine, celestial, pure, rising, reciprocal or mutual, honest, lawful, ardent, lively, violent, extreme, constant, faithful, eternal love;
մոլենախանձ —, jealousy;
— երկրային, յողդողդ, անցաւոր, զգայական, մարմնական, անկարգ, պիղծ, յանցաւոր, եղեռնաւոր, earthly, inconstant, fleeting or transitory, sensual, carnal, illicit, lustful, culpable, criminal love;
վայելել սիրով, to make love to, to fall in love with, to court, to woo;
հալիլ մաշիլ սիրով, to burn, to languish with love, to be love-sick;
հատուցանել ընդ սիրոյ, to give love for love, to re-love;
— ազդել, to inspire with a passion;
դիւթել, բորբոքել զ—ն, to philter, to charm;
— ցուցանել, to show or demonstrate love for;
առնել —, to be courteous, amiable, friendly;
to do or confer favours;
ուտել զ—, to eat together, to make love-feasts;
դնել — ի բերան, to kiss, to embrace;
սիրով, lovingly, tenderly, affectionately, with pleasure, willingly;
ի — աստուծոյ, for God's sake;
ի — իմ, for me, for my sake;
արա ինձ —, do me the kindness or the pleasure to;
ամենայն սիրով, very willingly;
— իմ ! my love ! my dear ! cf. Խառնեմ;
cf. Հարկանիմ.

· Calfa

NBHL (1)

Սէր յաստուծոյ է։ Աստուած սէր է, եւ որ կայ ի սէրն, բնակեալ է յաստուած, եւ աստուած ի նմա բնակէ։ Երկիւղ ոչ գոյ ի սէր, այլ սէրն կատարեալ ի բաց մերժէ զերկիւղն։ Այս է սէրն աստուծոյ (այսինքն աստուածասիրութիւն), եթէ զպատուիրանս նորա պահեսցուք։ Յայսմ երեւեցաւ սէրն աստուծոյ (այսինքն մարդասիրութիւն նորա) ի մեզ . եւ այլն։ Առ սէր քո (այսինքն վասն սիրելոյս զքեզ)։ Առնել սէր (այսինքն բարեկամութիւն)։ Վայելեսցուք սիրով (այսինքն ցանկութեամբ)։ Սէր կանանց. եւ այլն։


Սթափեմ, եցի

va.

cf. Սթափեցուցանեմ.

· Calfa

NBHL (1)

Մակ յերկինն հայելով (մանկանց յըմպելն՝) ստորիջեալ ջուրն սթափի յէլիսնն։ Յորդեն յիշատակ տանջանացն. վասն զի ոչ յոք սթափին խորհուրդք անձիս։ բանն մինչ մարմնացաւ, ոչ սթափեցաւ ի բնական իւրն մեծութենէ. (Մագ. լ։ Իսիւք.։ Դամասկ.։)


Սինլքեալ, ելոյ, ելոց

adj.

cf. Սինլքոր.

· Calfa

NBHL (1)

Սինքլորք փախստէիցն հայոց առ ժողովէին։ Յոր սինքլորք փախստէիցն երթեալ բնակեցան. (Փարպ.։ Լաստ. ՟Ժ՟Ա։)


Սինլքոր, աց

adj.

refuse;
low, despicable, vile;
— or — ժողովըրդեան, — խուժան, riffraff, dregs and refuse of the people, mob, rabble, scum of the people, the unwashed, the many-headed, beggarhood.

· Calfa

NBHL (1)

Սինքլորք փախստէիցն հայոց առ ժողովէին։ Յոր սինքլորք փախստէիցն երթեալ բնակեցան. (Փարպ.։ Լաստ. ՟Ժ՟Ա։)


Սիւնակեաց, կեցաց

adj.

stylites, living on a column.

· Calfa

NBHL (1)

στυλίτης stylites supra columnam locatus, in columna stans. Որ կեայ ի վերայ սեան. բնակեալ ի տաղաւարաւ. որ եւ ասի ՍԻՒՆԱԿԱՆ, ՍԻՒՆԱՄՈՒՏ.


Սկզբնապատճառ

adj. s. first or principal cause, first author, source, spring.

· Calfa

NBHL (1)

սկզբնական՝ առաջին՝ գլխաւոր պատճառ.


Սկզբնաւոր

adj.

commenced, created, primitive, first.

· Calfa

NBHL (2)

Եղական է աշխարհս, եւ սկզբնաւոր։ Մի դնիցես անսկիզբն սկզբնաւորս։ Զիա՞րդ քննել կարիցեմք սկզբնաւորք զանսկզբնականէն. (Նախ. ծն.։ Վեցօր. ՟Ա։ Ագաթ.։)

ՍԿԶԲՆԱՒՈՐ. որպէս ἁρχαῖος principalis. Սկզբնական. գլխաւոր. նախկին. սկիզբն.


Սկզբնաւորեմ, եցի

va.

cf. Սկսանիմ.

· Calfa

NBHL (1)

Անսկիզբ բանն յանսկզբնական ի հօրէ, եւ սկզբնաւորեալ ի կուսէն մարմնոյ զգեցմամբ։ Անսկզբանն սկզբնաւորել, անժամանակին սկսանիլ. (Շար.։ Սկեւռ. ես.։)


Սկնդիկ

s.

cf. Սկնդուկ.

