Definitions containing the research ամ : 10000 Results

Բանգիտութիւն, ութեան

See full entry →

s.

erudition, learning, literature, science;
վերնային —, astronomy, cf. Աստեղաբաշխութիւն.

NBHL (1)

Ոչ բաւականանամ իմով աղքատիմասն բանագիտութեամբ զսորայս բացայայտել զչափ ներբողականին։ Զմեծս զայս բանագիտութեան ընթանալ ասպարեզ։ Երանելին Մաշտոց (երկրորդ) ուսումնական բանագիտութեանն քաջահմտագոյն. (Արծր. ՟Գ. 12։ ՟Դ. 2. եւ 8։)


Բանդագուշիմ, եցայ

See full entry →

vn.

to talk extravagantly, to talk nonsense, to rave, to dote;
to vacillate, to totter, to stagger.

NBHL (2)

Այսպէս շամբուչ խորհրդով բանդագուշիս. (Յհ. իմ. երեւ.։)

Յամառեալ բանդագուշիս յագահութենէ, յանառակ արբեցութենէ, եւ այլն. (Եփր. քրզ.։)


Բանդեմ, եցի

See full entry →

va.

cf. Բանտեմ.

NBHL (3)

ԲԱՆԴԵՄ որ եւ ԲԱՆՏԵՄ. Ի բանտ արկանել. փակել ի կապարանի. եւ Արգելուլ ուրեք իբրեւ ի բանտի կամ ի դիպահոջ. որպէս իտ. carcerare

Բանդեցին զմեծն սամփսոն։ Բանդեաց զյափշտակողն. (Եփր. թաղմ.։)

Բանդեաց զնա յամուր մախանաց։ Զաղքատս եւ զօտարս զրկէ եւ բանդէ. (Լմբ. պտրգ. եւ Լմբ. առակ.։)


Բանեղ, աց

See full entry →

adj.

verbose, eloquent, voluble, fluent.

NBHL (3)

Ի ձեռն բանեղ կնոջն զարթոյց յովաբ զկամս Դաւթի. (Նախ. ՟բ. թագ.։)

Հեթանոսացն իմաստունք եւ բանեղք։ Բանն Աստուծոյ յինքն քարշէր զմեծամեծս եւ զտնանկս, զբանեղս եւ զծանրալեզուս. (Պրպմ. ՟Լ՟Թ. եւ ձեռ։)

Զանբանս՝ բանեղս արար (որպէս զէշն բաղաամու). (Նար. յովէդ.։)


Բանիբուն

See full entry →

adj.

learned, skilful, experienced, versed, wise;
eloquent.

NBHL (3)

ῤήτωρ rhetor Կորովաբան. պերճաբան. ճարտարաբան. ճարտասան. ըստ յն. հռետոր. խօսող ոք. զօրաւոր բանիւ, եւ խելամուտ ամենայն բանի.

Անդէն յառաքելոցն ժամանակս յարոյց Աստուած քարոզս բանիբունս՝ ճարտարախօսս։ Ապողոս՝ բանիբուն եւ զօրաւոր գրովք եւ մտօք, եւ բանիբուն մեկնութեամբ. (Սեբեր. ՟Դ։)

Երանելին Ագաթանգեղոս այր բանիբուն գիտութեամբ, եւ լի ամենայն հրահանդիւ. (Փարպ.։)


Անտխեղծ

See full entry →

adv.

without deformity, without defect, perfect.

NBHL (2)

ԱՆՏԽԵՂԾ կամ ԱՆՏԽԻՂԾ Առանց թխութեան կամ տգեղութեան եւ եղծման. այլք ընթեռնուն ըստ (Նար.) եւ (Վրդն.) ԱՆԽԻՂՃ. կամ գրեն. ԱՆԽԻՂՃ ԱՆԱՂՏ.

Մայր քո ծնցի մարմին անտխեղծ (կամ անտխիղծ). (Երգ. ՟Ը. վերջ, (որ չիք յայժմու յն։))


Անտխուր

See full entry →

adj.

joyful, gay.

NBHL (1)

Դէմք սիրելւոյն յայտնեալ՝ ամենայնիւ փոխէ, եւ ուրախ եւ անտխուր գործէ զմեզ. (Կլիմաք.։)


Անտկար

See full entry →

adj.

strong, able.

