cf. Ջրբեր.
· Calfa
Նիւթ հրոյն կարի իմն ազդողական, ձէթ, եւ նաւթ ջրաբեր. (վուշ, եւ չոր փայտ որթոյ. երկունք պարարտ եւ գէջ, եւ երկուքն ցամաք եւ չոր. Վրդն. դան.։)
water-coloured.
· Calfa
Ընդ աչալուշսն յաւէտ իմն զովացեալ՝ յերկիր առաքեալ՝ եղեալ ջրագոյն, զոր ցօղ անուանել սովորութիւն է. (Փիլ. նխ. ՟բ.։)
foot of a mountain;
skirt of a robe or cloak;
train of a gown;
առ —ով լերինն, at the foot of the mountain.
· Calfa
Զքարշել ստորոտոցն, եւ զկաքաւել ոտիցն։ Վերացո՛ զստորոտս հանդերձին։ Իբրեւ մանկտւոյ հրամայեաց շուրջ զստորոտովն խափուլնի կախել. (Ոսկ. մ. ՟Ա. 17։ Տէր Իսրայէլ. սեպտ. ՟Ժ՟Գ.։ Բրսղ. մրկ.։)
largeness, thickness.
· Calfa
Ստուարութիւն տանջանաց. (Ի գիրս առաքին.։)
truthful, veracious;
true, real, veritable;
etymologist.
· Calfa
Որք անուան ստուգաբան են քննիչք, զփառացն անուն կրկին իմանան։ Այր բանիբուն գիտութեամբ, ստուգաբան ի կարգադրութիւն ճառից։ Խաբեբայք եւ պատրիչք փոխաբերեցան ընդ տրանց արդարոց եւ ստուգաբանից։ Աւետարանիչքն եւ առաքեալքն եւ ստուգաբան վարդապետքն. (Կիւրղ. գանձ.։ փարպ։ Յհ. կթ.։ Լծ. կոչ.։)
vn. va. to tell the truth;
to verify, to explain;
to trace the etymology or derivation of a word.
· Calfa
Ստուգաբանէ զաշակերտացն, կամ վասն առաքելոցն. (Նանայ.։ Բրսղ. մրկ.։)
truly.
· Calfa
Ստուգաբար ինձ վարկցի նախասացականն։ Աղէ՛ գրեա՛ ստուգաբար զլուծումն իւրաքանչիւր պատճառի. (Մագ. ՟Ի՟Ա. ՟Ծ՟Թ։)
to certify, to verify, to assure, to affirm, to aver, to prove;
to examine thoroughly, to inform oneself of the truth of, to enquire, to ascertain;
to trace etymologies.
· Calfa
ἁκριβόω diligenter exploro, compertum habeo γινώσκω cognosco ἁφοράω intueor. Զստոյգն գտանել կամ ուսանել քննութեամբ. հետաքննել. ճշմարտել. հաւաստի առնել եւ լինել. տեղեկանալ.
sketch, draught, outline;
draughtsman, pattern-drawer.
· Calfa
Ի ստուերագիր (կամ ստորագիր) տառն մովսեսի՝ անդրանիկ որդի իսրայէլի. (Նար. առաք.։)
sketch, delineation, outline;
sciagraphy.
· Calfa
Զբոլոր ստուերագրութիւնն (յովնանու) հանել ի ճշմարտութիւն (քրիստոսի)։ Ի ստուերագրութիւն քաջն հովուի (մովսէս հովիւ լինէր)։ Մովսէս սկիզբն առնէ կատարել զըստուերագրութեան փրկչին զխորհուրդն։ Որոյ մովսիսին օրինակէր եւ ստուերագրութիւն առ ի վկայութիւն մտաց մաքրութեան. (Անան. ի յովնան.։ Վրդն. ել.։ Լծ. կոչ.։ Երզն. մտթ.։)
shady, shadowy, obscure;
figurative, symbolical;
cf. Ստուերանիստ.
· Calfa
Ստուարեկան երկիւղ. (Կլիմաք.)
not to like listen to, or consent to, to disobey, to contravene.
