Definitions containing the research աք : 8605 results

Անդեդեւուն

cf. Անդեդեւ.

· Calfa

NBHL (1)

Յանդեդեւուն մտաց առեալ մեք կապեցաք եւ այլն. (Յհ. իմ. պաւլ։)


Անդեղայ, ի, ից, այց

s.

antidote, counter-poison.

· Calfa

NBHL (1)

ԱՆԴԵՂԱՅ ԱՆԴԵՂԵԱՅ. ἁντίδοτον կամ ἁντίδοτος. antidotum, remedium veneni. Դեղթափ. դեղ ընդդէմ թունից կամ ցաւոց. փանզէհիր, փանզէհր, թիրեաք.


Անդէն

adv.

there;
-, — առ մնին, — վաղվաղակի, — իսկ, — եւ անդ, on the spot, immediately, out of hand, without delay.

· Calfa

NBHL (1)

Անդէն ի քաղաքին արգելուլ։ Անդէն շուրջ զքաղաքաւն էին. (Ագաթ.։)


Անդէպ

adj.

indecent, unbecoming, unseasonable;
absurd, clumsy, extravagant, ridiculous;
յանդէպս, indecently, unbecomingly;
awkwardly, unseasonably.

· Calfa

NBHL (1)

ԱՆԴԷՊ. ՅԱՆԴԷՊՍ. մ. Ո՛չ ի դէպ. տարադէպ օրինակաւ. արտաքոյ կարգի. ըստ յն. ասի, արտաքոյ նպատակի կամ բանի կամ օրինի. տարաժամ, եւ այլն.


Անդնդային, այնոյ, ոց

adj.

very deep;
infernal, hellish.

· Calfa

NBHL (2)

Որք յանդնդային գնացսն (ծովու) յուսով ընչեղութեան առաքեն. (Նիւս. երգ.։)

Երբեմն էի վերնային, եւ այժմ անդնդային։ Յաղթեաց անդնդոց եւ անդնդայնոց. (Նար. ԿԵ. եւ Նար. առաք.։)


Անդոհ

adj.

vexatious, grievous;
melancholy.

· Calfa

NBHL (1)

Յայսմ քաղաքի՝ մեծ եւ հոյակապ, եւ անդոհ, եւ թագաւորական, (Ոսկ. յհ. ՟Բ. 10.) թէպէտեւ մարթ էր իմանալ՝ բազմահոգ, այլ ստոյգ երեւի ընթեռնուլ ԱՆԴ՝ ՈՒՐ. զի եւ յն. է՝ էնթա. այս ինքն աստ, անդ, ուր։


Անդողդոջ

adj.

unshaken, firm.

· Calfa

NBHL (1)

Յաւիտեան ասեմք զանդողդոջն զայն եւ համանգամայն զկեանսն եւ զանբաւն. (Մաքս. անդ։)


Անդունդք, դնդոց

s. pl. abyss, gulf;
precipice;
the infernal regions, hell, tartar.

· Calfa

NBHL (1)

Խաւար ի վերայ անդնդոց։ Աղբիւրք անդնդոց։ Ընկլան յանդունդս իբրեւ զվէմս։ Ծփէաք ի հանդրին անդունդս։ Յանդունդս տառապեցայ։ Անդունդք խորոց, եւ այլն։


Անդրագոյն

adj.

further.

· Calfa

NBHL (4)

Ի վեր անդ ուսաք. (Սահմ. ԺԲ։)

ὀ, ἠ, τὸ ἑκεῖθεν. quod est ibi. Որ անդ է. հանդերձեալ, վերին. անդանօր. ան տեղինը. օնտաքի, օրատաքի.

Յանդ ուրախութիւնսն փափաքեն. (Մանդ.։)

Իբրեւ զհոտ անդոյ լիոյ։ Ի քաղաքի եւ յանդի։ Վիճակ անդի՝ լի ոսպամբ։ Թաղեցին զնոսա ընդ անդիւն։ Որ գայր յանդէ։ Ետուն անդք տոհմականս։ Իբրեւ անդ մի, եւ իբրեւ այգի։ Տեսանէ զանդ գեղեցիկ. եւ այլն։


Անդրադարձութիւն, ութեան

s.

retrogression;
reverberation, repercussion;
reflection;
rebound.