NBHL (1)

Ընդ անտկար կարելոյդ՝ եւ կամելդ է ախորժելի. (Նար. ՟Ձ՟Զ։)


Անտղաբար

See full entry →

adv.

inseparably.

NBHL (2)

Անբաժանաբար. կամ գուցէ Անքննաբար. (ի տեղափոխելոյ, կամ ի ռմկ. տնտղելոյ).

Յարահիւսեալ մեռանի ի վերայ քո անտղաբար արտաշնչութեամբն կենդանին. (Թէոդոր. խչ.։)


Անտղելի, լւոյ, լեաց

See full entry →

adj.

inseparable.

NBHL (3)

Անբաժանելի. կամ թերեւս՝ Անքննելի, կամ Անփոփոխ. անշարժ.

Անտղելի ինքնակայութիւն։ Շարակցեալ անտղելի եւ անճառելի միաւորութեամբն. (Թէոդոր. խչ.։)

Անտղելի. անշարժ, կամ անբաժին. (Հին բռ.) (որպէս անդրդուելի, կամ անճղելի)։ (Կայ եւ ռմկ. ԱՆՏՂԵԼ, իբր ԱՆԹԵՂԵԼ, մոխրով ծածկել զկրակ)։


Անտոհմ

See full entry →

adj.

of low birth, ignoble.

NBHL (3)

ἁγενής. ignobilis. Ապատոհմիկ. անազգի. ցած ազգէ կամ տնէ. ասըլսըզ, հագըր.

Զանտոհմս աշխարհի եւ զարհամարհեալս ընտրեաց աստուած. (՟Ա. Կոր. ՟Ա. 28։)

Մի՛ ոք կարծեսցէ, թէ վասն այնորիկ բարձաւ իրաւունք դատաստանին, զի ամենեւին անտոհմ էր եւ վատազգի. (Սկեւռ. ես.։)


Անտուն

See full entry →

adj. adv.

without habitation, houseless;
like a pilgrim.

NBHL (2)

Անտունք եւ անբնակք լինին։ Ոչ եղեւ անտուն, եւ ոչ արտաքս փակեալ։ Անտուն արդարեւ է ամենայն, որ ամային է ի կնոջէ. (Փիլ.։)

(Ադամ) տրտմէր ընդ իւրն միայն անտուն ամայութիւն եւ զրկանս. (Յհ. իմ. երեւ.։)


Անտրտում

See full entry →

adj. adv.

joyful, cheerful;
without sorrow.

NBHL (1)

Յարդարն յիսուս դատաւորն յարիլ յանամբարտաւանն եւ անտրտումն. (մագ. ՟Դ։)


Անրակ, աց

See full entry →

s.

clavicle, collar-bone.

NBHL (1)

որ եւ ԱՆԴՐԱԿ. զոր տեսցես. κλείς սեռ. κλείδος. clavis (կամ junctura, jugulus ) (լծ. թ. փիլիտ, փիլատէ) ռմկ. ախլագ, կղպակ. որպէս թէ Անուր փոքրիկ. այսինքն Ոսկերք պարանոցին ի ձեւ անրոյ կամ աղխից, որովք զօդին ուսք ընդ վզին, եւ թեւք ընդ ուսս. Վզին առջեւի ոսկորները.


Անրջական, ի, աց

See full entry →

adj.

that relates to dreams;
visionary.

NBHL (2)

Զփոխարէնն յաստուծոյ ընդունի յանրջական տեսութիւն առաքելոցն։ Յանրջական իմն նախատեսութեանց հրամայեալ. (Խոր. ՟Բ. 80. 85։)

Ոչ անրջական բաջաղմամբ զանհաստատսն տեսանէր երազս. (Տօնակ.։)


Անցական, ի, աց

See full entry →

cf. Անցաւոր.

NBHL (1)

Անցաւոր. առժամանակեայ. անկայուն. ապականացու. կեչիճի.


Անցասումն, ման

See full entry →

adj.

soft, affable.

NBHL (1)

Միամիտ եւ անցասումն (որպէս զաղաւնի). (Տօնակ.։)


Անցարան

See full entry →

s.

passage.

NBHL (3)

Տեղի անցից, կամ գործի անցանելոյ. կէչիտ.

