Definitions containing the research աք : 8605 results

Ջրաբեր

cf. Ջրբեր.

· Calfa

NBHL (1)

Նիւթ հրոյն կարի իմն ազդողական, ձէթ, եւ նաւթ ջրաբեր. (վուշ, եւ չոր փայտ որթոյ. երկունք պարարտ եւ գէջ, եւ երկուքն ցամաք եւ չոր. Վրդն. դան.։)


Ջրագոյն

adj.

water-coloured.

· Calfa

NBHL (1)

Ընդ աչալուշսն յաւէտ իմն զովացեալ՝ յերկիր առաքեալ՝ եղեալ ջրագոյն, զոր ցօղ անուանել սովորութիւն է. (Փիլ. նխ. ՟բ.։)


Ստորոտ, ից

s.

foot of a mountain;
skirt of a robe or cloak;
train of a gown;
առ —ով լերինն, at the foot of the mountain.

· Calfa

NBHL (1)

Զքարշել ստորոտոցն, եւ զկաքաւել ոտիցն։ Վերացո՛ զստորոտս հանդերձին։ Իբրեւ մանկտւոյ հրամայեաց շուրջ զստորոտովն խափուլնի կախել. (Ոսկ. մ. ՟Ա. 17։ Տէր Իսրայէլ. սեպտ. ՟Ժ՟Գ.։ Բրսղ. մրկ.։)


Ստուարութիւն, ութեան

s.

largeness, thickness.

· Calfa

NBHL (1)

Ստուարութիւն տանջանաց. (Ի գիրս առաքին.։)


Ստուգաբան, աց

adj. s.

truthful, veracious;
true, real, veritable;
etymologist.

· Calfa

NBHL (1)

Որք անուան ստուգաբան են քննիչք, զփառացն անուն կրկին իմանան։ Այր բանիբուն գիտութեամբ, ստուգաբան ի կարգադրութիւն ճառից։ Խաբեբայք եւ պատրիչք փոխաբերեցան ընդ տրանց արդարոց եւ ստուգաբանից։ Աւետարանիչքն եւ առաքեալքն եւ ստուգաբան վարդապետքն. (Կիւրղ. գանձ.։ փարպ։ Յհ. կթ.։ Լծ. կոչ.։)


Ստուգաբանեմ, եցի

vn. va. to tell the truth;
to verify, to explain;
to trace the etymology or derivation of a word.

· Calfa

NBHL (1)

Ստուգաբանէ զաշակերտացն, կամ վասն առաքելոցն. (Նանայ.։ Բրսղ. մրկ.։)


Ստուգաբար

adv.

truly.

· Calfa

NBHL (1)

Ստուգաբար ինձ վարկցի նախասացականն։ Աղէ՛ գրեա՛ ստուգաբար զլուծումն իւրաքանչիւր պատճառի. (Մագ. ՟Ի՟Ա. ՟Ծ՟Թ։)


Ստուգեմ, եցի

va.

to certify, to verify, to assure, to affirm, to aver, to prove;
to examine thoroughly, to inform oneself of the truth of, to enquire, to ascertain;
to trace etymologies.

· Calfa

NBHL (1)

ἁκριβόω diligenter exploro, compertum habeo γινώσκω cognosco ἁφοράω intueor. Զստոյգն գտանել կամ ուսանել քննութեամբ. հետաքննել. ճշմարտել. հաւաստի առնել եւ լինել. տեղեկանալ.


Ստուգիւ

cf. Ստուգապէս.

· Calfa

NBHL (1)

Ստուգիւք ոչ կարացաք ի վերայ հասանել պատճառին. (Ուռհ.։)


Ստուերագիր, գրաց

s.

sketch, draught, outline;
draughtsman, pattern-drawer.

· Calfa

NBHL (1)

Ի ստուերագիր (կամ ստորագիր) տառն մովսեսի՝ անդրանիկ որդի իսրայէլի. (Նար. առաք.։)


Ստուերագրութիւն, ութեան

s.

sketch, delineation, outline;
sciagraphy.

