Definitions containing the research տի : 10000 Results

Դարբնական, ի, աց

See full entry →

adj.

belonging to a smith;
—ն, smithcraft.

NBHL (2)

Ոմանք յարուեստից գործականք են. հիւսնական, դարբնական. (Փիլ. այլաբ.։)

Կամ βάναυσος, βαναυσικός artifex mechanicus, qui opus ad ignem conficit;
illiberalis Մեքենական, ծառայական՝ հանգոյն արուեստի դարբնաց.


Դարեմ, եցի

See full entry →

vn.

to roost, to perch;
to remain, to stay.

NBHL (1)

Դարեալ դադարեալ բնակէ ի դաշտի։ Անդ դարեալ դադարէր. (Յհ. կթ.։)


Դարձադարձ

See full entry →

s.

return;
relapse;
new fall;
— առնել, to turn or return several times.

NBHL (1)

Կրկին վերստին դարձ. նորոգումն. եւ Յետադարձութիւն. յետս նահանջումն.


Դարձառած

See full entry →

adj.

of routine, habitual.

NBHL (1)

Որ վերստին առնու զիմն. կրկնօղ. յամառ. ունակացեալ.


Դարձեալ

See full entry →

adj. adv.

turned, returned;
converted. again, anew;
moreover, besides, otherwise, even, likewise;
bis;
also.

NBHL (3)

πάλιν iterum, rursus, denuo, praeterea Դառնալով, դարձ առնելով. այսինքն Վերստին. անդրէն. միւսանգամ. երկրորդ անգամ. երկրորդ. եւ եւս. կրկին. եւ միւս եւս նորանց, մէյմալ

Կամ ἁναπάλιν , իբր դարձեալ վերստին. iterum, vel e contrario

Դարձեալ կրկնէ։ Վերստին դարձեալ թախանձ արկանեմ։ Դարձեալ անդրէն ի յետս նահանջես։ Յետ նոցա դաւիթ, դարձեալ եւ պետրոս. (Նար.։)


Դարմանաւոր

See full entry →

adj.

curing.

NBHL (1)

Գայլն օցտեաց զիմ դարմանաւորն. յն. բտած ոչխար. (Ոսկ. յաւետիս.։)


Դարմանեմ, եցի

See full entry →

va.

to nourish, to sustain, to feed;
to fodder;
to cherish, to foment;
to physic, to dress, to heal;
to repair.

NBHL (2)

Ած զնա ի պանդոկի մի, եւ դարմանեաց զնա։ Դարմանել քաղցրութեամբ, կամ խնամութեամբ, ողորմութեամբ։ Դարմանել զտուն, կամ զինչս եւ զընտիրս, զդաշտ, զերկիր, զանձն, զոտս.եւ այլն։

դարմանիլ. իբր Դեղ առնուլ. ուտել առ ի օգտիլ.


Դարպաս

See full entry →

s.

palace, royal house, court.

NBHL (1)

Հանապազ խօսէր ի դարպասին տիրանայ. (Ոսկ. գծ.։)


Դաւաճան, աց

See full entry →

adj. s.

fraudulent, fallacious, disloyal;
impostor;
felon, cheat, prevaricator, sycophant, traitor.

NBHL (1)

Խրոխտաբար դաւաճանօք մնայր աւարտին. (Ճ. ՟Զ.։)


Դաւաճանումն, ման

See full entry →

s.

cf. Դաւաճանութիւն.

NBHL (1)

Նենգապատիր դաւաճանմամբ. (Անան. եկեղ։)


Դաւանարան

See full entry →

cf. Վկայարան.

NBHL (1)

Զլուսաւորչին սուրբ դաւանարան։ Ի շինուած յարկի քումդ հանգստի՝ դաւանարանի այսր բարի հովուի. (Նար. խչ. եւ Նար. մծբ.։)


Դաւանեմ, եցի

See full entry →

vn.

to confess, to avow, to profess, to protest.


Դաւանութիւն, ութեան

See full entry →

s.

confession or declaration of faith.

NBHL (1)

ὀμολογία confessio, professio Խոստովանութիւն հաւատոյ. եւ Հաստատելն բանիւ բերանոյ՝ զոր ունի ի սրտի. իգրար. Տե՛ս (՟Ա. Տիմ. ՟Զ. 12. 13։ Երեմ. ՟Խ՟Դ. 25։)


Դաւանք

See full entry →

s.

cf. Դաւ.