Կամուրջ արկեալ ի վերայ յորձանաց գետոյ՝ անցարան գոլ ամենայն ուղեւորաց. (Շ. բարձր.։)

Զայն՝ որ եբրայեցիքն հայրենի լեզուաւն հրամայեցին անցարան կոչել։ Զենուն զացարանն՝ զբնակութիւն փոփոխեալ. (Փիլ. ՟ժ. բան. եւ Փիլ. ել. ՟Ա. 4։)


Անցաւ

See full entry →

adj. adv.

healthy, free from pain;
insensible;
without pain.

NBHL (6)

ἁναλγής. doloris expers, μὴ ὁδυνώμενος, non dolens, ἅπονος, a labore immunis. Ազատ ի ցաւոց. անվիշտ, եւ անախտ (ըստ մարմնոյ կամ ըստ հոգւոյ). ազրըսըզ, տէրտսիզ.

Եւ ոչ բժիշկ կարող լինիցի ճանաչել զցաւս՝ անցաւ բնութեամբ. (Սահմ. ՟Ա։)

Գիտես զայն (կեանս) մնացական եւ անցաւ, եւ զայս՝ անցաւոր եւ տաժանմամբ. (Լմբ. առակ.։)

Անարատ մտօք եւ անցաւ անձամբ (այսինքն հոգւով) ծառայել աստուծոյ ճշմարտի. (Սարգ. ՟ա. յհ. ՟Ե։)

Գլուխն անցաւ, որ առնոյր զազդումն ցաւոց վիրաց անդամոցս.( Սկեւռ. ես.։)

Անցաւ եւ հեղգամիտ. յն. մեղկ. (Ոսկ. յհ. ՟Բ. 14։)


Անցաւոր, աց

See full entry →

s. adj.

passenger, traveller;
fugitive, transitory, perishable, temporal, frail, vain.

NBHL (3)

πάροδος, διοδεύων, παροδεύων. viator, transiens, permeans. Որ անցանէ. իբր Անցորդ. ճանապարհորդ. ուղեւոր. անցւոր, ճամբորդ. եօլճու.

Զորս իբրեւ հաստատունս համարեցայք, եւ ոչ անցաւորս. (Ամովս. ՟Զ. 5։)

Անցաւոր ժամանակօք ... Ի յանցաւորացս աստի. (Կորիւն.։)


Անցաւորութիւն, ութեան

See full entry →

s.

instability, frailty, vanity.

NBHL (4)

Աշխարհս անցաւորութեամբ եւ խաբէութեամբ վարի. (Վրք. հց. ՟Ի՟Զ։)

Ոչ էութիւնն եւ անցաւորութիւնն՝ միմեանց բաղկակից են։ Գիտելով եւ զանցաւորութիւն ժամանակիս. (Լմբ. սղ.։)

Անոք, անցումն (ընդ խորս, կամ ընդ ծով համատարած).

Որպէս մերն ստոյգ է անցաւորութիւն, այսպէս եւ նորա ցաւքն։ Յայսմ աստիճանէ (երկիւղին) պնդութեամբն փոխեալ՝ յանցաւորութիւն սիրոյն ելանէ։ Հանցէ ի բազմապատիկ նեղութենէս յանցաւորութիւն (կամ յանցաւութիւն) սիրոյն. (Լմբ. սղ. եւ Լմբ. պտրգ.։)


Անցեալ

See full entry →

adj.

passed;
— զաւուրբք, old, advanced in age;
— ժամանակ, the time past.


Անցիկ

See full entry →

adj. s.

passenger, traveller;
Easter

NBHL (1)

Եկն ստեղծօղն ի փրկութիւն հոգւոց զատիկ եւ անցիկ։ Ընկղմեաց զմարմինս նոցա ի ծովն ջրոյ, եւ զհոգիս նոցա ի ծով դժոխոցն, եւ ոչ եղեւ նոցա անցիկ կամ զատիկ ընդ իսրայէլացւոցն. (Ապար.։)


Անցնիւր

See full entry →

adj.

each, every.

NBHL (4)

ԱՆՑՆԻՒՐ. ἔκαστος, -η, -ον· ἔκαστος ἐαυτοῦ. quisque, etc. singuli (գտանի գրեալ եւ ԱՆՁՆԻՒՐ). Իւրաքանչիւր. ամենայն ոք կամ ինչ՝ մի առ մի. եւ Ուրոյն ուորյն իւրական. միոյ միոյ, անձնական, առանձնական. ամմէն մէկը, ամմէն մէկինը, իրենցը. հեր քէս, հէր պիր, քենտինին.