· Calfa
Զի մի՛ եւ զնա ստունգանել, եւ զբան ոչ առնել թուեսցի։ Ո՛վ բանաքաղ մարկիոն, որ զմին լսէ, եւ զմիւոն ստունգանէ. (Փիլ. լին. ՟Դ. 202։ Եզնիկ.։)
Հրեշտա՞կ զոք առաքել. սակայն եւ նմա ստունգանէին։ Ստունգանել տեառն, կամ հրամանի, հրամանաց, պատուիրանի։ Ստունգանել հօրն իմոյ երկնչիմ։ Ինքն տէրն՝ որում ստունգանեցաք. (Ոսկ. մ. ՟Ա. 6։ Յճխ. ՟Դ։ Շար.։ Արծր.։ ՃՃ.։ Սարգ. յկ. ՟Ժ։ Վրք. հց. ՟Ի՟Զ. եւ այլն։)
cf. Սպարապետ.
· Calfa
Վասն քո արարաք ստրատելատ զվարդան զորդիացեալ քո։ Դստրիկ՝ կին վարդանայ ստրատելատի. (Խոր. ՟Գ. 57. 67։)
cf. Ստրջումն.
· Calfa
Յանցեաք՝ ոչ իբր զպատողն մեր՝ կամաւ, կամ առանց ստրջանաց։ Ստրջանօք իմաստնացեալ՝ յիրաւունս օրինացն դառնայ։ Զանարգանսն եւ զստրջանսն, որ յետ մեղացն լրմանն։ Կատարումն նորին՝ տրտմութիւն եւ ստրջանք է ի զդաստ միտս. (Լմբ. ստիպ.։)
acute-winged;
cf. Սրաթռիչ
· Calfa
Մաքուր ամբիծ սրաթեւ աղաւնի։ Սրաթեւ արագնթաց աղաւնի. (Գանձ.։ Տաղ.։)
flying swiftly.
· Calfa
Առաքեաց նաւակս հինգ սրաթռիչս զկնի նորա հասանել. (Ճ. ՟Զ.։)
drawing-room, hall, saloon;
curtain;
church-porch, portico, court;
corridor.
· Calfa
Արասցե՛ս սրահ ի խորանին ի կողմ հարաւոյ, եւ զառագաստ սրահին ի բեհեզոյ մանելոյ։ Շինեաց զսրահն ներքին երեքկարգեանս յանտաշից։ Սրահ մի կամարակապ։ Ի սրահին մեծի։ Ի սրահին միջնում։ Իբրեւ եղեւ միջամուտ սրահիցն, զդրունսն առին զարտաքինս։ Ի պարտէզս եւ ի սրահս իւրեանց։ ժողովեցան ի սրահ քահանայապետին.եւ այլն։
moving quickly, rapid, swift, impetuous, violent.
· Calfa
Սահեալ ի վերայ արշաւասոյր ալեացն սրավարաց մոլեգնելոց։ Ոչ եթէ ծայրաքաղ ինչ արարեալ՝ օդաբանս կամ սրավարս (կամ օրավարս, աւրավարս) ինչ խօսեցաւ. (Ագաթ.։)
to sing the Trisagium, to sanctify, to hallow, to laud.
· Calfa
Սրբաբանել զերեքանձնեան մի աստուածութիւն. (Մաքս. եկեղ.։)
Մերթ՝ Սրբագրել զբան ինչ գրաւոր. յստակել, հարթել, մաքրազարդ յօրինել.
hagiographer;
—ք, hagiographic books.
· Calfa
Ի գիրս հաւաքէին զճառս եւ զմեկնութիւնս սրբագրաց։ Այլ եւս գիրս շարագրեաց վարդապետականս, եւ մեկնութիւնս սրբագրաց. (Սոկր. ՟Բ. 3. 4։)
to consecrate;
to sanctify.
· Calfa
ՍՐԲԱԳՈՐԾԵԼ. Սուրբ գործել. մաքրազարդել.
Զաներեւոյթ մտացն ծածուկս սրբագործեալ. (Նար. առաք.։)
composed of saints, venerable.
