Definitions containing the research ուն : 10000 Results

Զուարճալից

See full entry →

cf. Զուարճալի.

NBHL (1)

Զուարճալից առնել զմանկունս նոր Սիովնի. (Ճ. ՟Բ.։)


Զուարճական, ի, աց

See full entry →

cf. Զուարճալի.

NBHL (1)

Յընդունելութենէ զուարճականացն ի բաց կացին. (Փիլ. յովն.։)


Զուարճակից

See full entry →

cf. Զուարթակից.

NBHL (1)

Յաւուրս ուրախութեան զուարճակից եղաք սոցունց. (Ճ. ՟Ա.։)


Զուարճաձայն

See full entry →

adj.

sweet-throated.


Զուարճացումն, ման

See full entry →

s.

rejoicing, happiness, delight;
flourishing anew, growing green again.

NBHL (1)

Զմիտս աստուածասիրացն զարթուցանել ի խրախամիտ զուարճացումն։ Փայլօղ գեղեցկագունութեամբ (ընծայել) զուարճացումն տեսանելեաց։ Անթարշամելի զուարճացմամբ տերեւոյն միշտ դալարանալ. (Պիտ.։)


Զուարճացուցանեմ, ուցի

See full entry →

va.

to rejoice, to recreate, to delight, to divert, to drive away melancholy, to amuse, to give pleasure.

NBHL (1)

Լուսափայլ ողորմութեան քո շնորհք ծագեալ ի մէջ քառասնիցն՝ զուարճացոյց սուրբ զմանկունսն. (Շար.։)


Զուգաբարբառ

See full entry →

cf. Զուգաձայն.

NBHL (2)

Զուգաբար զերկուս ասացեալ մասունսն գումարեալս ի մի վայր իմասցի. (Փիլ. լին.։)

Որ զուգաբար է անկեալ, այլում եւ նա յարուցանողի պատեհագունի կարօտի. (Բրս. յուդիտ.։)


Զուգաթիւ

See full entry →

adj.

even;
equal, alike;
of the same number;
consubstantial.

NBHL (1)

Գումարին ի տասն, որ է առաջին կատարեալ թիւ ... զուգաթիւ ի ձեռն Մովսեսի տէրունեան աւանդեալ օրինացն. (Յհ. իմ. ատ.։)


Զուգախառնեմ, եցի

See full entry →

va.

to mix together, to compose, to allay.

NBHL (1)

Միջակաւ զօրութեամբ յերկոցունցն զուգախառնեաց. (Պղատ. տիմ.։)


Զուգական, ի, աց

See full entry →

adj. s.

even, alike, equal;
counterpart.

NBHL (1)

Ըստ երկնային զօրուն զուգականք. (Նար. առաք.։)


Զուգակից, կցի, կցաց

See full entry →

adj. s.

alike, equal, same;
spouse (man or woman).

NBHL (1)

Ծնունդ ի վեր քան զժամանակ, զուգակից եւ հանգունակ հօր. (Լծ. կոչ.։)


Զուգակշիռ

See full entry →

adj. s.

equivalent, equipollent;
just, equal;
equilibrium;
compensation.

NBHL (1)

Վայելչապէս ունի յինքեան զտարերացդ զուգակշիռ. (Պիտ.։)


Զուգահայր

See full entry →

adj.

of the same paternity, that has the same quality as the father.

NBHL (1)

Ոչ որպէս տագերբ, այլ իբր նոյնազաւակ զուգահարբ զմանկունսն փայփայեցեր (առ Մեսրոպաւ՝ որպէս առ Սահակաւ). (Խոր. ՟Գ. 68։)


Զուգահասակ

See full entry →

adj.

of equal age;
of the same height.

NBHL (1)

Զօրութեամբ եւ հասակաւ զանազանք ... Ժամանակաւ ամուսինք (համասնունդք) եւ զուգահասակք։ Զուգահասակ են՝ որ շուրջ զաստուծովն են զօրութիւնքն. (Փիլ. այլաբ. եւ Փիլ. ել.։)


Զուգահաւան

See full entry →

adj.

unanimous.

NBHL (1)

Միաշունչք՝ միակրօնք, համապատիւք, զուգահաւանք. (Նար. յիշ.։)


Զուգահաւաքումն, ման

See full entry →

s.

assemblage.