Անցնիւր այր։ Անցնիւր մարմին, կամ մարմինք. (Պիտ.։ Եզնիկ.։) (Խոսր.։)

Զժամանակսն յանցնիւր ուրոյն ուրոյն բաժինս բաժանեցից. (Եւս. քր. ՟Ա։)

Յանցնիւր ախորժակս։ Ըստ անցնիւր պատշաճի, կամ կարի, կամ գործոց, կամ դասուց, կամ բեղմնաւորութեան։ Յանցնիւրն գուշակեն ընթացից. (Պիտ.։)


Անցք, ից

See full entry →

s. pl.

passage, journey;
pass, defile;
street, lane;
avenue;
channel, canal;
hole, opening;
gate;
accident, event;
leap;
flux;
— բնակարանաց՝ սենեկաց, gallery, corridor;
— ժամանակի, space of time, lapse of time;
— or բերան անոթոց, orifice;
անց եւ դարձ առնել, to pass, to go, cf. Երթեւեկել;
անց եւ դարձ առնել, to come and go, to traverse;
բազում — անցին ընդ իս, I have suffered much;
պատմէին իրերաց ու ինչ — ընդ իւրեանս անցեալ էին, they told each other every thing that had happened them.


Անփախուստ

See full entry →

adj.

inevitable.

NBHL (4)

Անփախուստ որոգայթ, կամ ձմեռն, կամ սպառնալիք, բան. (Լմբ. սղ.։ Երզն. քեր.։ Արշ.։ Առ որս. ՟Գ։ Իսկ Իմ. ՟Ժ՟Է. 9.)

Անփախուստ գանձ, կամ փրկութիւն. (Իգն. ՟Ժ՟Բ։ Էր ընդ եղբ.։)

Անփախչելի որովայթ, կամ վախճան, ճանապարհ, յանդիմանութիւն. (Նար. ՟Ը. ՟Կ՟Ե. ՟Հ՟Դ. ՟Հ՟Գ։)

Անփախչելի գեհենին անուամբ. (Իգն.։)


Անփախչելի

See full entry →

cf. Անփախուստ.

NBHL (4)

Անփախուստ որոգայթ, կամ ձմեռն, կամ սպառնալիք, բան. (Լմբ. սղ.։ Երզն. քեր.։ Արշ.։ Առ որս. ՟Գ։ Իսկ Իմ. ՟Ժ՟Է. 9.)

Անփախուստ գանձ, կամ փրկութիւն. (Իգն. ՟Ժ՟Բ։ Էր ընդ եղբ.։)

Անփախչելի որովայթ, կամ վախճան, ճանապարհ, յանդիմանութիւն. (Նար. ՟Ը. ՟Կ՟Ե. ՟Հ՟Դ. ՟Հ՟Գ։)

Անփախչելի գեհենին անուամբ. (Իգն.։)


Անփակ

See full entry →

adj.

unclosed, open.

NBHL (4)

Անփակ բերանով եւ ի նա ձգեաց զբանս ամբաստանութեան. (Իգն.։)

Անփակ փափագմամբ միշտ համբուրեցեալ։ Իբր զմտաց անփակ սրութիւն ընդ ամենայն արարածս հետեւեալ լցին. (Նար. ՟Ղ՟Գ. եւ Նար. առաք.։)

ԱՆՓԱԿ ԳԻՐ. Տե՛ս զտառն Է. որ եւ անուն աստուծոյ՝ Որ էն. ըստ եբր. եհովահ, կամ էուէ.

Եւ մատանեաւ էին (կամ վեհին) կնքեցին՝ գըրով անփակ զանպարագրելին. (Գանձ.։)


Անփառ, ից

See full entry →

adj.

inglorious, unhonoured, abject.

NBHL (2)

ἅδοξος. ingorius, ignobilis. Որ չունի փառս ինչ. անփառունակ. անփառաւոր. անշուք. խոնարհ. նուաստ. նամսըզ. պիիզզէթ. հագիր.

Եւ Զրկեալ ի փառաց, կամ ի պսակաց.


Անփառութիւն, ութեան

See full entry →

s.

inglorious state, abject condition, vileness, baseness.

