cf. Յայտնապէս.
Ամենայն որ յայտնագոյն զվնասն ունի, հրաժարելի՛ է. (Բրս. հց.։)
Յայտնագոյն ասել։ Յայտնագոյնս ցուցանել կամեցաւ։ Զոր կարծեմք՝ եթէ վնասիմք, զայս յայտնագոյն շահիմք. (Իսիւք.։)
more obscure or dim;
very small or feeble.
Աղօտագոյն ունի զբաշխողականն երեւումն։ Լուսափայլութիւնք՝ ոմանց յայտնագոյն, եւ ոմանց աղօտագոյն բաշխին. (Դիոն.։ Մաքս.։)
very luminous, most splendid;
—, —ս ad. clearly, evidently, in the clearest manner.
Կամ Յստակագոյն. պարզագոյն. յայտնագոյն.
λευκότατα lucidissime, apertissime. Կարի հստակութեամբ. յայտնագոյնս. բացայայտագոյն.
wider, more ample, very extensive;
—ս, largely, copiously, amply.
Վասն այսօրիկ ասացեալ է յայտնագոյն ի լայնագոյն պատասխանիսն. (Բրս. հց.։)
theologian.
θεολόγος theologus Որ խօսի զԱտուածոյ վարդապետական օրինօք. վարդապետ եկեղեցւոյ. եւ ըստ այսմ գրի որ նազիանզանցին մականունի Ատուածաբան՝ որպէս խորագոյն եւ զօրագոյն ի տեսական աստուածաբանութեան. եւ Յովհաննէս որդին որոտման կոչի Աստուածաբան աւետարանիչ, զի յայտնագոյնս եւ բարձրագոյնս ճառեաց զաստուածութենէ բանին.
to raise a tumult or disturbance;
— զաղանդ, fo divulge, to publish.
Ըզգտեալ ի նմա աղանդն յայտնագոյն զիրարէր։ Իսկ եկեալքն զիրարեալք ընդ միաբանս՝ շարժէին զխնդիրն. (Սոկր. ՟Բ. 29. ՟Է. 34։)
cf. Զիրարեմ.
Ըզգտեալ ի նմա աղանդն յայտնագոյն զիրարէր։ Իսկ եկեալքն զիրարեալք ընդ միաբանս՝ շարժէին զխնդիրն. (Սոկր. ՟Բ. 29. ՟Է. 34։)
cf. Էութիւն.
Զէականութիւնն՝ զոր ունի առ հայր՝ յայտնագոյնս ճառեաց. (Նանայ.։)
to take, to surprise, to hold, to seize;
to entrap, to catch again, to retake, to grapple, to match;
to reach;
to comprehend, to conceive, to undertake;
ձուկն —, to catch fish, to fish;
— զոք բանիւք, to surprise, to convince or confound one in argument;
to address or question with art, insidiously.
Ի մերձենալդ՝ ի ներքսագոյն տեղի ըմբռնելդ, զի յայտնագոյն լիցի բարբառ մեր ի լսելիս ձեր. (Ոսկ. յհ. ՟Ա. 3։)
to offer, to present, to sacrifice, to give, to dedicate, to attribute, to lend, to propose, to refer, to confer, to devote, to render, to ascribe;
to make, to furnish;
to impose, to inscribe;
ի լոյս —, cf. Լոյս;
— զոք ի կեանս, to give life to;
to vivify;
— զոք առատ պարդեւօք, to load with presents;
to confer great services.
hidden, secret;
secretly, clandestinely, by stealth, incognito, without being known;
hiding-place, lurking-place;
— ի ներքս սպրդել, to creep, to slip, to steal stealthily.
Եթէ յայտնագոյն ոչ յանդիմանեսցէ, ի զանխլիցն ոչ նահանջէ երբէք բանիւ. (Վանակ. յոբ.։)
sensation;
sense;
reason, understanding;
ի — գալ, to recover, to recover one's senses;
ընդ զգայութեամբ անկանել, to come under the senses;
to stand to reason;
— առնել, տալ, բերել ի-, to inform, to advise;
— առնուլ, ի զգայութեան լինիլ, to perceive, to be sensible of;
—ք, the senses.
