Definitions containing the research սար : 4919 Results

Տարտամ, աց

See full entry →

s.

unsteady, irresolute, perplexed, wavering, indeterminate, uncertain, cowardly, slothful, sluggish, idle;
— տագնապի տարակուսանաց, painful thoughts, mental anguish.


Տարտարոս, աց

See full entry →

s.

Tartarus, hell;
մշտագիշեր —, the gloomy Tartarus.

NBHL (1)

որ եւ յն. դա՛ռդառօս. τάρταρος, -ρα tartarus, -ra, -rorum. Իբր տեղի սարսելոյ եւ սարսռելոյ։ Դժոխք՝ ըստ որում վեհ սառնամանեաց. անդունդք իբր ծովու. խորք. լուալիք աշխարհի. սանդարամետք. խաւար արտաքին.


Տարտարոսական, ի, աց

See full entry →

adj.

tartarean, hellish, infernal.


Տարրեղէն, ղինի, նաց

See full entry →

adj.

cf. Տարրաւոր.


Տարօրէն

See full entry →

adj. adv.

unreasonable, unlawful, illicit, iniquitous, wicked;
unlawfully, illegally, unjustly, contrary to equity, iniquitously, wickedly.


Տաւիղ, ւղաց

See full entry →

s.

psaltery, harp, dulcimer;
հարկանել զ— or տաւղեմ, cf. Տաւղեմ.

NBHL (1)

νάβλη, ναύλη nabla, nablium ψαλτήριον psalterium κινύρα cithara λύρα lyra ὅργανον organum. Քնար դաւթի տասնաղեայ. սաղմոսարան. որպէս եբր. էվէլ կամ նէպլ. յն. նա՛վլի. լտ. նա՛պլա, նա՛պլիում. (ըստ Մենինսքեայ, ա՛րբա ... ). (՟Գ. Թագ. ՟Ժ. 12։ ՟Ա. Մնաց. ՟Ժ՟Ե. 28։ ՟Ժ՟Զ. 5։ ՟Ի՟Ե. 1։ եւ 16։ ՟Բ. Մնաց. ՟Ե. 11։ ՟Թ. 11։ ՟Ի. 28։ ՟Ի՟Թ. 25։) Կամ որպէս յն. օ՛րղանօն. երգիոն.


Տգեղանամ, ացայ

See full entry →

vn.

to grow ugly, to become deformed, to disfigure oneself.


Տգէտ, գիտաց

See full entry →

adj.

ignorant;
unlearned, untaught, illiterate;
idiotic, silly, simple.


Տեղեակ, ղեկաց

See full entry →

adj. s.

well informed, instructed, skilled, versed in, intimately acquainted with, expert;
little place.


Տեղեկութիւն, ութեան

See full entry →

s.

information, knowledge, instruction, notice;
վեր ի վերոյ ինչ —, general information;
տալ —, to inform, to instruct;
— առնուլ, to inform oneself, to make inquiries.


Տեսակ, աց

See full entry →

s. gr. adj.

species;
sort, kind, race;
fashion, manner, way;
form, figure, appearance, look;
sight, countenance, aspect, air;
image, idea;
dress, costume;
form, species;
visible;
հաղորդել կրկին —աւ, to receive the Communion in both kinds;
սեռ՝ կենդանի, — մարդ, եւ տարբերութիւն՝ բանական, genus animal, species man, whose distinctive characteristic is the faculty of reason.

NBHL (2)

Արուսեկին տեսակաւ տեսար. (Նար. կուս.։)

Արժանի տեսակ հրեշտակացն գնդին (տեսարան նահատակութեանս). (Բրս. ՟խ. մկ.։)


Սերտ, ից

See full entry →

adj. fig. adv.

solid, firm, hard, compact, constant, fix, stable, strong;
true, sincere, close, intimate, cordial;
—, —իւ, firmly, constantly;
voluntarily, willingly;
sincerely, intimately, closely;
— առաքինութիւն, solid virtue;
— սիրով, tenderly, affectionately, cordially;
— սիրել, to love sincerely, with all one's heart, passionately;
— աղօթել, to pray intensely, warmly, earnestly, eagerly.


Սեւադեղ, ոյ

See full entry →

s.

ink.


Սեւաթոյր

See full entry →

cf. Սեւաթորմի.

NBHL (1)

Տխրերանգ հաւն՝ բաղադրեալ յիւրում սեւաթոյր սարասին. (Պիտ.։)


Սեւատեսակ

See full entry →

cf. Սեւաթոյր.


Սէ, սերա, սարա, սէք, սայք, սացա

See full entry →

pron.

cf. Սա;
cf. Սորա.