· Calfa
Ուր իցեն ժողովեալ սուրբ անձինք, կամ մաքուր նիւթք.
purgative;
— առնուլ, to take a purgative, to purge;
— տալ, to purge.
· Calfa
Դեղ սուրբ, սրբիչ եւ մաքրողական.
sacred;
His HoliNess, His Grace.
· Calfa
Սրբազան անուան ձերոյ յիշատակարան. (Նար. առաք.։)
Դաւանութիւն սրբազանց (այսինքն սրբազանից) խորհրդոց մերոց զարդու. (Մաքս. ի դիոն.։)
Զիւրաքանչիւր անկողինս ամուսնութեանն սրբազան եւ ամբողջ պատեսցեն։ Ծախելով զսիրոյն մեծարգի ջերմութիւն ի կոչեցեալն սէր ի սրբազանին յաստուած. (Պիտ.։)
ἰερός, ἰερόν sacer, sacrum, sanctus, -a, -um ἰερώτατος sacratissimus, divinus . Որ է ի սուրբ անէ ի տեսակէ՝ ի կարգէ. սրբանուէր. նուիրական. աստուածազան. աստուածային. հաղորդ սրբութեան. սուրբ. եկեղեցական. հոգեւորական. արգոյ. յարգական. նազելի. պարկեշտ. մաքուր. (անձն, կամ բան, կամ գիր, կամ իր)
to consecrate;
to deify, to idolize.
· Calfa
Երկոտասան վիճակ դնելով՝ սրբազանել զհասեալն մասն երկաքանչիւրում աստուծոյ. (Պղատ. օրին. ՟Ե։)
clothed in a holy or white raiment;
holy, pious, godly, divine.
· Calfa
Առաքելոցն սրբազգեստից. (Նար. գանձ խչ.։ Ոսկիփոր.։)
holy, pure, chaste.
· Calfa
Սրբական վարս ընծայեցուցանել։ Բարք սրբականք։ Վարս սրբականս ցուցցէ։ Սրբական վարս ստանալ։ Սրբական եւ մաքուր վարուց. (Ոսկ. մ. ՟Ա. 1. եւ գծ։ Նար. երգ.։ Շ. մտթ.։ Սամ. երէց.։)
Տօնից, եւ կարգեալ հրամայելոց իւրաքանչիւր ոք սրբականացն (սրբութեանց), շրջացանիցն խնդրուածոց. (Փիլ. ՟ժ. բան.։)
καθαρός purus, mundus ἀγνεύον, ἀγνευτικός, -όν sanctitatem servans, purificatus եւ այլն. Սուրբ. եւ Սրբազան. անարատ. ամբիծ. մաքուր. մաքրական. եւ Սրբարար. եւ Սրբութիւն.
irreproachable, pure, chaste, godly, saintly, saint-like, holy.
· Calfa
Սուրբ կրօնիւք՝ կարգօք, վարուք. մաքրակրօն. սրբակեաց.
pudic or modest-looking, pure;
perspicacious.
· Calfa
Խնայելով յականջս մաքրեալս, եւ (յաչս մտաց) սրբահայեաց. (Տօնակ.։)
anus, fundament.
· Calfa
Կերակուր յորովայն երթայ, եւ անտի ընդ սրբանն արտաքս անկանի. եւ ոչինչ պղծի մարդ նովաւ. (Մծբ. ՟Ժ՟Գ. երկիցս։)
containing relics;
fasting rigorously;
reliquary, shrine.
· Calfa
Աղօթարար եւ առաքինի, եւ սրբապահ միշտ ի ծոմի. (Գանձ.։)
rigorous abstinence.
· Calfa
Ելանել յամուր քաղաքն ապաստանի ի պահոցն սրբապահութեան։ Փոխանակ սրբապահութեանդ ձերոյ զերկնաւոր եւ զյաւիտենականն պարգեւեսցէ ձեզ կերակուր։ Զտիւ եւ զգիշեր մշտնջենաւոր սրբապահութեամբ. (Խոսրովիկ.։ Ճշ.։ Մեծոբ.։)
Երկու ամ ապաշխարեսցեն, զմինն սրբապահութեամբ, եւ զմիւսն շաբաթապահութեամբ։ Երեք ամ սրբապահութեամբ՝ արտաքոյ, եւ երկու ամ շաբաթապահութեամբ՝ ի ներքս. (Կանոն.։)
holily, without stain, chastely.