Զգայութիւն՝ ամենայն բանի յայտնագոյն՝ առ ի փորձն է. (Բրս. մկրտ.։)
visage, face, look, countenance, mien, air;
forehead;
exterior, surface;
person;
eyes, sight;
body;
reputation, honour, respect;
meaning, sense, explanation;
mask;
— կօշկաց, vamp;
վերին —ք յարկաց, roof;
— եւ աստառ, outside and lining;
— դրոց, page;
—ք մի հողոյ, stratum, layer, bed;
ոչ —ք ինչ երեւելիք էին, they were not remarkable or important personages;
եւ քո —ք երթիցեն առաջի նորա, and thou shalt be in their midst or among them;
ըստ ժամանակի եւ —աց, according to the period and people;
զ—օք ջուրց, at the water's level;
upon the face of the deep;
զ—ն քարի տացէ, so much the worse for him;
to his harm or damage;
հոտոյ ընդ —ս հարկանիլ, to perceive the odour, bad smell, stink;
տալ զ—ս խնդրել զտէր, to turn his face towards, to seek God, to be converted;
զ—ս հաստատել, դնել, to turn towards, to go to, cf. Դիմեմ;
դնել զ—ս իւր առնել ինչ, to turn the mind or attention towards, to form or conceive an idea;
—ս առնել, to have regard for, to respect, cf. Ակնածեմ;
յ—ս բերել, գալ, to manifest, to show, to display, to make known, to discover;
to appear, to present one's self;
յ—ս անկանիլ, to appear;
անկանել ի վերայ —աց, to fall prone, to prostrate one's self;
խոնարհիլ անկանիլ —աց, to sulk, to be in ill humour;
ելանել յ—աց ուրուք, to go out of the presence of;
յանդիման լինել միմեանց —օք, to see one another, to meet;
թաքչել յ—աց ուրուք, to hide or conceal one's self, to keep out of sight of some one;
հատանիլ քնոյ յ—աց, to have the sleep broken or troubled, to be unable to sleep more;
ակն առնուլ —աց ուրուք, to honour, to respect a person;
ի խոնարհ կախիլ —աց, to knit one's brows, to be melancholy, to frown, to look displeased, sullen or vexed;
զ—ս ծռել, to make wry faces;
առնուլ զ—ս ուրուք, to assume the appearance of some one, to sustain a part or character, to bear a part;
յ—աց, for, on account of;
յ—աց նորա, for his sake;
յ—աց հօր քոյ, from your father, in your fathers name;
առաջի —աց Տեառն, in presence or before the face of God;
յերեսս, to one's face;
in the face of, cf. Առաջի, cf. Յանդիման;
—, —, առ —, face to face;
man to man;
ինձ — արա, I entreat you! listen to me! do me the favour! առ —ս, ի վերին, externally, apparently;
բացաւ —օք, with the face uncovered;
unmasked (man), unveiled (woman);
barefaced, impudent;
frankly, openly;
ընդ — ամենայն —ս երկրի, over or throughout the whole earth;
հաց —աց, cf. Առաջաւորութիւն;
օծանել զ—ս անոյշ իւղով, cf. Իւղ;
որով —օք, with what an air ! with what audaciousness! ազնիւ —օք, of a handsome countenance;
երեսս առնում, cf. Անձնաւորեմ.
area, superficies, surface.
Իբրեւ ոչ ասէ, թէ անձն կամ շունչ իցէ դժոխոց, այլ՝ երեսս առեալ՝ կամի առնել զբանն յայտնագոյն. (Ոսկ. ես.։)
more illustrious, famous.
φανερώτατος, περιφανέστατος, ἑμφαντικώτατος manifestissimus, illustrissimus, significans cum emphasi Առաւել կամ յոյժ երեւելի. պայծառ. յայտնագոյն. քաջայայտ. նշանաւոր, նշանական.
civil, genteel, noble, generous;
gentleman.
Եթէ զճշմարիտն Աստուած ոք պաշտիցէ, գործ ազնուական գործէ։ Ազնուական եւ նոր օրինօքն։ Եւ այս յայտնագոյն է յազնուական գրոց. (Եզնիկ.։ Ոսկ. մտթ.։ Եւս. քր. ՟Ա։)
more or very obscure.
Անյայտագունիցն փոփոխեալ ի յայտնագոյնսն. (Ածաբ. ի պասեք.։)
to surround, to encompass, to encircle;
to comprehend, to contain, to enclose, to embrace.
sharp, pointed, piercing, cutting, trenchant;
penetrative, acute, perspicacious, keen, subtle, lively;
sharpness;
sharply;
acute accent;
— ձայն, sharp sound, shrill voice;
— ազք, ակն, keen sight;
— ականջ, sharp ear;
— համ, acrid savour;
— ցաւ, acute pain;
— ունկն կալջիր խրատու հօր քոյ, be most attentive to your father's advice.