NBHL (1)

Գտաւ ոմն մի առ ի նոցունց իսկ առաքելոցն սրբոց նուազեալ առ ի թուոյ նոցա ի ժամանակի զուգահաւաքմանն (ի փոխումն կուսին). (Դիոն. թղթ. ՟Ժ՟Ա.)


Զուգաձայնիմ, եցայ

See full entry →

vn. mus.

to agree with, to correspond;
to sing in concert.

NBHL (1)

Զուգաձայնեալք, եւ համափառաւորեալք (հարք ժողովոյն՝) գիր ետուն. (Սոկր. ՟Ա. 8։)


Զուգամասն

See full entry →

adj.

participant.

NBHL (1)

Որոյ մասունքն են հաւասար. եւ Հաւասար պահմամբ մասանց.


Զուգամասնութիւն, ութեան

See full entry →

s. chem.

participation;
isomeria.

NBHL (1)

(Օդն) ըստ նմանութեան մանանային բաժանման՝ բաւականութեամբ բովանդակի, եւ զուգամասնութեամբ պատուի։ Հասարակաց (է կարգ) տունջեան եւ գիշերոյ զուգամասնութեամբ։ Տիւ եւ գիշեր զուգամասնութեամբ առ միմեանս վիճակեալք. (Առ որս. ՟Է. ՟Ը. եւ ՟Ժ՟Գ։)


Զուգանամ, ացայ

See full entry →

vn.

to be united, to join.

NBHL (1)

Երկոցունց զուգացելոց՝ եպիսկոպոսին եւ թագաւորին, յանձն առեալ դպրութեանն հնազանդելոյ. (Կորիւն.։)


Զուգաչափութիւն, ութեան

See full entry →

s.

exact proportion, symmetry.

NBHL (1)

տեսակի եւ ոչ միոյ պատահեալ՝ է զուգաչափութիւն առ ի յունել զիմն հոտ. (Պղատ. տիմ.։)


Զուգապատիւ

See full entry →

cf. Հանգիտապատիւ.

NBHL (1)

ἱσότιμος ejusdem honoris, aequalis in dignitate Հաւասարապատիւ. զնոյն յարգ ունօղ. հաւասար.


Զուգապատուութիւն, ութեան

See full entry →

s.

the same dignity, participation in the same dignity.

NBHL (1)

Զուգէ դարձեալ զուգապատուութեամբ սիրոյն, եւ ողջունիւն սրբութեան. (Ոսկ. հռ.։)


Զուգապարութիւն, ութեան

See full entry →

s.

the same company, participation in the same company.

NBHL (1)

Ի միաբուն զուգապարութիւն անմահից փառաբանողաց լուսակերպից. (Նար. մծբ.։)


Զուգապէս

See full entry →

adv.

equally, alike, likewise.

NBHL (3)

ἑξ ἵσου ex aequo ἵσως aequaliter, aeque, pariter Հաւասարապէս, հանգիտաբար. յար եւ նման. միօրինակ. նոյնգունակ.

Զուգապէս եւ հանգիտաբար իրաւացուցեալ (Սառա ընդ Աբրահամու)։ Զի՞նչ են վեց ոտքն, որ ելանէին՛ի կողմանէ երկոցունց՝ երեք զուգապէս. (Փիլ. իմաստն. եւ Փիլ. ել.։)

Արդ զուգապէս անուն նորա ունի զթիւն վեց հարիւր վաթսուն եւ վեց. (Սարգ. ՟ա. յհ. ՟Դ։)


Զուգաւորեմ, եցի

See full entry →

va.

to join together, to couple, to pair, to match, to tie or put two by two, to unite, to join;
to liken, to compare;
to marry, to join in wedlock.

NBHL (1)

Յորժամ չար բարուց զուգաւորի ոք ընդ մարդկան չարաց, ոչ ատիցէ, այլ խնդայ ընդունելով. (Պղատ. օրին. ՟Բ։)


Զուգաւորութիւն, ութեան

See full entry →

s.

conjunction, union;
coition, embrace;
parity, equality;
the equinox;
relation, connexion;
union, match, marriage;
երջանիկ — դարնայնոյ ընդ աշնան, happy union of spring and autumn.