· Calfa

NBHL (1)

Որ զՅորդանանու ջրոյն սրաշարժ վայրեկութիւն՝ հրաշաւոր անդրադարձութեամբ ի թիկունս առաքեցեր։ Ոչ թիկանց շրջումն, եւ ոչ երեսաց անդրադարձութիւն. (Նար. ԿԳ. ՀԶ։)


Անդրանկութիւն, ութեան

s.

seniority, primogeniture, right of primogeniture.

· Calfa

NBHL (1)

Յանդրանկութիւն երկնայնոց քաղաքականութեանն կոչեցան. (Յհ. իմ. եկեղ.։)


Անդրավարտիք, տեաց

s. pl. breeches, hose, trousers.

· Calfa

NBHL (1)

τὸ περισκελές. foemorale, vestis crura ambiens. Վարտիք ներքին կամ արտաքին. ( ի անդր. կամ պրս. ներքին). ծածկոյթ մարմնոյ ի միջոյ եւ ի վայր. իչ տօնու, տօնլուգ, տիզլիք, շալվար, չաշգըր.


Անդրդուելի, լւոյ, լեաց

adj.

immoveable, firm, constant;
inflexible.

· Calfa

NBHL (1)

Իբր քաղաք՝ անդրդուելի արուեստաւորաց. (Նար. խչ.։)


Անդրդուութիւն, ութեան

s.

firmness, constancy, resolution.

· Calfa

NBHL (1)

Անզգայութիւն ամենայնի, եւ անդրդութիւն ի վաստակոց. (Կլիմաք.։)


Անդրէն

adv.

again, anew, afresh;
from or to the same place, in the same situation;
— դառնալ, to return;
— սկսանել, to recommence;
— ասել, to repeat or say over again;
cf. Անդէն.

· Calfa

NBHL (1)

Զանտիսն ի քաղաք տանել, եւ զքաղաքիսն անդրէն ածել. (Պիտ.։)


Անդրիագործ, ի, աց

adj.

statuary, sculptor.

· Calfa

NBHL (1)

Ձուլեալ ի ձեւ կերպագրեալ՝ պատկերաց ցլուց՝ անդրիագործս եւ արհեստակիտուածս. (Նար. առաք.։)


Անեզրական, ի, աց

cf. Անեզր.

· Calfa

NBHL (1)

Առաքինութեամբ ծայրացեալ անեզրական վարուք. (Մագ. ՟Գ։ Իսկ Աթ. ՟Ը.)


Անեղ, ից

adj.

uncreated, uncreate.

· Calfa

NBHL (2)

Արձակապէս անեղ եւ միշտ գոյ եւ ինքնակատար։ Արձակաբար անեղ ասի Աստուած. վասն զի ոչ ոք է նորա պատճառ. (Դիոն.) եւ (Մաքս.։)

Է անեղ, որ չէ՛ եղեալ, եւ ոչ կայ. որպէս եղջերուաքաղն, եւ այլ անգոյք. եւ է՛ անեղ, որ ոչ է եղեալ ներգործութեամբ, այլ զօրութեամբ կայ. որպէս ի կաւն՝ կարաս, եւ ի պղինձն անդրի, եւ ի փայտն արկղ. եւ է անեղ, որ կայ եւ է, սակայն եղեալ ո՛չ է, որպէս՝ Աստուած։


Անեղծանելի, լւոյ, լեաց

cf. Անեղծ.

· Calfa

NBHL (1)

Քննութիւն իցէ խղճմտութիւն անեղծանելի. (Կլիմաք.։)


Աներեւան

cf. Աներեւակ.

· Calfa

NBHL (1)

Արտաքոյ պարսպին յաներեւան տեղիս. (Մամիկ.։)


Աներեւութացուցանեմ, ուցի

va.

to cause to disappear, to hide.

· Calfa

NBHL (2)

Մոռացմամբ աներեւութացուցանել զտպաւորութիւնսն. (Մաքս. նշ. եկեղ.։)

Շատախօսութիւն է պահոց աներեւութացուցանօղ, մտածութեան ցրուիչ. (Կլիմաք.։ Ուր եւ ասի,)


Աներեւութիւն, ութեան

s.

disappearing, disappearance.

· Calfa

NBHL (1)

Երկնայնոցն զարդուց աներեւութութեանն խոնարհագոյնքն դառնան առ գերակայսն. (Մաքս. ի Դիոն.։)


Աներեւութութիւն, ութեան

s.

cf. Աներեւութիւն.