NBHL (2)

Տուեալ սմա փառս եւ բարձրութիւն՝ լուծումն է մարմնոյ անփառութեան. Կիւրղ. գանձ.։ Նախ քան զմահուն մեռելութիւն՝ անփառութեամբ յաթոռոյն ի վայր կործանեալ. (Խոր. ՟Գ. 68։)

Լի է անփառութեամբն. զի ցանկալ փառաց անփառութիւն է. եւ փառք ճշմարիտ՝ որ զփառս արհամարհէ. (Ոսկ. յհ. ՟Ա. 2։)


Անփառունակ

See full entry →

cf. Անփառ.

NBHL (3)

Անփառունակ եւ սգաւոր լինէր նախաստեղծին անձն. (Մամբր.։)

Որ անփառունակն է նախաստեղծին յանցաւորութեամբն։ Նա յանճառ փառսն վայելէ, եւ մեք անփառունակ զառածանիմք. (Սարգ. ՟ա. պ. ՟Գ. եւ ՟Ժ՟Բ։)

Ամենայն ուրեք զաննշանն եւ զանփառունակն ընտրէր (կենցաղ)։ Ի տղայական սկսեալ հասակէն. եցոյց զանփառունակն լինել քան զամենայն որդիս մարդկան. (Սկեւռ. յեսայ.։ եւ Գէ. ես.։)


Անփոխ

See full entry →

cf. Անփոփոխ.

NBHL (2)

Զիս փոփոխել այժմ ի բարին, զի մի՛ անփոխ մատնիմ չարին (կամ ուժին). (Յիսուս որդի.։)

Յատուկ, որ է անփոխ, մարդոյս է, ծիծաղելն. սոյնպէս եւ ամենայն կենդանեաց բնութիւն անփոխ, որ է յատուկ. որպէս հաջելն շանց է, եւ վրնջելն է ձիոց. (Երզն. քեր.։)


Անփոխադրելի, լւոյ, լեաց

See full entry →

adj.

immutable, not liable to change, invariable.

NBHL (2)

Յարակային եւ անփոխադրելոյն նոցա տեսութեանն։ Անփոխադրելի եւ անշփոթ սերտութեամբ. (Դիոն. եկեղ. եւ Դիոն. ածայ.։)

Անփոխադրելի սահման, կամ կամք, հարստութիւն։ Ուխտիւ անփոխադրելեաւ։ Յայլ իմն էութիւն անփոխադրելի, եւ այլն. (Նար.։)


Անփոյթ

See full entry →

adj.

negligent, careless, inattentive, indifferent, indolent;
— առնել, — լինել, to neglect, to slight, cf. Անտեսել.

NBHL (6)

Եւ ἁμελής. qui negligitur, cujus cura non geritur. Ոչ հոգացեալ, անխնամ. զորմէ չառնեմք չառնեմք զփոյթ. թէրք՝ իհմալ օլունմուշ, ինթիմամսըզ.

Ելից արկ ի յականջս նորա զանփոյթ մեծ իրս. (Եփր. համաբ.։)

ԱՆՓՈՅԹ ԱՌՆԵԼ. ἁμελέω. curare non habeo, supersedeo, negligo, contemno. Անտես առնել. զանց առնել. փոյթ չառնել. եւ Անփութութիւն առնել. յուլանալ. հեղգանալ. արհամարհել. չհոգալ, հոգը չըլլալ. իհմալլըգ էթմէք, խօրլամագ. պագմամագ.

Անփոյթ առնել զքաջութենէ եւ զբարի յիշատակաց, կամ զքոյովն խրատու, կամ այսպիսի գիտութեանց. (Խոր.։)

Անփոյթ առնել աւանդիցն, կամ ծանունցն, կամ այսմիկ, կամ հրամանին, կամ ի խորհել. (Յճխ.։ Յհ. իմ. ատ. ՟Ի՟Գ։ Յհ. կթ.։ Լմբ. համբ. եւ Լմբ. սղ.։)

ԱՆՓՈՅԹ ԼԻՆԵԼ. որպէս կր. վերնոյն. Յանհոգս կամ անխնամ թողեալ լինել. եւ Չլինել փութոյ. իհմալ օլունմագ, թէրք օլունմագ.


Անփոյթութիւն, ութեան

See full entry →

s.

negligence, carelessness.