NBHL (1)

Դաւանս յինքեան սրեալ, եւ նենգապատիր խաբէութիւն ի սիրտ իւր նիւթեալ. (Յհ. կթ.։)


Դաւեմ, եցի

See full entry →

va.

to defraud, to cheat, to contrive.

NBHL (1)

Ըստ բազմապատիր նենգութեան բարոյից դաւօղ աղուեսուց խորամանկեալ. (Նար. ՟Կ՟Թ։)


Դաւիլ

See full entry →

s.

charter-party.

NBHL (1)

Բառ ռմկ. որպէս թ. թահրիր, այսինքն Մուրհակ. յետկար. գիր դաշանց, կամ ուխտի.


Դափր՞՞՞հատանեմ

See full entry →

sv.

to tap, to stamp with the foot, to scrape the ground.

NBHL (2)

ԴԱՓՐ ՀԱՏԱՆԵԼ. որ եւ ԴԱԲՐ, ՏԱԲՐ, ՏԱՓՐ. ἁνορίσσω effodio Ոտիւք հարկանել եւ փորել ձիոյ զգետինն.

Որոտայ ի դաշտի, եւ դափր հատանէ. (Յոբ. ՟Լ՟Թ. 21։)


Դեգերիմ, եցայ

See full entry →

vn.

to frequent company;
to trifle;
to wander, to recreate one's self.

NBHL (2)

διατρίβω, ἑνδιατρίβω moror, commoror, incumbo, studeo Թարթափիլ. կալ մնալ ուրեք, եւ պարապիլ կամ կրթիլ յիրս ինչ. պատաղիլ. յամել առ ժամանակ մի. եւ Տատանիլ. բանի մը հետ ըլլալ, ատէն անցընել, տիտիկ ընել, զբաղիլ, կենալ, մնալ.

Դեգերեցան ի բանս ինչ։ Դեգերիլ ի ներբողումն, կամ ի բանս գովեստից, կամ ի նմին պատմութեան. (Յհ. կթ.։)


Դեդեւիմ, եցայ

See full entry →

vn.

to vacillate, to totter, to waver, to shake, to fluctuate.

NBHL (1)

Այս օրէն է վարդապետի, զի ոչ դեդեւի, եւ ոչ սայթաքէ. (Ոսկ. յհ. ՟Ա. 1։)


Դելփին, փինաց

See full entry →

s.

dolphin, porpus.

NBHL (1)

Երկու դլփինք (կամ տլփինք) բարձին, եւ հանին զնա ի ցամաքն. (Հ=Յ. սեպտ. ՟Ի՟Է.։ (անդ ստէպ գրի անխտիր՝ Տլփին, կամ Դլփին)։)


Դեհկանութիւն, ութեան

See full entry →

s.

government of a province;
office or dignity of the governor of a province;
cf. Կողմնակալութիւն.

NBHL (1)

Սկիզբն գործակալութեան, աշխարհատարած դեհկանութեան. (Բուզ. ՟Դ. 2։) (իսկ պ. եւ ար. տիհգան, տիխհան, է գիւղապետ, եւ շինական)։


Դեղագործեմ, եցի

See full entry →

vn.

to prepare physic or tinctures.

NBHL (1)

Ծեփեա՛ զապարանս քո, զի դեղագործեցից։ Ո՛չ այդպէս, այլ նախ դեղագործեա՛, եւ ապա ծեփեցից։ Ոչ դեղագործողի աղօթիւք տացի գիծ եւ գեղեցկութիւն նկարից, եթէ ոչ ուսմամբ ընդունի զհմտութիւն արհեստին. (Ոսկիփոր.։)


Դեղակուր

See full entry →

adj.

poisoned;
դեղակուր առնեմ, to poison, to give poison, to infect with poisoned;
դեղակուր լինիմ, to be poisoned.

NBHL (1)

ԴԵՂԱԿՈՒՐ ԼԻՆԵԼ. Մահադեղով թունաւորիլ եւ մեռանիլ. զէհիրոտիլ


Դեղահատ, ից

See full entry →

s.

pill, bolus;
cf. Դեղատու.

NBHL (1)

Զթովիչսն, եւ զդեղահատսն։ Դեղահատուացն։ Հմայիւք, յուռթիւք, դեղահատիւք. (Կանոն.։)


Դեղատուութիւն, ութեան

See full entry →

s.

cf. Դեղատութիւն.

NBHL (1)

Տեղի տալով, որպէս բժիշկ՝ հիւանդաց, զի դեղատութիւնս ընկալցի (այսինքն ընկալեալ լիցի), արուեստիւ դեղ տուեալ. (Առ. որս. ՟Զ։)


Դեղարան, աց

See full entry →

s.

pharmacy, apothecarys or chemists shop;
drug-box.