· Calfa

NBHL (1)

Սկնդուկս կոչել զհամբաւեալսն իբրեւ զյուշկապարիկս. (զբնակեալս յամայութեան). (Միսայէլ խչ.։)


Սկնդուկ, դկի

s. adj.

forlorn, desolate, deserted wife;
barren.

· Calfa

NBHL (1)

Սկնդուկս կոչել զհամբաւեալսն իբրեւ զյուշկապարիկս. (զբնակեալս յամայութեան). (Միսայէլ խչ.։)


Սկսնակ

cf. Սկսող.

· Calfa

NBHL (1)

Յաղագս համեստութեան սկսնակաց, եւ յաղագս կամեցողացն բնակել ի հաւասար կենցաղումս (վանաց). (Վրք. հց. ձ։)


Սնափառութիւն, ութեան

s.

avidity of vain or false glory, pride, ambition, vanity, self-conceitedness, foppishness.

· Calfa

NBHL (1)

Սնափառութիւնէ ախտ անբնական, եւ ամանայն գործոց առաքինութեան դիւաւ շաղապատի։ Առաքինութիւն կորչի՝ յարեալ ի սնափառութիւն։ ի հրապարակս աղօթել խորհի սնափառութիւն. (Նեղոս.։)


Սոդոմական, ի, աց

adj. s. sodomite, pederast.

· Calfa

NBHL (1)

ՍՈԴՈՄԱԿԱՆ կամ ՍՈԴՈՄԱՅԱԿԱՆ. σοδομικός sodomicus. Որ ինչ հայի առ բնակիչս երկրին սոդոմայ եւ գոմորայ, եւ առ մեղս նոցա. արուագիտական. եւ Արուագիտութիւն.


Սուրբ, սրբոց

adj. s. adv.

holy, sacred;
pure, clean, exempt, spotless, stainless, immaculate;
divine, godly, innocent;
saint;
*patron;
holily;
—ն սրբոց, the Holy of Holies;
— առնել, to sanctify, to purify;
— առնել զաստուած, to glorify God;
— առնել զանձն, to offer, consecrate or devote oneself.

· Calfa

NBHL (1)

Երկիր սուրբ։ Օր սուրբ։ Սիրտ սուրբ։ Վասն մեծի եւ սրբոյ անուանն իւրոյ։ Համբառնալ զսուրբ ձեռս։ Բանք տեառն սուրբ են։ Եցկիւղ տեառն սուրբ։ Բանք սրբոց պարկեշտ են։ Զսուրբ սպաս սեղանոյն։ Զսուրբ մատեանսն։ Սուրբն՝ որ ի սուրբս բնակեալ է։ Սուրբ, սուրբ, սուրբ, տէր զօրութեանց.եւ այլն։


Սպանոս, աց

adj. s.

Spanish;
Spaniard.

· Calfa

NBHL (1)

Որպէս յն. իսբա՛նօս. լտ. հի՛սբանուս. ἱσπάνος hispanus. այսինքն Սպանիացի. բնակեալն ի սպանիա. տե՛ս բռ. յտկ. ան։ (Կոչ. ՟Ժ՟Դ։ 1)


Ստացական, ի, աց

adj. gr.

acquired, possessed, adventitious;
possessive;
created, made.

· Calfa

NBHL (1)

Զօրութեամբ բնականաւ, եւ ստացականւ։ Ոչ միայն զբնականն, այլեւ զստացական զուարթութիւնն ասէ. (Առ որս. ՟Է։ Լմբ. առակ.։)


Ստերդումն, ման

s. adj.

perjurer;
taking a false oath, perjuring.

· Calfa

NBHL (1)

Մարդելուզաց, ստոց, ստերդմանց։ Ամենայն գողոյ, եւ ամենայն ստերդման։ Հրէայք ապստամբօղք, եւ ստերդմունք բնակիչք սորա յաւիտեան. (՟Ա. Տիմ. ՟Ա. 10։ Զաք. ՟Ե. 3։ ՟Ա. Եզր. ՟Բ. 23։)


Ստոր

s.

bottom, the under or lower part;
ի —, under, underneath, below;
ի —է, from under, from below or beneath;
downwards;
ի ստորեւ, ի ստորէ, cf. Ստոր.

· Calfa

NBHL (1)

Ի ստոր բնակութենէս վերաթռեալք։ Ի ստորիցս աստեաց՝ անկարօտիցն (վերնոց) հանգունաւոր. (Նանայ.։ Նար. մծբ.։)


Ստորագաւառ

adj.

earthly, terrestrial, mundane.

· Calfa

NBHL (1)

Զսոսա կշտամբէ բնակիչս երկրի. եւ ստորագաւառ է այս՝ ախորժօղս գոլ՝ զաստիս նախապատուելով. (Ոսկ. գծ.։)


Ստորերկրեայ, եայց

adj.

underground;
s. adj. subterranean.

· Calfa


Ստորին, րնոյ, րնոց

adj. s. inferior, low;
lower part or end, bottom;
subterranean;
tartarus, hell;
— հայք, Lower Armenia;
— ասորիք, Coelesyria;
—ք երկրի, bowels of the earth;
ի —ս մտանել, to set, to go down, to disappear.

· Calfa

NBHL (1)

ՍՏՈՐԻՆՔ գ. Ստորին վայրք կամ իրք. սանդարամետք. եւ Վայրագոյն դասք հրեշտակաց եւ բնակիչք երկրի ընդ երկնաւ.