NBHL (2)

Շարժութեանն հետեւողին (այսինքն կարգաւորութեան ձայնի) անուն իցէ զուգաւորութիւն, եւ ձայնիցն խառնել յարմարութիւն. (Պղատ. օրին. ՟Բ։)

Ի քահանային օրհնութենէ ընդունել զնշան զուգաւորութեան իւրեանց. (Յհ. իմ. ատ.։)


Զուգեմ, եցի

See full entry →

va. math.

cf. Զուգաւորեմ;
to sum up;
— զկերակուրս, to season, to flavour;
— զսապատ, to make basket-work;
— զոք ընդ աշխարհ, to join in wedlock.

NBHL (1)

Այս չափաւոր եւ սակաւ կենօքս իմաստունք յաւիտենից հանգիստ զուգեն. իսկ տխմարք եւ ծոյլք դառն տանջանք զուգեն. (Տօնակ.։)


Զուգութիւն, ութեան

See full entry →

s.

conjunction, coupling;
equality, likeness;
union, concord, agreement;
coupling, pairing;
conjunction, union, wedlock;
communication, intercourse;
կշիռ զուգութեան բերել (ընդ ումեք), to be like, to resemble, to seem like.

NBHL (1)

Տեղի ետ կցորդութիւն զուգութեան կենցաղոյս կենդանութեան։ Միասնական զուգութեամբ ըստ մեզ իսկ կցորդեցեր ... ընդ իրին գոյի եւ զօրինակն լծակցելով։ Իսկ հուր՝ զի յամենայն տարր արարածոց հաւասարապէս ունի զուգութիւն։ Որ խեթկիչ եղջերօք քառալծորդ զուգութեամբ՝ յագեցուցանես զցասումն աստուծոյ. (Նար. ՟Հ՟Գ. ՟Ղ՟Գ. եւ Նար. խչ.։)


Զուրկ

See full entry →

cf. Զիրկ.

NBHL (1)

cf. ԶԻՐԿ;
Զրկեալ. անմասն. անբաժ. սին;
շագասըզ;
Զուրկ եւ ունայն ի ճշմարիտ գեղեցկութեանցն։ (Ուռպ.)


Զոփամ, ացայ, ացի

See full entry →

vn.

to tremble, to shudder, to shake, to quiver, to take fright, to be scared, startled;
to be uneasy, alarmed, to concern one's self;
— ի ցրտոյ, to shiver with cold.

NBHL (1)

Ընդ անտէրունչ լինելն հօտին դժուարէր եւ ընդ անապատէն (զրկիլ) զոփէր. (Սկեւռ. լմբ.։)


Զչարանամ, ացայ

See full entry →

vn.

to be exasperated, irritated, to put one's self in a passion, to take offence, to resent, to be vexed, to bear malice;
to grieve, to complain, to lament.

NBHL (1)

Բարիատեացն եւ մեղսասէր բանսարկուն զչարացաւ. (Աթ. անտ.)


Զչարիմ, եցայ

See full entry →

vn.

cf. Զչարանամ.

NBHL (1)

Բարիատեացն եւ մեղսասէր բանսարկուն զչարացաւ. (Աթ. անտ.)


Զսպեմ, եցի

See full entry →

va.

to bind, to tie close, to press;
to subdue, to hold, to hinder;
to draw, to draw again.

NBHL (1)

Գօտեաւ պնդեմք (զմէջս), զսպեալ ունելով զպատմուճան մտացն. (Սարգ. ՟ա. պետր. ՟Գ։)


Զտեմ, եցի

See full entry →

va.

to clear, to cleanse, to fine, to refine;
to clarify, to filter, to purify;
to rectify;
to revive.

NBHL (1)

Զինուոր նախ ուսանի զտել եւ ջինջ ունել զզէն իւր։ Զտիմք իբրեւ զզէն. (Եփր. աւետար.։)


Զտութիւն, ութեան

See full entry →

s.

cleaning, fining, refining, purification;
filtration.

NBHL (1)

Զտումն խորհրդոց՝ մարմնոյն Քրիստոսի ընդունելութիւն. (Լմբ. պտրգ.։)


Զտումն, ման

See full entry →

s.

cf. Զտութիւն.

NBHL (1)

Զտումն խորհրդոց՝ մարմնոյն Քրիստոսի ընդունելութիւն. (Լմբ. պտրգ.։)


Զրաբան, ից

See full entry →

adj. s.

that speaks uselessly or unjustly;
everlasting or great talker, chatterer;
accuser.

NBHL (1)

Զրախօս. որ խօսի բանս ունայնութեան եւ զրպարտութեան. բամբասասէր.