· Calfa

NBHL (1)

Զբոլոր ստուերագրութիւնն (յովնանու) հանել ի ճշմարտութիւն (քրիստոսի)։ Ի ստուերագրութիւն քաջն հովուի (մովսէս հովիւ լինէր)։ Մովսէս սկիզբն առնէ կատարել զըստուերագրութեան փրկչին զխորհուրդն։ Որոյ մովսիսին օրինակէր եւ ստուերագրութիւն առ ի վկայութիւն մտաց մաքրութեան. (Անան. ի յովնան.։ Վրդն. ել.։ Լծ. կոչ.։ Երզն. մտթ.։)


Ստուերական, ի, աց

adj.

shady, shadowy, obscure;
figurative, symbolical;
cf. Ստուերանիստ.

· Calfa

NBHL (1)

Ստուարեկան երկիւղ. (Կլիմաք.)


Ստունգանեմ, եցի

vn.

not to like listen to, or consent to, to disobey, to contravene.

· Calfa

NBHL (2)

Զի մի՛ եւ զնա ստունգանել, եւ զբան ոչ առնել թուեսցի։ Ո՛վ բանաքաղ մարկիոն, որ զմին լսէ, եւ զմիւոն ստունգանէ. (Փիլ. լին. ՟Դ. 202։ Եզնիկ.։)

Հրեշտա՞կ զոք առաքել. սակայն եւ նմա ստունգանէին։ Ստունգանել տեառն, կամ հրամանի, հրամանաց, պատուիրանի։ Ստունգանել հօրն իմոյ երկնչիմ։ Ինքն տէրն՝ որում ստունգանեցաք. (Ոսկ. մ. ՟Ա. 6։ Յճխ. ՟Դ։ Շար.։ Արծր.։ ՃՃ.։ Սարգ. յկ. ՟Ժ։ Վրք. հց. ՟Ի՟Զ. եւ այլն։)


Ստրատելատ

cf. Սպարապետ.

· Calfa

NBHL (1)

Վասն քո արարաք ստրատելատ զվարդան զորդիացեալ քո։ Դստրիկ՝ կին վարդանայ ստրատելատի. (Խոր. ՟Գ. 57. 67։)


Ստրջանք, նաց

s.

cf. Ստրջումն.

· Calfa

NBHL (1)

Յանցեաք՝ ոչ իբր զպատողն մեր՝ կամաւ, կամ առանց ստրջանաց։ Ստրջանօք իմաստնացեալ՝ յիրաւունս օրինացն դառնայ։ Զանարգանսն եւ զստրջանսն, որ յետ մեղացն լրմանն։ Կատարումն նորին՝ տրտմութիւն եւ ստրջանք է ի զդաստ միտս. (Լմբ. ստիպ.։)


Սրաթեւ

adj.

acute-winged;
cf. Սրաթռիչ

· Calfa

NBHL (1)

Մաքուր ամբիծ սրաթեւ աղաւնի։ Սրաթեւ արագնթաց աղաւնի. (Գանձ.։ Տաղ.։)


Սրաթռիչ

adj.

flying swiftly.

· Calfa

NBHL (1)

Առաքեաց նաւակս հինգ սրաթռիչս զկնի նորա հասանել. (Ճ. ՟Զ.։)


Սրահ, ից

s.

drawing-room, hall, saloon;
curtain;
church-porch, portico, court;
corridor.

· Calfa

NBHL (1)

Արասցե՛ս սրահ ի խորանին ի կողմ հարաւոյ, եւ զառագաստ սրահին ի բեհեզոյ մանելոյ։ Շինեաց զսրահն ներքին երեքկարգեանս յանտաշից։ Սրահ մի կամարակապ։ Ի սրահին մեծի։ Ի սրահին միջնում։ Իբրեւ եղեւ միջամուտ սրահիցն, զդրունսն առին զարտաքինս։ Ի պարտէզս եւ ի սրահս իւրեանց։ ժողովեցան ի սրահ քահանայապետին.եւ այլն։


Սրավար, աց

adj.

moving quickly, rapid, swift, impetuous, violent.