NBHL (1)

Կարեւորքն յանփոյթութեան են, եւ չպիտոյքն ի բազում խնամակալութեան։ Ցուցանէր զընչից անփոյթութիւն։ Անտի եկեսցուք յընչիցն անփոյթութիւն. (Ոսկ. մ. ՟Գ. 6։ եւ Ոսկ. եբր. ՟Ի՟Դ։)


Անփորձ, ից

See full entry →

adj.

that does not put to the test;
that is not tried or put to the test;
inexperienced, untried, new;
pure, chaste.

NBHL (14)

ἅπειρος. imperitus, ignorans, ἁπείρατος inexpertus, experimento carens. Որ չէ՛ փորձ, կամ զփորձ առեալ. անհմուտ. անտեղեակ. անգէտ. անվարժ. պիվուգուֆ. աճէմի.

Անփորձիցն եւ տկարաց։ Անփորձ էր ի խարդախութենէ թշնամւոյն. (Վրք. հց. ՟Ժ՟Ա. եւ ՟Զ։)

Մի՛ զիս փորձեր, տէր, ընդ նմին, զանփորձ բարեաց ամենայնին. զփորձեալս ի չարն, եւ ոչ բարին, եւ զանհամբեր անձն ի փորձին. (Յիսուս որդի.։)

ἁδόκιμος, ἅκριτος. improbatus, reprobus, rejectaneus, indiscretus, inconsideratus. Ո՛չ փորձեալ հրով, կամ այլովք փորձիւք. ոչ գտեալ փորձ եւ ընտիր. չընտրելի. անպիտան. խոտան. գալ օլունմամըշ, հէտտէտէն կեչմէմիշ.

Երիկամունքս անփորձ. (Նար. ՟Ծ՟Զ։)

Որոց սկիզբն անփորձ, եւ ամենայնն ի բաց ընկենլի։ Անփորձ եւ աննշանաւոր մահու վճարեսցէ զկեանս. (ՃՃ.)

Աստուած անփորձ է չարեաց (կամ ի չարեաց. յն. չարաց) (Յկ. ՟Ա. 13։)

Որ ամենեւին անփորձ ես ի չարեաց։ Անփորձ յանցանաց. (Նար. ՟Կ՟Գ. եւ Նար. խչ.։)

Երկիր ծարաւուտ յկոյսն կոչէ, որ անփորձ էր ամուսնութեանն խառնից. (Ոսկ. ես.։)

Անփորձ են յառնէ։ Յանփորձ ամուսնութենէ ծնար զէմմանուէլն. (ՃՃ.)

Պսակ ընտրութեան՝ անփորձ գովութեան. իբր անստգիւտ, կամ չեւ տեսեալ. անլուր, (Նար. կուս.։)

Որ ոչն փորձէ զանձն իւր, կամ չքննէ զխորհուրդ. եւ այլն.

Որ անփորձ եւ անսուրբ անձամբ ուտէ եւ ըմպէ, պարտական լինի արեանն քրիստոսի. (Եփր. պհ.։)

Առանց փորձանաց կամ փորձեան. անվտանգ.


Անփորձութիւն, ութեան

See full entry →

s.

want of temptation;
inexperience.

NBHL (2)

Անփորձութեամբ բարւոյն յանցանել, եւ սխալանս կրել։ Հա՛րկ է անփորձութեամբ կառավարին ի գահիցն վիժել. (Փիլ. այլաբ.։)

Որք յանփորձութենէ կամիցին խառնիլ ընդ չարիս որպէս ընդ բարիս. (Բրս. հց.։)


Անփութութիւն, ութեան

See full entry →

s.

cf. Անփոյթութիւն.

NBHL (4)

որ գրի եւ Անփոյթութիւն. ἁμελεία. incuria, negligentia. Անփոյթն լինել. չունելն զփոյթ. անհոգութիւն. յուլութիւն. ապախտ կամ անտես առնելն. հաճէթսիզլիք, իհմալլըգ.

Ծուլութեամբ անփութութեան. (Բրս. վեցօր. ՟Թ. եւ Բրս. հց. ՟Ի։)

Կարճակտուր պատմել բանիւք անփութութեամբ. (Փարպ.։)

Կամ թէ ի տեառնէ եղեւ անփութութիւնն. (Եփր. մնաց.։)


Անփոփոխ, ից

See full entry →

adj. adv.

immutable, invariable, unalterable, uniform, constant immutably, invariably.

NBHL (1)

Անփոփոխ ներողութիւն, կամ սիրոյ քո գթութիւն։ Պատահումն գունոյ, կամ չար անփոփոխ. (Նար.։)


Անփոփոխական, ի, աց

See full entry →

adj.

cf. Անփոփոխ.