· Calfa

NBHL (1)

Երկնայնոցն զարդուց աներեւութութեանն խոնարհագոյնքն դառնան առ գերակայսն. (Մաքս. ի Դիոն.։)


Աներկիւղաբար

cf. Աներկիւղ.

· Calfa

NBHL (1)

Մի՛ յաներկիւղս լինիր՝ յաւելուլ մեղս ի վերայ մեղաց. (Սիրաք. ՟Ե. 5.) յն. աներկիւղ։


Աներկիւղութիւն, ութեան

s.

fearlessness.

· Calfa

NBHL (1)

Կացցեն աներկիւղութեամբ յիւրաքանչիւր ուսմունս. (Եղիշ. ՟Գ։)


Աներկմտելի

cf. Աներկմիտ.

· Calfa

NBHL (1)

Հաւատ է կացումն հոգւոյ աներկմտելի. (Կլիմաք.։)


Անզարդ

adj.

unadorned, without embellishment;
unpolished, uncivilised.

· Calfa

NBHL (1)

Անզարդ ոգւոց զարդ է նախախնամութիւն՝ յառաքինութիւն հրաւիրելով. (Փիլ. նխ. ՟ա.։)


Անզարդութիւն, ութեան

s.

state of any thing without ornament, disfiguration, despoliation.

· Calfa

NBHL (1)

Դարձաք յառաջին անզարդութիւնն. (Լաստ. ՟Ժ՟Ը։)


Անզաւակեմ, եցի

va.

to deprive of childring, to kill children.

· Calfa

NBHL (2)

ԱՆԶԱՒԱԿԵՄ ԱՆԶԱՒԱԿԱՑՈՒՑԱՆԵՄ ἁτεκνόω. Անզաւակ կացուցանել. անորդի կամ որդեկոտոր առնել. զաւկէ զրկել, տղաքը մեռցնել. էվլատսըզ պրագմագ.

Արտաքուստ անզաւակեսցէ զնոսա սուր։ Անզաւակեցից զցանկալիս որովայնից նոցա. (Օրին. ՟Լ՟Բ. 25։ Ովս. ՟Թ. 16։)


Անզգամաբար

adv.

foolishly, stupidly;
imprudently, perversely.

· Calfa

NBHL (1)

Առնել զկամս բնակեցելոցն ի նոսա դիւացն անզգամաբար. (Մաքս. ի դիոն.։)


Անզգամիմ, եցայ

vn.

to be rascally, to be knavish, to be wicked;
to become mad, to grow mischievous.

· Calfa

NBHL (1)

Անզգամեցաք ամենեքեան՝ քահանայք եւ ժողովուրդք. (Սարգ. ՟ա. յհ. ՟Է։)


Անզգամութիւն, ութեան

s.

roguery, knavery;
malignity, ill turn, wicked action.

· Calfa

NBHL (1)

Անզգամութիւն է չարութիւն բանականին՝ պատճառ կելոյ չարաչար. (Արիստ. առաք.։)


Անզգայ, ից

adj.

insensible, inanimate, dull, stupid;
besotted, infatuated, stupefied.

· Calfa

NBHL (4)

Անզգայ առաքինութեան վարուց. (Շ. մտթ.։)

Չէաք այնքան անզգայք, թէ ոչ կարէաք խաբել զձեզ. (Փարպ.։)

Շուն՝ անզգայ առեալ զհացն՝ վաղվաղակի փախեալ հեռանայ. (Կլիմաք.։)

Որ ոչ յանզգայ եւ արտաքոյ մտաց իւրեանց իցեն. (Ոսկ. յհ. ՟Ա. 3։)


Անզգայ

adv.

insensibly, imperceptibly;
stupidly;
cf. Անզգայաբար.

· Calfa

NBHL (4)

Անզգայ առաքինութեան վարուց. (Շ. մտթ.։)

Չէաք այնքան անզգայք, թէ ոչ կարէաք խաբել զձեզ. (Փարպ.։)

Շուն՝ անզգայ առեալ զհացն՝ վաղվաղակի փախեալ հեռանայ. (Կլիմաք.։)

Որ ոչ յանզգայ եւ արտաքոյ մտաց իւրեանց իցեն. (Ոսկ. յհ. ՟Ա. 3։)


Անզգայական, ի, աց

adj.

cf. Անզգայ.

· Calfa

NBHL (1)

Ծովն եւ ձուկնն, որ է անզգայական բնութիւնք, լսէին եւ անսային. (Ոսկ. ապաշխ.) իմա՛ ըստ յն. արտաքոյ բնութեան։


Անզգայանամ, ացայ

vn.

to be insensible, to be stupid;
to be infatuated.