· Calfa

NBHL (1)

Սահեալ ի վերայ արշաւասոյր ալեացն սրավարաց մոլեգնելոց։ Ոչ եթէ ծայրաքաղ ինչ արարեալ՝ օդաբանս կամ սրավարս (կամ օրավարս, աւրավարս) ինչ խօսեցաւ. (Ագաթ.։)


Սրբաբան, ից

adj.

singing the Trisagium.

· Calfa

NBHL (1)

Կամ Յստակաբան. մաքրախօս.


Սրբաբանեմ, եցի

va.

to sing the Trisagium, to sanctify, to hallow, to laud.

· Calfa

NBHL (2)

Սրբաբանել զերեքանձնեան մի աստուածութիւն. (Մաքս. եկեղ.։)

Մերթ՝ Սրբագրել զբան ինչ գրաւոր. յստակել, հարթել, մաքրազարդ յօրինել.


Սրբաբար

adj.

holily.

· Calfa

NBHL (1)

καθαρῶς clare. Մաքրապէս. պայծառ փայլմամբ.


Սրբաբերան

adj.

pure-mouthed.

· Calfa

NBHL (1)

Սուրբ բերանով. մաքրախօս։ (Մեծոբ.։)


Սրբագիր

s.

hagiographer;
—ք, hagiographic books.

· Calfa

NBHL (1)

Ի գիրս հաւաքէին զճառս եւ զմեկնութիւնս սրբագրաց։ Այլ եւս գիրս շարագրեաց վարդապետականս, եւ մեկնութիւնս սրբագրաց. (Սոկր. ՟Բ. 3. 4։)


Սրբագործեմ, եցի

va.

to consecrate;
to sanctify.

· Calfa

NBHL (2)

ՍՐԲԱԳՈՐԾԵԼ. Սուրբ գործել. մաքրազարդել.

Զաներեւոյթ մտացն ծածուկս սրբագործեալ. (Նար. առաք.։)


Սրբագումար

adj.

composed of saints, venerable.

· Calfa

NBHL (1)

Ուր իցեն ժողովեալ սուրբ անձինք, կամ մաքուր նիւթք.


Սրբագունդ

adj.

of holy assembly.

· Calfa

NBHL (1)

Սրբագունդ դասք առաքելոց. (Նար. առաք.։)


Սրբագրիչ, չի, չաց

cf. Սրբագրող.

· Calfa

NBHL (1)

Մաքուր գրօղ կամ ընդօրինակօղ.


Սրբագրութիւն, ութեան

s.

correction.

· Calfa

NBHL (1)

Մաքուր գրութիւն կամ օրինակ գրոց.


Սրբադեղ, ոյ

s.

purgative;
— առնուլ, to take a purgative, to purge;
— տալ, to purge.

· Calfa

NBHL (1)

Դեղ սուրբ, սրբիչ եւ մաքրողական.


Սրբազան

adj. s.

sacred;
His HoliNess, His Grace.

· Calfa

NBHL (4)

Սրբազան անուան ձերոյ յիշատակարան. (Նար. առաք.։)

Դաւանութիւն սրբազանց (այսինքն սրբազանից) խորհրդոց մերոց զարդու. (Մաքս. ի դիոն.։)

Զիւրաքանչիւր անկողինս ամուսնութեանն սրբազան եւ ամբողջ պատեսցեն։ Ծախելով զսիրոյն մեծարգի ջերմութիւն ի կոչեցեալն սէր ի սրբազանին յաստուած. (Պիտ.։)

ἰερός, ἰερόν sacer, sacrum, sanctus, -a, -um ἰερώτατος sacratissimus, divinus . Որ է ի սուրբ անէ ի տեսակէ՝ ի կարգէ. սրբանուէր. նուիրական. աստուածազան. աստուածային. հաղորդ սրբութեան. սուրբ. եկեղեցական. հոգեւորական. արգոյ. յարգական. նազելի. պարկեշտ. մաքուր. (անձն, կամ բան, կամ գիր, կամ իր)


Սրբազանեմ, եցի

va.

to consecrate;
to deify, to idolize.