NBHL (1)

Զանբժշկականն մարմնեղէն ախտին ի մարդկեղէն դեղարանաց. (Սհկ. կթ. արմաւ.։)


Դեղեմ, եցի

See full entry →

va.

to poison;
to infect with poison;
to physic;
to dye.

NBHL (1)

Ելից զնա իբրեւ զպատկանդարան դեղեալ նետիւք. (Եղիշ. ՟Ա։)


Դեղոտ, ից

See full entry →

adj.

venemous, poisoned.

NBHL (1)

Մի՛ ոք զանձն իւր դեղոտիւք այնոքիւք պղծեալ գայցէ. (Ոսկ. յհ. ՟Ա. 1։)


Դեմետր, ի

See full entry →

s.

earth, ground, soil.

NBHL (1)

Բառ յն. տիմի՛դիր. Δημήτηρ, δήμητρα Ceres Երկիր մայր. հող՝ մայր համարեալ հողածնելոց. ըստ քերթողաց չաստուածուհի ստորերկրեայց. սանդարապետ.


Դենակորոյս

See full entry →

cf. Դենագարձ.

NBHL (1)

Յառաջ մատիք ո՛վ դենակորոյսք, եւ ուրացողք զհայրենի աստուածսն. (Զենոբ.։)


Դեռ, — եւս

See full entry →

adv.

still, yet, to this hour;
newly, recently.

NBHL (2)

Մարմնոյդ հասակդ առոյգ եւ գործասէր, մինչչեւ է ի դեռ ծերութեան հասեալ. (Լմբ. ժղ. ՟Ժ՟Բ. 1.) իմա՛ ի տարիս կամ ի տիս, ի ժամանակ։

Զայգունն դեռ եւս ուտիցէ. (Ծն. ՟Խ՟Թ. 27։)


Դեռաբոյս

See full entry →

cf. Դեռաբողբոջ.

NBHL (1)

Բանջարքն ո՛չ դեռաբոյսք (ստեղծան), այլ՝ հասեալք. եւ ծառխն կատարեալք եւ պտղալիցք, եւ մարդն երեսնամեայ հասակաւ, թէպէտեւ միոյ աւուր կենդանի. (Շիր. զատիկ.։)


Դեռահաւակ

See full entry →

adj.

new, recently begun.

NBHL (1)

Դեռահաւակ ժամանակն ստիպէր առնել այնպէս. (Յհ. իմ. ատ.։)


Դեսպակ, աց

See full entry →

s.

litter, palankeen.

NBHL (1)

Ածին (զտիկինն) հովանաւոր դեսպակաւ. (եւ այլն. ՃՃ.։) (Գտանի գրեալ եւ Դեսպակ՝ իբր Դեսպան)։


Դերանդերձապետ

See full entry →

s.

vice-prefect;
treasurer.

NBHL (2)

Փոխանորդ կամ օգնական արքունի հանդերձապետի.

Մովպետան մովպետի, եւ դերանդերձապետի, եւ մեծ հազարապետի. (Եղիշ. ՟Գ.) մի ձ. դարանդարձապետ։


Դերանիկ

See full entry →

s.

first-born granted through a vow.

NBHL (1)

Գրիգոր՝ անուանեալն դերանիկ, որ թարգմանի, ուխտիւք խնդրեալ ի տեառնէ. (Արծր. ՟Ե. 3։)


Դերանուն, նուանց

See full entry →

s.

pronoun.

NBHL (1)

Դերանունդ՝ դերանուն, կամ տիրանուն կամ փոխանուն. (Մագ. քեր. եւ Երզն. քեր.։)


Դերանունութիւն, ութեան

See full entry →

s.

antonomasia.

NBHL (1)

Զառ ի կողեալ կամի յուղղոյ դերանունութենէն յինքնէ. յորժամ իշխանն եկեսցէ. զինքն անուն ձայնեն նմա։ Դերանունութեան խոտորումն ի պատիւ առեալ ընկալաւ. (Փիլ. լին. ՟Ա. 99։)


Դժգունութիւն, ութեան

See full entry →

s.

paleness.

NBHL (1)

Զերեսաց դժգունութիւն յուսմանէ անտի ծածկեն. (Եւագր. ՟Ժ։)


Դժկամակ

See full entry →

cf. Դժկամ.