Անփոփոխելի, լւոյ, լեաց

See full entry →

adj.

cf. Անփոփոխ.

NBHL (2)

Անփոփոխելի կարգ, կամ գիտութիւն. (Պիտ.։ Սահմ. ՟Ժ՟Բ։)

Բախտի եւ ճակատագրութեան եւ հարկի անփոփոխելւոյ զամենայն ինչ վարկանէին. (Փիլ. նախերգ.։)


Անփոփոխութիւն, ութեան

See full entry →

s.

immutability, invariableness, constancy.

NBHL (2)

Անփոփոխութիւն կամաց, կամ բարեացն տուելոց. (Նար. մծբ. եւ ՟Խ՟Բ։)

Զմիաւորութիւնն յայտ առնէր, եւ զանփոփոխութիւն հրամանացն (ընդ հօր)։ Ի ձեռն ամենայնի ցուցանէ զանփոփոխութիւն էութեանն (ընդ հօր). (Ոսկ. յհ. ՟Ա. 38։ ՟Բ. 23։)


Անփրկանաւոր

See full entry →

adj.

that cannot be ransomed or redeemed.

NBHL (1)

Զոր չէ մարթ փրկանաւորել, կամ փրկանօք ազատել. եւ Անզերծանելի.


Անքակ

See full entry →

adj. adv.

indestructible, indissoluble;
insoluble;
inherent;
indissolubly.

NBHL (1)

Յանքակ միաւորութիւն յարմարեալ զիշխանականն ընդ խնամականին. (Փիլ. նխ. ՟բ.։)


Անքակութիւն, ութեան

See full entry →

s.

indissolubility.

NBHL (5)

Անքակ միաւորութիւն, կամ միաբանութիւն. սերտութիւն. անբաժանութիւն. անլուծանելին գոլ.

Անքակութիւն արասցէ ի մի հաւատս։ Խառնեցան անքակութեամբ յաստուածութիւն անդր. (Ագաթ.։)

Զայս ուխտ եդեալ անքակութեամբ ընդ աստուծոյ։ Անքակութեամբ ունել զմիաբանութիւն։ Հանեալ անկանի (այսինքն հիւսի սիրով) անքակութեամբ ընդ զուգակցին. (Եղիշ. ՟Բ. ՟Գ. եւ Եղիշ. յես.։)

Անքակութեամբ ընդ նմա բերելով յուխտ միաբանական սիրոյ. (Յհ. կթ.։)

Անքակութեամբ եւ միով բնութեամբ փառաւորեալ. (Նար. ՟Խ՟Դ։)


Անքաղաք

See full entry →

adj.

without a city or country.

NBHL (2)

ἅπολις. extorris, erro, cui nulla est patria. Որ չունի զքաղաք, կամ զյատկութիւնս քաղաքացւոյ. անտուն. պանդուխտ.

Անգեօղք եւ անքաղաք ընդ ամենայն աշխարհ շրջին. (Ոսկ. ես.։)


Անքայլ

See full entry →

adj.

that does not walk.

NBHL (1)

Ուր չիք քայլ կամ ոտնփոխ. ատըմսըզ.


Անքանակ

See full entry →

adj.

without measure or quantity.

NBHL (2)

Անքան եւ անսահման, տէր ամենայն եզրականին. (Մագ. ոտ.։)

Որպէս կերպարան անքանակ էին։ Անքանակ պատկեր գթութեանց խնամոց. (Նար. ՟Հ՟Ե. եւ Նար. գանձ եկեղ.։)


Անքասքնելի, լւոյ, լեաց

See full entry →

adj.

intrepid, fearless, bold.

NBHL (1)

Անքասքնելի բարուք առընկեցեալ զամենայն, արբոյց փոխանակ կենսականի զմահաշունչն դեղ. (Պիտ.։)


Անքաւելի, լւոյ, լեաց

See full entry →

adj.

inexpiable, irremis sible, unpardonable.

NBHL (1)

Անքաւելի կորստեամբ պարտեաց։ Յանքաւելեաց պարտեաց։ Զառ ի քեզ հայհոյութիւնն անքաւելի՛ քարոզեաց. (Նար. ՟Գ. ՟Ժ՟Ա. ՟Լ՟Գ։)