· Calfa

NBHL (1)

Երկոտասան վիճակ դնելով՝ սրբազանել զհասեալն մասն երկաքանչիւրում աստուծոյ. (Պղատ. օրին. ՟Ե։)


Սրբազգեստ, ից

adj.

clothed in a holy or white raiment;
holy, pious, godly, divine.

· Calfa

NBHL (1)

Առաքելոցն սրբազգեստից. (Նար. գանձ խչ.։ Ոսկիփոր.։)


Սրբական, ի, աց

adj.

holy, pure, chaste.

· Calfa

NBHL (3)

Սրբական վարս ընծայեցուցանել։ Բարք սրբականք։ Վարս սրբականս ցուցցէ։ Սրբական վարս ստանալ։ Սրբական եւ մաքուր վարուց. (Ոսկ. մ. ՟Ա. 1. եւ գծ։ Նար. երգ.։ Շ. մտթ.։ Սամ. երէց.։)

Տօնից, եւ կարգեալ հրամայելոց իւրաքանչիւր ոք սրբականացն (սրբութեանց), շրջացանիցն խնդրուածոց. (Փիլ. ՟ժ. բան.։)

καθαρός purus, mundus ἀγνεύον, ἀγνευτικός, -όν sanctitatem servans, purificatus եւ այլն. Սուրբ. եւ Սրբազան. անարատ. ամբիծ. մաքուր. մաքրական. եւ Սրբարար. եւ Սրբութիւն.


Սրբակրօն, ից

adj.

irreproachable, pure, chaste, godly, saintly, saint-like, holy.

· Calfa

NBHL (1)

Սուրբ կրօնիւք՝ կարգօք, վարուք. մաքրակրօն. սրբակեաց.


Սրբահայեաց

adj.

pudic or modest-looking, pure;
perspicacious.

· Calfa

NBHL (1)

Խնայելով յականջս մաքրեալս, եւ (յաչս մտաց) սրբահայեաց. (Տօնակ.։)


Սրբամիտ

adj.

holy-minded, pure, pudic.

· Calfa

NBHL (1)

Յուսիկ առաքինասէր եւ սրրամիտ. (Կաղանկտ.։)


Սրբան, ի

s.

anus, fundament.

· Calfa

NBHL (1)

Կերակուր յորովայն երթայ, եւ անտի ընդ սրբանն արտաքս անկանի. եւ ոչինչ պղծի մարդ նովաւ. (Մծբ. ՟Ժ՟Գ. երկիցս։)


Սրբապահ

adj. s.

containing relics;
fasting rigorously;
reliquary, shrine.

· Calfa

NBHL (1)

Աղօթարար եւ առաքինի, եւ սրբապահ միշտ ի ծոմի. (Գանձ.։)


Սրբապահութիւն, ութեան

s.

rigorous abstinence.

· Calfa

NBHL (2)

Ելանել յամուր քաղաքն ապաստանի ի պահոցն սրբապահութեան։ Փոխանակ սրբապահութեանդ ձերոյ զերկնաւոր եւ զյաւիտենականն պարգեւեսցէ ձեզ կերակուր։ Զտիւ եւ զգիշեր մշտնջենաւոր սրբապահութեամբ. (Խոսրովիկ.։ Ճշ.։ Մեծոբ.։)

Երկու ամ ապաշխարեսցեն, զմինն սրբապահութեամբ, եւ զմիւսն շաբաթապահութեամբ։ Երեք ամ սրբապահութեամբ՝ արտաքոյ, եւ երկու ամ շաբաթապահութեամբ՝ ի ներքս. (Կանոն.։)


Սրբապէս

adv.

holily, without stain, chastely.