hope, hopes, expectation, longing;
confidence, trust;
դեռածին, հաւաստի, կենդանի, եռանդուն, մխիթարիչ, մեծ, կոյր —, renewed or reviving, well-grounded, lively, ardent, solacing, great, blind hope;
ընդունայն, տկար, անստոյգ, պատիր or խաբէական, սուտ, խուսափու, անմիտ —, vain, weak, uncertain, delusive or deceitful, false, fleeting, foolish hope;
նշոյլք յուսոյ, the rays of hope;
բառնալ զ—, to take away or put out hope;
զհետ գնալ սնոտի յուսոյ, to abandon oneself to chimerical hopes, to hunt a shadow;
սնոտի յուսով պարարել, ի սնոտի — կապել, to nourish oneself with vain hopes;
քաղցր յուսով պարարիլ, to hug oneself with the delightful hope;
գեղեցիկ յուսով պարարել, թարթափեցուցանել զոք, to feed or entertain one with flattering hopes or chimeras, to keep one in suspense;
to ridicule, to deride;
վհատիլ ի յուսոյ, to lose hope;
հատանել զ— իւր, to despair, to give up all hope, to be in despair;
յուսով կեալ, to live in hopes;
դնել զ— իւր ի վերայ ուրուք, to build on one's hopes;
— տալ, to cause to conceive hopes, to give hope, to inspire with hopes;
ի դերեւ հանել զ— ուրուք, to deceive one's hopes or expectations;
լնուլ, կատարել զ— ուրուք, to fulfil a person's hopes;
ծփել ընդ մէջ յուսոյ եւ երկիւղի, to hover between hope and fear;
— է ինձ, I have some hopes;
— մի այսպիսի է ինձ զի, I hope that, I am in hopes that;
— իմ է, that is my only hope;
փակեալ յամենայն յուսոյ ակնկալութեան, hopeless;
— եւս շիջեալ էր յիս, hope died within me;
բարձաւ ամենայն — փրկութեան, all hope of safety was lost;
պակասեալ յամենայն յուսոյ փրկութեան, despairing of life;
հատաւ — նրան, he despaired;
հատաւ — մեր, our hope is vanished;
դու ես միակ — իմ, all my hopes are in you;
cf. Հատանիմ;
արծարծել զ—, to revive hope.
Յոյս իմ է առ Աստուած։ Յոյս իմ ի ստեանց մօր իմոյ։ Աստուած օգնական յուսոյ իմոյ։ Մի՛ զլասցիս զվարձս տնանկին, զի տնանկ է, եւ այն է յոյս նորա։ Բնակեալ նստէր յուսով։ Հանդարտելոցն յուսով։ Բայց արդ մնան հաւատք, յոյս, սէր եւ այլն։ Յոյս հանդերձելոցն քան զա՛չս եւս յայտնագոյն է. (Ոսկ. մ. ՟Բ. 6։)
cf. Նախայայտնի.
to predict, to prophesy.
Փրկիչն յայտնագոյնս յառաջաձայնեալ՝ ասէր. (Կիւրղ. եէմի առ կոստանդ.։)
roman, latin;
greek.
Բայց ի հոռոմ գիրս եւս յայտնագոյն զսոյն գտանեմ. (Լմբ. սղ.։)
lust, lechery, lewdness, lubricity, wantonness.
Կին ժանտատեսիլ՝ ծիրանիս զգեցեալ, յայտնագոյն ցուցանելով զմախազութիւնն։ Մախազութիւն խռովիչ ախտիցն եւ այլն. (Փիլ. լին. ՟Դ. 93, եւ 238։)
active;
— բայ, active verb;
— քուէ, active voice;
— շնորհք, effective grace.
Աղօթք բարք՝ ներգործական (յն. յայտնագոյն) արարեալ զաստուծոյ իմացուածսն՝ անձին. (Բրս. թղթ.։)
reasonable, rational, sensible, intelligent, wise, judicious.
Զի մտացեաց աւելի ահ եւ երկիւղ ի միտս արկանիցէ։ Ճշմարիտ է, եւ մտացեաց յոյժ յայտնագոյն. (Ոսկ. ես. եւ Ոսկ. մտթ.։)
evident, clear, manifest, plain, palpable, obvious;
evidently, obviously, plainly, clearly, manifestly;
cf. Յայտնութիւն;
— է, — իսկ է, it is evident, clear;
— իմն է, naturally, of course, certainly;
այս — է զի, it is certain that;
ապա — ուրեմն է, it is therefore clear that;
— or ի — գալ, to appear, to be manifested, made known, evident, to be discovered or disclosed;
— ածել, առնել, to declare, to make manifest, to display, to put or set forth, to show, to prove;
to signify, to name;
— առնել զընդունելութիւն, to acknowledge the receipt of.
cf. Յայտական.
beginning, outset, opening, initiative, first steps, first appearance;
priority.
Եւս յայտնագոյն վերայայտէ, եւ ուսուցանէ սկզբմամբ թղթոյն. (Կամրջ.։)
fourth;
quarter, fourth part;
quarter of an hour;
*quadrant;
— լուսնի, quarter;
cf. Ժամ.
Քառորդն՝ երրորդին է յայտնագոյն։ Յորս առ ի քեզ քառորդ վտակ՝ յորդահոսան գետ հոլովի. (Անյաղթ պորփ.։ Շ. եդես.։)
in how many ways?.
Ոչ է ասել, որպէս վարկանիմ, թէ քանակի. յաստուածաբանութենէն ի վերայ հօր եւ որդւոյ յայտնագոյն ասի տէր. այլ՝ տէր է եւ հոգին սուրբ. (Դիոն. ածայ.։)