NBHL (1)

Զգայութիւն՝ կին կոչեսցի, վասն զի յառնէ ի շարժողէն զսէ առեալ լինի։ Սէ ասէ. արգ ընդ՞էր սէս առկայ։ Զգայութիւն հռաքէլ, կարծեցեալ սորա (այսինքն սորա) ի մտացն զշարժմունսն գոլ։ Սէ ասէ, տուր ինձ որդիս։ Ետես աստուած, զի ատելի է լիա, եբաց զարգանդ սարա։ Աստուած զսէ պատուեաց։ Երկու կանայք. մի սացա սիրեցեալ, եւ մի սացա ատեցեալ. (Փիլ. այլաբ.։ Տես եւ Պիտ. ստէպ։) (Ոճ խափանելի)։


Սէրարփի

See full entry →

s.

cf. Սրովբէ;
focus of love.

NBHL (1)

Սէրարփին սիրասուր սլացմամբ՝ սխրասարաս սաւառնմամբ. (Նար. խչ.։)


Սիգամ, ացայ, ացի

See full entry →

vn.

to strut, to stalk, to walk in a proud manner, with an air of ostentation or self complacency;
to bridle up, to give oneself airs, to carry one's head too high.

NBHL (1)

Սիեալ եւ սամսարել օդով ոտիցն. (Ոսկ. մ. ՟Բ. 24։)


Սիրելի, լւոյ, լեաց

See full entry →

adj. s.

amiable, dear, beloved, well-beloved;
affectionate, benign, kind;
favourite, darling, lover;
—դ իմ, my dear;
— ընծայել, to render amiable;
— է ինձ, I prefer;
— է քեզ գեղեցիկն, the beautiful affects you;
— է ինձ կարծել, I should think;
— է ինձ տեսանել ի քեզ, I am very happy to see in you;
— էր ինձ բարերարել, I had placed all my happiness in doing good.

NBHL (1)

հասարակք եւ միաբանք՝ ըստ առակեցելումն (ըստ առածին բիովնի՝) սիրելեացքն. իմա, իրք սիրելեց կամ բարեկամաց. τὰ τῶν φίλων amicorum omnia.


Սիւնհոդոս, աց

See full entry →

s.

synod.

NBHL (1)

Եղեւ ժողով եպիսկոպոսացն սիւնհոդոսին նահանգին կեսարու։ Մեծաւ սիւնհոդոսիւ։ Սիւնհոդոս սուրբ ժողովոյն։ Որ ինչ ի սրբոց սիւնհոդոսացն սահմանեցան կանոնք. (Բուզ. 29։ Շ. ընդհանր.։ Տէր Իսրայէլ. հոկտ. ՟Ի՟Է.։ Տօնակ.։)


Սխալոտ

See full entry →

cf. Սխալական.


Սխրանամ, ացայ

See full entry →

vn.

to admire, to be charmed, astonished, to marvel, to wonder, to be extremely surprised, wrapped in wonder, amazed, to stand thunderstruck.


Սխրատեսիլ

See full entry →

adj.

cf. Սխրալի.


Սխրացուցանեմ, ուցի

See full entry →

va.

to ravish, to enrapture, to delight, to strike with admiration, to charm, to be the delight, the charm of.

NBHL (1)

Ո՞վ տայր հաւասարել խորհրդոյս, եւ զամենեսեան զյեզ սխրացուցանել իմաստութեամբ տօնելոյս։ Բարբառովն սխրացուցանէ ի համեղութենէ խօսիցն. (Լմբ. համբ. եւ Լմբ. իմ.։)


Սկայութիւն, ութեան

See full entry →

s.

giantship.

NBHL (1)

Սիսարա՝ որ սկայութեամբն իւրով ջարդեաց զազգն եբրայեցւոց. (Ճ. ՟Գ.։)


Սկեմ, եցի

See full entry →

va.

cf. Հսկեմ.

NBHL (1)

Զիարդ հրամայէր զկանայս հասարակաց համարել, եւ ոչ իւրում կնոջ եւեթ սկել. (Եզնիկ.։)


Սկզբնաժառանգ

See full entry →

adj. s.

the first heir from all eternity.

NBHL (1)

Նստաւ ճոխութեամբ յաթոռն իւրական՝ սկզբնաժառանգ հօրն հաւասարութեան. (Նար. ՟Լ՟Դ։)


Սկզբնասեր

See full entry →

adj.

propagated first;
— բողբոջք, the first offshoots or branches.