NBHL (1)

ԴԺԿԱՄԱԿ ԼԻՆԵԼ, ԳՏԱՆԻԼ. ԴԺԿԱՄԱԿԻՑ ԼԻՆԵԼ. ԴԺԿԱՄԱԿԵՄ, կիմ. θυμόομαι irascor, aegre fero Դժուարիլ կամօք կամ կամաց. դժգմիլ. տհաճիլ. զայրանալ. սրտմտիլ, դառնանալ. խոժոռիլ. դժարը գալ, նեղանալ.


Դժկամակեմ, եցի

See full entry →

vn.

to be angry, displeased, tired, to dislike, to grieve;
to disobey, to oppose.

NBHL (1)

ԴԺԿԱՄԱԿ ԼԻՆԵԼ, ԳՏԱՆԻԼ. ԴԺԿԱՄԱԿԻՑ ԼԻՆԵԼ. ԴԺԿԱՄԱԿԵՄ, կիմ. θυμόομαι irascor, aegre fero Դժուարիլ կամօք կամ կամաց. դժգմիլ. տհաճիլ. զայրանալ. սրտմտիլ, դառնանալ. խոժոռիլ. դժարը գալ, նեղանալ.


Դժկամակից լինիմ

See full entry →

sv.

cf. Դժկամակեմ.

NBHL (1)

ԴԺԿԱՄԱԿ ԼԻՆԵԼ, ԳՏԱՆԻԼ. ԴԺԿԱՄԱԿԻՑ ԼԻՆԵԼ. ԴԺԿԱՄԱԿԵՄ, կիմ. θυμόομαι irascor, aegre fero Դժուարիլ կամօք կամ կամաց. դժգմիլ. տհաճիլ. զայրանալ. սրտմտիլ, դառնանալ. խոժոռիլ. դժարը գալ, նեղանալ.


Դժմիտ

See full entry →

adj.

malignant.

NBHL (1)

Դժմիտ դաժանին, եւ վատին եւ յոռւոյն։ Դժմիտ ասեմք զմարմնոյս սողոսկուտ բնութիւնս։ Դժմիտքն կրաբերին ի չարէն. (Երզն. քեր.։)


Դժնդակագոյն

See full entry →

adj.

very troublesome, very harsh, haughty, wicked.

NBHL (1)

Դժնդակագոյն վնաս, մոլեգնութիւն, պատիժ, տանջանք. (Փիլ.։ Կիւրղ. գանձ.։)


Դժոխաշարժ, ի

See full entry →

adj.

moved with much difficulty.

NBHL (1)

Յախտից ոմանց դժոխաշարժից եւ յարատեւողաց սկիզբն էառ. (Արիստ. որակ.։)


Դժոխք, ոց

See full entry →

s.

hell;
limbo;
sepulchre, tomb.

NBHL (2)

վր. ճոճոխէլի. պ. տիւզէխ. ἄδης infernus Խորք երկրի. ծոց հողոյ հեռագոյն ի ծագաց երկնից. որպէս գեհեն. տարտարոս. սանդարամետք. բանտ դիւաց եւ դատապարտելոց. ... Տե՛ս (Ղկ. ՟Ժ՟Զ. 23։ Յայտ. ՟Ա. 18։ Սաղ. ՟Թ. 18. եւ այլն։) որպէս եւ Դրունք դժոխոց ասին բռնութիւնք դիւաց եւ հալածչաց. (Մտթ. ՟Ժ՟Զ. 18։)

Եւ որպէս Լիմպոս. գոգն աբրահամու, միանգամայն եւ Գերեզման. զի յերկուսին անխտիր հային այս բանք գրոց.


Գինարբու, աց

See full entry →

adj.

wine-bibber, drunk, intemperate, drunkard.

NBHL (2)

Զօրականք ... կողոպտիչք, գինարբուք. (Խոր. ՟Գ. 68։)

Հանգանակաւ կոչունս առնել կամ գինարբունս. (Կանոն.։ Իսկ Շ. եդես.։ Վրք. հց. ։ ՃՃ. գրի անխտիր՝ գինարբունս, եւ ըստ ընտիր օրինակաց՝ գինարբուս։ Եւ Խոր. ՟Գ. 19. եւ Առ որս. ՟Է. գիներբուս, կամ գինարբուս։)


Գինեակ

See full entry →

s.

small wine.

NBHL (1)

Սակաւիկ մի եւ գինեակ խառնեսջիր վասն ստամոքսի. (Ոսկ. ՟ա. տիմ.։ եւ ՃՃ. ի տիմոթ.։)


Գինեմոլ, աց

See full entry →

adj.

great drunkard, toper, sucking-bottle.


Գինեսէր

See full entry →

adj.

that loves to drink, drinker, tippler.