· Calfa
Մաքուր եւ սրբապէս։ Սրբապէս եւ առանց նենգութեան։ Սրբապէս եւ համակրօնաբար ուտել։ Ուսուցանէ սրբապէս՝ համանգամայն եւ վայելչապէս։ Սրբապէս կեալ ... Պահել սրբապէս յամենայն ցանկալի կերակրոց ... Սրբապէս լինել աստուծոյ զօրական. (Փիլ.։ Դիոն.։ Ճ. ՟Գ.։ Լծ. կոչ.։ Իսիւք.։)
Զհանդէս առաքինութեանն սրբապէս կատարել ... Զլուծ տեառն սրբապէս տանել։ Սրբապէս ժողովեալ եդեալ զնշխարս սրբոց։ Զսիրոյ սրբապէս եւ զհաւատարիմ պաշտօնեայն. (Յճխ. ՟Ժ՟Դ։ Լմբ. պտրգ.։ Սիսիան.։ Երզն. լս.։)
ἀγίως, καθαρῶς, ὀσίως, εὑαγῶς sancte. Սրբութեամբ. մաքրապէս. անարատաբար.
cf. Բնաջինջ.
· Calfa
Կամէր զքաղաքն սրբաջինջ եւ ամայի առնել։ Չարաչար պարտեալ կոտորեցան, եւ գրեթէ՝ սրբաջունջ եղեն. (Մարթին.։)
cf. Բնաջինջ.
· Calfa
Կամէր զքաղաքն սրբաջինջ եւ ամայի առնել։ Չարաչար պարտեալ կոտորեցան, եւ գրեթէ՝ սրբաջունջ եղեն. (Մարթին.։)
fond of holiness, loving chastity.
· Calfa
Սիրող սրբութեան եւ մաքրութեան. մաքրասէր. սուրբ. մաքուր. պարկեշտ. ողջախոհ.
cf. Սրբասուն.
· Calfa
Վիմին աշակերտ՝ սրբասնունդ պատանին մարկոս. (Նար. առաք.։)
fit for saints.
· Calfa
Սրբավայելուչս առանձնաւորութիւնս իւրաքանչիւրումն երկնայնոցն զարդու։ Յետնոցն սրբավայելուչ լուսափայլութեանց։ Սրբավայելուչ կոչմամբք սրբի. (Դիոն. երկն. եւ Դիոն. եկեղ.։)
sacred asylum, sanctuary;
temple, church;
sanctifying, expiatory.
· Calfa
Զի՞նչ է, արասցե՛ս ինձ սրբարան. տաճար ասի՝ տաճար իմն սկզբնատիպ խորան։ Սրբարան եւ ամենեւին տաճար աստուծոյ (հոգի մաքուր). (Փիլ. ել. ՟Բ. 51։)
Համաքատակի այս սրբարանի խորհուրդ եւ ընդ խորանին աբրահամու. (Յհ. իմ. եկեղ.։)
Զսրբարանն մաքրութեան, եւ զընդունակն զգաստութեան. (Նար. կուս.։)
sanctifying, saving, wholesome;
— շնորհք, sanctifying or saving grace.
· Calfa
ՍՐԲԱՐԱՐ. մերթ Որպիսի եւ է մաքրօղ, մաքրողական.
ἀγιοποιός, ἀγιαστικός sanctificator, sanctificus. Որ սուրբ առնէ. պատճառ սրբութեան. սրբիչ. մաքրազարդօղ. քաւիչ. նորոգիչ. կենդանարար. շնորհատու. մակդիր՝ սեպհականեալ Հոգւոյն սրբոյ.
shining in holiness, pure, clean, holy.
· Calfa
Սրբութեամբ փայլեալ. մաքրափայլ. պայծառ. սուրբ.