· Calfa

NBHL (3)

Որ առ անպատուութիւնն կատարի, ի բազում ցանկութեանց անզգայանայ. (Կլիմաք.։)

Առ ահի աստուածառաք բարկութեանն անզգայացեալք՝ զմիմեանս սատակէին. (Պիտ.։)

Մեռեալ եւ անզգայացեալ էաք յաստուածային գիտութենէն. (Լաստ. ընթերց.։)


Անզգայիմ, եցայ

vn.

cf. Անզգայանամ.

· Calfa

NBHL (1)

Խոհեմութիւն իցէ, որ ոչ մինչեւ ի շարժումն քնոյ յանձին հաստատութենէ անզգայի. (Կլիմաք.։)


Անզգայութիւն, ութեան

s.

insensibility, stupidity, apathy, indolence, lethargy.

· Calfa

NBHL (1)

Տնկական անզգայութեամբ. (Մաքս. ի դիոն.։)


Անզղջական, ի, աց

cf. Անզեղջ.

· Calfa

NBHL (1)

Աստուած անզղջական բարերարութեամբ իւրով կարգեաց։ Գոհացաք զանզղջական փառացն Քրիստոսի։ Ընդ անզղջական վարդապետութեամբն. (Ագաթ.։)


Անզղջանալի, լւոյ, լեաց

adj.

not to be repented of, not to be regretted.

· Calfa

NBHL (1)

Ի խստութեան մնան, եւ անզղջանալի են սրտիւք. (Կլիմաք.։)


Անզնին

adj.

inconsiderable, imperceptible.

· Calfa

NBHL (1)

Յերկնի անճառ, եւ յերկրի անզնին։ Անզնին զօրութեանդ։ Ի խաւար անզնին ծածկեալ իմանի։ Անզնին արտաքնոց. (Նար.։)


Անէ, էից

adj. s. that does not exist, null, none;
nothing, non-entity.

· Calfa

NBHL (1)

Էքս՝ էութիւնք են, եւ տեսակք. ոչ էն՝ անտեսակ եղիցի եւ անէ, բանի միայն տեսանելի. (Մաքս. ի դիոն.։)


Անէութիւն, ութեան

s.

nothingness.

· Calfa

NBHL (1)

Երեւակ (երազոյ՝) է անէութեան տեսութիւն. (Կլիմաք.։)


Անըղձանալի, լւոյ, լեաց

cf. Անըղձալի.

· Calfa

NBHL (1)

Ողջախոհութեան յատուկ է՝ անըղձանալի (կամ անըղձալի) համարել զամենայն զգարշելի հեշտութեան զվայելուածս. (Արիստ. առաք. յորմէ եւ Լմբ. սղ.։)


Անընդդիմադրելի

cf. Անընդդիմաբանելի.

· Calfa

NBHL (1)

Անընդդիմադրելի պատասխանեօք յեղլով զնորայսն կարծիս. (Մաքս. ի դիոն.։)


Անընդելութիւն, ութեան

s.

cf. Անընտելութիւն.

· Calfa

NBHL (1)

Որք զանընդելութիւն (վայրենի՝) առաքինութիւն վարկանին. (Նիւս. կուս.։)


Անընդմիջաբար

adv.

immediately.

· Calfa

NBHL (1)

Մեծ քաղաքն Հռովմ անընդմիջաբար ունի զսուրբ պահսն յելս պահոց Զատկին. (Խոսրովիկ.։)


Անընդունակ

adj.

incapable, unqualified, insufficient.

· Calfa

NBHL (2)

Անընդունակք լինէիք՝ որ ի մէնջ առաքեցեալքն գային առ ձեզ. (Արծր. ՟Ա. 5։)

Առանց ուղիղ հաւատոյ եւ առաքինութեան անընդունակ է պաշտօնն. (Խոսր.։)


Անընկալ

adj.

cf. Անընդունելի;
— լինել, to be inadmissible.

· Calfa

NBHL (1)

Քաղցեաւ եւ ծարաւեցաւ՝ անընգալ ի հաշանաց, եւ մաքուր ի մեղաց. (Թէոդոր. մայրագ.։)


Անընկերասէր

adj.

that loves not his companions.

· Calfa

NBHL (1)

Անքաղաք, անտուն, անինչ, անընկերասէր. (Բրս. թղթ.։)