NBHL (1)

Սարկաւագունք առ ի նմանէն եւ ընդ նմին սկզբնասերեալք որպէս սարկաւագակիցք նորին. (Գր. սքանչ. ի ստեփ.։)


Սկիզբն, կզբանց

See full entry →

s.

beginning, commencement, outset;
origin, principle;
cause, matter, author, mother, motive, birth, base, foundation;
principle, maxim;
prelude, proem, exordium;
սկզբունք անընդմիջականք, immediate principles;
սկզբունք արքիմեդեայ, Archimedes' principles;
ի սրզբանէ or սկզբանէ, ի սկզբնուստ, in the beginning, at first, originally, firstly, primitively;
անդուստ or անդստին ի սկզբանէ, from the very beginning or outset, from the first, ab ovo, ab antiquo;
ի սրզբանէ ցկատարածն, from beginning to end;
ի սկզբանէ աշխարհի, since the creation of the world;
ի սկզբանէ էր բանն, in the beginning was the Word;
— առնել or առնուլ, ունել, cf. Սկսանիմ;
ի սկզբանէ, from the beginning, at the beginning;
cf. Սկիզբն.

NBHL (1)

Որպէս ի սկզբնուստն աստուած ի հաստումն մարդնոյն՝ ստեղծ եւ արար (զնա) առանց մեղաց։ Ոչ ի նմա ի սկզբնուստն գործեաց բանսարկուն զմեզս, այլ ի բանականի եւ յիմանալի բնութեան մարդոյ ի սկզբնուստն գործեաց բանսարկուն զմեղս, այլ ի բանականի եւ յիմանալի բնութեան մարդոյ ի սկզբնուստն գործեաց բանսարկուն զմեղսն. (Աթ. ՟Դ։)


Սկունդ, կնդաց

See full entry →

s.

small dog, poodle, lap-dog;
— ատամունք, canine teeth.


Սկռեմ

See full entry →

va.

to strangle.


Սկսնակ

See full entry →

cf. Սկսող.

NBHL (1)

Յաղագս համեստութեան սկսնակաց, եւ յաղագս կամեցողացն բնակել ի հաւասար կենցաղումս (վանաց). (Վրք. հց. ձ։)


Սկսումն, ման

See full entry →

s.

beginning, start, debut, first appearance or performance;
prelude.


Սմբակահամ

See full entry →

adj.

tasting like water fouled by horses.


Սնանամ, ացայ

See full entry →

vn.

to become empty, to be emptied.

NBHL (1)

ի սաղմոսարանս ինչ գրի։


Սնացուցանեմ, ուցի

See full entry →

va.

to render useless.


Սնդոն, ի

See full entry →

s.

sindon, Tyrian stuff, cloth, linen;
sheet;
table-cloth;
cf. Մարմնակալ.

NBHL (1)

սարկաւագն մեկնէ զխորհրդաակն սնդուն ի վերայ սեղանոյն զգուշութեամբ. (Պտրգ. աթան.։)


Սննդակից, կցի, կցաց

See full entry →

adj. s.

nursed, bred or brought up together, coetaneous;
familiar, friend, comrade, fellow.


Սնոտիապատիր

See full entry →

adj.

futile and false, fallacious.


Սողնակ, աց

See full entry →

s. mech.

reptile;
bolt;
slide, slide-valve.

NBHL (1)

ՕՁԱՃԱՇԱԿ ՍՈՂՆԱԿ. Եւայ, օրինակ զգայութեան իբր սողնակի, ճաշակօղ ի պտղոյն պատրանօք բանսարկու օձին.


Սողնական, ի, աց

See full entry →

adj. med.

crawling, creeping;
— ախտ, erysipelas.

NBHL (1)

Զօր օրինակ սողնական ախտիցդ եթէ ոչ յառաջագոյն հատցին արմատքն հերձլով եւ կամ խարելով, ի վերայ ճարակելով առ հասարակ զամենայն շուրջանակի դրաւէ զմարմնոյն հասարակութիւն. (Փիլ. ՟ժ. բան.։)


Սողոմոնական

See full entry →

cf. Սողոմոնեան.


Սողոմոնեան

See full entry →

adj.

Solomonic.


Ջրահեղձ

See full entry →

adj.

drowned;
— առմել, to drown;
— լինել (ակամայ), to be drowned;
(կամաւոր) to drown oneself.


Ջրահեղձոյց

See full entry →

cf. Ջրահեղձ.


Ջրամած

See full entry →

adj.

covered with rain clouds.


Ջրբեր, աց

See full entry →

s.

water-carrier.


Ջրեմ, եցի

See full entry →

va.

to destroy, to efface;
to cancel, to expiate, to absolve;
to water.


Ռ (ra)

See full entry →

s.

the twenty eighth letter of the alphabet and the twenty second of the consonants;
thousand, thousandth;
It is sometimes confounded with the letter ր;
When used as an initial it generally indicates foreign words.

NBHL (1)

Ռ. Ի սկզբնատառս հասարակօրէն կազմէ զբառ օտար ի լեզուէ մերմէ. որպէս տեսցես։


Ռամկապետ, աց

See full entry →

s.

democrat.

NBHL (1)

δήμαρχος tribunus plebis. Իշխան ժողովրդեան առհասարակ.