· Calfa

NBHL (3)

Մաքուր եւ սրբապէս։ Սրբապէս եւ առանց նենգութեան։ Սրբապէս եւ համակրօնաբար ուտել։ Ուսուցանէ սրբապէս՝ համանգամայն եւ վայելչապէս։ Սրբապէս կեալ ... Պահել սրբապէս յամենայն ցանկալի կերակրոց ... Սրբապէս լինել աստուծոյ զօրական. (Փիլ.։ Դիոն.։ Ճ. ՟Գ.։ Լծ. կոչ.։ Իսիւք.։)

Զհանդէս առաքինութեանն սրբապէս կատարել ... Զլուծ տեառն սրբապէս տանել։ Սրբապէս ժողովեալ եդեալ զնշխարս սրբոց։ Զսիրոյ սրբապէս եւ զհաւատարիմ պաշտօնեայն. (Յճխ. ՟Ժ՟Դ։ Լմբ. պտրգ.։ Սիսիան.։ Երզն. լս.։)

ἀγίως, καθαρῶς, ὀσίως, εὑαγῶς sancte. Սրբութեամբ. մաքրապէս. անարատաբար.


Սրբաջունջ

cf. Բնաջինջ.

· Calfa

NBHL (1)

Կամէր զքաղաքն սրբաջինջ եւ ամայի առնել։ Չարաչար պարտեալ կոտորեցան, եւ գրեթէ՝ սրբաջունջ եղեն. (Մարթին.։)


Սրբաջինջ

cf. Բնաջինջ.

· Calfa

NBHL (1)

Կամէր զքաղաքն սրբաջինջ եւ ամայի առնել։ Չարաչար պարտեալ կոտորեցան, եւ գրեթէ՝ սրբաջունջ եղեն. (Մարթին.։)


Սրբասէր

adj.

fond of holiness, loving chastity.

· Calfa

NBHL (1)

Սիրող սրբութեան եւ մաքրութեան. մաքրասէր. սուրբ. մաքուր. պարկեշտ. ողջախոհ.


Սրբասնունդ

adj.

cf. Սրբասուն.

· Calfa

NBHL (1)

Վիմին աշակերտ՝ սրբասնունդ պատանին մարկոս. (Նար. առաք.։)


Սրբավայելուչ

adj.

fit for saints.

· Calfa

NBHL (1)

Սրբավայելուչս առանձնաւորութիւնս իւրաքանչիւրումն երկնայնոցն զարդու։ Յետնոցն սրբավայելուչ լուսափայլութեանց։ Սրբավայելուչ կոչմամբք սրբի. (Դիոն. երկն. եւ Դիոն. եկեղ.։)


Սրբատաշ

adj.

well polished, bright.

· Calfa

NBHL (1)

Մաքուր տաշեալ՝ կոփեալ. ողորկ. փայլուն.


Սրբարան, աց

s. adj.

sacred asylum, sanctuary;
temple, church;
sanctifying, expiatory.

· Calfa

NBHL (3)

Զի՞նչ է, արասցե՛ս ինձ սրբարան. տաճար ասի՝ տաճար իմն սկզբնատիպ խորան։ Սրբարան եւ ամենեւին տաճար աստուծոյ (հոգի մաքուր). (Փիլ. ել. ՟Բ. 51։)

Համաքատակի այս սրբարանի խորհուրդ եւ ընդ խորանին աբրահամու. (Յհ. իմ. եկեղ.։)

Զսրբարանն մաքրութեան, եւ զընդունակն զգաստութեան. (Նար. կուս.։)


Սրբարար, աց

adj.

sanctifying, saving, wholesome;
— շնորհք, sanctifying or saving grace.

· Calfa

NBHL (2)

ՍՐԲԱՐԱՐ. մերթ Որպիսի եւ է մաքրօղ, մաքրողական.

ἀγιοποιός, ἀγιαστικός sanctificator, sanctificus. Որ սուրբ առնէ. պատճառ սրբութեան. սրբիչ. մաքրազարդօղ. քաւիչ. նորոգիչ. կենդանարար. շնորհատու. մակդիր՝ սեպհականեալ Հոգւոյն սրբոյ.


Սրբափայլ

adj.

shining in holiness, pure, clean, holy.

· Calfa

NBHL (1)

Սրբութեամբ փայլեալ. մաքրափայլ. պայծառ. սուրբ.