Զրաբանութիւն, ութեան

See full entry →

s.

useless discourse, idle talk, nonsensical stuff;
calumny.

NBHL (1)

ԶՐԱԲԱՆՈՒԹԻՒՆ որ եւ ԶՐԱԽՕՍՈՒԹԻՒՆ. Ընդունայն խօսք. բաջաղանք. եւ զրպարտութիւն. փճախօսութիւն.


Զրադեշական, ի, աց

See full entry →

adj.

that belongs to Zoroaster.

NBHL (1)

Սեպհական աղանդապետի մոգութեան պարսից, որում անուն էր զրադաշտ կամ զրադեշտ կամ զրադեշ. պ. զերտիւշթ, զէրատիւշթ. յն. լտ. զօրօա՛սդէր.


Զրախնդիր

See full entry →

adj.

that seeks uselessly;
vain, inquisitive.

NBHL (1)

ԶՐԱԽՆԴԻՐ ԵՄ, կամ ԼԻՆԻՄ. Տարապարտ ի խնդիր ելանել. զրահետ վարիլ. յն. ματαίομαι ընդունայնանալ.


Զրախորհուրդ

See full entry →

adj.

that thinks uselessly, vain, foolish.

NBHL (1)

Զի մի՛ ընդունայնամիտ զրախորհուրդ հեթանոսք պարծեսցին առաջի սնոտեաց իւրեանց. (՟Գ. Մակ. ՟Զ. 9։)


Զրահաւոր, աց

See full entry →

cf. Զրահապատ.

NBHL (1)

Զրահաւորն նետս ոչ ընդունի. (Նեղոս.։)


Զրահեղեղ

See full entry →

adj.

that flows, inundates uselessly or unjustly.

NBHL (2)

Զուր հեղեղեալ. իբրեւ ուղխս զայրացեալ. նման հեղեղատի զայրագին, եւ անկայուն յորդելոյ.

Մի՛ շարժեսցէ ուղխացան ջուրցն բազմութիւն մոլորահողմն խաբէութեան՝ զրահեղեղն սաստկութեան՝ զհիմունս եկեղեցւոյ քոյ. (Ագաթ.։)


Զրահետ՞՞՞բերիմ

See full entry →

sv.

cf. Զրահետ՞՞՞վարիմ.

NBHL (1)

ԶՐԱՀԵՏ ՎԱՐԻԼ, ԲԵՐԻԼ, ԼԻՆԵԼ, եւ այլն. Ի զուր զհետ վարիլ, պնդիլ. եւ զհետ սնոտեաց կամ յընդունայն շաւիղս ընթանալ. ըստ յն. միջամուխ լինել. ἑμβατέω ingredior, ineo


Զրահետական, ի, աց

See full entry →

adj.

vain, useless, false.

NBHL (1)

Ոյր հետք եւ ընթացք են ընդունայն. անպիտան. անշահ.


Զրկանք, նաց

See full entry →

s. pl.

extortion, exaction, encroachment, injustice, insult, rapine;
breach, diminution, loss, grief, wrong, injury, hardship;
despoiling, privation, degradation, exclusion, dispossession.

NBHL (1)

Տրտմէր ընդ իւրն միայն անտուն ամայութիւն եւ զրկանս. (Յհ. իմ. երեւ.։)


Զրկողութիւն, ութեան

See full entry →

s.

cf. Զրկանք.

NBHL (1)

Կոչեաց զանուն ջրհորոյն զրկումն, քանզի զրկէին զնա. (Ծն. ՟Ի՟Զ. 20։)


Զրկումն, ման

See full entry →

s.

cf. Զրկանք.

NBHL (1)

Կոչեաց զանուն ջրհորոյն զրկումն, քանզի զրկէին զնա. (Ծն. ՟Ի՟Զ. 20։)


Զրոյց, րուցաց

See full entry →

s.

term, word, discourse, recital, narrative, narration;
talk, conversation, familiar chat;
news, hearsay, rumour;
— առնել, բերել, տալ, to bring, to give news, to announce, to recount, to inform, to relate;
— արկանել, to talk, to converse;
ի — or ի —ս լինել, to become a by word;
ընդ հանճարեղս եղիցի — քո, let thy conversation be with the wise;
ել —, the tale spreads, the report prevails.

NBHL (1)

Եւ տունդ բարձրացեալ՝ ի զրոյցս (եղիցի). (՟Գ. Թագ. ՟Թ. 8։)